౧. తిత్థాయతనాదిసుత్తం

౬౨. ‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, తిత్థాయతనాని యాని పణ్డితేహి సమనుయుఞ్జియమానాని [సమనుగ్గాహియమానాని (స్యా. కం. క.)] సమనుగాహియమానాని సమనుభాసియమానాని పరమ్పి గన్త్వా అకిరియాయ సణ్ఠహన్తి. కతమాని తీణి? సన్తి, భిక్ఖవే, ఏకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యం కిఞ్చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం పుబ్బేకతహేతూ’తి. సన్తి, భిక్ఖవే, ఏకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యం కిఞ్చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం ఇస్సరనిమ్మానహేతూ’తి. సన్తి, భిక్ఖవే, ఏకే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యం కిఞ్చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం అహేతుఅప్పచ్చయా’’’తి.

‘‘తత్ర, భిక్ఖవే, యే తే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యం కిఞ్చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం పుబ్బేకతహేతూ’తి, త్యాహం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదామి – ‘సచ్చం కిర తుమ్హే ఆయస్మన్తో ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – యం కిఞ్చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం పుబ్బేకతహేతూ’తి? తే చ మే [తే చే మే (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఏవం పుట్ఠా ‘ఆమా’తి [ఆమోతి (సీ.)] పటిజానన్తి. త్యాహం ఏవం వదామి – ‘తేనహాయస్మన్తో పాణాతిపాతినో భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, అదిన్నాదాయినో భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, అబ్రహ్మచారినో భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, ముసావాదినో భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, పిసుణవాచా భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, ఫరుసవాచా భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, సమ్ఫప్పలాపినో భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, అభిజ్ఝాలునో భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, బ్యాపన్నచిత్తా భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు, మిచ్ఛాదిట్ఠికా భవిస్సన్తి పుబ్బేకతహేతు’’’.

‘‘పుబ్బేకతం ఖో పన, భిక్ఖవే, సారతో పచ్చాగచ్ఛతం న హోతి ఛన్దో వా వాయామో వా ఇదం వా కరణీయం ఇదం వా అకరణీయన్తి. ఇతి కరణీయాకరణీయే ఖో పన సచ్చతో థేతతో అనుపలబ్భియమానే ముట్ఠస్సతీనం అనారక్ఖానం విహరతం న హోతి పచ్చత్తం సహధమ్మికో సమణవాదో. అయం ఖో మే, భిక్ఖవే, తేసు సమణబ్రాహ్మణేసు ఏవంవాదీసు ఏవందిట్ఠీసు పఠమో సహధమ్మికో నిగ్గహో హోతి.

‘‘తత్ర, భిక్ఖవే, యే తే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యం కిఞ్చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం ఇస్సరనిమ్మానహేతూ’తి, త్యాహం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదామి – ‘సచ్చం కిర తుమ్హే ఆయస్మన్తో ఏవంవాదినో ఏవదిట్ఠినో – యం కిఞ్చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం ఇస్సరనిమ్మానహేతూ’తి? తే చ మే ఏవం పుట్ఠా ‘ఆమా’తి పటిజానన్తి. త్యాహం ఏవం వదామి – ‘తేనహాయస్మన్తో పాణాతిపాతినో భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, అదిన్నాదాయినో భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, అబ్రహ్మచారినో భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, ముసావాదినో భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, పిసుణవాచా భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, ఫరుసవాచా భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, సమ్ఫప్పలాపినో భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, అభిజ్ఝాలునో భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, బ్యాపన్నచిత్తా భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు, మిచ్ఛాదిట్ఠికా భవిస్సన్తి ఇస్సరనిమ్మానహేతు’’’.

