౮. దుతియఅనురుద్ధసుత్తం
౧౩౧. అథ ఖో ఆయస్మా అనురుద్ధో యేనాయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా సారిపుత్తేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా అనురుద్ధో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధాహం, ఆవుసో సారిపుత్త, దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన సహస్సం లోకం ఓలోకేమి. ఆరద్ధం ఖో పన మే వీరియం అసల్లీనం, ఉపట్ఠితా సతి అసమ్ముట్ఠా [అపమ్ముట్ఠా (సీ.), అపముట్ఠా (స్యా. కం.)], పస్సద్ధో కాయో అసారద్ధో, సమాహితం చిత్తం ఏకగ్గం. అథ చ పన మే నానుపాదాయ [న అనుపాదాయ (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చతీ’’తి.
‘‘యం ఖో తే, ఆవుసో అనురుద్ధ, ఏవం హోతి – ‘అహం దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన సహస్సం లోకం వోలోకేమీ’తి, ఇదం తే మానస్మిం. యమ్పి తే, ఆవుసో అనురుద్ధ, ఏవం హోతి – ‘ఆరద్ధం ఖో పన మే వీరియం అసల్లీనం, ఉపట్ఠితా సతి అసమ్ముట్ఠా, పస్సద్ధో కాయో అసారద్ధో, సమాహితం చిత్తం ఏకగ్గ’న్తి, ఇదం తే ఉద్ధచ్చస్మిం. యమ్పి తే, ఆవుసో అనురుద్ధ, ఏవం హోతి – ‘అథ చ పన మే నానుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తం విముచ్చతీ’తి, ఇదం తే కుక్కుచ్చస్మిం. సాధు వతాయస్మా అనురుద్ధో ఇమే తయో ధమ్మే పహాయ, ఇమే తయో ధమ్మే అమనసికరిత్వా అమతాయ ధాతుయా చిత్తం ఉపసంహరతూ’’తి.
అథ ఖో ఆయస్మా అనురుద్ధో అపరేన సమయేన ఇమే తయో ధమ్మే పహాయ, ఇమే తయో ధమ్మే అమనసికరిత్వా అమతాయ ధాతుయా చిత్తం ఉపసంహరి [ఉపసంహాసి (స్యా. కం. పీ.), ఉపసంహరతి (క.)]. అథ ఖో ఆయస్మా అనురుద్ధో ఏకో వూపకట్ఠో అప్పమత్తో ఆతాపీ పహితత్తో విహరన్తో నచిరస్సేవ – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి, తదనుత్తరం – బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహాసి. ‘‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’’తి అబ్భఞ్ఞాసి. అఞ్ఞతరో చ పనాయస్మా అనురుద్ధో అరహతం అహోసీతి. అట్ఠమం.