10. கோஸம்ப³கக்க²ந்த⁴கோ

271. கோஸம்ப³கவிவாத³கதா²

451. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி² [ஆபத்திதி³ட்டீ² (ஸீ.)] ஹோதி; அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. ஸோ அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனா பத்திதி³ட்டி² ஹோதி; அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஆபத்திம் த்வம், ஆவுஸோ, ஆபன்னோ, பஸ்ஸஸேதம் ஆபத்தி’’ந்தி? ‘‘நத்தி² மே, ஆவுஸோ, ஆபத்தி யமஹம் பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ஸாமக்³கி³ம் லபி⁴த்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிம்ஸு. ஸோ ச பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோச – ‘‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ, நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோம்ஹி, நம்ஹி ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேன. ஹோத² மே ஆயஸ்மந்தோ த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கா²’’தி. அலபி⁴ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² பக்கே². ஜானபதா³னம்பி ஸந்தி³ட்டா²னம் ஸம்ப⁴த்தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி – அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ, நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோம்ஹி, நம்ஹி ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேன. ஹோந்து மே ஆயஸ்மந்தோ த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கா²’’தி. அலபி⁴ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஜானபதே³பி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² பக்கே². அத² கோ² தே உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² யேன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா உக்கே²பகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ, நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேனா’’தி. ஏவம் வுத்தே உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² உக்கி²த்தானுவத்தகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘ஆபத்தி ஏஸா ஆவுஸோ, நேஸா அனாபத்தி. ஆபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனாபன்னோ. உக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனுக்கி²த்தோ. த⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ அகுப்பேன டா²னாரஹேன. மா கோ² தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏதம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் அனுவத்தித்த² அனுபரிவாரேதா²’’தி. ஏவம்பி கோ² தே உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² உக்கே²பகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானா ததே²வ தம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் அனுவத்திம்ஸு அனுபரிவாரேஸும்.

452. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ அஹோஸி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி² அஹோஸி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி²னோ அஹேஸும். ஸோ அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² அஹோஸி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ அஹேஸும். அத² கோ² தே, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசும் – ‘ஆபத்திம் த்வம், ஆவுஸோ, ஆபன்னோ, பஸ்ஸஸேதம் ஆபத்தி’ந்தி? ‘‘நத்தி² மே, ஆவுஸோ, ஆபத்தி யமஹம் பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² தே, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ஸாமக்³கி³ம் லபி⁴த்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிம்ஸு. ஸோ ச, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. அத² கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோச – ‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோம்ஹி, நம்ஹி ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேன. ஹோத² மே ஆயஸ்மந்தோ த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கா²’தி. அலபி⁴ கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² பக்கே². ஜானபதா³னம்பி ஸந்தி³ட்டா²னம் ஸம்ப⁴த்தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி – ‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோம்ஹி, நம்ஹி ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேன. ஹோந்து மே ஆயஸ்மந்தோ த⁴ம்மதோ வினயதோ பக்கா²’தி. அலபி⁴ கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஜானபதே³பி ஸந்தி³ட்டே² ஸம்ப⁴த்தே பி⁴க்கூ² பக்கே². அத² கோ² தே, ப⁴ந்தே, உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² யேன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா உக்கே²பகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘அனாபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா ஆபத்தி. அனாபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² ஆபன்னோ. அனுக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² உக்கி²த்தோ. அத⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ குப்பேன அட்டா²னாரஹேனா’தி. ஏவம் வுத்தே தே, ப⁴ந்தே, உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² உக்கி²த்தானுவத்தகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘ஆபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா அனாபத்தி. ஆபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனாபன்னோ. உக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனுக்கி²த்தோ. த⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ அகுப்பேன டா²னாரஹேன. மா கோ² தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏதம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் அனுவத்தித்த² அனுபரிவாரேதா²’தி. ஏவம்பி கோ² தே, ப⁴ந்தே, உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² உக்கே²பகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானா ததே²வ தம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் அனுவத்தந்தி அனுபரிவாரேந்தீ’’தி.

453. அத² கோ² ப⁴க³வா ‘பி⁴ன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, பி⁴ன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’தி – உட்டா²யாஸனா யேன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா உக்கே²பகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘மா கோ² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ‘படிபா⁴தி நோ, படிபா⁴தி நோ’தி யஸ்மிம் வா தஸ்மிம் வா பி⁴க்கு²ம் உக்கி²பிதப்³ப³ம் மஞ்ஞித்த²’’.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. ஸசே மயம் இமம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிஸ்ஸாம, ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாம, ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, பே⁴த³க³ருகேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ந ஸோ பி⁴க்கு² ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிதப்³போ³.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. தே சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. ஸசே மயம் இமம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிஸ்ஸாம, ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் பவாரேஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா பவாரேஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஆஸனே நிஸீதி³ஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா ஆஸனே நிஸீதி³ஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் யாகு³பானே நிஸீதி³ஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா யாகு³பானே நிஸீதி³ஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ப⁴த்தக்³கே³ நிஸீதி³ஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா ப⁴த்தக்³கே³ நிஸீதி³ஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஏகச்ச²ன்னே வஸிஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா ஏகச்ச²ன்னே வஸிஸ்ஸாம. ந மயம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸாம, வினா இமினா பி⁴க்கு²னா யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸாம. ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, பே⁴த³க³ருகேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ந ஸோ பி⁴க்கு² ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிதப்³போ³’’தி.

454. அத² கோ² ப⁴க³வா உக்கே²பகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் பா⁴ஸித்வா உட்டா²யாஸனா யேன உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா உக்கி²த்தானுவத்தகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘மா கோ² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா ‘நாம்ஹ ஆபன்னா, நாம்ஹ ஆபன்னா’தி ஆபத்திம் ந படிகாதப்³ப³ம் மஞ்ஞித்த²’’.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. ஸோ சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தே பி⁴க்கூ² ஏவம் ஜானாதி – ‘இமே கோ² ஆயஸ்மந்தோ [ஆயஸ்மந்தா (க.)] ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா பண்டி³தா ப்³யத்தா மேதா⁴வினோ லஜ்ஜினோ குக்குச்சகா ஸிக்கா²காமா, நாலம் மமம் வா காரணா அஞ்ஞேஸம் வா காரணா ச²ந்தா³ தோ³ஸா மோஹா ப⁴யா அக³திம் க³ந்தும். ஸசே மம் இமே பி⁴க்கூ² ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிஸ்ஸந்தி, ந மயா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸந்தி, வினா மயா உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸந்தி, ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, பே⁴த³க³ருகேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா பரேஸம்பி ஸத்³தா⁴ய ஸா ஆபத்தி தே³ஸேதப்³பா³.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதி, அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸா ஆபத்தியா ஆபத்திதி³ட்டி²னோ ஹோந்தி. ஸோ சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தே பி⁴க்கூ² ஏவம் ஜானாதி – ‘இமே கோ² ஆயஸ்மந்தோ ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா பண்டி³தா ப்³யத்தா மேதா⁴வினோ லஜ்ஜினோ குக்குச்சகா ஸிக்கா²காமா, நாலம் மமம் வா காரணா அஞ்ஞேஸம் வா காரணா ச²ந்தா³ தோ³ஸா மோஹா ப⁴யா அக³திம் க³ந்தும். ஸசே மம் இமே பி⁴க்கூ² ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²பிஸ்ஸந்தி, ந மயா ஸத்³தி⁴ம் பவாரேஸ்ஸந்தி, வினா மயா பவாரேஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸந்தி, வினா மயா ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் ஆஸனே நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி, வினா மயா ஆஸனே நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் யாகு³பானே நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி, வினா மயா யாகு³பானே நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் ப⁴த்தக்³கே³ நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி வினா மயா ப⁴த்தக்³கே³ நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் ஏகச்ச²ன்னே வஸிஸ்ஸந்தி, வினா மயா ஏகச்ச²ன்னே வஸிஸ்ஸந்தி. ந மயா ஸத்³தி⁴ம் யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸந்தி, வினா மயா யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸந்தி, ப⁴விஸ்ஸதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ததோனிதா³னம் ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரண’ந்தி, பே⁴த³க³ருகேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா பரேஸம்பி ஸத்³தா⁴ய ஸா ஆபத்தி தே³ஸேதப்³பா³’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உக்கி²த்தானுவத்தகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் பா⁴ஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

455. தேன கோ² பன ஸமயேன உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தத்தே²வ அந்தோஸீமாய உபோஸத²ம் கரோந்தி, ஸங்க⁴கம்மம் கரோந்தி. உக்கே²பகா பன பி⁴க்கூ² நிஸ்ஸீமம் க³ந்த்வா உபோஸத²ம் கரோந்தி, ஸங்க⁴கம்மம் கரோந்தி. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ உக்கே²பகோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தே, ப⁴ந்தே, உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தத்தே²வ அந்தோஸீமாய உபோஸத²ம் கரோந்தி, ஸங்க⁴கம்மம் கரோந்தி. மயம் பன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² நிஸ்ஸீமம் க³ந்த்வா உபோஸத²ம் கரோம, ஸங்க⁴கம்மம் கரோமா’’தி. ‘‘தே சே, பி⁴க்கு², உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தத்தே²வ அந்தோஸீமாய உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸந்தி, ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸந்தி, யதா² மயா ஞத்தி ச அனுஸ்ஸாவனா ச பஞ்ஞத்தா, தேஸம் தானி கம்மானி த⁴ம்மிகானி கம்மானி ப⁴விஸ்ஸ’’ந்தி அகுப்பானி டா²னாரஹானி. தும்ஹே சே, பி⁴க்கு², உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தத்தே²வ அந்தோஸீமாய உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸத², ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸத², யதா² மயா ஞத்தி ச அனுஸ்ஸாவனா ச பஞ்ஞத்தா, தும்ஹாகம்பி தானி கம்மானி த⁴ம்மிகானி கம்மானி ப⁴விஸ்ஸந்தி அகுப்பானி டா²னாரஹானி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நானாஸம்வாஸகா ஏதே [தே (ஸ்யா.)] பி⁴க்கூ² [பி⁴க்கு² (ஸீ. ஸ்யா.)] தும்ஹேஹி, தும்ஹே ச தேஹி நானாஸம்வாஸகா.

