౧. పుబ్బేవసమ్బోధసుత్తం

౧౦౪. ‘‘పుబ్బేవ మే, భిక్ఖవే, సమ్బోధా అనభిసమ్బుద్ధస్స బోధిసత్తస్సేవ సతో ఏతదహోసి – ‘కో ను ఖో లోకే అస్సాదో, కో ఆదీనవో, కిం నిస్సరణ’న్తి? తస్స మయ్హం, భిక్ఖవే, ఏతదహోసి – ‘యం ఖో లోకం [లోకే (సీ. స్యా. కం. పీ.)] పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సుఖం సోమనస్సం, అయం లోకే అస్సాదో. యం లోకో [లోకే (పీ. క.)] అనిచ్చో దుక్ఖో విపరిణామధమ్మో, అయం లోకే ఆదీనవో. యో లోకే ఛన్దరాగవినయో ఛన్దరాగప్పహానం, ఇదం లోకే నిస్సరణ’న్తి [లోకనిస్సరణం (అట్ఠ.) ‘‘లోకే నిస్సరణ’’న్తి పదేన సంసన్దితబ్బం]. యావకీవఞ్చాహం, భిక్ఖవే, ఏవం లోకస్స అస్సాదఞ్చ అస్సాదతో ఆదీనవఞ్చ ఆదీనవతో నిస్సరణఞ్చ నిస్సరణతో యథాభూతం నాబ్భఞ్ఞాసిం, నేవ తావాహం, భిక్ఖవే, సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ ‘అనుత్తరం సమ్మాసమ్బోధిం అభిసమ్బుద్ధో’తి [అభిసమ్బుద్ధో (సీ. స్యా. కం. క.)] పచ్చఞ్ఞాసిం. యతో చ ఖ్వాహం [ఖో అహం (సీ. పీ.), ఖోహం (స్యా. కం. క.)], భిక్ఖవే, ఏవం లోకస్స అస్సాదఞ్చ అస్సాదతో ఆదీనవఞ్చ ఆదీనవతో నిస్సరణఞ్చ నిస్సరణతో యథాభూతం అబ్భఞ్ఞాసిం, అథాహం, భిక్ఖవే, సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ ‘అనుత్తరం సమ్మాసమ్బోధిం అభిసమ్బుద్ధో’తి పచ్చఞ్ఞాసిం. ఞాణఞ్చ పన మే దస్సనం ఉదపాది – ‘అకుప్పా మే విముత్తి [చేతోవిముత్తి (సీ. పీ. క.)], అయమన్తిమా జాతి, నత్థి దాని పునబ్భవో’’’తి. పఠమం.