౪. సరభసుత్తం

౬౫. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. తేన ఖో పన సమయేన సరభో నామ పరిబ్బాజకో అచిరపక్కన్తో హోతి ఇమస్మా ధమ్మవినయా. సో రాజగహే పరిసతి [పరిసతిం (సీ. పీ.)] ఏవం వాచం భాసతి – ‘‘అఞ్ఞాతో మయా సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మో. అఞ్ఞాయ చ పనాహం సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మం ఏవాహం తస్మా ధమ్మవినయా అపక్కన్తో’’తి. అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ రాజగహం పిణ్డాయ పవిసింసు. అస్సోసుం ఖో తే భిక్ఖూ సరభస్స పరిబ్బాజకస్స రాజగహే పరిసతి ఏవం వాచం భాసమానస్స – ‘‘అఞ్ఞాతో మయా సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మో. అఞ్ఞాయ చ పనాహం సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మం ఏవాహం తస్మా ధమ్మవినయా అపక్కన్తో’’తి.

అథ ఖో తే భిక్ఖూ రాజగహే పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘సరభో నామ, భన్తే, పరిబ్బాజకో అచిరపక్కన్తో ఇమస్మా ధమ్మవినయా. సో రాజగహే పరిసతి ఏవం వాచం భాసతి – ‘అఞ్ఞాతో మయా సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మో. అఞ్ఞాయ చ పనాహం సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మం ఏవాహం తస్మా ధమ్మవినయా అపక్కన్తో’తి. సాధు భన్తే, భగవా యేన సిప్పినికాతీరం [సప్పినికాతీరం (సీ. పీ.), సప్పినియా తీరం (స్యా. కం.)] పరిబ్బాజకారామో యేన సరభో పరిబ్బాజకో తేనుపసఙ్కమతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన.

అథ ఖో భగవా సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేన సిప్పినికాతీరం పరిబ్బాజకారామో యేన సరభో పరిబ్బాజకో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. నిసజ్జ ఖో భగవా సరభం పరిబ్బాజకం ఏతదవోచ – ‘‘సచ్చం కిర త్వం, సరభ, ఏవం వదేసి – ‘అఞ్ఞాతో మయా సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మో. అఞ్ఞాయ చ పనాహం సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మం ఏవాహం తస్మా ధమ్మవినయా అపక్కన్తో’’’తి? ఏవం వుత్తే సరభో పరిబ్బాజకో తుణ్హీ అహోసి.

దుతియమ్పి ఖో, భగవా సరభం పరిబ్బాజకం ఏతదవోచ – ‘‘వదేహి, సరభ, కిన్తి తే అఞ్ఞాతో సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మో? సచే తే అపరిపూరం భవిస్సతి, అహం పరిపూరేస్సామి. సచే పన తే పరిపూరం భవిస్సతి, అహం అనుమోదిస్సామీ’’తి. దుతియమ్పి ఖో సరభో పరిబ్బాజకో తుణ్హీ అహోసి.

తతియమ్పి ఖో భగవా సరభం పరిబ్బాజకం ఏతదవోచ – (‘‘యో [మయా (స్యా. కం. పీ.)] ఖో సరభ పఞ్ఞాయతి సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మో) [( ) సీ. పోత్థకే నత్థి] ‘‘వదేహి, సరభ, కిన్తి తే అఞ్ఞాతో సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మో? సచే తే అపరిపూరం భవిస్సతి, అహం పరిపూరేస్సామి. సచే పన తే పరిపూరం భవిస్సతి, అహం అనుమోదిస్సామీ’’తి. తతియమ్పి ఖో సరభో పరిబ్బాజకో తుణ్హీ అహోసి.

అథ ఖో తే పరిబ్బాజకా సరభం పరిబ్బాజకం ఏతదవోచుం – ‘‘యదేవ ఖో త్వం, ఆవుసో సరభ, సమణం గోతమం యాచేయ్యాసి తదేవ తే సమణో గోతమో పవారేతి. వదేహావుసో సరభ, కిన్తి తే అఞ్ఞాతో సమణానం సక్యపుత్తికానం ధమ్మో? సచే తే అపరిపూరం భవిస్సతి, సమణో గోతమో పరిపూరేస్సతి. సచే పన తే పరిపూరం భవిస్సతి, సమణో గోతమో అనుమోదిస్సతీ’’తి. ఏవం వుత్తే సరభో పరిబ్బాజకో తుణ్హీభూతో మఙ్కుభూతో పత్తక్ఖన్ధో అధోముఖో పజ్ఝాయన్తో అప్పటిభానో నిసీది.

అథ ఖో భగవా సరభం పరిబ్బాజకం తుణ్హీభూతం మఙ్కుభూతం పత్తక్ఖన్ధం అధోముఖం పజ్ఝాయన్తం అప్పటిభానం విదిత్వా తే పరిబ్బాజకే ఏతదవోచ –

‘‘యో ఖో మం, పరిబ్బాజకా [పరిబ్బాజకో (పీ. క.)], ఏవం వదేయ్య – ‘సమ్మాసమ్బుద్ధస్స తే పటిజానతో ఇమే ధమ్మా అనభిసమ్బుద్ధా’తి, తమహం తత్థ సాధుకం సమనుయుఞ్జేయ్యం సమనుగాహేయ్యం సమనుభాసేయ్యం. సో వత మయా సాధుకం సమనుయుఞ్జియమానో సమనుగాహియమానో సమనుభాసియమానో అట్ఠానమేతం అనవకాసో యం సో తిణ్ణం ఠానానం నాఞ్ఞతరం [అఞ్ఞతరం (క.)] ఠానం నిగచ్ఛేయ్య, అఞ్ఞేన వా అఞ్ఞం పటిచరిస్సతి, బహిద్ధా కథం అపనామేస్సతి, కోపఞ్చ దోసఞ్చ అప్పచ్చయఞ్చ పాతుకరిస్సతి, తుణ్హీభూతో మఙ్కుభూతో [తుణ్హీభూతో వా మఙ్కుభూతో (సీ. స్యా. కం.), తుణ్హీభూతో వా మఙ్కుభూతో వా (పీ.)] పత్తక్ఖన్ధో అధోముఖో పజ్ఝాయన్తో అప్పటిభానో నిసీదిస్సతి, సేయ్యథాపి సరభో పరిబ్బాజకో.