‘‘த்³வேமா, பி⁴க்கு², நானாஸம்வாஸகபூ⁴மியோ – அத்தனா வா அத்தானம் நானாஸம்வாஸகம் கரோதி, ஸமக்³கோ³ வா நம் ஸங்கோ⁴ உக்கி²பதி அத³ஸ்ஸனே வா அப்படிகம்மே வா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ வா. இமா கோ², பி⁴க்கு², த்³வே நானாஸம்வாஸகபூ⁴மியோ. த்³வேமா, பி⁴க்கு², ஸமானஸம்வாஸகபூ⁴மியோ – அத்தனா வா அத்தானம் ஸமானஸம்வாஸம் கரோதி, ஸமக்³கோ³ வா நம் ஸங்கோ⁴ உக்கி²த்தம் ஓஸாரேதி அத³ஸ்ஸனே வா அப்படிகம்மே வா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ வா. இமா கோ², பி⁴க்கு², த்³வே ஸமானஸம்வாஸகபூ⁴மியோ’’தி.

456. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ப⁴த்தக்³கே³ அந்தரக⁴ரே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனனுலோமிகம் காயகம்மம் வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேந்தி, ஹத்த²பராமாஸம் கரோந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ப⁴த்தக்³கே³ அந்தரக⁴ரே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனனுலோமிகம் காயகம்மம் வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேஸ்ஸந்தி, ஹத்த²பராமாஸம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா² தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கூ² ப⁴த்தக்³கே³ அந்தரக⁴ரே ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனனுலோமிகம் காயகம்மம் வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேஸ்ஸந்தி, ஹத்த²பராமாஸம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ப⁴த்தக்³கே³ அந்தரக⁴ரே ப⁴ண்ட³னஜாதா…பே… ஹத்த²பராமாஸம் கரோந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴ன்னே, பி⁴க்க²வே, ஸங்கே⁴ அத⁴ம்மியாயமானே [அத⁴ம்மியமானே (ஸீ. ஸ்யா. கத்த²சி) அத⁴ம்மீயமானே (க.)] அஸம்மோதி³காய வத்தமானாய [-‘‘அஸம்மோதி³காவத்தமானாய’’ இதி அட்ட²கதா²யம் ஸம்வண்ணேதப்³ப³பாடோ²] ‘ஏத்தாவதா ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனனுலோமிகம் காயகம்மம் வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேஸ்ஸாம, ஹத்த²பராமாஸம் கரிஸ்ஸாமா’தி ஆஸனே நிஸீதி³தப்³ப³ம். பி⁴ன்னே, பி⁴க்க²வே, ஸங்கே⁴ த⁴ம்மியாயமானே ஸம்மோதி³காய வத்தமானாய ஆஸனந்தரிகாய நிஸீதி³தப்³ப³’’ந்தி.

457. [ம. நி. 3.236 தோ²கம் விஸதி³ஸம்] தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி. தே ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி. தே ந ஸக்கோந்தி தம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேதும். ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³னம் மா கலஹம் மா விக்³க³ஹம் மா விவாத³’’ந்தி. ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ அத⁴ம்மவாதீ³ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ; அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுத்தோ விஹரது. மயமேதேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³னம் மா கலஹம் மா விக்³க³ஹம் மா விவாத³’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ஸோ அத⁴ம்மவாதீ³ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ; அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுத்தோ விஹரது. மயமேதேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி.

கோஸம்ப³கவிவாத³கதா² நிட்டி²தா.

272. தீ³கா⁴வுவத்து²

458. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, பா³ராணஸியம் [வஜிரபு³த்³தி⁴டீகா ஓலோகேதப்³பா³] ப்³ரஹ்மத³த்தோ நாம காஸிராஜா அஹோஸி அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³ மஹப்³ப³லோ மஹாவாஹனோ மஹாவிஜிதோ பரிபுண்ணகோஸகோட்டா²கா³ரோ. தீ³கீ⁴தி நாம கோஸலராஜா அஹோஸி த³லித்³தோ³ அப்பத⁴னோ அப்பபோ⁴கோ³ அப்பப³லோ அப்பவாஹனோ அப்பவிஜிதோ அபரிபுண்ணகோஸகோட்டா²கா³ரோ. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் ஸன்னய்ஹித்வா தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் அப்³பு⁴ய்யாஸி. அஸ்ஸோஸி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா – ‘‘ப்³ரஹ்மத³த்தோ கிர காஸிராஜா சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் ஸன்னய்ஹித்வா மமம் அப்³பு⁴ய்யாதோ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப்³ரஹ்மத³த்தோ கோ² காஸிராஜா அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³ மஹப்³ப³லோ மஹாவாஹனோ மஹாவிஜிதோ பரிபுண்ணகோஸகோட்டா²கா³ரோ, அஹம் பனம்ஹி த³லித்³தோ³ அப்பத⁴னோ அப்பபோ⁴கோ³ அப்பப³லோ அப்பவாஹனோ அப்பவிஜிதோ அபரிபுண்ணகோஸகோட்டா²கா³ரோ, நாஹம் படிப³லோ ப்³ரஹ்மத³த்தேன காஸிரஞ்ஞா ஏகஸங்கா⁴தம்பி ஸஹிதும். யம்னூனாஹம் படிகச்சேவ நக³ரம்ஹா நிப்பதேய்ய’’ந்தி.

அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா மஹேஸிம் ஆதா³ய படிகச்சேவ நக³ரம்ஹா நிப்பதி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ ப³லஞ்ச வாஹனஞ்ச ஜனபத³ஞ்ச கோஸஞ்ச கோட்டா²கா³ரஞ்ச அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸதி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா ஸபஜாபதிகோ யேன வாராணஸீ தேன பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன யேன பா³ராணஸீ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா ஸபஜாபதிகோ பா³ராணஸியம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் பச்சந்திமே ஓகாஸே கும்ப⁴காரனிவேஸனே அஞ்ஞாதகவேஸேன பரிப்³பா³ஜகச்ச²ன்னேன படிவஸதி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ மஹேஸீ நசிரஸ்ஸேவ க³ப்³பி⁴னீ அஹோஸி. தஸ்ஸா ஏவரூபோ தோ³ஹளோ உப்பன்னோ ஹோதி – ‘‘இச்ச²தி ஸூரியஸ்ஸ உக்³க³மனகாலே சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் ஸன்னத்³த⁴ம் வம்மிகம் ஸுபூ⁴மே டி²தம் பஸ்ஸிதும், க²க்³கா³னஞ்ச தோ⁴வனம் பாதும்’’. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ மஹேஸீ தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஏதத³வோச – ‘‘க³ப்³பி⁴னீம்ஹி, தே³வ. தஸ்ஸா மே ஏவரூபோ தோ³ஹளோ உப்பன்னோ – இச்சா²மி ஸூரியஸ்ஸ உக்³க³மனகாலே சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் ஸன்னத்³த⁴ம் வம்மிகம் [வம்மிதம் (ஸீ.)] ஸுபூ⁴மே டி²தம் பஸ்ஸிதும், க²க்³கா³னஞ்ச தோ⁴வனம் பாது’’ந்தி. ‘‘குதோ, தே³வி, அம்ஹாகம் து³க்³க³தானம் சதுரங்கி³னீ ஸேனா ஸன்னத்³தா⁴ வம்மிகா ஸுபூ⁴மே டி²தா, க²க்³கா³னஞ்ச தோ⁴வனம் பாது’’ந்தி [க²க்³கா³னஞ்ச தோ⁴வனந்தி (ஸீ. ஸ்யா.)] ‘‘ஸசாஹம், தே³வ, ந லபி⁴ஸ்ஸாமி, மரிஸ்ஸாமீ’’தி.

459. தேன கோ² பன ஸமயேன, ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ புரோஹிதோ ப்³ராஹ்மணோ தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ ஸஹாயோ ஹோதி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா யேன ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ புரோஹிதோ ப்³ராஹ்மணோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ புரோஹிதம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸகீ² தே, ஸம்ம, க³ப்³பி⁴னீ. தஸ்ஸா ஏவரூபோ தோ³ஹளோ உப்பன்னோ – இச்ச²தி ஸூரியஸ்ஸ உக்³க³மனகாலே சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் ஸன்னத்³த⁴ம் வம்மிகம் ஸுபூ⁴மே டி²தம் பஸ்ஸிதும், க²க்³கா³னஞ்ச தோ⁴வனம் பாது’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி, தே³வ, மயம்பி தே³விம் பஸ்ஸாமா’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ மஹேஸீ யேன ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ புரோஹிதோ ப்³ராஹ்மணோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ புரோஹிதோ ப்³ராஹ்மணோ தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ மஹேஸிம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்திம், தி³ஸ்வான உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ மஹேஸீ தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா திக்க²த்தும் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘‘கோஸலராஜா வத போ⁴ குச்சி²க³தோ, கோஸலராஜா வத போ⁴ குச்சி²க³தோ’’தி. அத்தமனா [அவிமனா (ஸீ. ஸ்யா. கத்த²சி], தே³வி, ஹோஹி. லச்ச²ஸி ஸூரியஸ்ஸ உக்³க³மனகாலே சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் ஸன்னத்³த⁴ம் வம்மிகம் ஸுபூ⁴மே டி²தம் பஸ்ஸிதும், க²க்³கா³னஞ்ச தோ⁴வனம் பாதுந்தி.

அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ புரோஹிதோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப்³ரஹ்மத³த்தம் காஸிராஜானம் ஏதத³வோச – ‘‘ததா², தே³வ, நிமித்தானி தி³ஸ்ஸந்தி, ஸ்வே ஸூரியுக்³க³மனகாலே சதுரங்கி³னீ ஸேனா ஸன்னத்³தா⁴ வம்மிகா ஸுபூ⁴மே திட்ட²து, க²க்³கா³ ச தோ⁴வியந்தூ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா மனுஸ்ஸே ஆணாபேஸி – ‘‘யதா², ப⁴ணே, புரோஹிதோ ப்³ராஹ்மணோ ஆஹ ததா² கரோதா²’’தி. அலபி⁴ கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ மஹேஸீ ஸூரியஸ்ஸ உக்³க³மனகாலே சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் ஸன்னத்³த⁴ம் வம்மிகம் ஸுபூ⁴மே டி²தம் பஸ்ஸிதும், க²க்³கா³னஞ்ச தோ⁴வனம் பாதும். அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ மஹேஸீ தஸ்ஸ க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ பரிபாகமன்வாய புத்தம் விஜாயி. தஸ்ஸ தீ³கா⁴வூதி நாமம் அகம்ஸு. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ நசிரஸ்ஸேவ விஞ்ஞுதம் பாபுணி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா ப³ஹுனோ அம்ஹாகம் அனத்த²ஸ்ஸ காரகோ, இமினா அம்ஹாகம் ப³லஞ்ச வாஹனஞ்ச ஜனபதோ³ ச கோஸோ ச கோட்டா²கா³ரஞ்ச அச்சி²ன்னம், ஸசாயம் அம்ஹே ஜானிஸ்ஸதி, ஸப்³பே³வ தயோ கா⁴தாபேஸ்ஸதி, யம்னூனாஹம் தீ³கா⁴வும் குமாரம் ப³ஹினக³ரே வாஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² பி⁴க்க²வே தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா தீ³கா⁴வும் குமாரம் ப³ஹினக³ரே வாஸேஸி. அத² கோ² பி⁴க்க²வே தீ³கா⁴வு குமாரோ ப³ஹினக³ரே படிவஸந்தோ நசிரஸ்ஸேவ ஸப்³ப³ஸிப்பானி ஸிக்கி².