‘‘ఇస్సరనిమ్మానం ఖో పన, భిక్ఖవే, సారతో పచ్చాగచ్ఛతం న హోతి ఛన్దో వా వాయామో వా ఇదం వా కరణీయం ఇదం వా అకరణీయన్తి. ఇతి కరణీయాకరణీయే ఖో పన సచ్చతో థేతతో అనుపలబ్భియమానే ముట్ఠస్సతీనం అనారక్ఖానం విహరతం న హోతి పచ్చత్తం సహధమ్మికో సమణవాదో. అయం ఖో మే, భిక్ఖవే, తేసు సమణబ్రాహ్మణేసు ఏవంవాదీసు ఏవందిట్ఠీసు దుతియో సహధమ్మికో నిగ్గహో హోతి.

‘‘తత్ర, భిక్ఖవే, యే తే సమణబ్రాహ్మణా ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – ‘యం కిం చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం అహేతుఅప్పచ్చయా’తి, త్యాహం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదామి – ‘సచ్చం కిర తుమ్హే ఆయస్మన్తో ఏవంవాదినో ఏవందిట్ఠినో – యం కిం చాయం పురిసపుగ్గలో పటిసంవేదేతి సుఖం వా దుక్ఖం వా అదుక్ఖమసుఖం వా సబ్బం తం అహేతుఅప్పచ్చయా’తి? తే చ మే ఏవం పుట్ఠా ‘ఆమా’తి పటిజానన్తి. త్యాహం ఏవం వదామి – ‘తేనహాయస్మన్తో పాణాతిపాతినో భవిస్సన్తి అహేతుఅప్పచ్చయా…పే… మిచ్ఛాదిట్ఠికా భవిస్సన్తి అహేతుఅప్పచ్చయా’’’.

‘‘అహేతుఅప్పచ్చయం [అహేతుం (సీ.), అహేతు (స్యా. కం.), అహేతుఅప్పచ్చయా (పీ.), అహేతుం అప్పచ్చయం (క.)] ఖో పన, భిక్ఖవే, సారతో పచ్చాగచ్ఛతం న హోతి ఛన్దో వా వాయామో వా ఇదం వా కరణీయం ఇదం వా అకరణీయన్తి. ఇతి కరణీయాకరణీయే ఖో పన సచ్చతో థేతతో అనుపలబ్భియమానే ముట్ఠస్సతీనం అనారక్ఖానం విహరతం న హోతి పచ్చత్తం సహధమ్మికో సమణవాదో. అయం ఖో మే, భిక్ఖవే, తేసు సమణబ్రాహ్మణేసు ఏవంవాదీసు ఏవందిట్ఠీసు తతియో సహధమ్మికో నిగ్గహో హోతి.

‘‘ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి తిత్థాయతనాని యాని పణ్డితేహి సమనుయుఞ్జియమానాని సమనుగాహియమానాని సమనుభాసియమానాని పరమ్పి గన్త్వా అకిరియాయ సణ్ఠహన్తి.

‘‘అయం ఖో పన, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి. కతమో చ, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి? ఇమా ఛ ధాతుయోతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి. ఇమాని ఛ ఫస్సాయతనానీతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి. ఇమే అట్ఠారస మనోపవిచారాతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి. ఇమాని చత్తారి అరియసచ్చానీతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహి.

‘‘ఇమా ఛ ధాతుయోతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీతి. ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? ఛయిమా, భిక్ఖవే, ధాతుయో – పథవీధాతు, ఆపోధాతు, తేజోధాతు, వాయోధాతు, ఆకాసధాతు, విఞ్ఞాణధాతు. ఇమా ఛ ధాతుయోతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీతి. ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్తం.

‘‘ఇమాని ఛ ఫస్సాయతనానీతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీతి. ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? ఛయిమాని, భిక్ఖవే, ఫస్సాయతనాని – చక్ఖు ఫస్సాయతనం, సోతం ఫస్సాయతనం, ఘానం ఫస్సాయతనం, జివ్హా ఫస్సాయతనం, కాయో ఫస్సాయతనం, మనో ఫస్సాయతనం. ఇమాని ఛ ఫస్సాయతనానీతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీతి. ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్తం.

