౯. అక్ఖణసుత్తం

౨౯. ‘‘‘ఖణకిచ్చో లోకో, ఖణకిచ్చో లోకో’తి, భిక్ఖవే, అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి, నో చ ఖో సో జానాతి ఖణం వా అక్ఖణం వా. అట్ఠిమే, భిక్ఖవే, అక్ఖణా అసమయా బ్రహ్మచరియవాసాయ. కతమే అట్ఠ? ఇధ, భిక్ఖవే, తథాగతో చ లోకే ఉప్పన్నో హోతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో విజ్జాచరణసమ్పన్నో సుగతో లోకవిదూ అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథి సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా, ధమ్మో చ దేసియతి ఓపసమికో పరినిబ్బానికో సమ్బోధగామీ సుగతప్పవేదితో; అయఞ్చ పుగ్గలో నిరయం ఉపపన్నో హోతి. అయం, భిక్ఖవే, పఠమో అక్ఖణో అసమయో బ్రహ్మచరియవాసాయ.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, తథాగతో చ లోకే ఉప్పన్నో హోతి…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా, ధమ్మో చ దేసియతి ఓపసమికో పరినిబ్బానికో సమ్బోధగామీ సుగతప్పవేదితో; అయఞ్చ పుగ్గలో తిరచ్ఛానయోనిం ఉపపన్నో హోతి…పే….

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే…పే… అయఞ్చ పుగ్గలో పేత్తివిసయం ఉపపన్నో హోతి…పే….

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే…పే… అయఞ్చ పుగ్గలో అఞ్ఞతరం దీఘాయుకం దేవనికాయం ఉపపన్నో హోతి…పే….

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే…పే… అయఞ్చ పుగ్గలో పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు పచ్చాజాతో హోతి, సో చ హోతి అవిఞ్ఞాతారేసు మిలక్ఖేసు [మిలక్ఖూసు (స్యా. క.) దీ. ని. ౩.౩౫౮], యత్థ నత్థి గతి భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనం ఉపాసకానం ఉపాసికానం…పే… పఞ్చమో అక్ఖణో అసమయో బ్రహ్మచరియవాసాయ.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే…పే… అయఞ్చ పుగ్గలో మజ్ఝిమేసు జనపదేసు పచ్చాజాతో హోతి, సో చ హోతి మిచ్ఛాదిట్ఠికో విపరీతదస్సనో – ‘నత్థి దిన్నం, నత్థి యిట్ఠం, నత్థి హుతం, నత్థి సుకతదుక్కటానం కమ్మానం ఫలం విపాకో, నత్థి అయం లోకో, నత్థి పరో లోకో, నత్థి మాతా, నత్థి పితా, నత్థి సత్తా ఓపపాతికా, నత్థి లోకే సమణబ్రాహ్మణా సమ్మగ్గతా సమ్మా పటిపన్నా యే ఇమఞ్చ లోకం పరఞ్చ లోకం సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదేన్తీ’తి…పే….

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే…పే… అయఞ్చ పుగ్గలో మజ్ఝిమేసు జనపదేసు పచ్చాజాతో హోతి, సో చ హోతి దుప్పఞ్ఞో జళో ఏళమూగో అప్పటిబలో సుభాసితదుబ్భాసితస్స అత్థమఞ్ఞాతుం. అయం, భిక్ఖవే, సత్తమో అక్ఖణో అసమయో బ్రహ్మచరియవాసాయ.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, తథాగతో చ లోకే అనుప్పన్నో హోతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో…పే… సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా. ధమ్మో చ న దేసియతి ఓపసమికో పరినిబ్బానికో సమ్బోధగామీ సుగతప్పవేదితో. అయఞ్చ పుగ్గలో మజ్ఝిమేసు జనపదేసు పచ్చాజాతో హోతి, సో చ హోతి పఞ్ఞవా అజళో అనేళమూగో పటిబలో సుభాసితదుబ్భాసితస్స అత్థమఞ్ఞాతుం. అయం, భిక్ఖవే, అట్ఠమో అక్ఖణో అసమయో బ్రహ్మచరియవాసాయ. ‘ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, అట్ఠ అక్ఖణా అసమయా బ్రహ్మచరియవాసాయ’’’.

‘‘ఏకోవ ఖో, భిక్ఖవే, ఖణో చ సమయో చ బ్రహ్మచరియవాసాయ. కతమో ఏకో? ఇధ, భిక్ఖవే, తథాగతో చ లోకే ఉప్పన్నో హోతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో విజ్జాచరణసమ్పన్నో సుగతో లోకవిదూ అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథి సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా. ధమ్మో చ దేసియతి ఓపసమికో పరినిబ్బానికో సమ్బోధగామీ సుగతప్పవేదితో. అయఞ్చ పుగ్గలో మజ్ఝిమేసు జనపదేసు పచ్చాజాతో హోతి, సో చ హోతి పఞ్ఞవా అజళో అనేళమూగో పటిబలో సుభాసితదుబ్భాసితస్స అత్థమఞ్ఞాతుం. అయం, భిక్ఖవే, ఏకోవ ఖణో చ సమయో చ బ్రహ్మచరియవాసాయా’’తి.

‘‘మనుస్సలాభం [మనుస్సలోకం (స్యా.)] లద్ధాన, సద్ధమ్మే సుప్పవేదితే;

యే ఖణం నాధిగచ్ఛన్తి, అతినామేన్తి తే ఖణం.

‘‘బహూ హి అక్ఖణా వుత్తా, మగ్గస్స అన్తరాయికా;

కదాచి కరహచి లోకే, ఉప్పజ్జన్తి తథాగతా.

‘‘తయిదం [తస్సిదం (క.)] సమ్ముఖీభూతం, యం లోకస్మిం సుదుల్లభం;

మనుస్సపటిలాభో చ, సద్ధమ్మస్స చ దేసనా;

అలం వాయమితుం తత్థ, అత్తకామేన [అత్థకామేన (సీ. స్యా. క.)] జన్తునా.

‘‘కథం విజఞ్ఞా సద్ధమ్మం, ఖణో వే [వో (స్యా.)] మా ఉపచ్చగా;

ఖణాతీతా హి సోచన్తి, నిరయమ్హి సమప్పితా.

‘‘ఇధ చే నం విరాధేతి, సద్ధమ్మస్స నియామతం [నియామితం (స్యా.)];

వాణిజోవ అతీతత్థో, చిరత్తం [చిరన్తం (క.)] అనుతపిస్సతి.

‘‘అవిజ్జానివుతో పోసో, సద్ధమ్మం అపరాధికో;

జాతిమరణసంసారం, చిరం పచ్చనుభోస్సతి.

‘‘యే చ లద్ధా మనుస్సత్తం, సద్ధమ్మే సుప్పవేదితే;

అకంసు సత్థు వచనం, కరిస్సన్తి కరోన్తి వా.

‘‘ఖణం పచ్చవిదుం లోకే, బ్రహ్మచరియం అనుత్తరం;

యే మగ్గం పటిపజ్జింసు, తథాగతప్పవేదితం.

‘‘యే సంవరా చక్ఖుమతా, దేసితాదిచ్చబన్ధునా;

తేసు [తేసం (క.)] గుత్తో సదా సతో, విహరే అనవస్సుతో.

‘‘సబ్బే అనుసయే ఛేత్వా, మారధేయ్యపరానుగే;

తే వే పారఙ్గతా [పారగతా (సీ. స్యా. పీ.)] లోకే, యే పత్తా ఆసవక్ఖయ’’న్తి. నవమం;