౪. దుతియహత్థకసుత్తం

౨౪. ఏకం సమయం భగవా ఆళవియం విహరతి అగ్గాళవే చేతియే. అథ ఖో హత్థకో ఆళవకో పఞ్చమత్తేహి ఉపాసకసతేహి పరివుతో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో హత్థకం ఆళవకం భగవా ఏతదవోచ – ‘‘మహతీ ఖో త్యాయం, హత్థక, పరిసా. కథం పన త్వం, హత్థక, ఇమం మహతిం పరిసం సఙ్గణ్హాసీ’’తి? ‘‘యానిమాని, భన్తే, భగవతా దేసితాని [అ. ని. ౪.౩౨; దీ. ని. ౩.౩౧౩] చత్తారి సఙ్గహవత్థూని, తేహాహం [తేనాహం (సీ.)] ఇమం మహతిం పరిసం సఙ్గణ్హామి. అహం, భన్తే, యం జానామి – ‘అయం దానేన సఙ్గహేతబ్బో’తి, తం దానేన సఙ్గణ్హామి; యం జానామి – ‘అయం పేయ్యవజ్జేన సఙ్గహేతబ్బో’తి, తం పేయ్యవజ్జేన సఙ్గణ్హామి; యం జానామి – ‘అయం అత్థచరియాయ సఙ్గహేతబ్బో’తి, తం అత్థచరియాయ సఙ్గణ్హామి; యం జానామి – ‘అయం సమానత్తతాయ సఙ్గహేతబ్బో’తి, తం సమానత్తతాయ సఙ్గణ్హామి. సంవిజ్జన్తి ఖో పన మే, భన్తే, కులే భోగా. దలిద్దస్స ఖో నో తథా సోతబ్బం మఞ్ఞన్తీ’’తి. ‘‘సాధు సాధు, హత్థక! యోని ఖో త్యాయం, హత్థక, మహతిం పరిసం సఙ్గహేతుం. యే హి కేచి, హత్థక, అతీతమద్ధానం మహతిం పరిసం సఙ్గహేసుం, సబ్బే తే ఇమేహేవ చతూహి సఙ్గహవత్థూహి మహతిం పరిసం సఙ్గహేసుం. యేపి హి కేచి, హత్థక, అనాగతమద్ధానం మహతిం పరిసం సఙ్గణ్హిస్సన్తి, సబ్బే తే ఇమేహేవ చతూహి సఙ్గహవత్థూహి మహతిం పరిసం సఙ్గణ్హిస్సన్తి. యేపి హి కేచి, హత్థక, ఏతరహి మహతిం పరిసం సఙ్గణ్హన్తి, సబ్బే తే ఇమేహేవ చతూహి సఙ్గహవత్థూహి మహతిం పరిసం సఙ్గణ్హన్తీ’’తి.

అథ ఖో హత్థకో ఆళవకో భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. అథ ఖో భగవా అచిరపక్కన్తే హత్థకే ఆళవకే భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అట్ఠహి, భిక్ఖవే, అచ్ఛరియేహి అబ్భుతేహి ధమ్మేహి సమన్నాగతం హత్థకం ఆళవకం ధారేథ. కతమేహి అట్ఠహి? సద్ధో, భిక్ఖవే, హత్థకో ఆళవకో; సీలవా, భిక్ఖవే…పే… హిరీమా… ఓత్తప్పీ… బహుస్సుతో… చాగవా… పఞ్ఞవా, భిక్ఖవే, హత్థకో ఆళవకో; అప్పిచ్ఛో, భిక్ఖవే, హత్థకో ఆళవకో. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, అట్ఠహి అచ్ఛరియేహి అబ్భుతేహి ధమ్మేహి సమన్నాగతం హత్థకం ఆళవకం ధారేథా’’తి. చతుత్థం.