౪. మహాచున్దసుత్తం
౪౬. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం ఆయస్మా మహాచున్దో చేతీసు విహరతి సయంజాతియం [సహజాతియం (సీ. పీ.), సఞ్జాతియం (స్యా. కం.)]. తత్ర ఖో ఆయస్మా మహాచున్దో భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఆవుసో భిక్ఖవే’’తి. ‘‘ఆవుసో’’తి ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో మహాచున్దస్స పచ్చస్సోసుం. ఆయస్మా మహాచున్దో ఏతదవోచ –
‘‘ఇధావుసో, ధమ్మయోగా భిక్ఖూ ఝాయీ భిక్ఖూ అపసాదేన్తి – ‘ఇమే పన ఝాయినోమ్హా, ఝాయినోమ్హాతి ఝాయన్తి పజ్ఝాయన్తి నిజ్ఝాయన్తి అవజ్ఝాయన్తి [అపజ్ఝాయన్తి (మ. ని. ౧.౫౦౮)]. కిమిమే [కిం హిమే (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఝాయన్తి, కిన్తిమే ఝాయన్తి, కథం ఇమే ఝాయన్తీ’తి? తత్థ ధమ్మయోగా చ భిక్ఖూ నప్పసీదన్తి, ఝాయీ చ భిక్ఖూ నప్పసీదన్తి, న చ బహుజనహితాయ పటిపన్నా హోన్తి బహుజనసుఖాయ బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం.
‘‘ఇధ పనావుసో, ఝాయీ భిక్ఖూ ధమ్మయోగే భిక్ఖూ అపసాదేన్తి – ‘ఇమే పన ధమ్మయోగమ్హా, ధమ్మయోగమ్హాతి ఉద్ధతా ఉన్నళా చపలా ముఖరా వికిణ్ణవాచా ముట్ఠస్సతీ అసమ్పజానా అసమాహితా విబ్భన్తచిత్తా పాకతిన్ద్రియా. కిమిమే ధమ్మయోగా, కిన్తిమే ధమ్మయోగా, కథం ఇమే ధమ్మయోగా’తి? తత్థ ఝాయీ చ భిక్ఖూ నప్పసీదన్తి, ధమ్మయోగా చ భిక్ఖూ నప్పసీదన్తి, న చ బహుజనహితాయ పటిపన్నా హోన్తి బహుజనసుఖాయ బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం.
‘‘ఇధ పనావుసో, ధమ్మయోగా భిక్ఖూ ధమ్మయోగానఞ్ఞేవ భిక్ఖూనం వణ్ణం భాసన్తి, నో ఝాయీనం భిక్ఖూనం వణ్ణం భాసన్తి. తత్థ ధమ్మయోగా చ భిక్ఖూ నప్పసీదన్తి, ఝాయీ చ భిక్ఖూ నప్పసీదన్తి, న చ బహుజనహితాయ పటిపన్నా హోన్తి బహుజనసుఖాయ బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం.
‘‘ఇధ పనావుసో, ఝాయీ భిక్ఖూ ఝాయీనఞ్ఞేవ భిక్ఖూనం వణ్ణం భాసన్తి, నో ధమ్మయోగానం భిక్ఖూనం వణ్ణం భాసన్తి. తత్థ ఝాయీ చ భిక్ఖూ నప్పసీదన్తి, ధమ్మయోగా చ భిక్ఖూ నప్పసీదన్తి, న చ బహుజనహితాయ పటిపన్నా హోన్తి బహుజనసుఖాయ బహునో జనస్స అత్థాయ హితాయ సుఖాయ దేవమనుస్సానం.
‘‘తస్మాతిహావుసో, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘ధమ్మయోగా సమానా ఝాయీనం భిక్ఖూనం వణ్ణం భాసిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, ఆవుసో, సిక్ఖితబ్బం. తం కిస్స హేతు? అచ్ఛరియా హేతే, ఆవుసో, పుగ్గలా దుల్లభా లోకస్మిం, యే అమతం ధాతుం కాయేన ఫుసిత్వా విహరన్తి. తస్మాతిహావుసో, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘ఝాయీ సమానా ధమ్మయోగానం భిక్ఖూనం వణ్ణం భాసిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, ఆవుసో, సిక్ఖితబ్బం. తం కిస్స హేతు? అచ్ఛరియా హేతే, ఆవుసో, పుగ్గలా దుల్లభా లోకస్మిం యే గమ్భీరం అత్థపదం పఞ్ఞాయ అతివిజ్ఝ పస్సన్తీ’’తి. చతుత్థం.