౩. కిందిట్ఠికసుత్తం

౯౩. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి దివా దివస్స సావత్థియా నిక్ఖమి భగవన్తం దస్సనాయ. అథ ఖో అనాథపిణ్డికస్స గహపతిస్స ఏతదహోసి – ‘‘అకాలో ఖో తావ భగవన్తం దస్సనాయ. పటిసల్లీనో భగవా. మనోభావనీయానమ్పి భిక్ఖూనం అకాలో దస్సనాయ. పటిసల్లీనా మనోభావనీయా భిక్ఖూ. యంనూనాహం యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమేయ్య’’న్తి.

అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమి. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా సఙ్గమ్మ సమాగమ్మ ఉన్నాదినో ఉచ్చాసద్దమహాసద్దా అనేకవిహితం తిరచ్ఛానకథం కథేన్తా నిసిన్నా హోన్తి. అద్దసంసు ఖో తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా అనాథపిణ్డికం గహపతిం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన అఞ్ఞమఞ్ఞం సణ్ఠాపేసుం – ‘‘అప్పసద్దా భోన్తో హోన్తు, మా భోన్తో సద్దమకత్థ. అయం అనాథపిణ్డికో గహపతి ఆరామం ఆగచ్ఛతి సమణస్స గోతమస్స సావకో. యావతా ఖో పన సమణస్స గోతమస్స సావకా గిహీ ఓదాతవసనా సావత్థియం పటివసన్తి, అయం తేసం అఞ్ఞతరో అనాథపిణ్డికో గహపతి. అప్పసద్దకామా ఖో పన తే ఆయస్మన్తో అప్పసద్దవినీతా అప్పసద్దస్స వణ్ణవాదినో. అప్పేవ నామ అప్పసద్దం పరిసం విదిత్వా ఉపసఙ్కమితబ్బం మఞ్ఞేయ్యా’’తి.

అథ ఖో తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా తుణ్హీ అహేసుం. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి యేన తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తేహి అఞ్ఞతిత్థియేహి పరిబ్బాజకేహి సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో అనాథపిణ్డికం గహపతిం తే అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా ఏతదవోచుం – ‘‘వదేహి, గహపతి, కిందిట్ఠికో సమణో గోతమో’’తి? ‘‘న ఖో అహం, భన్తే, భగవతో సబ్బం దిట్ఠిం జానామీ’’తి.

‘‘ఇతి కిర త్వం, గహపతి, న సమణస్స గోతమస్స సబ్బం దిట్ఠిం జానాసి; వదేహి, గహపతి, కిందిట్ఠికా భిక్ఖూ’’తి? ‘‘భిక్ఖూనమ్పి ఖో అహం, భన్తే, న సబ్బం దిట్ఠిం జానామీ’’తి.

‘‘ఇతి కిర త్వం, గహపతి, న సమణస్స గోతమస్స సబ్బం దిట్ఠిం జానాసి నపి భిక్ఖూనం సబ్బం దిట్ఠిం జానాసి; వదేహి, గహపతి, కిందిట్ఠికోసి తువ’’న్తి? ‘‘ఏతం ఖో, భన్తే, అమ్హేహి న దుక్కరం బ్యాకాతుం యందిట్ఠికా మయం. ఇఙ్ఘ తావ ఆయస్మన్తో యథాసకాని దిట్ఠిగతాని బ్యాకరోన్తు, పచ్ఛాపేతం అమ్హేహి న దుక్కరం భవిస్సతి బ్యాకాతుం యందిట్ఠికా మయ’’న్తి.

ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో పరిబ్బాజకో అనాథపిణ్డికం గహపతిం ఏతదవోచ – ‘‘సస్సతో లోకో, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞన్తి – ఏవందిట్ఠికో అహం, గహపతీ’’తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో పరిబ్బాజకో అనాథపిణ్డికం గహపతిం ఏతదవోచ – ‘‘అసస్సతో లోకో, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞన్తి – ఏవందిట్ఠికో అహం, గహపతీ’’తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో పరిబ్బాజకో అనాథపిణ్డికం గహపతిం ఏతదవోచ – ‘‘అన్తవా లోకో…పే… అనన్తవా లోకో… తం జీవం తం సరీరం… అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీరం… హోతి తథాగతో పరం మరణా… న హోతి తథాగతో పరం మరణా… హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా… నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞన్తి – ఏవందిట్ఠికో అహం, గహపతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే అనాథపిణ్డికో గహపతి తే పరిబ్బాజకే ఏతదవోచ – ‘‘య్వాయం, భన్తే, ఆయస్మా ఏవమాహ – ‘సస్సతో లోకో, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞన్తి – ఏవందిట్ఠికో అహం, గహపతీ’తి, ఇమస్స అయమాయస్మతో దిట్ఠి అత్తనో వా అయోనిసోమనసికారహేతు ఉప్పన్నా పరతోఘోసపచ్చయా వా. సా ఖో పనేసా దిట్ఠి భూతా సఙ్ఖతా చేతయితా పటిచ్చసముప్పన్నా. యం ఖో పన కిఞ్చి భూతం సఙ్ఖతం చేతయితం పటిచ్చసముప్పన్నం తదనిచ్చం. యదనిచ్చం తం దుక్ఖం. యం దుక్ఖం తదేవేసో ఆయస్మా అల్లీనో, తదేవేసో ఆయస్మా అజ్ఝుపగతో.

