౨. సఉపాదిసేససుత్తం

౧౨. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పావిసి. అథ ఖో ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స ఏతదహోసి – ‘‘అతిప్పగో ఖో తావ సావత్థియం పిణ్డాయ చరితుం, యంనూనాహం యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమేయ్య’’న్తి. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తేహి అఞ్ఞతిత్థియేహి పరిబ్బాజకేహి సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది.

తేన ఖో పన సమయేన తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం సన్నిసిన్నానం సన్నిపతితానం అయమన్తరాకథా ఉదపాది – ‘‘యో హి కోచి, ఆవుసో, సఉపాదిసేసో కాలం కరోతి, సబ్బో సో అపరిముత్తో నిరయా అపరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా అపరిముత్తో పేత్తివిసయా అపరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం భాసితం నేవ అభినన్ది నప్పటిక్కోసి. అనభినన్దిత్వా అప్పటిక్కోసిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి – ‘‘భగవతో సన్తికే ఏతస్స భాసితస్స అత్థం ఆజానిస్సామీ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో సావత్థియం పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ –

‘‘ఇధాహం, భన్తే, పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పావిసిం. తస్స మయ్హం, భన్తే, ఏతదహోసి – ‘అతిప్పగో ఖో తావ సావత్థియం పిణ్డాయ చరితుం; యంనూనాహం యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమేయ్య’న్తి. అథ ఖో అహం, భన్తే, యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమిం; ఉపసఙ్కమిత్వా తేహి అఞ్ఞతిత్థియేహి పరిబ్బాజకేహి సద్ధిం సమ్మోదిం. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీదిం. తేన ఖో పన సమయేన తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం సన్నిసిన్నానం సన్నిపతితానం అయమన్తరాకథా ఉదపాది – ‘యో హి కోచి, ఆవుసో, సఉపాదిసేసో కాలం కరోతి, సబ్బో సో అపరిముత్తో నిరయా అపరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా అపరిముత్తో పేత్తివిసయా అపరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా’తి. అథ ఖో అహం, భన్తే, తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం భాసితం నేవ అభినన్దిం నప్పటిక్కోసిం. అనభినన్దిత్వా అప్పటిక్కోసిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కమిం – ‘భగవతో సన్తికే ఏతస్స భాసితస్స అత్థం ఆజానిస్సామీ’’’తి.

‘‘కే చ [కేచి (స్యా. పీ.), తే చ (క.)], సారిపుత్త, అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా బాలా అబ్యత్తా, కే చ [కేచి (స్యా. పీ. క.) అ. ని. ౬.౪౪ పాళియా సంసన్దేతబ్బం] సఉపాదిసేసం వా ‘సఉపాదిసేసో’తి జానిస్సన్తి, అనుపాదిసేసం వా ‘అనుపాదిసేసో’తి జానిస్సన్తి’’!

‘‘నవయిమే, సారిపుత్త, పుగ్గలా సఉపాదిసేసా కాలం కురుమానా పరిముత్తా నిరయా పరిముత్తా తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తా పేత్తివిసయా పరిముత్తా అపాయదుగ్గతివినిపాతా. కతమే నవ? ఇధ, సారిపుత్త, ఏకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం పరిపూరకారీ, పఞ్ఞాయ మత్తసో కారీ. సో పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పరిక్ఖయా అన్తరాపరినిబ్బాయీ హోతి. అయం, సారిపుత్త, పఠమో పుగ్గలో సఉపాదిసేసో కాలం కురుమానో పరిముత్తో నిరయా పరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తో పేత్తివిసయా పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం పరిపూరకారీ, పఞ్ఞాయ మత్తసో కారీ. సో పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పరిక్ఖయా ఉపహచ్చపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… అసఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… ససఙ్ఖారపరినిబ్బాయీ హోతి…పే… ఉద్ధంసోతో హోతి అకనిట్ఠగామీ. అయం, సారిపుత్త, పఞ్చమో పుగ్గలో సఉపాదిసేసో కాలం కురుమానో పరిముత్తో నిరయా పరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తో పేత్తివిసయా పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం మత్తసో కారీ, పఞ్ఞాయ మత్తసో కారీ. సో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా రాగదోసమోహానం తనుత్తా సకదాగామీ హోతి, సకిదేవ ఇమం లోకం ఆగన్త్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి. అయం, సారిపుత్త, ఛట్ఠో పుగ్గలో సఉపాదిసేసో కాలం కురుమానో పరిముత్తో నిరయా…పే… పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం మత్తసో కారీ, పఞ్ఞాయ మత్తసో కారీ. సో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా ఏకబీజీ హోతి, ఏకంయేవ మానుసకం భవం నిబ్బత్తేత్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి. అయం, సారిపుత్త, సత్తమో పుగ్గలో సఉపాదిసేసో కాలం కురుమానో పరిముత్తో నిరయా…పే… పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం మత్తసో కారీ, పఞ్ఞాయ మత్తసో కారీ. సో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా కోలంకోలో హోతి, ద్వే వా తీణి వా కులాని సన్ధావిత్వా సంసరిత్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి. అయం, సారిపుత్త, అట్ఠమో పుగ్గలో సఉపాదిసేసో కాలం కురుమానో పరిముత్తో నిరయా…పే… పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం మత్తసో కారీ, పఞ్ఞాయ మత్తసో కారీ. సో తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా సత్తక్ఖత్తుపరమో హోతి, సత్తక్ఖత్తుపరమం దేవే చ మనుస్సే చ సన్ధావిత్వా సంసరిత్వా దుక్ఖస్సన్తం కరోతి. అయం, సారిపుత్త, నవమో పుగ్గలో సఉపాదిసేసో కాలం కురుమానో పరిముత్తో నిరయా పరిముత్తో తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తో పేత్తివిసయా పరిముత్తో అపాయదుగ్గతివినిపాతా.

‘‘కే చ, సారిపుత్త, అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా బాలా అబ్యత్తా, కే చ సఉపాదిసేసం వా ‘సఉపాదిసేసో’తి జానిస్సన్తి, అనుపాదిసేసం వా ‘అనుపాదిసేసో’తి జానిస్సన్తి! ఇమే ఖో, సారిపుత్త, నవ పుగ్గలా సఉపాదిసేసా కాలం కురుమానా పరిముత్తా నిరయా పరిముత్తా తిరచ్ఛానయోనియా పరిముత్తా పేత్తివిసయా పరిముత్తా అపాయదుగ్గతివినిపాతా. న తావాయం, సారిపుత్త, ధమ్మపరియాయో పటిభాసి భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనం ఉపాసకానం ఉపాసికానం. తం కిస్స హేతు? మాయిమం ధమ్మపరియాయం సుత్వా పమాదం ఆహరింసూతి [ఆహరింసు (సీ. పీ.)]. అపి చ మయా [అపి చాయం (?)], సారిపుత్త, ధమ్మపరియాయో పఞ్హాధిప్పాయేన భాసితో’’తి. దుతియం.