౫. బ్రాహ్మణసచ్చసుత్తం
౧౮౫. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా అభిఞ్ఞాతా అభిఞ్ఞాతా పరిబ్బాజకా సిప్పినికాతీరే పరిబ్బాజకారామే పటివసన్తి, సేయ్యథిదం అన్నభారో వరధరో సకులుదాయీ చ పరిబ్బాజకో అఞ్ఞే చ అభిఞ్ఞాతా అభిఞ్ఞాతా పరిబ్బాజకా. అథ ఖో భగవా సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేన సిప్పినికాతీరే పరిబ్బాజకారామో తేనుపసఙ్కమి.
తేన ఖో పన సమయేన తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం సన్నిసిన్నానం సన్నిపతితానం అయమన్తరా కథా ఉదపాది – ‘‘ఇతిపి బ్రాహ్మణసచ్చాని, ఇతిపి బ్రాహ్మణసచ్చానీ’’తి. అథ ఖో భగవా యేన తే పరిబ్బాజకా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. నిసజ్జ ఖో భగవా తే పరిబ్బాజకే ఏతదవోచ –
‘‘కాయ నుత్థ, పరిబ్బాజకా, ఏతరహి కథాయ సన్నిసిన్నా, కా చ పన వో అన్తరాకథా విప్పకతా’’తి? ‘‘ఇధ, భో గోతమ, అమ్హాకం సన్నిసిన్నానం సన్నిపతితానం అయమన్తరాకథా ఉదపాది – ‘ఇతిపి బ్రాహ్మణసచ్చాని, ఇతిపి బ్రాహ్మణసచ్చానీ’’’తి.
‘‘చత్తారిమాని, పరిబ్బాజకా, బ్రాహ్మణసచ్చాని మయా సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదితాని. కతమాని చత్తారి? ఇధ, పరిబ్బాజకా, బ్రాహ్మణో ఏవమాహ – ‘సబ్బే పాణా అవజ్ఝా’తి. ఇతి వదం బ్రాహ్మణో సచ్చం ఆహ, నో ముసా. సో తేన న సమణోతి మఞ్ఞతి, న బ్రాహ్మణోతి మఞ్ఞతి, న సేయ్యోహమస్మీతి మఞ్ఞతి, న సదిసోహమస్మీతి మఞ్ఞతి, న హీనోహమస్మీతి మఞ్ఞతి. అపి చ యదేవ తత్థ సచ్చం తదభిఞ్ఞాయ పాణానంయేవ అనుద్దయాయ [తదభిఞ్ఞాయ అనుదయాయ (క.)] అనుకమ్పాయ పటిపన్నో హోతి.
‘‘పున చపరం, పరిబ్బాజకా, బ్రాహ్మణో ఏవమాహ – ‘సబ్బే కామా అనిచ్చా దుక్ఖా విపరిణామధమ్మా’తి. ఇతి వదం బ్రాహ్మణో సచ్చమాహ, నో ముసా. సో తేన న సమణోతి మఞ్ఞతి, న బ్రాహ్మణోతి మఞ్ఞతి, న సేయ్యోహమస్మీతి మఞ్ఞతి, న సదిసోహమస్మీతి మఞ్ఞతి, న హీనోహమస్మీతి మఞ్ఞతి. అపి చ యదేవ తత్థ సచ్చం తదభిఞ్ఞాయ కామానంయేవ నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి.
‘‘పున చపరం, పరిబ్బాజకా, బ్రాహ్మణో ఏవమాహ – ‘సబ్బే భవా అనిచ్చా…పే… భవానంయేవ నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ పటిపన్నో హోతి.
‘‘పున చపరం, పరిబ్బాజకా, బ్రాహ్మణో ఏవమాహ – ‘నాహం క్వచని [క్వచన (సీ. స్యా.)] కస్సచి కిఞ్చనతస్మిం న చ మమ క్వచని కత్థచి కిఞ్చనతత్థీ’తి. ఇతి వదం బ్రాహ్మణో సచ్చం ఆహ, నో ముసా. సో తేన న సమణోతి మఞ్ఞతి, న బ్రాహ్మణోతి మఞ్ఞతి, న సేయ్యోహమస్మీతి మఞ్ఞతి, న సదిసోహమస్మీతి మఞ్ఞతి, న హీనోహమస్మీతి మఞ్ఞతి. అపి చ యదేవ తత్థ సచ్చం తదభిఞ్ఞాయ ఆకిఞ్చఞ్ఞంయేవ పటిపదం పటిపన్నో హోతి. ఇమాని ఖో, పరిబ్బాజకా, చత్తారి బ్రాహ్మణసచ్చాని మయా సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా పవేదితానీ’’తి. పఞ్చమం.