౧. సామకసుత్తం
౨౧. ఏకం సమయం భగవా సక్కేసు విహరతి సామగామకే పోక్ఖరణియాయం. అథ ఖో అఞ్ఞతరా దేవతా అభిక్కన్తాయ రత్తియా అభిక్కన్తవణ్ణా కేవలకప్పం పోక్ఖరణియం ఓభాసేత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితా ఖో సా దేవతా భగవన్తం ఏతదవోచ –
‘‘తయోమే, భన్తే, ధమ్మా భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తన్తి. కతమే తయో? కమ్మారామతా, భస్సారామతా, నిద్దారామతా – ఇమే ఖో, భన్తే, తయో ధమ్మా భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తన్తీ’’తి. ఇదమవోచ సా దేవతా. సమనుఞ్ఞో సత్థా అహోసి. అథ ఖో సా దేవతా ‘‘సమనుఞ్ఞో మే సత్థా’’తి భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా తత్థేవన్తరధాయి.
అథ ఖో భగవా తస్సా రత్తియా అచ్చయేన భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఇమం, భిక్ఖవే, రత్తిం అఞ్ఞతరా దేవతా అభిక్కన్తాయ రత్తియా అభిక్కన్తవణ్ణా కేవలకప్పం పోక్ఖరణియం ఓభాసేత్వా యేనాహం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా మం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితా ఖో, భిక్ఖవే, సా దేవతా మం ఏతదవోచ – ‘తయోమే, భన్తే, ధమ్మా భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తన్తి. కతమే తయో? కమ్మారామతా, భస్సారామతా, నిద్దారామతా – ఇమే ఖో, భన్తే, తయో ధమ్మా భిక్ఖునో పరిహానాయ సంవత్తన్తీ’తి. ఇదమవోచ, భిక్ఖవే, సా దేవతా. ఇదం వత్వా మం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా తత్థేవన్తరధాయి. తేసం వో [ఖో (క.)], భిక్ఖవే, అలాభా తేసం దుల్లద్ధం, యే వో దేవతాపి జానన్తి కుసలేహి ధమ్మేహి పరిహాయమానే’’.
‘‘అపరేపి, భిక్ఖవే, తయో పరిహానియే ధమ్మే దేసేస్సామి. తం సుణాథ, సాధుకం మనసి కరోథ; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ – ‘‘కతమే చ, భిక్ఖవే, తయో పరిహానియా ధమ్మా? సఙ్గణికారామతా, దోవచస్సతా, పాపమిత్తతా – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, తయో పరిహానియా ధమ్మా’’.
‘‘యే హి కేచి, భిక్ఖవే, అతీతమద్ధానం పరిహాయింసు కుసలేహి ధమ్మేహి, సబ్బేతే ఇమేహేవ ఛహి ధమ్మేహి పరిహాయింసు కుసలేహి ధమ్మేహి. యేపి హి కేచి, భిక్ఖవే, అనాగతమద్ధానం పరిహాయిస్సన్తి కుసలేహి ధమ్మేహి, సబ్బేతే ఇమేహేవ ఛహి ధమ్మేహి పరిహాయిస్సన్తి కుసలేహి ధమ్మేహి. యేపి హి కేచి, భిక్ఖవే, ఏతరహి పరిహాయన్తి కుసలేహి ధమ్మేహి, సబ్బేతే ఇమేహేవ ఛహి ధమ్మేహి పరిహాయన్తి కుసలేహి ధమ్మేహీ’’తి. పఠమం.