౬. దుతియపత్థనాసుత్తం

౧౩౬. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతో రఞ్ఞో ఖత్తియస్స ముద్ధావసిత్తస్స జేట్ఠో పుత్తో ఓపరజ్జం [ఉపరజ్జం (స్యా. పీ. క.)] పత్థేతి. కతమేహి పఞ్చహి? ఇధ, భిక్ఖవే, రఞ్ఞో ఖత్తియస్స ముద్ధావసిత్తస్స జేట్ఠో పుత్తో ఉభతో సుజాతో హోతి మాతితో చ పితితో చ, సంసుద్ధగహణికో, యావ సత్తమా పితామహయుగా అక్ఖిత్తో అనుపక్కుట్ఠో జాతివాదేన; అభిరూపో హోతి దస్సనీయో పాసాదికో పరమాయ వణ్ణపోక్ఖరతాయ సమన్నాగతో; మాతాపితూనం పియో హోతి మనాపో, బలకాయస్స పియో హోతి మనాపో; పణ్డితో హోతి వియత్తో మేధావీ పటిబలో అతీతానాగతపచ్చుప్పన్నే అత్థే చిన్తేతుం.

‘‘తస్స ఏవం హోతి – ‘అహం ఖోమ్హి ఉభతో సుజాతో మాతితో చ పితితో చ, సంసుద్ధగహణికో, యావ సత్తమా పితామహయుగా అక్ఖిత్తో అనుపక్కుట్ఠో జాతివాదేన. కస్మాహం ఓపరజ్జం న పత్థేయ్యం! అహం ఖోమ్హి అభిరూపో దస్సనీయో పాసాదికో పరమాయ వణ్ణపోక్ఖరతాయ సమన్నాగతో. కస్మాహం ఓపరజ్జం న పత్థేయ్యం! అహం ఖోమ్హి మాతాపితూనం పియో మనాపో. కస్మాహం ఓపరజ్జం న పత్థేయ్యం! అహం ఖోమ్హి బలకాయస్స పియో మనాపో. కస్మాహం ఓపరజ్జం న పత్థేయ్యం! అహం ఖోమ్హి పణ్డితో వియత్తో మేధావీ పటిబలో అతీతానాగతపచ్చుప్పన్నే అత్థే చిన్తేతుం. కస్మాహం ఓపరజ్జం న పత్థేయ్య’న్తి! ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి అఙ్గేహి సమన్నాగతో రఞ్ఞో ఖత్తియస్స ముద్ధావసిత్తస్స జేట్ఠో పుత్తో ఓపరజ్జం పత్థేతి.

‘‘ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు ఆసవానం ఖయం పత్థేతి. కతమేహి పఞ్చహి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సీలవా హోతి…పే… సమాదాయ సిక్ఖతి సిక్ఖాపదేసు; బహుస్సుతో హోతి…పే… దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా; చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తో [సుపట్ఠితచిత్తో (సీ. స్యా.), సూపట్ఠితచిత్తో (క.)] హోతి; ఆరద్ధవీరియో విహరతి అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ, కుసలానం ధమ్మానం ఉపసమ్పదాయ, థామవా దళ్హపరక్కమో అనిక్ఖిత్తధురో కుసలేసు ధమ్మేసు; పఞ్ఞవా హోతి, ఉదయత్థగామినియా పఞ్ఞాయ సమన్నాగతో అరియాయ నిబ్బేధికాయ సమ్మా దుక్ఖక్ఖయగామినియా.

‘‘తస్స ఏవం హోతి – ‘అహం ఖోమ్హి సీలవా, పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతో విహరామి ఆచారగోచరసమ్పన్నో అణుమత్తేసు వజ్జేసు భయదస్సావీ, సమాదాయ సిక్ఖామి సిక్ఖాపదేసు. కస్మాహం ఆసవానం ఖయం న పత్థేయ్యం! అహం ఖోమ్హి బహుస్సుతో సుతధరో సుతసన్నిచయో, యే తే ధమ్మా ఆదికల్యాణా మజ్ఝేకల్యాణా పరియోసానకల్యాణా సాత్థం సబ్యఞ్జనం [సత్థా బ్యఞ్జనా (సీ.)] కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం అభివదన్తి, తథారూపా మే ధమ్మా బహుస్సుతా హోన్తి ధాతా వచసా పరిచితా మనసానుపేక్ఖితా దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. కస్మాహం ఆసవానం ఖయం న పత్థేయ్యం! అహం ఖోమ్హి చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తో. కస్మాహం ఆసవానం ఖయం న పత్థేయ్యం! అహం ఖోమ్హి ఆరద్ధవీరియో విహరామి అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ, కుసలానం ధమ్మానం ఉపసమ్పదాయ, థామవా దళ్హపరక్కమో అనిక్ఖిత్తధురో కుసలేసు ధమ్మేసు. కస్మాహం ఆసవానం ఖయం న పత్థేయ్యం! అహం ఖోమ్హి పఞ్ఞవా ఉదయత్థగామినియా పఞ్ఞాయ సమన్నాగతో అరియాయ నిబ్బేధికాయ సమ్మా దుక్ఖక్ఖయగామినియా. కస్మాహం ఆసవానం ఖయం న పత్థేయ్య’న్తి! ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు ఆసవానం ఖయం పత్థేతీ’’తి. ఛట్ఠం.