271. கோஸம்ப³கவிவாத³கதா²

451. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி² [ஆபத்திதி³ட்டீ² (ஸீ.)] ஹோதி; அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. ஸோ அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனா பத்திதி³ட்டி² ஹோதி; அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஆபத்திம் த்வம், ஆவுஸோ, ஆபன்னோ, பஸ்ஸஸேதம் ஆபத்தி’’ந்தி? ‘‘நத்தி² மே, ஆவுஸோ, ஆபத்தி யமஹம் பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ஸாமக்³கி³ம் லபி⁴த்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிம்ஸு. ஸோ ச பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோச – ‘‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ, நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோம்ஹி, நம்ஹி ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேன. ஹோத² மே ஆயஸ்மந்தோ த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கா²’’தி. அலபி⁴ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² பக்கே². ஜானபதா³னம்பி ஸந்தி³ட்டா²னம் ஸம்ப⁴த்தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி – அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ, நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோம்ஹி, நம்ஹி ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேன. ஹோந்து மே ஆயஸ்மந்தோ த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கா²’’தி. அலபி⁴ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஜானபதே³பி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² பக்கே². அத² கோ² தே உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² யேன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா உக்கே²பகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ, நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேனா’’தி. ஏவம் வுத்தே உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² உக்கி²த்தானுவத்தகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘ஆபத்தி ஏஸா ஆவுஸோ, நேஸா அனாபத்தி. ஆபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனாபன்னோ. உக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனுக்கி²த்தோ. த⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ அகுப்பேன டா²னாரஹேன. மா கோ² தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏதம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் அனுவத்தித்த² அனுபரிவாரேதா²’’தி. ஏவம்பி கோ² தே உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² உக்கே²பகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானா ததே²வ தம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் அனுவத்திம்ஸு அனுபரிவாரேஸும்.

452. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ அஹோஸி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி² அஹோஸி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி²னோ அஹேஸும். ஸோ அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² அஹோஸி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ அஹேஸும். அத² கோ² தே, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசும் – ‘ஆபத்திம் த்வம், ஆவுஸோ, ஆபன்னோ, பஸ்ஸஸேதம் ஆபத்தி’ந்தி? ‘‘நத்தி² மே, ஆவுஸோ, ஆபத்தி யமஹம் பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² தே, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ஸாமக்³கி³ம் லபி⁴த்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிம்ஸு. ஸோ ச, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. அத² கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோச – ‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோம்ஹி, நம்ஹி ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேன. ஹோத² மே ஆயஸ்மந்தோ த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கா²’தி. அலபி⁴ கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² பக்கே². ஜானபதா³னம்பி ஸந்தி³ட்டா²னம் ஸம்ப⁴த்தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி – ‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோம்ஹி, நம்ஹி ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேன. ஹோந்து மே ஆயஸ்மந்தோ த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கா²’தி. அலபி⁴ கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஜானபதே³பி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² பக்கே². அத² கோ² தே, ப⁴ந்தே, உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² யேன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா உக்கே²பகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேனா’தி. ஏவம் வுத்தே தே, ப⁴ந்தே, உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² உக்கி²த்தானுவத்தகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘ஆபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா அனாபத்தி. ஆபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனாபன்னோ. உக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனுக்கி²த்தோ. த⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ அகுப்பேன டா²னாரஹேன. மா கோ² தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏதம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் அனுவத்தித்த² அனுபரிவாரேதா²’தி. ஏவம்பி கோ² தே, ப⁴ந்தே, உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² உக்கே²பகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானா ததே²வ தம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் அனுவத்தந்தி அனுபரிவாரேந்தீ’’தி.

453. அத² கோ² ப⁴க³வா ‘பி⁴ன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, பி⁴ன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’தி – உட்டா²யாஸனா யேன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா உக்கே²பகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘மா கோ² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ‘படிபா⁴தி நோ, படிபா⁴தி நோ’தி யஸ்மிம் வா தஸ்மிம் வா பி⁴க்கு²ம் உக்கி²பிதப்³ப³ம் மஞ்ஞித்த²’’.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. ஸசே மயம் இமம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிஸ்ஸாம, ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாம, ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, பே⁴த³க³ருகேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ந ஸோ பி⁴க்கு² ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிதப்³போ³.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. ஸசே மயம் இமம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிஸ்ஸாம, ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் பவாரேஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா பவாரேஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஆஸனே நிஸீதி³ஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா ஆஸனே நிஸீதி³ஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் யாகு³பானே நிஸீதி³ஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா யாகு³பானே நிஸீதி³ஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ப⁴த்தக்³கே³ நிஸீதி³ஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா ப⁴த்தக்³கே³ நிஸீதி³ஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஏகச்ச²ன்னே வஸிஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா ஏகச்ச²ன்னே வஸிஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸாம. ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, பே⁴த³க³ருகேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ந ஸோ பி⁴க்கு² ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிதப்³போ³’’தி.