‘‘ఇమే అట్ఠారస మనోపవిచారాతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీతి. ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? చక్ఖునా రూపం దిస్వా సోమనస్సట్ఠానియం రూపం ఉపవిచరతి దోమనస్సట్ఠానియం రూపం ఉపవిచరతి ఉపేక్ఖాట్ఠానియం రూపం ఉపవిచరతి, సోతేన సద్దం సుత్వా… ఘానేన గన్ధం ఘాయిత్వా… జివ్హాయ రసం సాయిత్వా… కాయేన ఫోట్ఠబ్బం ఫుసిత్వా… మనసా ధమ్మం విఞ్ఞాయ సోమనస్సట్ఠానియం ధమ్మం ఉపవిచరతి దోమనస్సట్ఠానియం ధమ్మం ఉపవిచరతి ఉపేక్ఖాట్ఠానియం ధమ్మం ఉపవిచరతి. ఇమే అట్ఠారస మనోపవిచారాతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీతి. ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్తం.

‘‘ఇమాని చత్తారి అరియసచ్చానీతి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీతి. ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? ఛన్నం, భిక్ఖవే, ధాతూనం ఉపాదాయ గబ్భస్సావక్కన్తి హోతి; ఓక్కన్తియా సతి నామరూపం, నామరూపపచ్చయా సళాయతనం, సళాయతనపచ్చయా ఫస్సో, ఫస్సపచ్చయా వేదనా. వేదియమానస్స ఖో పనాహం, భిక్ఖవే, ఇదం దుక్ఖన్తి పఞ్ఞపేమి, అయం దుక్ఖసముదయోతి పఞ్ఞపేమి, అయం దుక్ఖనిరోధోతి పఞ్ఞపేమి, అయం దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదాతి పఞ్ఞపేమి.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖం అరియసచ్చం? జాతిపి దుక్ఖా, జరాపి దుక్ఖా, ( ) [(బ్యాధిపి దుక్ఖో) (సీ. పీ. క.) అట్ఠకథాయ సంసన్దేతబ్బం విసుద్ధి. ౨.౫౩౭] మరణమ్పి దుక్ఖం, సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసాపి దుక్ఖా, (అప్పియేహి సమ్పయోగో దుక్ఖో, పియేహి విప్పయోగో దుక్ఖో,) [(నత్థి కత్థచి)] యమ్పిచ్ఛం న లభతి తమ్పి దుక్ఖం. సంఖిత్తేన పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా దుక్ఖా. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖం అరియసచ్చం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖసముదయం [దుక్ఖసముదయో (స్యా. కం.)] అరియసచ్చం? అవిజ్జాపచ్చయా సఙ్ఖారా, సఙ్ఖారపచ్చయా విఞ్ఞాణం, విఞ్ఞాణపచ్చయా నామరూపం, నామరూపపచ్చయా సళాయతనం, సళాయతనపచ్చయా ఫస్సో, ఫస్సపచ్చయా వేదనా, వేదనాపచ్చయా తణ్హా, తణ్హాపచ్చయా ఉపాదానం, ఉపాదానపచ్చయా భవో, భవపచ్చయా జాతి, జాతిపచ్చయా జరామరణం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా సమ్భవన్తి. ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స సముదయో హోతి. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖసముదయం అరియసచ్చం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖనిరోధం [దుక్ఖనిరోధో (స్యా. కం.)] అరియసచ్చం? అవిజ్జాయ త్వేవ అసేసవిరాగనిరోధా సఙ్ఖారనిరోధో, సఙ్ఖారనిరోధా విఞ్ఞాణనిరోధో, విఞ్ఞాణనిరోధా నామరూపనిరోధో, నామరూపనిరోధా సళాయతననిరోధో, సళాయతననిరోధా ఫస్సనిరోధో, ఫస్సనిరోధా వేదనానిరోధో, వేదనానిరోధా తణ్హానిరోధో, తణ్హానిరోధా ఉపాదాననిరోధో, ఉపాదాననిరోధా భవనిరోధో, భవనిరోధా జాతినిరోధో, జాతినిరోధా జరామరణం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా నిరుజ్ఝన్తి. ఏవమేతస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స నిరోధో హోతి. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖనిరోధం అరియసచ్చం.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా అరియసచ్చం? అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాచా, సమ్మాకమ్మన్తో, సమ్మాఆజీవో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా అరియసచ్చం. ‘ఇమాని చత్తారి అరియసచ్చానీ’తి, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో దేసితో అనిగ్గహితో అసంకిలిట్ఠో అనుపవజ్జో అప్పటికుట్ఠో సమణేహి బ్రాహ్మణేహి విఞ్ఞూహీతి. ఇతి యం తం వుత్తం ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్త’’న్తి. పఠమం.