460. தேன கோ² பன ஸமயேன தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ கப்பகோ ப்³ரஹ்மத³த்தே காஸிரஞ்ஞே படிவஸதி. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ கப்பகோ தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஸபஜாபதிகம் பா³ராணஸியம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் பச்சந்திமே ஓகாஸே கும்ப⁴காரனிவேஸனே அஞ்ஞாதகவேஸேன பரிப்³பா³ஜகச்ச²ன்னேன படிவஸந்தம், தி³ஸ்வான யேன ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப்³ரஹ்மத³த்தம் காஸிராஜானம் ஏதத³வோச – ‘‘தீ³கீ⁴தி, தே³வ, கோஸலராஜா ஸபஜாபதிகோ பா³ராணஸியம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் பச்சந்திமே ஓகாஸே கும்ப⁴காரனிவேஸனே அஞ்ஞாதகவேஸேன பரிப்³பா³ஜகச்ச²ன்னேன படிவஸதீ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா மனுஸ்ஸே ஆணாபேஸி – ‘‘தேன ஹி, ப⁴ணே, தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஸபஜாபதிகம் ஆனேதா²’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தே மனுஸ்ஸா ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஸபஜாபதிகம் ஆனேஸும். அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா மனுஸ்ஸே ஆணாபேஸி – ‘‘தேன ஹி, ப⁴ணே, தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஸபஜாபதிகம் த³ள்ஹாய ரஜ்ஜுயா பச்சா²பா³ஹம் கா³ள்ஹப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா க²ரஸ்ஸரேன பணவேன ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பரினேத்வா த³க்கி²ணேன த்³வாரேன நிக்கா²மேத்வா த³க்கி²ணதோ நக³ரஸ்ஸ சதுதா⁴ சி²ந்தி³த்வா சதுத்³தி³ஸா பி³லானி நிக்கி²பதா²’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தே மனுஸ்ஸா ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஸபஜாபதிகம் த³ள்ஹாய ரஜ்ஜுயா பச்சா²பா³ஹம் கா³ள்ஹப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா க²ரஸ்ஸரேன பணவேன ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பரினேந்தி.

அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘சிரம்தி³ட்டா² கோ² மே மாதாபிதரோ. யம்னூனாஹம் மாதாபிதரோ பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ பா³ராணஸிம் பவிஸித்வா அத்³த³ஸ மாதாபிதரோ த³ள்ஹாய ரஜ்ஜுயா பச்சா²பா³ஹம் கா³ள்ஹப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா கு²ரமுண்ட³ம் கரித்வா க²ரஸ்ஸரேன பணவேன ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பரினேந்தே, தி³ஸ்வான யேன மாதாபிதரோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா தீ³கா⁴வும் குமாரம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம்; தி³ஸ்வான தீ³கா⁴வும் குமாரம் ஏதத³வோச – ‘‘மா கோ² த்வம், தாத தீ³கா⁴வு, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸ, மா ரஸ்ஸம். ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’’தி. ஏவம் வுத்தே, பி⁴க்க²வே, தே மனுஸ்ஸா தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஏதத³வோசும் – ‘‘உம்மத்தகோ அயம் தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா விப்பலபதி. கோ இமஸ்ஸ தீ³கா⁴வு? கம் அயம் ஏவமாஹ – ‘மா கோ² த்வம், தாத தீ³கா⁴வு, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸ, மா ரஸ்ஸம். ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’’தி. ‘‘நாஹம், ப⁴ணே, உம்மத்தகோ விப்பலபாமி, அபி ச யோ விஞ்ஞூ ஸோ விபா⁴வேஸ்ஸதீ’’தி. து³தியம்பி கோ², பி⁴க்க²வே…பே… ததியம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா தீ³கா⁴வும் குமாரம் ஏதத³வோச – ‘‘மா கோ² த்வம், தாத தீ³கா⁴வு, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸ, மா ரஸ்ஸம். ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’’தி. ததியம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, தே மனுஸ்ஸா தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஏதத³வோசும் – ‘‘உம்மத்தகோ அயம் தீ³கீ⁴தி கோஸலராஜா விப்பலபதி. கோ இமஸ்ஸ தீ³கா⁴வு? கம் அயம் ஏவமாஹ – மா கோ² த்வம், தாத தீ³கா⁴வு, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸ, மா ரஸ்ஸம். ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’’தி. ‘‘நாஹம், ப⁴ணே, உம்மத்தகோ விப்பலபாமி, அபி ச யோ விஞ்ஞூ ஸோ விபா⁴வேஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தே மனுஸ்ஸா தீ³கீ⁴திம் கோஸலராஜானம் ஸபஜாபதிகம் ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் பரினேத்வா த³க்கி²ணேன த்³வாரேன நிக்கா²மேத்வா த³க்கி²ணதோ நக³ரஸ்ஸ சதுதா⁴ சி²ந்தி³த்வா சதுத்³தி³ஸா பி³லானி நிக்கி²பித்வா கு³ம்ப³ம் ட²பேத்வா பக்கமிம்ஸு. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ பா³ராணஸிம் பவிஸித்வா ஸுரம் நீஹரித்வா கு³ம்பி³யே பாயேஸி. யதா³ தே மத்தா அஹேஸும் பதிதா, அத² கட்டா²னி ஸம்கட்³டி⁴த்வா சிதகம் கரித்வா மாதாபிதூனம் ஸரீரம் சிதகம் ஆரோபேத்வா அக்³கி³ம் த³த்வா பஞ்ஜலிகோ திக்க²த்தும் சிதகம் பத³க்கி²ணம் அகாஸி.

461. தேன கோ² பன ஸமயேன ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா உபரிபாஸாத³வரக³தோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தீ³கா⁴வும் குமாரம் பஞ்ஜலிகம் திக்க²த்தும் சிதகம் பத³க்கி²ணம் கரோந்தம், தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² ஸோ மனுஸ்ஸோ தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ ஞாதி வா ஸாலோஹிதோ வா, அஹோ மே அனத்த²தோ, ந ஹி நாம மே கோசி ஆரோசேஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ அரஞ்ஞம் க³ந்த்வா யாவத³த்த²ம் கந்தி³த்வா ரோதி³த்வா க²ப்பம் [ப³ப்பம் (ஸீ. ஸ்யா.)] புஞ்சி²த்வா பா³ராணஸிம் பவிஸித்வா அந்தேபுரஸ்ஸ ஸாமந்தா ஹத்தி²ஸாலம் க³ந்த்வா ஹத்தா²சரியம் ஏதத³வோச – ‘‘இச்சா²மஹம், ஆசரிய, ஸிப்பம் ஸிக்கி²து’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி, ப⁴ணே மாணவக, ஸிக்க²ஸ்ஸூ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ஹத்தி²ஸாலாயம் மஞ்ஜுனா ஸரேன கா³யி, வீணஞ்ச வாதே³ஸி. அஸ்ஸோஸி கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ஹத்தி²ஸாலாயம் மஞ்ஜுனா ஸரேன கீ³தம் வீணஞ்ச வாதி³தம், ஸுத்வான மனுஸ்ஸே புச்சி² – ‘‘கோ, ப⁴ணே, ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ஹத்தி²ஸாலாயம் மஞ்ஜுனா ஸரேன கா³யி, வீணஞ்ச வாதே³ஸீ’’தி? ‘‘அமுகஸ்ஸ, தே³வ, ஹத்தா²சரியஸ்ஸ அந்தேவாஸீ மாணவகோ ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ஹத்தி²ஸாலாயம் மஞ்ஜுனா ஸரேன கா³யி, வீணஞ்ச வாதே³ஸீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப⁴ணே, தம் மாணவகம் ஆனேதா²’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தே மனுஸ்ஸா ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா தீ³கா⁴வும் குமாரம் ஆனேஸும். ‘‘த்வம் ப⁴ணே மாணவக, ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ஹத்தி²ஸாலாயம் மஞ்ஜுனா ஸரேன கா³யி, வீணஞ்ச வாதே³ஸீ’’தி? ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி. ‘‘தேன ஹி த்வம், ப⁴ணே மாணவக, கா³யஸ்ஸு, வீணஞ்ச வாதே³ஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா ஆராதா⁴பேக்கோ² மஞ்ஜுனா ஸரேன கா³யி, வீணஞ்ச வாதே³ஸி. ‘‘த்வம், ப⁴ணே மாணவக, மம் உபட்ட²ஹா’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ புப்³பு³ட்டா²யீ அஹோஸி பச்சா²னிபாதீ கிங்காரபடிஸ்ஸாவீ மனாபசாரீ பியவாதீ³. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தீ³கா⁴வும் குமாரம் நசிரஸ்ஸேவ அப்³ப⁴ந்தரிமே விஸ்ஸாஸிகட்டா²னே ட²பேஸி.

462. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தீ³கா⁴வும் குமாரம் ஏதத³வோச – ‘‘தேன ஹி, ப⁴ணே மாணவக, ரத²ம் யோஜேஹி, மிக³வம் க³மிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா ரத²ம் யோஜேத்வா ப்³ரஹ்மத³த்தம் காஸிராஜானம் ஏதத³வோச – ‘‘யுத்தோ கோ² தே, தே³வ, ரதோ², யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா ரத²ம் அபி⁴ருஹி. தீ³கா⁴வு குமாரோ ரத²ம் பேஸேஸி. ததா² ததா² ரத²ம் பேஸேஸி யதா² யதா² அஞ்ஞேனேவ ஸேனா அக³மாஸி அஞ்ஞேனேவ ரதோ². அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தூ³ரம் க³ந்த்வா தீ³கா⁴வும் குமாரம் ஏதத³வோச – ‘‘தேன ஹி, ப⁴ணே மாணவக, ரத²ம் முஞ்சஸ்ஸு, கிலந்தோம்ஹி, நிபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா ரத²ம் முஞ்சித்வா பத²வியம் பல்லங்கேன நிஸீதி³. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ உச்ச²ங்கே³ ஸீஸம் கத்வா ஸேய்யம் கப்பேஸி. தஸ்ஸ கிலந்தஸ்ஸ முஹுத்தகேனேவ நித்³தா³ ஓக்கமி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா ப³ஹுனோ அம்ஹாகம் அனத்த²ஸ்ஸ காரகோ. இமினா அம்ஹாகம் ப³லஞ்ச வாஹனஞ்ச ஜனபதோ³ ச கோஸோ ச கோட்டா²கா³ரஞ்ச அச்சி²ன்னம். இமினா ச மே மாதாபிதரோ ஹதா. அயம் க்²வஸ்ஸ காலோ யோஹம் வேரம் அப்பேய்ய’’ந்தி கோஸியா க²க்³க³ம் நிப்³பா³ஹி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பிதா கோ² மம் மரணகாலே அவச ‘மா கோ² த்வம், தாத தீ³கா⁴வு, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸ, மா ரஸ்ஸம். ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’தி. ந கோ² மேதம் பதிரூபம், ய்வாஹம் பிதுவசனம் அதிக்கமேய்ய’’ந்தி கோஸியா க²க்³க³ம் பவேஸேஸி. து³தியம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா ப³ஹுனோ அம்ஹாகம் அனத்த²ஸ்ஸ காரகோ, இமினோ அம்ஹாகம் ப³லஞ்ச வாஹனஞ்ச ஜனபதோ³ ச கோஸோ ச கோட்டா²கா³ரஞ்ச அச்சி²ன்னம், இமினா ச மே மாதாபிதரோ ஹதா, அயம் க்²வஸ்ஸ காலோ யோஹம் வேரம் அப்பேய்ய’’ந்தி கோஸியா க²க்³க³ம் நிப்³பா³ஹி. து³தியம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பிதா கோ² மம் மரணகாலே அவச ‘மா கோ² த்வம் தாத தீ³கா⁴வு, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸ, மா ரஸ்ஸம், ந ஹி தாத தீ³கா⁴வு வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’தி. ந கோ² மேதம் பதிரூபம், ய்வாஹம் பிதுவசனம் அதிக்கமேய்ய’’ந்தி. புனதே³வ கோஸியா க²க்³க³ம் பவேஸேஸி. ததியம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா ப³ஹுனோ அம்ஹாகம் அனத்த²ஸ்ஸ காரகோ. இமினா அம்ஹாகம் ப³லஞ்ச வாஹனஞ்ச ஜனபதோ³ ச கோஸோ ச கோட்டா²கா³ரஞ்ச அச்சி²ன்னம். இமினா ச மே மாதாபிதரோ ஹதா. அயம் க்²வஸ்ஸ காலோ யோஹம் வேரம் அப்பேய்ய’’ந்தி கோஸியா க²க்³க³ம் நிப்³பா³ஹி. ததியம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பிதா கோ² மம் மரணகாலே அவச ‘மா கோ² த்வம், தாத தீ³கா⁴வு, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸ, மா ரஸ்ஸம். ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’தி. ந கோ² மேதம் பதிரூபம், ய்வாஹம் பிதுவசனம் அதிக்கமேய்ய’’’ந்தி புனதே³வ கோஸியா க²க்³க³ம் பவேஸேஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா பீ⁴தோ உப்³பி³க்³கோ³ உஸ்ஸங்கீ உத்ரஸ்தோ ஸஹஸா வுட்டா²ஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ ப்³ரஹ்மத³த்தம் காஸிராஜானம் ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸ த்வம், தே³வ, பீ⁴தோ உப்³பி³க்³கோ³ உஸ்ஸங்கீ உத்ரஸ்தோ ஸஹஸா வுட்டா²ஸீ’’தி? இத⁴ மம், ப⁴ணே மாணவக, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ புத்தோ தீ³கா⁴வு குமாரோ ஸுபினந்தேன க²க்³கே³ன பரிபாதேஸி. தேனாஹம் பீ⁴தோ உப்³பி³க்³கோ³ உஸ்ஸங்கீ உத்ரஸ்தோ ஸஹஸா வுட்டா²ஸிந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ வாமேன ஹத்தே²ன ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ ஸீஸம் பராமஸித்வா த³க்கி²ணேன ஹத்தே²ன க²க்³க³ம் நிப்³பா³ஹேத்வா ப்³ரஹ்மத³த்தம் காஸிராஜானம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ² ஸோ, தே³வ, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ புத்தோ தீ³கா⁴வு குமாரோ. ப³ஹுனோ த்வம் அம்ஹாகம் அனத்த²ஸ்ஸ காரகோ. தயா அம்ஹாகம் ப³லஞ்ச வாஹனஞ்ச ஜனபதோ³ ச கோஸோ ச கோட்டா²கா³ரஞ்ச அச்சி²ன்னம். தயா ச மே மாதாபிதரோ ஹதா. அயம் க்²வஸ்ஸ காலோ ய்வாஹம் வேரம் அப்பேய்ய’’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தீ³கா⁴வுஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா தீ³கா⁴வும் குமாரம் ஏதத³வோச – ‘‘ஜீவிதம் மே, தாத தீ³கா⁴வு, தே³ஹி. ஜீவிதம் மே, தாத தீ³கா⁴வு, தே³ஹீ’’தி. ‘‘க்யாஹம் உஸ்ஸஹாமி தே³வஸ்ஸ ஜீவிதம் தா³தும்? தே³வோ கோ² மே ஜீவிதம் த³தே³ய்யா’’தி. ‘‘தேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, த்வஞ்சேவ மே ஜீவிதம் தே³ஹி, அஹஞ்ச தே ஜீவிதம் த³ம்மீ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ ச காஸிராஜா தீ³கா⁴வு ச குமாரோ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஜீவிதம் அத³ம்ஸு, பாணிஞ்ச அக்³க³ஹேஸும், ஸபத²ஞ்ச அகம்ஸு அத்³தூ³பா⁴ய [அத்³ரூபா⁴ய, அது³ப்³பா⁴ய (க.)].

அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தீ³கா⁴வும் குமாரம் ஏதத³வோச – ‘‘தேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, ரத²ம் யோஜேஹி, க³மிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ², பி⁴க்க²வே, தீ³கா⁴வு குமாரோ ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ காஸிரஞ்ஞோ படிஸ்ஸுத்வா ரத²ம் யோஜேத்வா ப்³ரஹ்மத³த்தம் காஸிராஜானம் ஏதத³வோச – ‘‘யுத்தோ கோ² தே, தே³வ, ரதோ², யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா ரத²ம் அபி⁴ருஹி. தீ³கா⁴வு குமாரோ ரத²ம் பேஸேஸி. ததா² ததா² ரத²ம் பேஸேஸி யதா² யதா² நசிரஸ்ஸேவ ஸேனாய ஸமாக³ஞ்சி². அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா பா³ராணஸிம் பவிஸித்வா அமச்சே பாரிஸஜ்ஜே ஸன்னிபாதாபேத்வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸசே, ப⁴ணே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ புத்தம் தீ³கா⁴வும் குமாரம் பஸ்ஸேய்யாத², கிந்தி நம் கரேய்யாதா²’’தி? ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘மயம், தே³வ, ஹத்தே² சி²ந்தே³ய்யாம. மயம், தே³வ, பாதே³ சி²ந்தே³ய்யாம. மயம், தே³வ, ஹத்த²பாதே³ சி²ந்தே³ய்யாம. மயம், தே³வ, கண்ணே சி²ந்தே³ய்யாம. மயம், தே³வ, நாஸம் சி²ந்தே³ய்யாம. மயம், தே³வ, கண்ணனாஸம் சி²ந்தே³ய்யாம. மயம், தே³வ, ஸீஸம் சி²ந்தே³ய்யாமா’’தி. ‘‘அயம் கோ², ப⁴ணே, தீ³கீ⁴திஸ்ஸ கோஸலரஞ்ஞோ புத்தோ தீ³கா⁴வு குமாரோ. நாயம் லப்³பா⁴ கிஞ்சி காதும். இமினா ச மே ஜீவிதம் தி³ன்னம், மயா ச இமஸ்ஸ ஜீவிதம் தி³ன்ன’’ந்தி.

463. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா தீ³கா⁴வும் குமாரம் ஏதத³வோச – ‘‘யம் கோ² தே, தாத தீ³கா⁴வு, பிதா மரணகாலே அவச ‘மா கோ² த்வம், தாத தீ³கா⁴வு, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸ, மா ரஸ்ஸம். ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’தி, கிம் தே பிதா ஸந்தா⁴ய அவசா’’தி? ‘‘யம் கோ² மே, தே³வ, பிதா மரணகாலே அவச ‘மா தீ³க⁴’ந்தி மா சிரம் வேரம் அகாஸீதி. இமம் கோ² மே, தே³வ, பிதா மரணகாலே அவச மா தீ³க⁴ந்தி. யம் கோ² மே, தே³வ, பிதா மரணகாலே அவச ‘மா ரஸ்ஸ’ந்தி மா கி²ப்பம் மித்தேஹி பி⁴ஜ்ஜித்தா²’’தி. இமம் கோ² மே, தே³வ, பிதா மரணகாலே அவச மா ரஸ்ஸந்தி. யம் கோ² மே, தே³வ, பிதா மரணகாலே அவச ‘‘ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி, அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’’தி தே³வேன மே மாதாபிதரோ ஹதாதி. ஸசாஹம் தே³வம் ஜீவிதா வோரோபேய்யம், யே தே³வஸ்ஸ அத்த²காமா தே மம் ஜீவிதா வோரோபேய்யும், யே மே அத்த²காமா தே தே ஜீவிதா வோரோபேய்யும் – ஏவம் தம் வேரம் வேரேன ந வூபஸமேய்ய. இதா³னி ச பன மே தே³வேன ஜீவிதம் தி³ன்னம், மயா ச தே³வஸ்ஸ ஜீவிதம் தி³ன்னம். ஏவம் தம் வேரம் அவேரேன வூபஸந்தம். இமம் கோ² மே, தே³வ, பிதா மரணகாலே அவச – ந ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரேன வேரா ஸம்மந்தி; அவேரேன ஹி, தாத தீ³கா⁴வு, வேரா ஸம்மந்தீ’’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மத³த்தோ காஸிராஜா – ‘‘அச்ச²ரியம் வத போ⁴! அப்³பு⁴தம் வத போ⁴! யாவ பண்டி³தோ அயம் தீ³கா⁴வு குமாரோ, யத்ர ஹி நாம பிதுனோ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸதீ’’தி பேத்திகம் ப³லஞ்ச வாஹனஞ்ச ஜனபத³ஞ்ச கோஸஞ்ச கோட்டா²கா³ரஞ்ச படிபாதே³ஸி, தீ⁴தரஞ்ச அதா³ஸி. தேஸஞ்ஹி நாம, பி⁴க்க²வே, ராஜூனம் ஆதி³ன்னத³ண்டா³னம் ஆதி³ன்னஸத்தா²னம் ஏவரூபம் க²ந்திஸோரச்சம் ப⁴விஸ்ஸதி. இத⁴ கோ² பன தம், பி⁴க்க²வே, ஸோபே⁴த² யம் தும்ஹே ஏவம் ஸ்வாக்கா²தே த⁴ம்மவினயே பப்³ப³ஜிதா ஸமானா க²மா ச ப⁴வேய்யாத² ஸோரதா சாதி? ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³னம் மா கலஹம் மா விக்³க³ஹம் மா விவாத³’’ந்தி. ததியம்பி கோ² ஸோ அத⁴ம்மவாதீ³ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ; அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரமனுயுத்தோ விஹரது. மயமேதேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா – பரியாதி³ன்னரூபா கோ² இமே மோக⁴புரிஸா, நயிமே ஸுகரா ஸஞ்ஞாபேதுந்தி – உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

தீ³கா⁴வுபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ பட²மோ.