454. அத² கோ² ப⁴க³வா உக்கே²பகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் பா⁴ஸித்வா உட்டா²யாஸனா யேன உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா உக்கி²த்தானுவத்தகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘மா கோ² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா ‘நாம்ஹ ஆபன்னா, நாம்ஹ ஆபன்னா’தி ஆபத்திம் ந படிகாதப்³ப³ம் மஞ்ஞித்த²’’.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. ஸோ சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தே பி⁴க்கூ² ஏவம் ஜானாதி – ‘இமே கோ² ஆயஸ்மந்தோ [ஆயஸ்மந்தா (க.)] ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா பண்டி³தா ப்³யத்தா மேதா⁴வினோ லஜ்ஜினோ குக்குச்சகா ஸிக்கா²காமா, நாலம் மமம் வா காரணா அஞ்ஞேஸம் வா காரணா ச²ந்தா³ தோ³ஸா மோஹா ப⁴யா அக³திம் க³ந்தும். ஸசே மம் இமே பி⁴க்கூ² ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிஸ்ஸந்தி, ந மயா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸந்தி, வினா மயா உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸந்தி, ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, பே⁴த³க³ருகேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா பரேஸம்பி ஸத்³தா⁴ய ஸா ஆபத்தி தே³ஸேதப்³பா³.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. ஸோ சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தே பி⁴க்கூ² ஏவம் ஜானாதி – ‘இமே கோ² ஆயஸ்மந்தோ ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா பண்டி³தா ப்³யத்தா மேதா⁴வினோ லஜ்ஜினோ குக்குச்சகா ஸிக்கா²காமா, நாலம் மமம் வா காரணா அஞ்ஞேஸம் வா காரணா ச²ந்தா³ தோ³ஸா மோஹா ப⁴யா அக³திம் க³ந்தும். ஸசே மம் இமே பி⁴க்கூ² ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிஸ்ஸந்தி, ந மயா ஸத்³தி⁴ம் பவாரேஸ்ஸந்தி, வினா மயா பவாரேஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸந்தி, வினா மயா ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் ஆஸனே நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி, வினா மயா ஆஸனே நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் யாகு³பானே நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி, வினா மயா யாகு³பானே நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் ப⁴த்தக்³கே³ நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி வினா மயா ப⁴த்தக்³கே³ நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் ஏகச்ச²ன்னே வஸிஸ்ஸந்தி, வினா மயா ஏகச்ச²ன்னே வஸிஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸந்தி, வினா மயா யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸந்தி, ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, பே⁴த³க³ருகேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா பரேஸம்பி ஸத்³தா⁴ய ஸா ஆபத்தி தே³ஸேதப்³பா³’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உக்கி²த்தானுவத்தகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் பா⁴ஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

455. தேன கோ² பன ஸமயேன உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தத்தே²வ அந்தோஸீமாய உபோஸத²ம் கரோந்தி, ஸங்க⁴கம்மம் கரோந்தி. உக்கே²பகா பன பி⁴க்கூ² நிஸ்ஸீமம் க³ந்த்வா உபோஸத²ம் கரோந்தி, ஸங்க⁴கம்மம் கரோந்தி. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ உக்கே²பகோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தே, ப⁴ந்தே, உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தத்தே²வ அந்தோஸீமாய உபோஸத²ம் கரோந்தி, ஸங்க⁴கம்மம் கரோந்தி. மயம் பன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² நிஸ்ஸீமம் க³ந்த்வா உபோஸத²ம் கரோம, ஸங்க⁴கம்மம் கரோமா’’தி. ‘‘தே சே, பி⁴க்கு², உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தத்தே²வ அந்தோஸீமாய உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸந்தி, ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸந்தி, யதா² மயா ஞத்தி ச அனுஸ்ஸாவனா ச பஞ்ஞத்தா, தேஸம் தானி கம்மானி த⁴ம்மிகானி கம்மானி ப⁴விஸ்ஸ’’ந்தி அகுப்பானி டா²னாரஹானி. தும்ஹே சே, பி⁴க்கு², உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தத்தே²வ அந்தோஸீமாய உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸத², ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸத², யதா² மயா ஞத்தி ச அனுஸ்ஸாவனா ச பஞ்ஞத்தா, தும்ஹாகம்பி தானி கம்மானி த⁴ம்மிகானி கம்மானி ப⁴விஸ்ஸந்தி அகுப்பானி டா²னாரஹானி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நானாஸம்வாஸகா ஏதே [தே (ஸ்யா.)] பி⁴க்கூ² [பி⁴க்கு² (ஸீ. ஸ்யா.)] தும்ஹேஹி, தும்ஹே ச தேஹி நானாஸம்வாஸகா.

