౫. సఙ్గారవసుత్తం

౧౧౭. [అ. ని. ౧౦.౧౬౯] అథ ఖో సఙ్గారవో బ్రాహ్మణో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతా సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సఙ్గారవో బ్రాహ్మణో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘కిం ను ఖో, భో గోతమ, ఓరిమం తీరం, కిం పారిమం తీర’’న్తి? ‘‘మిచ్ఛాదిట్ఠి ఖో, బ్రాహ్మణ, ఓరిమం తీరం, సమ్మాదిట్ఠి పారిమం తీరం; మిచ్ఛాసఙ్కప్పో ఓరిమం తీరం, సమ్మాసఙ్కప్పో పారిమం తీరం; మిచ్ఛావాచా ఓరిమం తీరం, సమ్మావాచా పారిమం తీరం; మిచ్ఛాకమ్మన్తో ఓరిమం తీరం, సమ్మాకమ్మన్తో పారిమం తీరం; మిచ్ఛాఆజీవో ఓరిమం తీరం, సమ్మాఆజీవో పారిమం తీరం; మిచ్ఛావాయామో ఓరిమం తీరం, సమ్మావాయామో పారిమం తీరం; మిచ్ఛాసతి ఓరిమం తీరం, సమ్మాసతి పారిమం తీరం; మిచ్ఛాసమాధి ఓరిమం తీరం, సమ్మాసమాధి పారిమం తీరం; మిచ్ఛాఞాణం ఓరిమం తీరం, సమ్మాఞాణం పారిమం తీరం; మిచ్ఛావిముత్తి ఓరిమం తీరం, సమ్మావిముత్తి పారిమం తీరన్తి. ఇదం ఖో, బ్రాహ్మణ, ఓరిమం తీరం, ఇదం పారిమం తీరన్తి.

‘‘అప్పకా తే మనుస్సేసు, యే జనా పారగామినో;

అథాయం ఇతరా పజా, తీరమేవానుధావతి.

‘‘యే చ ఖో సమ్మదక్ఖాతే, ధమ్మే ధమ్మానువత్తినో;

తే జనా పారమేస్సన్తి, మచ్చుధేయ్యం సుదుత్తరం.

‘‘కణ్హం ధమ్మం విప్పహాయ, సుక్కం భావేథ పణ్డితో;

ఓకా అనోకమాగమ్మ, వివేకే యత్థ దూరమం.

‘‘తత్రాభిరతిమిచ్ఛేయ్య, హిత్వా కామే అకిఞ్చనో;

పరియోదపేయ్య అత్తానం, చిత్తక్లేసేహి పణ్డితో.

‘‘యేసం సమ్బోధియఙ్గేసు, సమ్మా చిత్తం సుభావితం;

ఆదానపటినిస్సగ్గే, అనుపాదాయ యే రతా;

ఖీణాసవా జుతిమన్తో [జుతీమన్తో (సీ.)], తే లోకే పరినిబ్బుతా’’తి. పఞ్చమం;