౬౩. ‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, అమాతాపుత్తికాని భయానీతి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి. కతమాని తీణి? హోతి సో, భిక్ఖవే, సమయో యం మహాఅగ్గిడాహో వుట్ఠాతి. మహాఅగ్గిడాహే ఖో పన, భిక్ఖవే, వుట్ఠితే తేన గామాపి డయ్హన్తి నిగమాపి డయ్హన్తి నగరాపి డయ్హన్తి. గామేసుపి డయ్హమానేసు నిగమేసుపి డయ్హమానేసు నగరేసుపి డయ్హమానేసు తత్థ మాతాపి పుత్తం నప్పటిలభతి, పుత్తోపి మాతరం నప్పటిలభతి. ఇదం, భిక్ఖవే, పఠమం అమాతాపుత్తికం భయన్తి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, హోతి సో సమయో యం మహామేఘో వుట్ఠాతి. మహామేఘే ఖో పన, భిక్ఖవే, వుట్ఠితే మహాఉదకవాహకో సఞ్జాయతి. మహాఉదకవాహకే ఖో పన, భిక్ఖవే, సఞ్జాయన్తే తేన గామాపి వుయ్హన్తి నిగమాపి వుయ్హన్తి నగరాపి వుయ్హన్తి. గామేసుపి వుయ్హమానేసు నిగమేసుపి వుయ్హమానేసు నగరేసుపి వుయ్హమానేసు తత్థ మాతాపి పుత్తం నప్పటిలభతి, పుత్తోపి మాతరం నప్పటిలభతి. ఇదం, భిక్ఖవే, దుతియం అమాతాపుత్తికం భయన్తి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, హోతి సో సమయో యం భయం హోతి అటవిసఙ్కోపో, చక్కసమారుళ్హా జానపదా పరియాయన్తి. భయే ఖో పన, భిక్ఖవే, సతి అటవిసఙ్కోపే చక్కసమారుళ్హేసు జానపదేసు పరియాయన్తేసు తత్థ మాతాపి పుత్తం నప్పటిలభతి, పుత్తోపి మాతరం నప్పటిలభతి. ఇదం, భిక్ఖవే, తతియం అమాతాపుత్తికం భయన్తి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి అమాతాపుత్తికాని భయానీతి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి.

