౧. సోతానుగతసుత్తం

౧౯౧. ‘‘సోతానుగతానం, భిక్ఖవే, ధమ్మానం, వచసా పరిచితానం, మనసానుపేక్ఖితానం, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధానం చత్తారో ఆనిసంసా పాటికఙ్ఖా. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ధమ్మం పరియాపుణాతి – సుత్తం, గేయ్యం, వేయ్యాకరణం, గాథం, ఉదానం, ఇతివుత్తకం, జాతకం, అబ్భుతధమ్మం, వేదల్లం. తస్స తే ధమ్మా సోతానుగతా హోన్తి, వచసా పరిచితా, మనసానుపేక్ఖితా, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. సో ముట్ఠస్సతి [ముట్ఠస్సతీ (సీ.)] కాలం కురుమానో అఞ్ఞతరం దేవనికాయం ఉపపజ్జతి. తస్స తత్థ సుఖినో ధమ్మపదా ప్లవన్తి [పిలపన్తి (సీ. స్యా. కం. పీ.)]. దన్ధో, భిక్ఖవే, సతుప్పాదో; అథ సో సత్తో ఖిప్పంయేవ విసేసగామీ హోతి. సోతానుగతానం, భిక్ఖవే, ధమ్మానం, వచసా పరిచితానం, మనసానుపేక్ఖితానం, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధానం అయం పఠమో ఆనిసంసో పాటికఙ్ఖో.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ధమ్మం పరియాపుణాతి – సుత్తం, గేయ్యం, వేయ్యాకరణం, గాథం, ఉదానం, ఇతివుత్తకం, జాతకం, అబ్భుతధమ్మం, వేదల్లం. తస్స తే ధమ్మా సోతానుగతా హోన్తి, వచసా పరిచితా, మనసానుపేక్ఖితా, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. సో ముట్ఠస్సతి కాలం కురుమానో అఞ్ఞతరం దేవనికాయం ఉపపజ్జతి. తస్స తత్థ న హేవ ఖో సుఖినో ధమ్మపదా ప్లవన్తి; అపి చ ఖో భిక్ఖు ఇద్ధిమా చేతోవసిప్పత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి. తస్స ఏవం హోతి – ‘అయం వా సో ధమ్మవినయో, యత్థాహం పుబ్బే బ్రహ్మచరియం అచరి’న్తి. దన్ధో, భిక్ఖవే, సతుప్పాదో; అథ సో సత్తో ఖిప్పమేవ విసేసగామీ హోతి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పురిసో కుసలో భేరిసద్దస్స. సో అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నో భేరిసద్దం సుణేయ్య. తస్స న హేవ ఖో అస్స కఙ్ఖా వా విమతి వా – ‘భేరిసద్దో ను ఖో, న ను ఖో భేరిసద్దో’తి! అథ ఖో భేరిసద్దోత్వేవ నిట్ఠం గచ్ఛేయ్య. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ధమ్మం పరియాపుణాతి – సుత్తం, గేయ్యం, వేయ్యాకరణం, గాథం, ఉదానం, ఇతివుత్తకం, జాతకం, అబ్భుతధమ్మం, వేదల్లం. తస్స తే ధమ్మా సోతానుగతా హోన్తి, వచసా పరిచితా, మనసానుపేక్ఖితా, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. సో ముట్ఠస్సతి కాలం కురుమానో అఞ్ఞతరం దేవనికాయం ఉపపజ్జతి. తస్స తత్థ న హేవ ఖో సుఖినో ధమ్మపదా ప్లవన్తి; అపి చ ఖో భిక్ఖు ఇద్ధిమా చేతోవసిప్పత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి. తస్స ఏవం హోతి – ‘అయం వా సో ధమ్మవినయో, యత్థాహం పుబ్బే బ్రహ్మచరియం అచరి’న్తి. దన్ధో, భిక్ఖవే, సతుప్పాదో; అథ సో సత్తో ఖిప్పంయేవ విసేసగామీ హోతి. సోతానుగతానం, భిక్ఖవే, ధమ్మానం, వచసా పరిచితానం, మనసానుపేక్ఖితానం, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధానం అయం దుతియో ఆనిసంసో పాటికఙ్ఖో.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ధమ్మం పరియాపుణాతి – సుత్తం, గేయ్యం, వేయ్యాకరణం, గాథం, ఉదానం, ఇతివుత్తకం, జాతకం, అబ్భుతధమ్మం, వేదల్లం. తస్స తే ధమ్మా సోతానుగతా హోన్తి, వచసా పరిచితా, మనసానుపేక్ఖితా, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. సో ముట్ఠస్సతి కాలం కురుమానో అఞ్ఞతరం దేవనికాయం ఉపపజ్జతి. తస్స తత్థ న హేవ ఖో సుఖినో ధమ్మపదా ప్లవన్తి, నపి భిక్ఖు ఇద్ధిమా చేతోవసిప్పత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి; అపి చ ఖో దేవపుత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి. తస్స ఏవం హోతి – ‘అయం వా సో ధమ్మవినయో, యత్థాహం పుబ్బే బ్రహ్మచరియం అచరి’న్తి. దన్ధో, భిక్ఖవే, సతుప్పాదో; అథ సో సత్తో ఖిప్పంయేవ విసేసగామీ హోతి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పురిసో కుసలో సఙ్ఖసద్దస్స. సో అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నో సఙ్ఖసద్దం సుణేయ్య. తస్స న హేవ ఖో అస్స కఙ్ఖా వా విమతి వా – ‘సఙ్ఖసద్దో ను ఖో, న ను ఖో సఙ్ఖసద్దో’తి! అథ ఖో సఙ్ఖసద్దోత్వేవ నిట్ఠం గచ్ఛేయ్య. