౭. ఛళఙ్గదానసుత్తం

౩౭. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన వేళుకణ్డకీ [వేళుకణ్డకియా (అ. ని. ౭.౫౩; ౨.౧౩౪; సం. ని. ౨.౧౭౩)] నన్దమాతా ఉపాసికా సారిపుత్తమోగ్గల్లానప్పముఖే భిక్ఖుసఙ్ఘే ఛళఙ్గసమన్నాగతం దక్ఖిణం పతిట్ఠాపేతి. అద్దసా ఖో భగవా దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన వేళుకణ్డకిం నన్దమాతరం ఉపాసికం సారిపుత్తమోగ్గల్లానప్పముఖే భిక్ఖుసఙ్ఘే ఛళఙ్గసమన్నాగతం దక్ఖిణం పతిట్ఠాపేన్తిం. దిస్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఏసా, భిక్ఖవే, వేళుకణ్డకీ నన్దమాతా ఉపాసికా సారిపుత్తమోగ్గల్లానప్పముఖే భిక్ఖుసఙ్ఘే ఛళఙ్గసమన్నాగతం దక్ఖిణం పతిట్ఠాపేతి’’.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, ఛళఙ్గసమన్నాగతా దక్ఖిణా హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, దాయకస్స తీణఙ్గాని హోన్తి, పటిగ్గాహకానం తీణఙ్గాని. కతమాని దాయకస్స తీణఙ్గాని? ఇధ, భిక్ఖవే, దాయకో పుబ్బేవ దానా సుమనో హోతి, దదం చిత్తం పసాదేతి, దత్వా అత్తమనో హోతి. ఇమాని దాయకస్స తీణఙ్గాని.

‘‘కతమాని పటిగ్గాహకానం తీణఙ్గాని? ఇధ, భిక్ఖవే, పటిగ్గాహకా వీతరాగా వా హోన్తి రాగవినయాయ వా పటిపన్నా, వీతదోసా వా హోన్తి దోసవినయాయ వా పటిపన్నా, వీతమోహా వా హోన్తి మోహవినయాయ వా పటిపన్నా. ఇమాని పటిగ్గాహకానం తీణఙ్గాని. ఇతి దాయకస్స తీణఙ్గాని, పటిగ్గాహకానం తీణఙ్గాని. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, ఛళఙ్గసమన్నాగతా దక్ఖిణా హోతి.

‘‘ఏవం ఛళఙ్గసమన్నాగతాయ, భిక్ఖవే, దక్ఖిణాయ న సుకరం పుఞ్ఞస్స పమాణం గహేతుం – ‘ఏత్తకో పుఞ్ఞాభిసన్దో కుసలాభిసన్దో సుఖస్సాహారో సోవగ్గికో సుఖవిపాకో సగ్గసంవత్తనికో ఇట్ఠాయ కన్తాయ మనాపాయ హితాయ సుఖాయ సంవత్తతీ’తి. అథ ఖో అసఙ్ఖ్యేయ్యో [అసఙ్ఖేయ్యో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] అప్పమేయ్యో మహాపుఞ్ఞక్ఖన్ధోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, మహాసముద్దే న సుకరం ఉదకస్స పమాణం గహేతుం – ‘ఏత్తకాని ఉదకాళ్హకానీతి వా ఏత్తకాని ఉదకాళ్హకసతానీతి వా ఏత్తకాని ఉదకాళ్హకసహస్సానీతి వా ఏత్తకాని ఉదకాళ్హకసతసహస్సానీ’తి వా. అథ ఖో అసఙ్ఖ్యేయ్యో అప్పమేయ్యో మహాఉదకక్ఖన్ధోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, ఏవం ఛళఙ్గసమన్నాగతాయ దక్ఖిణాయ న సుకరం పుఞ్ఞస్స పమాణం గహేతుం – ‘ఏత్తకో పుఞ్ఞాభిసన్దో కుసలాభిసన్దో సుఖస్సాహారో సోవగ్గికో సుఖవిపాకో సగ్గసంవత్తనికో ఇట్ఠాయ కన్తాయ మనాపాయ హితాయ సుఖాయ సంవత్తతీ’తి. అథ ఖో అసఙ్ఖ్యేయ్యో అప్పమేయ్యో మహాపుఞ్ఞక్ఖన్ధోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతీ’’తి.

[పే. వ. ౩౦౫ పేతవత్థుమ్హిపి] ‘‘పుబ్బేవ దానా సుమనో, దదం చిత్తం పసాదయే;

దత్వా అత్తమనో హోతి, ఏసా యఞ్ఞస్స [పుఞ్ఞస్స (క.)] సమ్పదా.

‘‘వీతరాగా [వీతరాగో (స్యా. కం. క.) ఏవం అనన్తరపదత్తయేపి] వీతదోసా, వీతమోహా అనాసవా;

ఖేత్తం యఞ్ఞస్స సమ్పన్నం, సఞ్ఞతా బ్రహ్మచారయో [బ్రహ్మచారినో (స్యా. కం.)].

‘‘సయం ఆచమయిత్వాన, దత్వా సకేహి పాణిభి;

అత్తనో పరతో చేసో, యఞ్ఞో హోతి మహప్ఫలో.

[అ. ని. ౪.౪౦] ‘‘ఏవం యజిత్వా మేధావీ, సద్ధో ముత్తేన చేతసా;

అబ్యాపజ్జం సుఖం లోకం, పణ్డితో ఉపపజ్జతీ’’తి. సత్తమం;