౫. కత్థీసుత్తం

౮౫. ఏకం సమయం ఆయస్మా మహాచున్దో చేతీసు విహరతి సహజాతియం. తత్ర ఖో ఆయస్మా మహాచున్దో భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఆవుసో భిక్ఖవే’’తి. ‘‘ఆవుసో’’తి ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో మహాచున్దస్స పచ్చస్సోసుం. ఆయస్మా మహాచున్దో ఏతదవోచ –

‘‘ఇధావుసో, భిక్ఖు కత్థీ హోతి వికత్థీ అధిగమేసు – ‘అహం పఠమం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం దుతియం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం తతియం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం ఆకాసానఞ్చాయతనం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం విఞ్ఞాణఞ్చాయతనం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపీ’తి.

‘‘తమేనం తథాగతో వా తథాగతసావకో వా ఝాయీ సమాపత్తికుసలో పరచిత్తకుసలో పరచిత్తపరియాయకుసలో సమనుయుఞ్జతి సమనుగ్గాహతి సమనుభాసతి. సో తథాగతేన వా తథాగతసావకేన వా ఝాయినా సమాపత్తికుసలేన పరచిత్తకుసలేన పరచిత్తపరియాయకుసలేన సమనుయుఞ్జియమానో సమనుగ్గాహియమానో సమనుభాసియమానో ఇరీణం ఆపజ్జతి విచినం ఆపజ్జతి అనయం ఆపజ్జతి బ్యసనం ఆపజ్జతి అనయబ్యసనం ఆపజ్జతి.

‘‘తమేనం తథాగతో వా తథాగతసావకో వా ఝాయీ సమాపత్తికుసలో పరచిత్తకుసలో పరచిత్తపరియాయకుసలో ఏవం చేతసా చేతో పరిచ్చ మనసి కరోతి – ‘కిం ను ఖో అయమాయస్మా కత్థీ హోతి వికత్థీ అధిగమేసు – అహం పఠమం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి…పే… అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపీ’తి.

‘‘తమేనం తథాగతో వా తథాగతసావకో వా ఝాయీ సమాపత్తికుసలో పరచిత్తకుసలో పరచిత్తపరియాయకుసలో ఏవం చేతసా చేతో పరిచ్చ పజానాతి –

‘దీఘరత్తం ఖో అయమాయస్మా ఖణ్డకారీ ఛిద్దకారీ సబలకారీ కమ్మాసకారీ న సన్తతకారీ న సన్తతవుత్తి సీలేసు. దుస్సీలో ఖో అయమాయస్మా. దుస్సిల్యం ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘అస్సద్ధో ఖో పన అయమాయస్మా; అస్సద్ధియం ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘అప్పస్సుతో ఖో పన అయమాయస్మా అనాచారో; అప్పసచ్చం ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘దుబ్బచో ఖో పన అయమాయస్మా; దోవచస్సతా ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘పాపమిత్తో ఖో పన అయమాయస్మా; పాపమిత్తతా ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘కుసీతో ఖో పన అయమాయస్మా; కోసజ్జం ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘ముట్ఠస్సతి ఖో పన అయమాయస్మా; ముట్ఠస్సచ్చం ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘కుహకో ఖో పన అయమాయస్మా; కోహఞ్ఞం ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘దుబ్భరో ఖో పన అయమాయస్మా; దుబ్భరతా ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘దుప్పఞ్ఞో ఖో పన అయమాయస్మా; దుప్పఞ్ఞతా ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం’.