‘‘த்³வேமா, பி⁴க்கு², நானாஸம்வாஸகபூ⁴மியோ – அத்தனா வா அத்தானம் நானாஸம்வாஸகம் கரோதி, ஸமக்³கோ³ வா நம் ஸங்கோ⁴ உக்கி²பதி அத³ஸ்ஸனே வா அப்படிகம்மே வா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ வா. இமா கோ², பி⁴க்கு², த்³வே நானாஸம்வாஸகபூ⁴மியோ. த்³வேமா, பி⁴க்கு², ஸமானஸம்வாஸகபூ⁴மியோ – அத்தனா வா அத்தானம் ஸமானஸம்வாஸம் கரோதி, ஸமக்³கோ³ வா நம் ஸங்கோ⁴ உக்கி²த்தம் ஓஸாரேதி அத³ஸ்ஸனே வா அப்படிகம்மே வா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ வா. இமா கோ², பி⁴க்கு², த்³வே ஸமானஸம்வாஸகபூ⁴மியோ’’தி.

456. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ப⁴த்தக்³கே³ அந்தரக⁴ரே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனனுலோமிகம் காயகம்மம் வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேந்தி, ஹத்த²பராமாஸம் கரோந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ப⁴த்தக்³கே³ அந்தரக⁴ரே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனனுலோமிகம் காயகம்மம் வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேஸ்ஸந்தி, ஹத்த²பராமாஸம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா² தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கூ² ப⁴த்தக்³கே³ அந்தரக⁴ரே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனனுலோமிகம் காயகம்மம் வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேஸ்ஸந்தி, ஹத்த²பராமாஸம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ப⁴த்தக்³கே³ அந்தரக⁴ரே ப⁴ண்ட³னஜாதா…பே… ஹத்த²பராமாஸம் கரோந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴ன்னே, பி⁴க்க²வே, ஸங்கே⁴ அத⁴ம்மியாயமானே [அத⁴ம்மியமானே (ஸீ. ஸ்யா. கத்த²சி) அத⁴ம்மீயமானே (க.)] அஸம்மோதி³காய வத்தமானாய [-‘‘அஸம்மோதி³காவத்தமானாய’’ இதி அட்ட²கதா²யம் ஸம்வண்ணேதப்³ப³பாடோ²] ‘ஏத்தாவதா ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனனுலோமிகம் காயகம்மம் வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேஸ்ஸாம, ஹத்த²பராமாஸம் கரிஸ்ஸாமா’தி ஆஸனே நிஸீதி³தப்³ப³ம். பி⁴ன்னே, பி⁴க்க²வே, ஸங்கே⁴ த⁴ம்மியாயமானே ஸம்மோதி³காய வத்தமானாய ஆஸனந்தரிகாய நிஸீதி³தப்³ப³’’ந்தி.

457. [ம. நி. 3.236 தோ²கம் விஸதி³ஸம்] தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி. தே ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி. தே ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³னம் மா கலஹம் மா விக்³க³ஹம் மா விவாத³’’ந்தி. ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ அத⁴ம்மவாதீ³ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ; அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுத்தோ விஹரது. மயமேதேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³னம் மா கலஹம் மா விக்³க³ஹம் மா விவாத³’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ஸோ அத⁴ம்மவாதீ³ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ; அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுத்தோ விஹரது. மயமேதேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி.

கோஸம்ப³கவிவாத³கதா² நிட்டி²தா.