౪. వజ్జియమాహితసుత్తం
౯౪. ఏకం సమయం భగవా చమ్పాయం విహరతి గగ్గరాయ పోక్ఖరణియా తీరే. అథ ఖో వజ్జియమాహితో గహపతి దివా దివస్స చమ్పాయ నిక్ఖమి భగవన్తం దస్సనాయ. అథ ఖో వజ్జియమాహితస్స గహపతిస్స ఏతదహోసి – ‘‘అకాలో ఖో తావ భగవన్తం దస్సనాయ. పటిసల్లీనో భగవా. మనోభావనీయానమ్పి భిక్ఖూనం అకాలో దస్సనాయ. పటిసల్లీనా మనోభావనీయాపి భిక్ఖూ. యంనూనాహం యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమేయ్య’’న్తి.
అథ ఖో వజ్జియమాహితో గహపతి యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమి. తేన ఖో పన సమయేన తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా సఙ్గమ్మ సమాగమ్మ ఉన్నాదినో ఉచ్చాసద్దమహాసద్దా అనేకవిహితం తిరచ్ఛానకథం కథేన్తా నిసిన్నా హోన్తి.
అద్దసంసు ఖో తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా వజ్జియమాహితం గహపతిం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన అఞ్ఞమఞ్ఞం సణ్ఠాపేసుం – ‘‘అప్పసద్దా భోన్తో హోన్తు. మా భోన్తో సద్దమకత్థ. అయం వజ్జియమాహితో గహపతి ఆగచ్ఛతి సమణస్స గోతమస్స సావకో. యావతా ఖో పన సమణస్స గోతమస్స సావకా గిహీ ఓదాతవసనా చమ్పాయం పటివసన్తి, అయం తేసం అఞ్ఞతరో వజ్జియమాహితో గహపతి. అప్పసద్దకామా ఖో పన తే ఆయస్మన్తో అప్పసద్దవినీతా అప్పసద్దస్స వణ్ణవాదినో. అప్పేవ నామ అప్పసద్దం పరిసం విదిత్వా ఉపసఙ్కమితబ్బం మఞ్ఞేయ్యా’’తి.
అథ ఖో తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా తుణ్హీ అహేసుం. అథ ఖో వజ్జియమాహితో గహపతి యేన తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తేహి అఞ్ఞతిత్థియేహి పరిబ్బాజకేహి సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో వజ్జియమాహితం గహపతిం తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా ఏతదవోచుం – ‘‘సచ్చం కిర, గహపతి, సమణో గోతమో సబ్బం తపం గరహతి, సబ్బం తపస్సిం లూఖాజీవిం ఏకంసేన ఉపక్కోసతి ఉపవదతీ’’తి? ‘‘న ఖో, భన్తే, భగవా సబ్బం తపం గరహతి నపి సబ్బం తపస్సిం లూఖాజీవిం ఏకంసేన ఉపక్కోసతి ఉపవదతి. గారయ్హం ఖో, భన్తే, భగవా గరహతి, పసంసితబ్బం పసంసతి. గారయ్హం ఖో పన, భన్తే, భగవా గరహన్తో పసంసితబ్బం పసంసన్తో విభజ్జవాదో భగవా. న సో భగవా ఏత్థ ఏకంసవాదో’’తి.
ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో పరిబ్బాజకో వజ్జియమాహితం గహపతిం ఏతదవోచ – ‘‘ఆగమేహి త్వం, గహపతి, యస్స త్వం సమణస్స గోతమస్స వణ్ణం భాసతి, సమణో గోతమో వేనయికో అప్పఞ్ఞత్తికో’’తి? ‘‘ఏత్థపాహం, భన్తే, ఆయస్మన్తే వక్ఖామి సహధమ్మేన – ‘ఇదం కుసల’న్తి, భన్తే, భగవతా పఞ్ఞత్తం; ‘ఇదం అకుసల’న్తి, భన్తే, భగవతా పఞ్ఞత్తం. ఇతి కుసలాకుసలం భగవా పఞ్ఞాపయమానో సపఞ్ఞత్తికో భగవా; న సో భగవా వేనయికో అప్పఞ్ఞత్తికో’’తి.