464. [ம. நி. 3.236] அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கோஸம்பி³ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. கோஸம்பி³யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸங்க⁴மஜ்ஜே² டி²தகோவ இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

[ம. நி. 3.237] ‘‘புது²ஸத்³தோ³ ஸமஜனோ, ந பா³லோ கோசி மஞ்ஞத²;

ஸங்க⁴ஸ்மிம் பி⁴ஜ்ஜமானஸ்மிம், நாஞ்ஞம் பி⁴ய்யோ அமஞ்ஞரும்.

[ம. நி. 3.237] ‘‘பரிமுட்டா² பண்டி³தாபா⁴ஸா, வாசாகோ³சரபா⁴ணினோ;

யாவிச்ச²ந்தி முகா²யாமம், யேன நீதா ந தம் விதூ³.

[ம. நி. 3.237] ‘‘அக்கோச்சி² மம் அவதி⁴ மம், அஜினி மம் அஹாஸி மே;

யே ச தம் உபனய்ஹந்தி, வேரம் தேஸம் ந ஸம்மதி.

[ம. நி. 3.237] ‘‘அக்கோச்சி² மம் அவதி⁴ மம், அஜினி மம் அஹாஸி மே;

யே ச தம் நுபனய்ஹந்தி, வேரம் தேஸூபஸம்மதி.

[ம. நி. 3.237] ‘‘ந ஹி வேரேன வேரானி, ஸம்மந்தீத⁴ குதா³சனம்;

அவேரேன ச ஸம்மந்தி, ஏஸத⁴ம்மோ ஸனந்தனோ.

[ம. நி. 3.237] ‘‘பரே ச ந விஜானந்தி, மயமேத்த² யமாமஸே;

யே ச தத்த² விஜானந்தி, ததோ ஸம்மந்தி மேத⁴கா³.

[ம. நி. 3.237] ‘‘அட்டி²ச்சி²ன்னா பாணஹரா, க³வாஸ்ஸத⁴னஹாரினோ;

ரட்ட²ம் விலும்பமானானம், தேஸம்பி ஹோதி ஸங்க³தி.

‘‘கஸ்மா தும்ஹாக நோ ஸியா;

[ம. நி. 3.237] ‘‘ஸசே லபே⁴த² நிபகம் ஸஹாயம்;

ஸத்³தி⁴ம்சரம் ஸாது⁴விஹாரி தீ⁴ரம்;

அபி⁴பு⁴ய்ய ஸப்³பா³னி பரிஸ்ஸயானி;

சரேய்ய தேனத்தமனோ ஸதீமா.

[ம. நி. 3.237] ‘‘நோ சே லபே⁴த² நிபகம் ஸஹாயம்;

ஸத்³தி⁴ம் சரம் ஸாது⁴விஹாரி தீ⁴ரம்;

ராஜாவ ரட்ட²ம் விஜிதம் பஹாய;

ஏகோ சரே மாதங்க³ரஞ்ஞேவ நாகோ³.

[ம. நி. 3.237] ‘‘ஏகஸ்ஸ சரிதம் ஸேய்யோ;

நத்தி² பா³லே ஸஹாயதா;

ஏகோ சரே ந ச பாபானி கயிரா;

அப்போஸ்ஸுக்கோ மாதங்க³ரஞ்ஞேவ நாகோ³’’தி.

தீ³கா⁴வுவத்து² நிட்டி²தம்.

273. பா³லகலோணகக³மனகதா²

465. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² டி²தகோவ இமா கா³தா²யோ பா⁴ஸித்வா யேன பா³லகலோணககா³மோ [பா³லகலோணகாரகா³மோ (ஸீ. ஸ்யா.)] தேனுபஸங்கமி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ப⁴கு³ பா³லகலோணககா³மே விஹரதி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ப⁴கு³ ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வான ஆஸனம் பஞ்ஞபேஸி, பாதோ³த³கம் பாத³பீட²ம் பாத³கத²லிகம் உபனிக்கி²பி, பச்சுக்³க³ந்த்வா பத்தசீவரம் படிக்³க³ஹேஸி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பாதே³ பக்கா²லேஸி. ஆயஸ்மாபி கோ² ப⁴கு³ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ப⁴கு³ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி, பி⁴க்கு², க²மனீயம்; கச்சி யாபனீயம், கச்சி பிண்ட³கேன ந கிலமஸீ’’தி? ‘‘க²மனீயம், ப⁴க³வா, யாபனீயம், ப⁴க³வா; ந சாஹம், ப⁴ந்தே, பிண்ட³கேன கிலமாமீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ப⁴கு³ம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா யேன பாசீனவம்ஸதா³யோ தேனுபஸங்கமி.

பா³லகலோணகக³மனகதா² நிட்டி²தா.

274. பாசீனவம்ஸதா³யக³மனகதா²

466. [ம. நி. 1.325 ஆத³யோ பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ச அனுருத்³தோ⁴ ஆயஸ்மா ச நந்தி³யோ ஆயஸ்மா ச கிமிலோ [கிம்பி³லோ (ஸீ. ஸ்யா.)] பாசீனவம்ஸதா³யே விஹரந்தி. அத்³த³ஸா கோ² தா³யபாலோ ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மா, ஸமண, ஏதம் தா³யம் பாவிஸி. ஸந்தேத்த² தயோ குலபுத்தா அத்தகாமரூபா விஹரந்தி. மா தேஸம் அபா²ஸுமகாஸீ’’தி. அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தா³யபாலஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் மந்தயமானஸ்ஸ, ஸுத்வான தா³யபாலம் ஏதத³வோச – ‘‘மாவுஸோ, தா³யபால, ப⁴க³வந்தம் வாரேஸி. ஸத்தா² நோ ப⁴க³வா அனுப்பத்தோ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ யேனாயஸ்மா ச நந்தி³யோ ஆயஸ்மா ச கிமிலோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தஞ்ச நந்தி³யம் ஆயஸ்மந்தஞ்ச கிமிலம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ, ஸத்தா² நோ ப⁴க³வா அனுப்பத்தோ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ச அனுருத்³தோ⁴ ஆயஸ்மா ச நந்தி³யோ ஆயஸ்மா ச கிமிலோ ப⁴க³வந்தம் பச்சுக்³க³ந்த்வா ஏகோ ப⁴க³வதோ பத்தசீவரம் படிக்³க³ஹேஸி, ஏகோ ஆஸனம் பஞ்ஞபேஸி, ஏகோ பாதோ³த³கம் பாத³பீட²ம் பாத³கத²லிகம் உபனிக்கி²பி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே, நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பாதே³ பக்கா²லேஸி. தேபி கோ² ஆயஸ்மந்தோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி வோ, அனுருத்³தா⁴, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம்; கச்சி பிண்ட³கேன ந கிலமதா²’’தி? ‘‘க²மனீயம் ப⁴க³வா, யாபனீயம் ப⁴க³வா; ந ச மயம், ப⁴ந்தே, பிண்ட³கேன கிலமாமா’’தி.

‘‘கச்சி பன வோ அனுருத்³தா⁴ ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா அவிவத³மானா கீ²ரோத³கீபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியசக்கூ²ஹி ஸம்பஸ்ஸந்தா விஹரதா²’’தி? ‘‘தக்³க⁴ மயம், ப⁴ந்தே, ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா அவிவத³மானா கீ²ரோத³கீபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியசக்கூ²ஹி ஸம்பஸ்ஸந்தா விஹராமா’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன தும்ஹே, அனுருத்³தா⁴, ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா அவிவத³மானா கீ²ரோத³கீபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியசக்கூ²ஹி ஸம்பஸ்ஸந்தா விஹரதா²’’தி? ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘லாபா⁴ வத மே, ஸுலத்³த⁴ம் வத மே, யோஹம் ஏவரூபேஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹராமீ’’’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, இமேஸு ஆயஸ்மந்தேஸு மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஆவி சேவ ரஹோ ச; மேத்தம் வசீகம்மம்… மேத்தம் மனோகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஆவி சேவ ரஹோ ச. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘‘‘யம்னூனாஹம் ஸகம் சித்தம் நிக்கி²பித்வா இமேஸம்யேவ ஆயஸ்மந்தானம் சித்தஸ்ஸ வஸேன வத்தேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ஸகம் சித்தம் நிக்கி²பித்வா இமேஸம்யேவ ஆயஸ்மந்தானம் சித்தஸ்ஸ வஸேன வத்தாமி. நானா ஹி கோ² நோ, ப⁴ந்தே, காயா, ஏகஞ்ச பன மஞ்ஞே சித்த’’ந்தி.

