౬. దుతియసన్దిట్ఠికసుత్తం
౪౮. అథ ఖో అఞ్ఞతరో బ్రాహ్మణో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతా సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సో బ్రాహ్మణో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘సన్దిట్ఠికో ధమ్మో, సన్దిట్ఠికో ధమ్మో’తి, భో గోతమ, వుచ్చతి. కిత్తావతా ను ఖో, భో గోతమ, సన్దిట్ఠికో ధమ్మో హోతి అకాలికో ఏహిపస్సికో ఓపనేయ్యికో పచ్చత్తం వేదితబ్బో విఞ్ఞూహీ’’తి?
‘‘తేన హి, బ్రాహ్మణ, తఞ్ఞేవేత్థ పటిపుచ్ఛిస్సామి. యథా తే ఖమేయ్య తథా నం బ్యాకరేయ్యాసి. తం కిం మఞ్ఞసి, బ్రాహ్మణ, సన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగం ‘అత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగో’తి పజానాసి, అసన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగం ‘నత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగో’తి పజానాసీ’’తి? ‘‘ఏవం, భో’’. ‘‘యం ఖో త్వం, బ్రాహ్మణ, సన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగం ‘అత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగో’తి పజానాసి, అసన్తం వా అజ్ఝత్తం రాగం ‘నత్థి మే అజ్ఝత్తం రాగో’తి పజానాసి – ఏవమ్పి ఖో, బ్రాహ్మణ, సన్దిట్ఠికో ధమ్మో హోతి…పే….
‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, బ్రాహ్మణ, సన్తం వా అజ్ఝత్తం దోసం…పే… సన్తం వా అజ్ఝత్తం మోహం…పే… సన్తం వా అజ్ఝత్తం కాయసన్దోసం…పే… సన్తం వా అజ్ఝత్తం వచీసన్దోసం…పే… సన్తం వా అజ్ఝత్తం మనోసన్దోసం ‘అత్థి మే అజ్ఝత్తం మనోసన్దోసో’తి పజానాసి, అసన్తం వా అజ్ఝత్తం మనోసన్దోసం ‘నత్థి మే అజ్ఝత్తం మనోసన్దోసో’తి పజానాసీ’’తి? ‘‘ఏవం, భో’’. ‘‘యం ఖో త్వం, బ్రాహ్మణ, సన్తం వా అజ్ఝత్తం మనోసన్దోసం ‘అత్థి మే అజ్ఝత్తం మనోసన్దోసో’తి పజానాసి, అసన్తం వా అజ్ఝత్తం మనోసన్దోసం ‘నత్థి మే అజ్ఝత్తం మనోసన్దోసో’తి పజానాసి – ఏవం ఖో, బ్రాహ్మణ, సన్దిట్ఠికో ధమ్మో హోతి అకాలికో ఏహిపస్సికో ఓపనేయ్యికో పచ్చత్తం వేదితబ్బో విఞ్ఞూహీ’’తి.
‘‘అభిక్కన్తం, భో గోతమ, అభిక్కన్తం, భో గోతమ…పే… ఉపాసకం మం భవం గోతమో ధారేతు అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి. ఛట్ఠం.