౩. ఇణసుత్తం

౪౫. ‘‘దాలిద్దియం [దాళిద్దియం (సీ.)], భిక్ఖవే, దుక్ఖం లోకస్మిం కామభోగినో’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, దలిద్దో [దళిద్దో (సీ.)] అస్సకో అనాళ్హికో [అనద్ధికో (స్యా. కం.)] ఇణం ఆదియతి, ఇణాదానమ్పి, భిక్ఖవే, దుక్ఖం లోకస్మిం కామభోగినో’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, దలిద్దో అస్సకో అనాళ్హికో ఇణం ఆదియిత్వా వడ్ఢిం పటిస్సుణాతి, వడ్ఢిపి, భిక్ఖవే, దుక్ఖా లోకస్మిం కామభోగినో’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, దలిద్దో అస్సకో అనాళ్హికో వడ్ఢిం పటిస్సుణిత్వా కాలాభతం [కాలగతం (క.)] వడ్ఢిం న దేతి, చోదేన్తిపి నం; చోదనాపి, భిక్ఖవే, దుక్ఖా లోకస్మిం కామభోగినో’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, దలిద్దో అస్సకో అనాళ్హికో చోదియమానో న దేతి, అనుచరన్తిపి నం; అనుచరియాపి, భిక్ఖవే, దుక్ఖా లోకస్మిం కామభోగినో’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, దలిద్దో అస్సకో అనాళ్హికో అనుచరియమానో న దేతి, బన్ధన్తిపి నం; బన్ధనమ్పి, భిక్ఖవే, దుక్ఖం లోకస్మిం కామభోగినో’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’.

‘‘ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, దాలిద్దియమ్పి దుక్ఖం లోకస్మిం కామభోగినో, ఇణాదానమ్పి దుక్ఖం లోకస్మిం కామభోగినో, వడ్ఢిపి దుక్ఖా లోకస్మిం కామభోగినో, చోదనాపి దుక్ఖా లోకస్మిం కామభోగినో, అనుచరియాపి దుక్ఖా లోకస్మిం కామభోగినో, బన్ధనమ్పి దుక్ఖం లోకస్మిం కామభోగినో; ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, యస్స కస్సచి సద్ధా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరీ నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, ఓత్తప్పం నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, వీరియం నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, పఞ్ఞా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అరియస్స వినయే దలిద్దో అస్సకో అనాళ్హికో.

‘‘స ఖో సో, భిక్ఖవే, దలిద్దో అస్సకో అనాళ్హికో సద్ధాయ అసతి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరియా అసతి కుసలేసు ధమ్మేసు, ఓత్తప్పే అసతి కుసలేసు ధమ్మేసు, వీరియే అసతి కుసలేసు ధమ్మేసు, పఞ్ఞాయ అసతి కుసలేసు ధమ్మేసు, కాయేన దుచ్చరితం చరతి, వాచాయ దుచ్చరితం చరతి, మనసా దుచ్చరితం చరతి. ఇదమస్స ఇణాదానస్మిం వదామి.

‘‘సో తస్స కాయదుచ్చరితస్స పటిచ్ఛాదనహేతు పాపికం ఇచ్ఛం పణిదహతి [పదహతి (క.)]. ‘మా మం జఞ్ఞూ’తి ఇచ్ఛతి, ‘మా మం జఞ్ఞూ’తి సఙ్కప్పతి, ‘మా మం జఞ్ఞూ’తి వాచం భాసతి, ‘మా మం జఞ్ఞూ’తి కాయేన పరక్కమతి. సో తస్స వచీదుచ్చరితస్స పటిచ్ఛాదనహేతు…పే… సో తస్స మనోదుచ్చరితస్స పటిచ్ఛాదనహేతు…పే… ‘మా మం జఞ్ఞూ’తి కాయేన పరక్కమతి. ఇదమస్స వడ్ఢియా వదామి.

‘‘తమేనం పేసలా సబ్రహ్మచారీ ఏవమాహంసు – ‘అయఞ్చ సో ఆయస్మా ఏవంకారీ ఏవంసమాచారో’తి. ఇదమస్స చోదనాయ వదామి.

‘‘తమేనం అరఞ్ఞగతం వా రుక్ఖమూలగతం వా సుఞ్ఞాగారగతం వా విప్పటిసారసహగతా పాపకా అకుసలవితక్కా సముదాచరన్తి. ఇదమస్స అనుచరియాయ వదామి.