‘‘తాని ఖో పనిమాని [ఇమాని ఖో (సీ.), ఇమాని ఖో పన (క.)], భిక్ఖవే, తీణి సమాతాపుత్తికానియేవ భయాని అమాతాపుత్తికాని భయానీతి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి. కతమాని తీణి? హోతి సో, భిక్ఖవే, సమయో యం మహాఅగ్గిడాహో వుట్ఠాతి. మహాఅగ్గిడాహే ఖో పన, భిక్ఖవే, వుట్ఠితే తేన గామాపి డయ్హన్తి నిగమాపి డయ్హన్తి నగరాపి డయ్హన్తి. గామేసుపి డయ్హమానేసు నిగమేసుపి డయ్హమానేసు నగరేసుపి డయ్హమానేసు హోతి సో సమయో యం కదాచి కరహచి మాతాపి పుత్తం పటిలభతి, పుత్తోపి మాతరం పటిలభతి. ఇదం, భిక్ఖవే, పఠమం సమాతాపుత్తికంయేవ భయం అమాతాపుత్తికం భయన్తి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, హోతి సో సమయో యం మహామేఘో వుట్ఠాతి. మహామేఘే ఖో పన, భిక్ఖవే, వుట్ఠితే మహాఉదకవాహకో సఞ్జాయతి. మహాఉదకవాహకే ఖో పన, భిక్ఖవే, సఞ్జాతే తేన గామాపి వుయ్హన్తి నిగమాపి వుయ్హన్తి నగరాపి వుయ్హన్తి. గామేసుపి వుయ్హమానేసు నిగమేసుపి వుయ్హమానేసు నగరేసుపి వుయ్హమానేసు హోతి సో సమయో యం కదాచి కరహచి మాతాపి పుత్తం పటిలభతి, పుత్తోపి మాతరం పటిలభతి. ఇదం, భిక్ఖవే, దుతియం సమాతాపుత్తికంయేవ భయం అమాతాపుత్తికం భయన్తి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, హోతి సో సమయో యం భయం హోతి అటవిసఙ్కోపో, చక్కసమారుళ్హా జానపదా పరియాయన్తి. భయే ఖో పన, భిక్ఖవే, సతి అటవిసఙ్కోపే చక్కసమారుళ్హేసు జానపదేసు పరియాయన్తేసు హోతి సో సమయో యం కదాచి కరహచి మాతాపి పుత్తం పటిలభతి, పుత్తోపి మాతరం పటిలభతి. ఇదం, భిక్ఖవే, తతియం సమాతాపుత్తికంయేవ భయం అమాతాపుత్తికం భయన్తి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి. ‘‘ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి సమాతాపుత్తికానియేవ భయాని అమాతాపుత్తికాని భయానీతి అస్సుతవా పుథుజ్జనో భాసతి’’.

‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, అమాతాపుత్తికాని భయాని. కతమాని తీణి? జరాభయం, బ్యాధిభయం, మరణభయన్తి. న, భిక్ఖవే, మాతా పుత్తం జీరమానం ఏవం లభతి – ‘అహం జీరామి, మా మే పుత్తో జీరీ’తి; పుత్తో వా పన మాతరం జీరమానం న ఏవం లభతి – ‘అహం జీరామి, మా మే మాతా జీరీ’’’తి.

‘‘న, భిక్ఖవే, మాతా పుత్తం బ్యాధియమానం ఏవం లభతి – ‘అహం బ్యాధియామి, మా మే పుత్తో బ్యాధియీ’తి; పుత్తో వా పన మాతరం బ్యాధియమానం న ఏవం లభతి – ‘అహం బ్యాధియామి, మా మే మాతా బ్యాధియీ’’’తి.

‘‘న, భిక్ఖవే, మాతా పుత్తం మీయమానం ఏవం లభతి – ‘అహం మీయామి, మా మే పుత్తో మీయీ’తి; పుత్తో వా పన మాతరం మీయమానం న ఏవం లభతి – ‘అహం మీయామి, మా మే మాతా మీయీ’తి. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి అమాతాపుత్తికాని భయానీ’’తి.

‘‘అత్థి, భిక్ఖవే, మగ్గో అత్థి పటిపదా ఇమేసఞ్చ తిణ్ణం సమాతాపుత్తికానం భయానం ఇమేసఞ్చ తిణ్ణం అమాతాపుత్తికానం భయానం పహానాయ సమతిక్కమాయ సంవత్తతి. కతమో చ, భిక్ఖవే, మగ్గో కతమా చ పటిపదా ఇమేసఞ్చ తిణ్ణం సమాతాపుత్తికానం భయానం ఇమేసఞ్చ తిణ్ణం అమాతాపుత్తికానం భయానం పహానాయ సమతిక్కమాయ సంవత్తతి? అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కపో, సమ్మావాచా, సమ్మాకమ్మన్తో, సమ్మాఆజీవో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి. అయం ఖో, భిక్ఖవే, మగ్గో అయం పటిపదా ఇమేసఞ్చ తిణ్ణం సమాతాపుత్తికానం భయానం ఇమేసఞ్చ తిణ్ణం అమాతాపుత్తికానం భయానం పహానాయ సమతిక్కమాయ సంవత్తతీ’’తి. దుతియం.