ஆயஸ்மாபி கோ² நந்தி³யோ…பே… ஆயஸ்மாபி கோ² கிமிலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மய்ஹம்பி கோ², ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘லாபா⁴ வத மே, ஸுலத்³த⁴ம் வத மே, யோஹம் ஏவரூபேஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹராமீ’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, இமேஸு ஆயஸ்மந்தேஸு மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஆவி சேவ ரஹோ ச; மேத்தம் வசீகம்மம் மேத்தம் மனோகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஆவி சேவ ரஹோ ச. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி ‘யம்னூனாஹம் ஸகம் சித்தம் நிக்கி²பித்வா இமேஸம்யேவ ஆயஸ்மந்தானம் சித்தஸ்ஸ வஸேன வத்தேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ஸகம் சித்தம் நிக்கி²பித்வா இமேஸம்யேவ ஆயஸ்மந்தானம் சித்தஸ்ஸ வஸேன வத்தாமி. நானா ஹி கோ² நோ, ப⁴ந்தே, காயா, ஏகஞ்ச பன மஞ்ஞே சித்தந்தி. ஏவம் கோ² மயம், ப⁴ந்தே, ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா அவிவத³மானா கீ²ரோத³கீபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியசக்கூ²ஹி ஸம்பஸ்ஸந்தா விஹராமா’’தி.

‘‘கச்சி பன வோ, அனுருத்³தா⁴, அப்பமத்தா ஆதாபினோ பஹிதத்தா விஹரதா²’’தி? ‘‘தக்³க⁴ மயம், ப⁴ந்தே, அப்பமத்தா ஆதாபினோ பஹிதத்தா விஹராமா’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன தும்ஹே, அனுருத்³தா⁴, அப்பமத்தா ஆதாபினோ பஹிதத்தா விஹரதா²’’தி? ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் யோ பட²மம் கா³மதோ பிண்டா³ய படிக்கமதி ஸோ ஆஸனம் பஞ்ஞபேதி, பாதோ³த³கம் பாத³பீட²ம் பாத³கத²லிகம் உபனிக்கி²பதி, அவக்காரபாதிம் தோ⁴வித்வா உபட்டா²பேதி, பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்டா²பேதி. யோ பச்சா² கா³மதோ பிண்டா³ய படிக்கமதி, ஸசே ஹோதி பு⁴த்தாவஸேஸோ, ஸசே ஆகங்க²தி பு⁴ஞ்ஜதி, நோ சே ஆகங்க²தி அப்பஹரிதே வா ச²ட்³டே³தி. அப்பாணகே வா உத³கே ஓபிலாபேதி. ஸோ ஆஸனம் உத்³த⁴ரதி, பாதோ³த³கம் பாத³பீட²ம் பாத³கத²லிகம் படிஸாமேதி, அவக்காரபாதிம் தோ⁴வித்வா படிஸாமேதி, பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் படிஸாமேதி, ப⁴த்தக்³க³ம் ஸம்மஜ்ஜதி. யோ பஸ்ஸதி பானீயக⁴டம் வா பரிபோ⁴ஜனீயக⁴டம் வா வச்சக⁴டம் வா ரித்தம் துச்ச²ம் ஸோ உபட்டா²பேதி. ஸசஸ்ஸ ஹோதி அவிஸய்ஹம், ஹத்த²விகாரேன து³தியம் ஆமந்தேத்வா ஹத்த²விலங்க⁴கேன உபட்டா²பேம, ந த்வேவ மயம், ப⁴ந்தே, தப்பச்சயா வாசம் பி⁴ந்தா³ம. பஞ்சாஹிகம் கோ² பன மயம், ப⁴ந்தே, ஸப்³ப³ரத்திம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸன்னிஸீதா³ம. ஏவம் கோ² மயம், ப⁴ந்தே, அப்பமத்தா ஆதாபினோ பஹிதத்தா விஹராமா’’தி.

பாசினவம்ஸதா³யக³மனகதா² நிட்டி²தா.

275. பாலிலேய்யகக³மனகதா²

467. [உதா³. 35 ஆத³யோ தோ²கம் விஸதி³ஸம்] அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தஞ்ச அனுருத்³த⁴ம் ஆயஸ்மந்தஞ்ச நந்தி³யம் ஆயஸ்மந்தஞ்ச கிமிலம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா யேன பாலிலேய்யகம் [பாரிலேய்யகம் (ஸீ. ஸ்யா.)] தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன பாலிலேய்யகம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா பாலிலேய்யகே விஹரதி ரக்கி²தவனஸண்டே³ ப⁴த்³த³ஸாலமூலே. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘அஹம் கோ² புப்³பே³ ஆகிண்ணோ ந பா²ஸு விஹாஸிம் தேஹி கோஸம்ப³கேஹி [கோஸப்³பி⁴கேஹி (ஸ்யா.)] பி⁴க்கூ²ஹி ப⁴ண்ட³னகாரகேஹி கலஹகாரகேஹி விவாத³காரகேஹி ப⁴ஸ்ஸகாரகேஹி ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகேஹி. ஸோம்ஹி ஏதரஹி ஏகோ அது³தியோ ஸுக²ம் பா²ஸு விஹராமி அஞ்ஞத்ரேவ தேஹி கோஸம்ப³கேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ப⁴ண்ட³னகாரகேஹி கலஹகாரகேஹி விவாத³காரகேஹி ப⁴ஸ்ஸகாரகேஹி ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகேஹீ’’தி.

அஞ்ஞதரோபி கோ² ஹத்தி²னாகோ³ ஆகிண்ணோ விஹரதி ஹத்தீ²ஹி ஹத்தி²னீஹி ஹத்தி²களபே⁴ஹி ஹத்தி²ச்சா²பேஹி, சி²ன்னக்³கா³னி சேவ திணானி கா²த³தி, ஓப⁴க்³கோ³ப⁴க்³க³ஞ்சஸ்ஸ ஸாகா²ப⁴ங்க³ம் கா²த³ந்தி, ஆவிலானி ச பானீயானி பிவதி, ஓகா³ஹா சஸ்ஸ ஓதிண்ணஸ்ஸ ஹத்தி²னியோ காயம் உபனிக⁴ம்ஸந்தியோ க³ச்ச²ந்தி. அத² கோ² தஸ்ஸ ஹத்தி²னாக³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அஹம் கோ² ஆகிண்ணோ விஹராமி ஹத்தீ²ஹி ஹத்தி²னீஹி ஹத்தி²களபே⁴ஹி ஹத்தி²ச்சா²பேஹி, சி²ன்னக்³கா³னி சேவ திணானி கா²தா³மி, ஓப⁴க்³கோ³ப⁴க்³க³ஞ்ச மே ஸாகா²ப⁴ங்க³ம் கா²த³ந்தி, ஆவிலானி ச பானீயானி பிவாமி, ஓகா³ஹா ச மே ஓதிண்ணஸ்ஸ ஹத்தி²னியோ காயம் உபனிக⁴ம்ஸந்தியோ க³ச்ச²ந்தி. யம்னூனாஹம் ஏகோவ க³ணஸ்மா வூபகட்டோ² விஹரேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஸோ ஹத்தி²னாகோ³ யூதா² அபக்கம்ம யேன பாலிலேய்யகம் ரக்கி²தவனஸண்டோ³ ப⁴த்³த³ஸாலமூலம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஸோண்டா³ய ப⁴க³வதோ பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்டா²பேதி, அப்பஹரிதஞ்ச கரோதி. அத² கோ² தஸ்ஸ ஹத்தி²னாக³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அஹம் கோ² புப்³பே³ ஆகிண்ணோ ந பா²ஸு விஹாஸிம் ஹத்தீ²ஹி ஹத்தி²னீஹி ஹத்தி²களபே⁴ஹி ஹத்தி²ச்சா²பேஹி, சி²ன்னக்³கா³னி சேவ திணானி கா²தி³ம், ஓப⁴க்³கோ³ப⁴க்³க³ஞ்ச மே ஸாகா²ப⁴ங்க³ம் கா²தி³ம்ஸு, ஆவிலானி ச பானீயானி அபாயிம் ஓகா³ஹா ச மே ஓதிண்ணஸ்ஸ [ஓகா³ஹஞ்சஸ்ஸ ஓதிண்ணஸ்ஸ (ஸ்யா.), ஓகா³ஹா சஸ்ஸ உத்திண்ணஸ்ஸ (ஸீ.)] ஹத்தி²னியோ காயம் உபனிக⁴ம்ஸந்தியோ அக³மம்ஸு. ஸோம்ஹி ஏதரஹி ஏகோ அது³தியோ ஸுக²ம் பா²ஸு விஹராமி அஞ்ஞத்ரேவ ஹத்தீ²ஹி ஹத்தி²னீஹி ஹத்தி²களபே⁴ஹி ஹத்தி²ச்சா²பேஹீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா அத்தனோ ச பவிவேகம் விதி³த்வா தஸ்ஸ ச ஹத்தி²னாக³ஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

[உதா³. 35] ‘‘ஏதம் [ஏவம் (க.)] நாக³ஸ்ஸ நாகே³ன, ஈஸாத³ந்தஸ்ஸ ஹத்தி²னோ;

ஸமேதி சித்தம் சித்தேன, யதே³கோ ரமதீ வனே’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா பாலிலேய்யகே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸாவத்தி² தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² கோஸம்ப³கா உபாஸகா – ‘‘இமே கோ² அய்யா கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப³ஹுனோ அம்ஹாகம் அனத்த²ஸ்ஸ காரகா. இமேஹி உப்³பா³ள்ஹோ ப⁴க³வா பக்கந்தோ. ஹந்த³ மயம் அய்யே கோஸம்ப³கே பி⁴க்கூ² நேவ அபி⁴வாதே³ய்யாம, ந பச்சுட்டே²ய்யாம, ந அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கரேய்யாம, ந ஸக்கரேய்யாம, ந க³ரும் கரேய்யாம, ந மானேய்யாம, ந ப⁴ஜேய்யாம, ந பூஜேய்யாம, உபக³தானம்பி பிண்ட³கம் ந த³ஜ்ஜேய்யாம – ஏவம் இமே அம்ஹேஹி அஸக்கரியமானா அக³ருகரியமானா அமானியமானா அப⁴ஜியமானா அபூஜியமானா அஸக்காரபகதா பக்கமிஸ்ஸந்தி வா விப்³ப⁴மிஸ்ஸந்தி வா ப⁴க³வந்தம் வா பஸாதே³ஸ்ஸந்தீ’’தி. அத² கோ² கோஸம்ப³கா உபாஸகா கோஸம்ப³கே பி⁴க்கூ² நேவ அபி⁴வாதே³ஸும், ந பச்சுட்டே²ஸும், ந அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் அகம்ஸு, ந ஸக்கரிம்ஸு, ந க³ரும் கரிம்ஸு, ந மானேஸும், ந ப⁴ஜேஸும் ந பூஜேஸும், உபக³தானம்பி பிண்ட³கம் ந அத³ம்ஸு. அத² கோ² கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² கோஸம்ப³கேஹி உபாஸகேஹி அஸக்கரியமானா அக³ருகரியமானா அமானியமானா அப⁴ஜியமானா அபூஜியமானா அஸக்காரபகதா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ஹந்த³ மயம், ஆவுஸோ, ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேய்யாமா’’தி.