‘‘స ఖో సో, భిక్ఖవే, దలిద్దో అస్సకో అనాళ్హికో కాయేన దుచ్చరితం చరిత్వా వాచాయ దుచ్చరితం చరిత్వా మనసా దుచ్చరితం చరిత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా నిరయబన్ధనే వా బజ్ఝతి తిరచ్ఛానయోనిబన్ధనే వా. నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకబన్ధనమ్పి సమనుపస్సామి ఏవందారుణం ఏవంకటుకం [ఏవందుక్ఖం (స్యా. కం. క.)] ఏవంఅన్తరాయకరం అనుత్తరస్స యోగక్ఖేమస్స అధిగమాయ, యథయిదం, భిక్ఖవే, నిరయబన్ధనం వా తిరచ్ఛానయోనిబన్ధనం వా’’తి.

‘‘దాలిద్దియం దుక్ఖం లోకే, ఇణాదానఞ్చ వుచ్చతి;

దలిద్దో ఇణమాదాయ, భుఞ్జమానో విహఞ్ఞతి.

‘‘తతో అనుచరన్తి నం, బన్ధనమ్పి నిగచ్ఛతి;

ఏతఞ్హి బన్ధనం దుక్ఖం, కామలాభాభిజప్పినం.

‘‘తథేవ అరియవినయే, సద్ధా యస్స న విజ్జతి;

అహిరీకో అనోత్తప్పీ, పాపకమ్మవినిబ్బయో.

‘‘కాయదుచ్చరితం కత్వా, వచీదుచ్చరితాని చ;

మనోదుచ్చరితం కత్వా, ‘మా మం జఞ్ఞూ’తి ఇచ్ఛతి.

‘‘సో సంసప్పతి [సఙ్కప్పతి (క.)] కాయేన, వాచాయ ఉద చేతసా;

పాపకమ్మం పవడ్ఢేన్తో, తత్థ తత్థ పునప్పునం.

‘‘సో పాపకమ్మో దుమ్మేధో, జానం దుక్కటమత్తనో;

దలిద్దో ఇణమాదాయ, భుఞ్జమానో విహఞ్ఞతి.

‘‘తతో అనుచరన్తి నం, సఙ్కప్పా మానసా దుఖా;

గామే వా యది వారఞ్ఞే, యస్స విప్పటిసారజా.

‘‘సో పాపకమ్మో దుమ్మేధో, జానం దుక్కటమత్తనో;

యోనిమఞ్ఞతరం గన్త్వా, నిరయే వాపి బజ్ఝతి.

‘‘ఏతఞ్హి బన్ధనం దుక్ఖం, యమ్హా ధీరో పముచ్చతి;

ధమ్మలద్ధేహి భోగేహి, దదం చిత్తం పసాదయం.

‘‘ఉభయత్థ కటగ్గాహో, సద్ధస్స ఘరమేసినో;

దిట్ఠధమ్మహితత్థాయ, సమ్పరాయసుఖాయ చ;

ఏవమేతం గహట్ఠానం, చాగో పుఞ్ఞం పవడ్ఢతి.

‘‘తథేవ అరియవినయే, సద్ధా యస్స పతిట్ఠితా;

హిరీమనో చ ఓత్తప్పీ, పఞ్ఞవా సీలసంవుతో.

‘‘ఏసో ఖో అరియవినయే, ‘సుఖజీవీ’తి వుచ్చతి;

నిరామిసం సుఖం లద్ధా, ఉపేక్ఖం అధితిట్ఠతి.

‘‘పఞ్చ నీవరణే హిత్వా, నిచ్చం ఆరద్ధవీరియో;

ఝానాని ఉపసమ్పజ్జ, ఏకోది నిపకో సతో.

‘‘ఏవం ఞత్వా యథాభూతం, సబ్బసంయోజనక్ఖయే;

సబ్బసో అనుపాదాయ, సమ్మా చిత్తం విముచ్చతి.

‘‘తస్స సమ్మా విముత్తస్స, ఞాణం చే హోతి తాదినో;

‘అకుప్పా మే విముత్తీ’తి, భవసంయోజనక్ఖయే.

‘‘ఏతం ఖో పరమం ఞాణం, ఏతం సుఖమనుత్తరం;

అసోకం విరజం ఖేమం, ఏతం ఆనణ్యముత్తమ’’న్తి. తతియం;