ఏవం వుత్తే తే పరిబ్బాజకా తుణ్హీభూతా మఙ్కుభూతా పత్తక్ఖన్ధా అధోముఖా పజ్ఝాయన్తా అప్పటిభానా నిసీదింసు. అథ ఖో వజ్జియమాహితో గహపతి తే పరిబ్బాజకే తుణ్హీభూతే మఙ్కుభూతే పత్తక్ఖన్ధే అధోముఖే పజ్ఝాయన్తే అప్పటిభానే విదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో వజ్జియమాహితో గహపతి యావతకో అహోసి తేహి అఞ్ఞతిత్థియేహి పరిబ్బాజకేహి సద్ధిం కథాసల్లాపో తం సబ్బం భగవతో ఆరోచేసి.
‘‘సాధు సాధు, గహపతి! ఏవం ఖో తే, గహపతి, మోఘపురిసా కాలేన కాలం సహధమ్మేన సునిగ్గహితం నిగ్గహేతబ్బా. నాహం, గహపతి, సబ్బం తపం తపితబ్బన్తి వదామి; న చ పనాహం, గహపతి, సబ్బం తపం న తపితబ్బన్తి వదామి; నాహం, గహపతి, సబ్బం సమాదానం సమాదితబ్బన్తి వదామి; న పనాహం, గహపతి, సబ్బం సమాదానం న సమాదితబ్బన్తి వదామి; నాహం, గహపతి, సబ్బం పధానం పదహితబ్బన్తి వదామి; న పనాహం, గహపతి, సబ్బం పధానం న పదహితబ్బన్తి వదామి; నాహం, గహపతి, సబ్బో పటినిస్సగ్గో పటినిస్సజ్జితబ్బోతి వదామి. న పనాహం, గహపతి, సబ్బో పటినిస్సగ్గో న పటినిస్సజ్జితబ్బోతి వదామి; నాహం, గహపతి, సబ్బా విముత్తి విముచ్చితబ్బాతి వదామి; న పనాహం, గహపతి, సబ్బా విముత్తి న విముచ్చితబ్బాతి వదామి.
‘‘యఞ్హి, గహపతి, తపం తపతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, ఏవరూపం తపం న తపితబ్బన్తి వదామి. యఞ్చ ఖ్వస్స గహపతి, తపం తపతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, ఏవరూపం తపం తపితబ్బన్తి వదామి.
‘‘యఞ్హి, గహపతి, సమాదానం సమాదియతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, ఏవరూపం సమాదానం న సమాదితబ్బన్తి వదామి. యఞ్చ ఖ్వస్స, గహపతి, సమాదానం సమాదియతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, ఏవరూపం సమాదానం సమాదితబ్బన్తి వదామి.
‘‘యఞ్హి, గహపతి, పధానం పదహతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, ఏవరూపం పధానం న పదహితబ్బన్తి వదామి. యఞ్చ ఖ్వస్స, గహపతి, పధానం పదహతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, ఏవరూపం పధానం పదహితబ్బన్తి వదామి.
‘‘యఞ్హి, గహపతి, పటినిస్సగ్గం పటినిస్సజ్జతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, ఏవరూపో పటినిస్సగ్గో న పటినిస్సజ్జితబ్బోతి వదామి. యఞ్చ ఖ్వస్స, గహపతి, పటినిస్సగ్గం పటినిస్సజ్జతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, ఏవరూపో పటినిస్సగ్గో పటినిస్సజ్జితబ్బోతి వదామి.
‘‘యఞ్హి, గహపతి, విముత్తిం విముచ్చతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, ఏవరూపా విముత్తి న విముచ్చితబ్బాతి వదామి. యఞ్చ ఖ్వస్స, గహపతి, విముత్తిం విముచ్చతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, ఏవరూపా విముత్తి విముచ్చితబ్బాతి వదామీ’’తి.
అథ ఖో వజ్జియమాహితో గహపతి భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి.
అథ ఖో భగవా అచిరపక్కన్తే వజ్జియమాహితే గహపతిమ్హి భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘యోపి సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు దీఘరత్తం అప్పరజక్ఖో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే, సోపి ఏవమేవం అఞ్ఞతిత్థియే పరిబ్బాజకే సహధమ్మేన సునిగ్గహితం నిగ్గణ్హేయ్య యథా తం వజ్జియమాహితేన గహపతినా నిగ్గహితా’’తి. చతుత్థం.