౪. అజితసుత్తం

౧౧౬. అథ ఖో అజితో పరిబ్బాజకో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతా సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో అజితో పరిబ్బాజకో భగవన్తం ఏతదవోచ –

‘‘అమ్హాకం, భో గోతమ, పణ్డితో నామ సబ్రహ్మచారీ. తేన పఞ్చమత్తాని చిత్తట్ఠానసతాని చిన్తితాని, యేహి అఞ్ఞతిత్థియా ఉపారద్ధావ జానన్తి [ఉపారద్ధా పజానన్తి (సీ.)] ఉపారద్ధస్మా’’తి [ఉపారద్ధమ్హాతి (సీ. పీ.)].

అథ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ధారేథ నో తుమ్హే, భిక్ఖవే, పణ్డితవత్థూనీ’’తి? ‘‘ఏతస్స, భగవా, కాలో ఏతస్స, సుగత, కాలో యం భగవా భాసేయ్య, భగవతో సుత్వా భిక్ఖూ ధారేస్సన్తీ’’తి.

‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, సుణాథ, సాధుకం మనసి కరోథ; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అధమ్మికేన వాదేన అధమ్మికం వాదం అభినిగ్గణ్హాతి అభినిప్పీళేతి, తేన చ అధమ్మికం పరిసం రఞ్జేతి. తేన సా అధమ్మికా పరిసా ఉచ్చాసద్దమహాసద్దా హోతి – ‘పణ్డితో వత, భో, పణ్డితో వత, భో’తి.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అధమ్మికేన వాదేన ధమ్మికం వాదం అభినిగ్గణ్హాతి అభినిప్పీళేతి, తేన చ అధమ్మికం పరిసం రఞ్జేతి. తేన సా అధమ్మికా పరిసా ఉచ్చాసద్దమహాసద్దా హోతి – ‘పణ్డితో వత, భో, పణ్డితో వత, భో’తి.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అధమ్మికేన వాదేన ధమ్మికఞ్చ వాదం అధమ్మికఞ్చ వాదం అభినిగ్గణ్హాతి అభినిప్పీళేతి, తేన చ అధమ్మికం పరిసం రఞ్జేతి. తేన సా అధమ్మికా పరిసా ఉచ్చాసద్దమహాసద్దా హోతి – ‘పణ్డితో వత, భో, పణ్డితో వత, భో’తి.

‘‘అధమ్మో చ, భిక్ఖవే, వేదితబ్బో ధమ్మో చ; అనత్థో చ వేదితబ్బో అత్థో చ. అధమ్మఞ్చ విదిత్వా ధమ్మఞ్చ, అనత్థఞ్చ విదిత్వా అత్థఞ్చ యథా ధమ్మో యథా అత్థో తథా పటిపజ్జితబ్బం.

‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, అధమ్మో, కతమో చ ధమ్మో, కతమో చ అనత్థో, కతమో చ అత్థో? మిచ్ఛాదిట్ఠి, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మాదిట్ఠి ధమ్మో; యే చ మిచ్ఛాదిట్ఠిపచ్చయా అనేకే పాపకా అకుసలా ధమ్మా సమ్భవన్తి, అయం అనత్థో; సమ్మాదిట్ఠిపచ్చయా చ అనేకే కుసలా ధమ్మా భావనాపారిపూరిం గచ్ఛన్తి, అయం అత్థో.

‘‘మిచ్ఛాసఙ్కప్పో, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మాసఙ్కప్పో ధమ్మో… మిచ్ఛావాచా, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మావాచా ధమ్మో… మిచ్ఛాకమ్మన్తో, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మాకమ్మన్తో ధమ్మో… మిచ్ఛాఆజీవో, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మాఆజీవో ధమ్మో … మిచ్ఛావాయామో, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మావాయామో ధమ్మో… మిచ్ఛాసతి, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మాసతి ధమ్మో… మిచ్ఛాసమాధి, భిక్ఖవే అధమ్మో; సమ్మాసమాధి ధమ్మో… మిచ్ఛాఞాణం, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మాఞాణం ధమ్మో.

‘‘మిచ్ఛావిముత్తి, భిక్ఖవే, అధమ్మో; సమ్మావిముత్తి ధమ్మో; యే చ మిచ్ఛావిముత్తిపచ్చయా అనేకే పాపకా అకుసలా ధమ్మా సమ్భవన్తి, అయం అనత్థో; సమ్మావిముత్తిపచ్చయా చ అనేకే కుసలా ధమ్మా భావనాపారిపూరిం గచ్ఛన్తి, అయం అత్థో.

‘‘‘అధమ్మో చ, భిక్ఖవే, వేదితబ్బో ధమ్మో చ; అనత్థో చ వేదితబ్బో అత్థో చ. అధమ్మఞ్చ విదిత్వా ధమ్మఞ్చ, అనత్థఞ్చ విదిత్వా అత్థఞ్చ యథా ధమ్మో యథా అత్థో తథా పటిపజ్జితబ్బ’న్తి, ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్త’’న్తి. చతుత్థం.