౭. మజ్ఝేసుత్తం

౬౧. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా బారాణసియం విహరతి ఇసిపతనే మిగదాయే. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులానం థేరానం భిక్ఖూనం పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తానం మణ్డలమాళే సన్నిసిన్నానం సన్నిపతితానం అయమన్తరాకథా ఉదపాది – ‘‘వుత్తమిదం, ఆవుసో, భగవతా పారాయనే మేత్తేయ్యపఞ్హే –

[చూళని. తిస్సమిత్తేయ్యమాణవపుచ్ఛా ౬౭] ‘‘యో ఉభోన్తే విదిత్వాన, మజ్ఝే మన్తా న లిప్పతి [న లిమ్పతి (క.)];

తం బ్రూమి మహాపురిసోతి, సోధ సిబ్బిని [సిబ్బని (సీ. స్యా. కం. పీ.)] మచ్చగా’’తి.

‘‘కతమో ను ఖో, ఆవుసో, ఏకో అన్తో, కతమో దుతియో అన్తో, కిం మజ్ఝే, కా సిబ్బినీ’’తి? ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు థేరే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘ఫస్సో ఖో, ఆవుసో, ఏకో అన్తో, ఫస్ససముదయో దుతియో అన్తో, ఫస్సనిరోధో మజ్ఝే, తణ్హా సిబ్బినీ; తణ్హా హి నం సిబ్బతి తస్స తస్సేవ భవస్స అభినిబ్బత్తియా. ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానాతి, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానాతి, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానన్తో [అభిజానిత్వా (క.)] పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానన్తో [పరిజానిత్వా (క.)] దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖస్సన్తకరో హోతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు థేరే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘అతీతం ఖో, ఆవుసో, ఏకో అన్తో, అనాగతం దుతియో అన్తో, పచ్చుప్పన్నం మజ్ఝే, తణ్హా సిబ్బినీ; తణ్హా హి నం సిబ్బతి తస్స తస్సేవ భవస్స అభినిబ్బత్తియా. ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానాతి, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానాతి, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానన్తో, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానన్తో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖస్సన్తకరో హోతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు థేరే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘సుఖా, ఆవుసో, వేదనా ఏకో అన్తో, దుక్ఖా వేదనా దుతియో అన్తో, అదుక్ఖమసుఖా వేదనా మజ్ఝే, తణ్హా సిబ్బినీ; తణ్హా హి నం సిబ్బతి తస్స తస్సేవ భవస్స అభినిబ్బత్తియా. ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానాతి, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానాతి, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానన్తో, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానన్తో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖస్సన్తకరో హోతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు థేరే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘నామం ఖో, ఆవుసో, ఏకో అన్తో, రూపం దుతియో అన్తో, విఞ్ఞాణం మజ్ఝే, తణ్హా సిబ్బినీ; తణ్హా హి నం సిబ్బతి తస్స తస్సేవ భవస్స అభినిబ్బత్తియా. ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానాతి, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానాతి, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానన్తో పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానన్తో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖస్సన్తకరో హోతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు థేరే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘ఛ ఖో, ఆవుసో, అజ్ఝత్తికాని ఆయతనాని ఏకో అన్తో, ఛ బాహిరాని ఆయతనాని దుతియో అన్తో, విఞ్ఞాణం మజ్ఝే, తణ్హా సిబ్బినీ; తణ్హా హి నం సిబ్బతి తస్స తస్సేవ భవస్స అభినిబ్బత్తియా. ఏత్తావతా ఖో ఆవుసో, భిక్ఖు అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానాతి, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానాతి, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానన్తో పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానన్తో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖస్సన్తకరో హోతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు థేరే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘సక్కాయో ఖో, ఆవుసో, ఏకో అన్తో, సక్కాయసముదయో దుతియో అన్తో, సక్కాయనిరోధో మజ్ఝే, తణ్హా సిబ్బినీ; తణ్హా హి నం సిబ్బతి తస్స తస్సేవ భవస్స అభినిబ్బత్తియా. ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానాతి, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానాతి, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానన్తో పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానన్తో [సబ్బత్థపి ఏవమేవ దిస్సతి] దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖస్సన్తకరో హోతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు థేరే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘బ్యాకతం ఖో, ఆవుసో, అమ్హేహి సబ్బేహేవ యథాసకం పటిభానం. ఆయామావుసో, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమిస్సామ; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేస్సామ. యథా నో భగవా బ్యాకరిస్సతి తథా నం ధారేస్సామా’’తి. ‘‘ఏవమావుసో’’తి ఖో థేరా భిక్ఖూ తస్స భిక్ఖునో పచ్చస్సోసుం. అథ ఖో థేరా భిక్ఖూ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో థేరా భిక్ఖూ యావతకో అహోసి సబ్బేహేవ సద్ధిం కథాసల్లాపో, తం సబ్బం భగవతో ఆరోచేసుం. ‘‘కస్స ను ఖో, భన్తే, సుభాసిత’’న్తి? ‘‘సబ్బేసం వో, భిక్ఖవే, సుభాసితం పరియాయేన, అపి చ యం మయా సన్ధాయ భాసితం పారాయనే మేత్తేయ్యపఞ్హే –

‘‘యో ఉభోన్తే విదిత్వాన, మజ్ఝే మన్తా న లిప్పతి;

తం బ్రూమి మహాపురిసోతి, సోధ సిబ్బినిమచ్చగా’’తి.

‘‘తం సుణాథ, సాధుకం మనసి కరోథ; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో థేరా భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ – ‘‘ఫస్సో ఖో, భిక్ఖవే, ఏకో అన్తో, ఫస్ససముదయో దుతియో అన్తో, ఫస్సనిరోధో మజ్ఝే, తణ్హా సిబ్బినీ; తణ్హా హి నం సిబ్బతి తస్స తస్సేవ భవస్స అభినిబ్బత్తియా. ఏత్తావతా ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానాతి, పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానాతి, అభిఞ్ఞేయ్యం అభిజానన్తో పరిఞ్ఞేయ్యం పరిజానన్తో దిట్ఠేవ ధమ్మే దుక్ఖస్సన్తకరో హోతీ’’తి. సత్తమం.