౮. ఉపకసుత్తం

౧౮౮. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. అథ ఖో ఉపకో మణ్డికాపుత్తో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఉపకో మణ్డికాపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ –

‘‘అహఞ్హి, భన్తే, ఏవంవాదీ ఏవందిట్ఠి – ‘యో కోచి పరూపారమ్భం వత్తేతి, పరూపారమ్భం వత్తేన్తో సబ్బో సో [సబ్బసో (సీ. పీ.)] న ఉపపాదేతి. అనుపపాదేన్తో గారయ్హో హోతి ఉపవజ్జో’’’తి. ‘‘పరూపారమ్భం చే, ఉపక, వత్తేతి పరూపారమ్భం వత్తేన్తో న ఉపపాదేతి, అనుపపాదేన్తో గారయ్హో హోతి ఉపవజ్జో. త్వం ఖో, ఉపక, పరూపారమ్భం వత్తేసి, పరూపారమ్భం వత్తేన్తో న ఉపపాదేసి, అనుపపాదేన్తో గారయ్హో హోసి ఉపవజ్జో’’తి. ‘‘సేయ్యథాపి, భన్తే, ఉమ్ముజ్జమానకంయేవ మహతా పాసేన బన్ధేయ్య; ఏవమేవం ఖో అహం, భన్తే, ఉమ్ముజ్జమానకోయేవ భగవతా మహతా వాదపాసేన [మహతా పాసేన (క.)] బద్ధో’’తి.

‘‘ఇదం అకుసలన్తి ఖో, ఉపక, మయా పఞ్ఞత్తం. తత్థ అపరిమాణా పదా అపరిమాణా బ్యఞ్జనా అపరిమాణా తథాగతస్స ధమ్మదేసనా – ఇతిపిదం అకుసలన్తి. తం ఖో పనిదం అకుసలం పహాతబ్బన్తి ఖో, ఉపక, మయా పఞ్ఞత్తం. తత్థ అపరిమాణా పదా అపరిమాణా బ్యఞ్జనా అపరిమాణా తథాగతస్స ధమ్మదేసనా – ఇతిపిదం అకుసలం పహాతబ్బన్తి.

‘‘ఇదం కుసలన్తి ఖో, ఉపక, మయా పఞ్ఞత్తం. తత్థ అపరిమాణా పదా అపరిమాణా బ్యఞ్జనా అపరిమాణా తథాగతస్స ధమ్మదేసనా – ఇతిపిదం కుసలన్తి. తం ఖో పనిదం కుసలం భావేతబ్బన్తి ఖో, ఉపక, మయా పఞ్ఞత్తం. తత్థ అపరిమాణా పదా అపరిమాణా బ్యఞ్జనా అపరిమాణా తథాగతస్స ధమ్మదేసనా – ఇతిపిదం కుసలం భావేతబ్బ’’న్తి.

అథ ఖో ఉపకో మణ్డికాపుత్తో భగవతో భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా యేన రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా యావతకో అహోసి భగవతా సద్ధిం కథాసల్లాపో తం సబ్బం రఞ్ఞో మాగధస్స అజాతసత్తుస్స వేదేహిపుత్తస్స ఆరోచేసి.

ఏవం వుత్తే రాజా మాగధో అజాతసత్తు వేదేహిపుత్తో కుపితో అనత్తమనో ఉపకం మణ్డికాపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘యావ ధంసీ వతాయం లోణకారదారకో యావ ముఖరో యావ పగబ్బో యత్ర హి నామ తం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఆసాదేతబ్బం మఞ్ఞిస్సతి; అపేహి త్వం, ఉపక, వినస్స, మా తం అద్దస’’న్తి. అట్ఠమం.