‘‘యో ఖో మం, పరిబ్బాజకా, ఏవం వదేయ్య – ‘ఖీణాసవస్స తే పటిజానతో ఇమే ఆసవా అపరిక్ఖీణా’తి, తమహం తత్థ సాధుకం సమనుయుఞ్జేయ్యం సమనుగాహేయ్యం సమనుభాసేయ్యం. సో వత మయా సాధుకం సమనుయుఞ్జియమానో సమనుగాహియమానో సమనుభాసియమానో అట్ఠానమేతం అనవకాసో యం సో తిణ్ణం ఠానానం నాఞ్ఞతరం ఠానం నిగచ్ఛేయ్య, అఞ్ఞేన వా అఞ్ఞం పటిచరిస్సతి, బహిద్ధా కథం అపనామేస్సతి, కోపఞ్చ దోసఞ్చ అప్పచ్చయఞ్చ పాతుకరిస్సతి, తుణ్హీభూతో మఙ్కుభూతో పత్తక్ఖన్ధో అధోముఖో పజ్ఝాయన్తో అప్పటిభానో నిసీదిస్సతి, సేయ్యథాపి సరభో పరిబ్బాజకో.

‘‘యో ఖో మం, పరిబ్బాజకా, ఏవం వదేయ్య – ‘యస్స ఖో పన తే అత్థాయ ధమ్మో దేసితో, సో న నియ్యాతి తక్కరస్స సమ్మా దుక్ఖక్ఖయాయా’తి, తమహం తత్థ సాధుకం సమనుయుఞ్జేయ్యం సమనుగాహేయ్యం సమనుభాసేయ్యం. సో వత మయా సాధుకం సమనుయుఞ్జియమానో సమనుగాహియమానో సమనుభాసియమానో అట్ఠానమేతం అనవకాసో యం సో తిణ్ణం ఠానానం నాఞ్ఞతరం ఠానం నిగచ్ఛేయ్య, అఞ్ఞేన వా అఞ్ఞం పటిచరిస్సతి, బహిద్ధా కథం అపనామేస్సతి, కోపఞ్చ దోసఞ్చ అప్పచ్చయఞ్చ పాతుకరిస్సతి, తుణ్హీభూతో మఙ్కుభూతో పత్తక్ఖన్ధో అధోముఖో పజ్ఝాయన్తో అప్పటిభానో నిసీదిస్సతి, సేయ్యథాపి సరభో పరిబ్బాజకో’’తి. అథ ఖో భగవా సిప్పినికాతీరే పరిబ్బాజకారామే తిక్ఖత్తుం సీహనాదం నదిత్వా వేహాసం పక్కామి.

అథ ఖో తే పరిబ్బాజకా అచిరపక్కన్తస్స భగవతో సరభం పరిబ్బాజకం సమన్తతో వాచాయసన్నితోదకేన [వాచాసత్తితోదకేన (సీ.)] సఞ్జమ్భరిమకంసు [సఞ్చుమ్భరిమకంసు (పీ., దీ. ని. ౧.౪౨౧) సం. ని. ౨.౨౪౩ ఉపరిపాఠో వియ] – ‘‘సేయ్యథాపి, ఆవుసో సరభ, బ్రహారఞ్ఞే జరసిఙ్గాలో ‘సీహనాదం నదిస్సామీ’తి సిఙ్గాలకంయేవ [సేగాలకంయేవ (సీ. స్యా. కం. పీ.)] నదతి, భేరణ్డకంయేవ నదతి [భేదణ్డకం (క.)]; ఏవమేవం ఖో త్వం, ఆవుసో సరభ, అఞ్ఞత్రేవ సమణేన గోతమేన ‘సీహనాదం నదిస్సామీ’తి సిఙ్గాలకంయేవ నదసి భేరణ్డకంయేవ నదసి. సేయ్యథాపి, ఆవుసో సరభ, అమ్బుకసఞ్చరీ [అమ్బకమద్దరీ (సీ.)] ‘పురిసకరవితం [ఫుస్సకరవితం (సీ.), పుస్సకరవితం (స్యా. కం. పీ.)] రవిస్సామీ’తి అమ్బుకసఞ్చరిరవితంయేవ రవతి; ఏవమేవం ఖో త్వం, ఆవుసో సరభ, అఞ్ఞత్రేవ సమణేన గోతమేన ‘పురిసకరవితం రవిస్సామీ’తి, అమ్బుకసఞ్చరిరవితంయేవ రవసి. సేయ్యథాపి, ఆవుసో సరభ, ఉసభో సుఞ్ఞాయ గోసాలాయ గమ్భీరం నదితబ్బం మఞ్ఞతి; ఏవమేవం ఖో త్వం, ఆవుసో సరభ, అఞ్ఞత్రేవ సమణేన గోతమేన గమ్భీరం నదితబ్బం మఞ్ఞసీ’’తి. అథ ఖో తే పరిబ్బాజకా సరభం పరిబ్బాజకం సమన్తతో వాచాయసన్నితోదకేన సఞ్జమ్భరిమకంసూతి. చతుత్థం.