பாலிலேய்யகக³மனகதா² நிட்டி²தா.

276. அட்டா²ரஸவத்து²கதா²

468. அத² கோ² கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸாவத்தி² தேனுபஸங்கமிம்ஸு. அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ – ‘‘தே கிர கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தே கிர, ப⁴ந்தே, கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி. கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், ஸாரிபுத்த, யதா² த⁴ம்மோ ததா² திட்டா²ஹீ’’தி. ‘‘கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, ஜானேய்யம் த⁴ம்மம் வா அத⁴ம்மம் வா’’தி?

அட்டா²ரஸஹி கோ², ஸாரிபுத்த, வத்தூ²ஹி அத⁴ம்மவாதீ³ ஜானிதப்³போ³. இத⁴, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோதி தீ³பேதி, த⁴ம்மம் அத⁴ம்மோதி தீ³பேதி; அவினயம் வினயோதி தீ³பேதி, வினயம் அவினயோதி தீ³பேதி; அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேன பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேன அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அனாசிண்ணம் ததா²க³தேன ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேன அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அனாபத்திம் ஆபத்தீதி தீ³பேதி, ஆபத்திம் அனாபத்தீதி தீ³பேதி; லஹுகம் ஆபத்திம் க³ருகா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, க³ருகம் ஆபத்திம் லஹுகா ஆபத்தீதி தீ³பேதி; ஸாவஸேஸம் ஆபத்திம் அனவஸேஸா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, அனவஸேஸம் ஆபத்திம் ஸாவஸேஸா ஆபத்தீதி தீ³பேதி; து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, அது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி தீ³பேதி – இமேஹி கோ², ஸாரிபுத்த, அட்டா²ரஸஹி வத்தூ²ஹி அத⁴ம்மவாதீ³ ஜானிதப்³போ³.

அட்டா²ரஸஹி ச கோ², ஸாரிபுத்த, வத்தூ²ஹி த⁴ம்மவாதீ³ ஜானிதப்³போ³. இத⁴, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² அத⁴ம்மம் அத⁴ம்மோதி தீ³பேதி, த⁴ம்மம் த⁴ம்மோதி தீ³பேதி; அவினயம் அவினயோதி தீ³பேதி, வினயம் வினயோதி தீ³பேதி; அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேன அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேன பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அனாசிண்ணம் ததா²க³தேன அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேன ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அனாபத்திம் அனாபத்தீதி தீ³பேதி, ஆபத்திம் ஆபத்தீதி தீ³பேதி; லஹுகம் ஆபத்திம் லஹுகா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, க³ருகம் ஆபத்திம் க³ருகா ஆபத்தீதி தீ³பேதி; ஸாவஸேஸம் ஆபத்திம் ஸாவஸேஸா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, அனவஸேஸம் ஆபத்திம் அனவஸேஸா ஆபத்தீதி தீ³பேதி; து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, அது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி தீ³பேதி – இமேஹி கோ², ஸாரிபுத்த, அட்டா²ரஸஹி வத்தூ²ஹி த⁴ம்மவாதீ³ ஜானிதப்³போ³தி.

469. அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ…பே… அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ… அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ… அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா மஹாகோட்டி²கோ … அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா மஹாகப்பினோ… அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா மஹாசுந்தோ³… அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴… அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா ரேவதோ … அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா உபாலி… அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³… அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா ராஹுலோ – ‘‘தே கிர கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ராஹுலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராஹுலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தே கிர, ப⁴ந்தே, கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி. கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், ராஹுல, யதா² த⁴ம்மோ ததா² திட்டா²ஹீ’’தி. ‘‘கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, ஜானேய்யம் த⁴ம்மம் வா அத⁴ம்மம் வா’’தி?

அட்டா²ரஸஹி கோ², ராஹுல, வத்தூ²ஹி அத⁴ம்மவாதீ³ ஜானிதப்³போ³. இத⁴, ராஹுல, பி⁴க்கு² அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோதி தீ³பேதி, த⁴ம்மம் அத⁴ம்மோதி தீ³பேதி; அவினயம் வினயோதி தீ³பேதி, வினயம் அவினயோதி தீ³பேதி; அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேன பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேன அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அனாசிண்ணம் ததா²க³தேன ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேன அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அனாபத்திம் ஆபத்தீதி தீ³பேதி, ஆபத்திம் அனாபத்தீதி தீ³பேதி; லஹுகம் ஆபத்திம் க³ருகா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, க³ருகம் ஆபத்திம் லஹுகா ஆபத்தீதி தீ³பேதி; ஸாவஸேஸம் ஆபத்திம் அனவஸேஸா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, அனவஸேஸம் ஆபத்திம் ஸாவஸேஸா ஆபத்தீதி தீ³பேதி; து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, அது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி தீ³பேதி – இமேஹி கோ², ராஹுல, அட்டா²ரஸஹி வத்தூ²ஹி அத⁴ம்மவாதீ³ ஜானிதப்³போ³.

அட்டா²ரஸஹி ச கோ², ராஹுல, வத்தூ²ஹி த⁴ம்மவாதீ³ ஜானிதப்³போ³. இத⁴, ராஹுல, பி⁴க்கு² அத⁴ம்மம் அத⁴ம்மோதி தீ³பேதி, த⁴ம்மம் த⁴ம்மோதி தீ³பேதி; அவினயம் அவினயோதி தீ³பேதி, வினயம் வினயோதி தீ³பேதி; அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேன அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேன பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அனாசிண்ணம் ததா²க³தேன அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேன ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேன பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி தீ³பேதி; அனாபத்திம் அனாபத்தீதி தீ³பேதி, ஆபத்திம் ஆபத்தீதி தீ³பேதி; லஹுகம் ஆபத்திம் லஹுகா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, க³ருகம் ஆபத்திம் க³ருகா ஆபத்தீதி தீ³பேதி; ஸாவஸேஸம் ஆபத்திம் ஸாவஸேஸா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, அனவஸேஸம் ஆபத்திம் அனவஸேஸா ஆபத்தீதி தீ³பேதி; து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி தீ³பேதி, அது³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி தீ³பேதி – இமேஹி கோ², ராஹுல, அட்டா²ரஸஹி வத்தூ²ஹி த⁴ம்மவாதீ³ ஜானிதப்³போ³தி.

470. அஸ்ஸோஸி கோ² மஹாபஜாபதி [மஹாபஜாபதீ (ஸீ. ஸ்யா.)] கோ³தமீ – ‘‘தே கிர கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தீ’’தி. அத² கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதி கோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தே கிர, ப⁴ந்தே, கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி. கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், கோ³தமி, உப⁴யத்த² த⁴ம்மம் ஸுண. உப⁴யத்த² த⁴ம்மம் ஸுத்வா யே தத்த² பி⁴க்கூ² த⁴ம்மவாதி³னோ தேஸம் தி³ட்டி²ஞ்ச க²ந்திஞ்ச ருசிஞ்ச ஆதா³யஞ்ச ரோசேஹி. யஞ்ச கிஞ்சி பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன பி⁴க்கு²ஸங்க⁴தோ பச்சாஸீஸிதப்³ப³ம் ஸப்³ப³ம் தம் த⁴ம்மவாதி³தோவ பச்சாஸீஸிதப்³ப³’’ந்தி.

471. அஸ்ஸோஸி கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி – ‘‘தே கிர கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தீ’’தி. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தே கிர, ப⁴ந்தே, கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி. கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், க³ஹபதி, உப⁴யத்த² தா³னம் தே³ஹி. உப⁴யத்த² தா³னம் த³த்வா உப⁴யத்த² த⁴ம்மம் ஸுண. உப⁴யத்த² த⁴ம்மம் ஸுத்வா யே தத்த² பி⁴க்கூ² த⁴ம்மவாதி³னோ தேஸம் தி³ட்டி²ஞ்ச க²ந்திஞ்ச ருசிஞ்ச ஆதா³யஞ்ச ரோசேஹீ’’தி.

472. அஸ்ஸோஸி கோ² விஸாகா² மிகா³ரமாதா – ‘‘தே கிர கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தீ’’தி. அத² கோ² விஸாகா² மிகா³ரமாதா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² விஸாகா² மிகா³ரமாதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தே கிர, ப⁴ந்தே, கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி. கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், விஸாகே², உப⁴யத்த² தா³னம் தே³ஹி. உப⁴யத்த² தா³னம் த³த்வா உப⁴யத்த² த⁴ம்மம் ஸுண. உப⁴யத்த² த⁴ம்மம் ஸுத்வா யே தத்த² பி⁴க்கூ² த⁴ம்மவாதி³னோ தேஸம் தி³ட்டி²ஞ்ச க²ந்திஞ்ச ருசிஞ்ச ஆதா³யஞ்ச ரோசேஹீ’’தி.

473. அத² கோ² கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² அனுபுப்³பே³ன யேன ஸாவத்தி² தத³வஸரும். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தே கிர, ப⁴ந்தே, கோஸம்ப³கா பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னகாரகா கலஹகாரகா விவாத³காரகா ப⁴ஸ்ஸகாரகா ஸங்கே⁴ அதி⁴கரணகாரகா ஸாவத்தி²ம் அனுப்பத்தா. கத²ம் நு கோ², ப⁴ந்தே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு ஸேனாஸனே [ஸேனாஸனேஸு (க.), ஸேனாஸனம் (ஸ்யா.)] படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ‘‘தேன ஹி, ஸாரிபுத்த, விவித்தம் ஸேனாஸனம் தா³தப்³ப³’’ந்தி. ‘‘ஸசே பன, ப⁴ந்தே, விவித்தம் ந ஹோதி, கத²ம் படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ‘‘தேன ஹி, ஸாரிபுத்த, விவித்தம் கத்வாபி தா³தப்³ப³ம், ந த்வேவாஹம், ஸாரிபுத்த, கேனசி பரியாயேன வுட்³ட⁴தரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸேனாஸனம் படிபா³ஹிதப்³ப³ந்தி வதா³மி. யோ படிபா³ஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

‘‘ஆமிஸே பன, ப⁴ந்தே, கத²ம் படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ‘‘ஆமிஸம் கோ², ஸாரிபுத்த, ஸப்³பே³ஸம் ஸமகம் பா⁴ஜேதப்³ப³’’ந்தி.