‘‘సేయ్యథాపి, ఆవుసో, సహాయకో సహాయకం ఏవం వదేయ్య – ‘యదా తే, సమ్మ, ధనేన [బన్ధో (క.)] ధనకరణీయం అస్స, యాచేయ్యాసి మం [యాచిస్ససి మం (సీ.), పవేదేయ్యాసి మం (స్యా.), పరాజేయ్యాపి మం (క.)] ధనం. దస్సామి తే ధన’న్తి. సో కిఞ్చిదేవ ధనకరణీయే సముప్పన్నే సహాయకో సహాయకం ఏవం వదేయ్య – ‘అత్థో మే, సమ్మ, ధనేన. దేహి మే ధన’న్తి. సో ఏవం వదేయ్య – ‘తేన హి, సమ్మ, ఇధ ఖనాహీ’తి. సో తత్ర ఖనన్తో నాధిగచ్ఛేయ్య. సో ఏవం వదేయ్య – ‘అలికం మం, సమ్మ, అవచ; తుచ్ఛకం మం, సమ్మ, అవచ – ఇధ ఖనాహీ’తి. సో ఏవం వదేయ్య – ‘నాహం తం, సమ్మ, అలికం అవచం, తుచ్ఛకం అవచం. తేన హి, సమ్మ, ఇధ ఖనాహీ’తి. సో తత్రపి ఖనన్తో నాధిగచ్ఛేయ్య. సో ఏవం వదేయ్య – ‘అలికం మం, సమ్మ, అవచ, తుచ్ఛకం మం, సమ్మ, అవచ – ఇధ ఖనాహీ’తి. సో ఏవం వదేయ్య – ‘నాహం తం, సమ్మ, అలికం అవచం, తుచ్ఛకం అవచం. తేన హి, సమ్మ, ఇధ ఖనాహీ’తి. సో తత్రపి ఖనన్తో నాధిగచ్ఛేయ్య. సో ఏవం వదేయ్య – ‘అలికం మం, సమ్మ, అవచ, తుచ్ఛకం మం, సమ్మ, అవచ – ఇధ ఖనాహీ’తి. సో ఏవం వదేయ్య – ‘నాహం తం, సమ్మ, అలికం అవచం, తుచ్ఛకం అవచం. అపి చ అహమేవ ఉమ్మాదం పాపుణిం చేతసో విపరియాయ’న్తి.

‘‘ఏవమేవం ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు కత్థీ హోతి వికత్థీ అధిగమేసు – ‘అహం పఠమం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం దుతియం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం తతియం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం ఆకాసానఞ్చాయతనం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం విఞ్ఞాణఞ్చాయతనం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపి, అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపీ’తి.

‘‘తమేనం తథాగతో వా తథాగతసావకో వా ఝాయీ సమాపత్తికుసలో పరచిత్తకుసలో పరచిత్తపరియాయకుసలో ఏవం చేతసా చేతో పరిచ్చ మనసి కరోతి – ‘కిం ను ఖో అయమాయస్మా కత్థీ హోతి వికత్థీ అధిగమేసు – అహం పఠమం ఝానం సమాపజ్జామిపి…పే… అహం సఞ్ఞావేదయితనిరోధం సమాపజ్జామిపి వుట్ఠహామిపీ’తి.

‘‘తమేనం తథాగతో వా తథాగతసావకో వా ఝాయీ సమాపత్తికుసలో పరచిత్తపరియాయకుసలో చేతసా చేతో పరిచ్చ పజానాతి –

‘దీఘరత్తం ఖో అయమాయస్మా ఖణ్డకారీ ఛిద్దకారీ సబలకారీ కమ్మాసకారీ, న సన్తతకారీ న సన్తతవుత్తి సీలేసు. దుస్సీలో ఖో అయమాయస్మా; దుస్సిల్యం ఖో పన తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే పరిహానమేతం.

‘‘సో వతావుసో, భిక్ఖు ‘ఇమే దస ధమ్మే అప్పహాయ ఇమస్మిం ధమ్మవినయే వుద్ధిం విరూళ్హిం వేపుల్లం ఆపజ్జిస్సతీ’తి నేతం ఠానం విజ్జతి. సో వతావుసో, భిక్ఖు ‘ఇమే దస ధమ్మే పహాయ ఇమస్మిం ధమ్మవినయే వుద్ధిం విరూళ్హిం వేపుల్లం ఆపజ్జిస్సతీ’తి ఠానమేతం విజ్జతీ’’తి. పఞ్చమం.