౯. దానమహప్ఫలసుత్తం

౫౨. ఏకం సమయం భగవా చమ్పాయం విహరతి గగ్గరాయ పోక్ఖరణియా తీరే. అథ ఖో సమ్బహులా చమ్పేయ్యకా ఉపాసకా యేన ఆయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో చమ్పేయ్యకా ఉపాసకా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచుం – ‘‘చిరస్సుతా నో, భన్తే [భన్తే సారిపుత్త (సీ.)], భగవతో సమ్ముఖా ధమ్మీకథా. సాధు మయం, భన్తే, లభేయ్యామ భగవతో సమ్ముఖా ధమ్మిం కథం [భగవతో సన్తికా ధమ్మిం కథం (సీ.), భగవతో ధమ్మిం కథం (స్యా.)] సవనాయా’’తి. ‘‘తేనహావుసో, తదహుపోసథే ఆగచ్ఛేయ్యాథ, అప్పేవ నామ లభేయ్యాథ భగవతో సమ్ముఖా [భగవతో సన్తికే (స్యా.)] ధమ్మిం కథం సవనాయా’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో చమ్పేయ్యకా ఉపాసకా ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స పటిస్సుత్వా ఉట్ఠాయాసనా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కమింసు.

అథ ఖో చమ్పేయ్యకా ఉపాసకా తదహుపోసథే యేనాయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో తేహి చమ్పేయ్యకేహి ఉపాసకేహి సద్ధిం యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ –

‘‘సియా ను ఖో, భన్తే, ఇధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం న మహప్ఫలం హోతి న మహానిసంసం; సియా పన, భన్తే, ఇధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం మహప్ఫలం హోతి మహానిసంస’’న్తి? ‘‘సియా, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం న మహప్ఫలం హోతి న మహానిసంసం; సియా పన, సారిపుత్త, ఇధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం మహప్ఫలం హోతి మహానిసంస’’న్తి. ‘‘కో ను ఖో, భన్తే, హేతు కో పచ్చయో యేన మిధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం న మహప్ఫలం హోతి న మహానిసంసం; కో ను ఖో, భన్తే, హేతు కో పచ్చయో యేన మిధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం మహప్ఫలం హోతి మహానిసంస’’న్తి?

‘‘ఇధ, సారిపుత్త, ఏకచ్చో సాపేఖో [సాపేక్ఖో (స్యా.)] దానం దేతి, పతిబద్ధచిత్తో [పతిబన్ధచిత్తో (క.)] దానం దేతి, సన్నిధిపేఖో దానం దేతి, ‘ఇమం పేచ్చ పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి దానం దేతి. సో తం దానం దేతి సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా అన్నం పానం వత్థం యానం మాలాగన్ధవిలేపనం సేయ్యావసథపదీపేయ్యం. తం కిం మఞ్ఞసి, సారిపుత్త, దదేయ్య ఇధేకచ్చో ఏవరూపం దాన’’న్తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’.

‘‘తత్ర, సారిపుత్త, య్వాయం సాపేఖో దానం దేతి, పతిబద్ధచిత్తో దానం దేతి, సన్నిధిపేఖో దానం దేతి, ‘ఇమం పేచ్చ పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి దానం దేతి. సో తం దానం దత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా చాతుమహారాజికానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతి. సో తం కమ్మం ఖేపేత్వా తం ఇద్ధిం తం యసం తం ఆధిపచ్చం ఆగామీ హోతి ఆగన్తా ఇత్థత్తం.