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ధమ్మం పరియాపుణాతి – సుత్తం, గేయ్యం, వేయ్యాకరణం, గాథం, ఉదానం, ఇతివుత్తకం, జాతకం, అబ్భుతధమ్మం, వేదల్లం. తస్స తే ధమ్మా సోతానుగతా హోన్తి, వచసా పరిచితా, మనసానుపేక్ఖితా, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. సో ముట్ఠస్సతి కాలం కురుమానో అఞ్ఞతరం దేవనికాయం ఉపపజ్జతి. తస్స తత్థ న హేవ ఖో సుఖినో ధమ్మపదా ప్లవన్తి, నపి భిక్ఖు ఇద్ధిమా చేతోవసిప్పత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి; అపి చ ఖో దేవపుత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి. తస్స ఏవం హోతి – ‘అయం వా సో ధమ్మవినయో, యత్థాహం పుబ్బే బ్రహ్మచరియం అచరి’న్తి. దన్ధో, భిక్ఖవే, సతుప్పాదో; అథ సో సత్తో ఖిప్పంయేవ విసేసగామీ హోతి. సోతానుగతానం, భిక్ఖవే, ధమ్మానం, వచసా పరిచితానం, మనసానుపేక్ఖితానం, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధానం అయం తతియో ఆనిసంసో పాటికఙ్ఖో.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ధమ్మం పరియాపుణాతి – సుత్తం, గేయ్యం, వేయ్యాకరణం, గాథం, ఉదానం, ఇతివుత్తకం, జాతకం, అబ్భుతధమ్మం, వేదల్లం. తస్స తే ధమ్మా సోతానుగతా హోన్తి, వచసా పరిచితా, మనసానుపేక్ఖితా, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. సో ముట్ఠస్సతి కాలం కురుమానో అఞ్ఞతరం దేవనికాయం ఉపపజ్జతి. తస్స తత్థ న హేవ ఖో సుఖినో ధమ్మపదా ప్లవన్తి, నపి భిక్ఖు ఇద్ధిమా చేతోవసిప్పత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి, నపి దేవపుత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి; అపి చ ఖో ఓపపాతికో ఓపపాతికం సారేతి – ‘సరసి త్వం, మారిస, సరసి త్వం, మారిస, యత్థ మయం పుబ్బే బ్రహ్మచరియం అచరిమ్హా’తి. సో ఏవమాహ – ‘సరామి, మారిస, సరామి, మారిసా’తి. దన్ధో, భిక్ఖవే, సతుప్పాదో; అథ సో సత్తో ఖిప్పంయేవ విసేసగామీ హోతి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ద్వే సహాయకా సహపంసుకీళికా [సహపంసుకీళకా (స్యా. కం.)]. తే కదాచి కరహచి అఞ్ఞమఞ్ఞం సమాగచ్ఛేయ్యుం. అఞ్ఞో పన [సమాగచ్ఛేయ్యుం, తమేనం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] సహాయకో సహాయకం ఏవం వదేయ్య – ‘ఇదమ్పి, సమ్మ, సరసి, ఇదమ్పి, సమ్మ, సరసీ’తి. సో ఏవం వదేయ్య – ‘సరామి, సమ్మ, సరామి, సమ్మా’తి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ధమ్మం పరియాపుణాతి – సుత్తం, గేయ్యం, వేయ్యాకరణం, గాథం, ఉదానం, ఇతివుత్తకం, జాతకం, అబ్భుతధమ్మం, వేదల్లం. తస్స తే ధమ్మా సోతానుగతా హోన్తి, వచసా పరిచితా, మనసానుపేక్ఖితా, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. సో ముట్ఠస్సతి కాలం కురుమానో అఞ్ఞతరం దేవనికాయం ఉపపజ్జతి. తస్స తత్థ న హేవ ఖో సుఖినో ధమ్మపదా ప్లవన్తి, నపి భిక్ఖు ఇద్ధిమా చేతోవసిప్పత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి, నపి దేవపుత్తో దేవపరిసాయం ధమ్మం దేసేతి; అపి చ ఖో ఓపపాతికో ఓపపాతికం సారేతి – ‘సరసి త్వం, మారిస, సరసి త్వం, మారిస, యత్థ మయం పుబ్బే బ్రహ్మచరియం అచరిమ్హా’తి. సో ఏవమాహ – ‘సరామి, మారిస, సరామి, మారిసా’తి. దన్ధో, భిక్ఖవే, సతుప్పాదో; అథ ఖో సో సత్తో ఖిప్పంయేవ విసేసగామీ హోతి. సోతానుగతానం, భిక్ఖవే, ధమ్మానం, వచసా పరిచితానం, మనసానుపేక్ఖితానం, దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధానం అయం చతుత్థో ఆనిసంసో పాటికఙ్ఖో. సోతానుగతానం, భిక్ఖవే, ధమ్మానం, వచసా పరిచితానం, మనసానుపేక్ఖితానం దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధానం ఇమే చత్తారో ఆనిసంసా పాటికఙ్ఖా’’తి. పఠమం.