‘‘యోపాయం, భన్తే, ఆయస్మా ఏవమాహ – ‘అసస్సతో లోకో, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞన్తి – ఏవందిట్ఠికో అహం, గహపతీ’తి, ఇమస్సాపి అయమాయస్మతో దిట్ఠి అత్తనో వా అయోనిసోమనసికారహేతు ఉప్పన్నా పరతోఘోసపచ్చయా వా. సా ఖో పనేసా దిట్ఠి భూతా సఙ్ఖతా చేతయితా పటిచ్చసముప్పన్నా. యం ఖో పన కిఞ్చి భూతం సఙ్ఖతం చేతయితం పటిచ్చసముప్పన్నం తదనిచ్చం. యదనిచ్చం తం దుక్ఖం. యం దుక్ఖం తదేవేసో ఆయస్మా అల్లీనో, తదేవేసో ఆయస్మా అజ్ఝుపగతో.

‘‘యోపాయం, భన్తే, ఆయస్మా ఏవమాహ – ‘అన్తవా లోకో …పే… అనన్తవా లోకో… తం జీవం తం సరీరం… అఞ్ఞం జీవం అఞ్ఞం సరీరం… హోతి తథాగతో పరం మరణా… న హోతి తథాగతో పరం మరణా… హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా… నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా, ఇదమేవ సచ్చం మోఘమఞ్ఞన్తి – ఏవందిట్ఠికో అహం, గహపతీ’తి, ఇమస్సాపి అయమాయస్మతో దిట్ఠి అత్తనో వా అయోనిసోమనసికారహేతు ఉప్పన్నా పరతోఘోసపచ్చయా వా. సా ఖో పనేసా దిట్ఠి భూతా సఙ్ఖతా చేతయితా పటిచ్చసముప్పన్నా. యం ఖో పన కిఞ్చి భూతం సఙ్ఖతం చేతయితం పటిచ్చసముప్పన్నం తదనిచ్చం. యదనిచ్చం తం దుక్ఖం. యం దుక్ఖం తదేవేసో ఆయస్మా అల్లీనో, తదేవేసో ఆయస్మా అజ్ఝుపగతో’’తి.

ఏవం వుత్తే తే పరిబ్బాజకా అనాథపిణ్డికం గహపతిం ఏతదవోచుం – ‘‘బ్యాకతాని ఖో, గహపతి, అమ్హేహి సబ్బేహేవ యథాసకాని దిట్ఠిగతాని. వదేహి, గహపతి, కిందిట్ఠికోసి తువ’’న్తి? ‘‘యం ఖో, భన్తే, కిఞ్చి భూతం సఙ్ఖతం చేతయితం పటిచ్చసముప్పన్నం తదనిచ్చం. యదనిచ్చం తం దుక్ఖం. ‘యం దుక్ఖం తం నేతం మమ, నేసోహమస్మి, న మేసో అత్తా’తి – ఏవందిట్ఠికో అహం, భన్తే’’తి.

‘‘యం ఖో, గహపతి, కిఞ్చి భూతం సఙ్ఖతం చేతయితం పటిచ్చసముప్పన్నం తదనిచ్చం. యదనిచ్చం తం దుక్ఖం. యం దుక్ఖం తదేవ త్వం, గహపతి, అల్లీనో, తదేవ త్వం, గహపతి, అజ్ఝుపగతో’’తి.

‘‘యం ఖో, భన్తే, కిఞ్చి భూతం సఙ్ఖతం చేతయితం పటిచ్చసముప్పన్నం తదనిచ్చం. యదనిచ్చం తం దుక్ఖం. ‘యం దుక్ఖం తం నేతం మమ, నేసోహమస్మి, నమేసో అత్తా’తి – ఏవమేతం యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ సుదిట్ఠం. తస్స చ ఉత్తరి నిస్సరణం యథాభూతం పజానామీ’’తి.

ఏవం వుత్తే తే పరిబ్బాజకా తుణ్హీభూతా మఙ్కుభూతా పత్తక్ఖన్ధా అధోముఖా పజ్ఝాయన్తా అప్పటిభానా నిసీదింసు. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి తే పరిబ్బాజకే తుణ్హీభూతే మఙ్కుభూతే పత్తక్ఖన్ధే అధోముఖే పజ్ఝాయన్తే అప్పటిభానే విదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి యావతకో అహోసి తేహి అఞ్ఞతిత్థియేహి పరిబ్బాజకేహి సద్ధిం కథాసల్లాపో తం సబ్బం భగవతో ఆరోచేసి. ‘‘సాధు సాధు, గహపతి! ఏవం ఖో తే, గహపతి, మోఘపురిసా కాలేన కాలం సహధమ్మేన సునిగ్గహితం నిగ్గహేతబ్బా’’తి.

అథ ఖో భగవా అనాథపిణ్డికం గహపతిం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి.

అథ ఖో భగవా అచిరపక్కన్తే అనాథపిణ్డికే గహపతిమ్హి భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘యోపి సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు వస్ససతుపసమ్పన్నో [భిక్ఖు దీఘరత్తం అవేధి ధమ్మో (స్యా.)] ఇమస్మిం ధమ్మవినయే, సోపి ఏవమేవం అఞ్ఞతిత్థియే పరిబ్బాజకే సహధమ్మేన సునిగ్గహితం నిగ్గణ్హేయ్య యథా తం అనాథపిణ్డికేన గహపతినా నిగ్గహితా’’తి. తతియం.