‘‘ఇధ పన, సారిపుత్త, ఏకచ్చో న హేవ ఖో సాపేఖో దానం దేతి, న పతిబద్ధచిత్తో దానం దేతి, న సన్నిధిపేఖో దానం దేతి, న ‘ఇమం పేచ్చ పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘సాహు దాన’న్తి దానం దేతి…పే… నపి ‘సాహు దాన’న్తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘దిన్నపుబ్బం కతపుబ్బం పితుపితామహేహి న అరహామి పోరాణం కులవంసం హాపేతు’న్తి దానం దేతి…పే… నపి ‘దిన్నపుబ్బం కతపుబ్బం పితుపితామహేహి న అరహామి పోరాణం కులవంసం హాపేతు’న్తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘అహం పచామి, ఇమే న పచన్తి, నారహామి పచన్తో అపచన్తానం దానం అదాతు’న్తి దానం దేతి…పే… నపి ‘అహం పచామి, ఇమే న పచన్తి, నారహామి పచన్తో అపచన్తానం దానం అదాతు’న్తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘యథా తేసం పుబ్బకానం ఇసీనం తాని మహాయఞ్ఞాని అహేసుం, సేయ్యథిదం – అట్ఠకస్స వామకస్స వామదేవస్స వేస్సామిత్తస్స యమదగ్గినో అఙ్గీరసస్స భారద్వాజస్స వాసేట్ఠస్స కస్సపస్స భగునో, ఏవం మే అయం దానసంవిభాగో భవిస్సతీ’తి దానం దేతి…పే… నపి ‘యథా తేసం పుబ్బకానం ఇసీనం తాని మహాయఞ్ఞాని అహేసుం, సేయ్యథిదం – అట్ఠకస్స వామకస్స వామదేవస్స వేస్సామిత్తస్స యమదగ్గినో అఙ్గీరసస్స భారద్వాజస్స వాసేట్ఠస్స కస్సపస్స భగునో, ఏవం మే అయం దానసంవిభాగో భవిస్సతీ’తి దానం దేతి; అపి చ ఖో ‘ఇమం మే దానం దదతో చిత్తం పసీదతి, అత్తమనతా సోమనస్సం ఉపజాయతీ’తి దానం దేతి…పే… నపి ‘ఇమం మే దానం దదతో చిత్తం పసీదతి, అత్తమనతా సోమనస్సం ఉపజాయతీ’తి దానం దేతి; అపి చ ఖో చిత్తాలఙ్కారచిత్తపరిక్ఖారం దానం దేతి. సో తం దానం దేతి సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా అన్నం పానం వత్థం యానం మాలాగన్ధవిలేపనం సేయ్యావసథపదీపేయ్యం. తం కిం మఞ్ఞసి, సారిపుత్త, దదేయ్య ఇధేకచ్చో ఏవరూపం దాన’’న్తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’.

‘‘తత్ర, సారిపుత్త, య్వాయం న హేవ [నహేవ ఖో (సీ. స్యా.)] సాపేఖో దానం దేతి; న పతిబద్ధచిత్తో దానం దేతి; న సన్నిధిపేఖో దానం దేతి; న ‘ఇమం పేచ్చ పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి దానం దేతి; నపి ‘సాహు దాన’న్తి దానం దేతి; నపి ‘దిన్నపుబ్బం కతపుబ్బం పితుపితామహేహి న అరహామి పోరాణం కులవంసం హాపేతు’న్తి దానం దేతి; నపి ‘అహం పచామి, ఇమే న పచన్తి, నారహామి పచన్తో అపచన్తానం దానం అదాతు’న్తి దానం దేతి; నపి ‘యథా తేసం పుబ్బకానం ఇసీనం తాని మహాయఞ్ఞాని అహేసుం, సేయ్యథిదం – అట్ఠకస్స వామకస్స వామదేవస్స వేస్సామిత్తస్స యమదగ్గినో అఙ్గీరసస్స భారద్వాజస్స వాసేట్ఠస్స కస్సపస్స భగునో, ఏవం మే అయం దానసంవిభాగో భవిస్సతీ’తి దానం దేతి; నపి ‘ఇమం మే దానం దదతో చిత్తం పసీదతి, అత్తమనతా సోమనస్సం ఉపజాయతీ’తి దానం దేతి; అపి చ ఖో చిత్తాలఙ్కారచిత్తపరిక్ఖారం దానం దేతి. సో తం దానం దత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా బ్రహ్మకాయికానం దేవానం సహబ్యతం ఉపపజ్జతి. సో తం కమ్మం ఖేపేత్వా తం ఇద్ధిం తం యసం తం ఆధిపచ్చం అనాగామీ హోతి అనాగన్తా ఇత్థత్తం. అయం ఖో, సారిపుత్త, హేతు అయం పచ్చయో యేన మిధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం న మహప్ఫలం హోతి న మహానిసంసం. అయం పన, సారిపుత్త, హేతు అయం పచ్చయో యేన మిధేకచ్చస్స తాదిసంయేవ దానం దిన్నం మహప్ఫలం హోతి మహానిసంస’’న్తి. నవమం.