அட்டா²ரஸவத்து²கதா² நிட்டி²தா.

277. ஓஸாரணானுஜானனா

474. அத² கோ² தஸ்ஸ உக்கி²த்தகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஆபத்தி ஏஸா, நேஸா அனாபத்தி. ஆபன்னோம்ஹி, நம்ஹி அனாபன்னோ. உக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி அனுக்கி²த்தோ. த⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ அகுப்பேன டா²னாரஹேனா’’தி. அத² கோ² ஸோ உக்கி²த்தகோ பி⁴க்கு² யேன உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா உக்கி²த்தானுவத்தகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘ஆபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா அனாபத்தி. ஆபன்னோம்ஹி, நம்ஹி அனாபன்னோ. உக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி அனுக்கி²த்தோ. த⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ அகுப்பேன டா²னாரஹேன. ஏத² மம் ஆயஸ்மந்தோ ஓஸாரேதா²’’தி. அத² கோ² தே உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் ஆதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, உக்கி²த்தகோ பி⁴க்கு² ஏவமாஹ – ‘ஆபத்தி ஏஸா, ஆவுஸோ; நேஸா அனாபத்தி. ஆபன்னோம்ஹி, நம்ஹி அனாபன்னோ. உக்கி²த்தோம்ஹி, நம்ஹி அனுக்கி²த்தோ. த⁴ம்மிகேனம்ஹி கம்மேன உக்கி²த்தோ அகுப்பேன டா²னாரஹேன. ஏத² மம் ஆயஸ்மந்தோ ஓஸாரேதா²’தி. கத²ம் நு கோ², ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ‘‘ஆபத்தி ஏஸா, பி⁴க்க²வே; நேஸா அனாபத்தி. ஆபன்னோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனாபன்னோ. உக்கி²த்தோ ஏஸோ பி⁴க்கு², நேஸோ பி⁴க்கு² அனுக்கி²த்தோ. த⁴ம்மிகேன கம்மேன உக்கி²த்தோ அகுப்பேன டா²னாரஹேன. யதோ ச கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபன்னோ ச உக்கி²த்தோ ச பஸ்ஸதி ச, தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, தம் பி⁴க்கு²ம் ஓஸாரேதா²’’தி.

ஓஸாரணானுஜானனா நிட்டி²தா.

278. ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³கதா²

475. அத² கோ² தே உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² தம் உக்கி²த்தகம் பி⁴க்கு²ம் ஓஸாரேத்வா யேன உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா உக்கே²பகே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோசும் – ‘‘யஸ்மிம், ஆவுஸோ, வத்து²ஸ்மிம் அஹோஸி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸோ ஏஸோ பி⁴க்கு² ஆபன்னோ ச உக்கி²த்தோ ச பஸ்ஸி [பஸ்ஸீ (இதிபி)] ச ஓஸாரிதோ ச. ஹந்த³ மயம், ஆவுஸோ, தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வூபஸமாய ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோமா’’தி.

அத² கோ² தே உக்கே²பகா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘தே, ப⁴ந்தே, உக்கி²த்தானுவத்தகா பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘யஸ்மிம், ஆவுஸோ, வத்து²ஸ்மிம் அஹோஸி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸோ ஏஸோ பி⁴க்கு² ஆபன்னோ ச உக்கி²த்தோ ச பஸ்ஸி ச ஓஸாரிதோ ச. ஹந்த³ மயம், ஆவுஸோ, தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வூபஸமாய ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோமா’தி. கத²ம் நு கோ², ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? யதோ ச கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபன்னோ ச உக்கி²த்தோ ச பஸ்ஸி ச ஓஸாரிதோ ச, தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வூபஸமாய ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோது. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, காதப்³பா³. ஸப்³பே³ஹேவ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதப்³ப³ம் கி³லானேஹி ச அகி³லானேஹி ச. ந கேஹிசி ச²ந்தோ³ தா³தப்³போ³. ஸன்னிபதித்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் அஹோஸி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸோ ஏஸோ பி⁴க்கு² ஆபன்னோ ச உக்கி²த்தோ ச பஸ்ஸி ச ஓஸாரிதோ ச. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வூபஸமாய ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் அஹோஸி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸோ ஏஸோ பி⁴க்கு² ஆபன்னோ ச உக்கி²த்தோ ச பஸ்ஸி ச ஓஸாரிதோ ச. ஸங்கோ⁴ தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வூபஸமாய ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வூபஸமாய ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³யா கரணம், ஸோ துண்ஹஸ்ஸ, யஸ்ஸ நக்க²மதி ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘கதா ஸங்கே⁴ன தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வூபஸமாய ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³. நிஹதோ ஸங்க⁴பே⁴தோ³, நிஹதா ஸங்க⁴ராஜி, நிஹதம் ஸங்க⁴வவத்தா²னம், நிஹதம் ஸங்க⁴னானாகரணம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

தாவதே³வ உபோஸதோ² காதப்³போ³, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ந்தி.

ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³கதா² நிட்டி²தா.

279. உபாலிஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³புச்சா²

476. அத² கோ² ஆயஸ்மா உபாலி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா உபாலி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யஸ்மிம், ப⁴ந்தே, வத்து²ஸ்மிம் ஹோதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் அவினிச்சி²னித்வா அமூலா மூலம் க³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, த⁴ம்மிகா நு கோ² ஸா, ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³’’தி? ‘‘யஸ்மிம், உபாலி, வத்து²ஸ்மிம் ஹோதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் அவினிச்சி²னித்வா அமூலா மூலம் க³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, அத⁴ம்மிகா ஸா, உபாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³’’தி.

‘‘யஸ்மிம் பன, ப⁴ந்தே, வத்து²ஸ்மிம் ஹோதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் வினிச்சி²னித்வா மூலா மூலம் க³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, த⁴ம்மிகா நு கோ² ஸா, ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³’’தி? ‘‘யஸ்மிம், உபாலி, வத்து²ஸ்மிம் ஹோதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் வினிச்சி²னித்வா மூலா மூலம் க³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, த⁴ம்மிகா ஸா, உபாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³’’தி.

‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³யோ’’தி? ‘‘த்³வேமா, உபாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³யோ – அத்து²பாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ அத்தா²பேதா ப்³யஞ்ஜனுபேதா; அத்து²பாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ அத்து²பேதா ச ப்³யஞ்ஜனுபேதா ச. கதமா ச, உபாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ அத்தா²பேதா ப்³யஞ்ஜனுபேதா? யஸ்மிம், உபாலி, வத்து²ஸ்மிம் ஹோதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் அவினிச்சி²னித்வா அமூலா மூலம் க³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, அயம் வுச்சதி, உபாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ அத்தா²பேதா ப்³யஞ்ஜனுபேதா. கதமா ச, உபாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ அத்து²பேதா ச ப்³யஞ்ஜனுபேதா ச? யஸ்மிம், உபாலி, வத்து²ஸ்மிம் ஹோதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஸங்க⁴ராஜி ஸங்க⁴வவத்தா²னம் ஸங்க⁴னானாகரணம், ஸங்கோ⁴ தம் வத்து²ம் வினிச்சி²னித்வா மூலா மூலம் க³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் கரோதி, அயம் வுச்சதி, உபாலி, ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ அத்து²பேதா ச ப்³யஞ்ஜனுபேதா ச. இமா கோ², உபாலி, த்³வே ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³யோ’’தி.

477. அத² கோ² ஆயஸ்மா உபாலி உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சேஸு ச மந்தனாஸு ச;

அத்தே²ஸு ஜாதேஸு வினிச்ச²யேஸு ச;

கத²ம்பகாரோத⁴ நரோ மஹத்தி²கோ;

பி⁴க்கு² கத²ம் ஹோதித⁴ பக்³க³ஹாரஹோதி.

‘‘அனானுவஜ்ஜோ பட²மேன ஸீலதோ;

அவேக்கி²தாசாரோ ஸுஸம்வுதிந்த்³ரியோ;

பச்சத்தி²கா நூபவத³ந்தி த⁴ம்மதோ;

ந ஹிஸ்ஸ தம் ஹோதி வதே³ய்யு யேன நம்.

‘‘ஸோ தாதி³ஸோ ஸீலவிஸுத்³தி⁴யா டி²தோ;

விஸாரதோ³ ஹோதி விஸய்ஹ பா⁴ஸதி;

நச்ச²ம்ப⁴தி பரிஸக³தோ ந வேத⁴தி;

அத்த²ம் ந ஹாபேதி அனுய்யுதம் ப⁴ணம்.

‘‘ததே²வ பஞ்ஹம் பரிஸாஸு புச்சி²தோ;

ந சேவ பஜ்ஜா²யதி ந மங்கு ஹோதி;

ஸோ காலாக³தம் ப்³யாகரணாரஹம் வசோ;

ரஞ்ஜேதி விஞ்ஞூபரிஸம் விசக்க²ணோ.

‘‘ஸகா³ரவோ வுட்³ட⁴தரேஸு பி⁴க்கு²ஸு;

ஆசேரகம்ஹி ச ஸகே விஸாரதோ³;

அலம் பமேதும் பகு³ணோ கதே²தவே;

பச்சத்தி²கானஞ்ச விரத்³தி⁴கோவிதோ³.

‘‘பச்சத்தி²கா யேன வஜந்தி நிக்³க³ஹம்;

மஹாஜனோ ஸஞ்ஞபனஞ்ச க³ச்ச²தி;

ஸகஞ்ச ஆதா³யமயம் ந ரிஞ்சதி;

வியாகரம் [ஸோ ப்³யாகரம் (ஸீ.), வேய்யாகரம் (ஸ்யா.)] பஞ்ஹமனூபகா⁴திகம்.

‘‘தூ³தேய்யகம்மேஸு அலம் ஸமுக்³க³ஹோ;

ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சேஸு ச ஆஹு நம் யதா²;

கரம் வசோ பி⁴க்கு²க³ணேன பேஸிதோ;

அஹம் கரோமீதி ந தேன மஞ்ஞதி.

‘‘ஆபஜ்ஜதி யாவதகேஸு வத்து²ஸு;

ஆபத்தியா ஹோதி யதா² ச வுட்டி²தி;

ஏதே விப⁴ங்கா³ உப⁴யஸ்ஸ ஸ்வாக³தா;

ஆபத்தி வுட்டா²னபத³ஸ்ஸ கோவிதோ³.

‘‘நிஸ்ஸாரணம் க³ச்ச²தி யானி சாசரம்;

நிஸ்ஸாரிதோ ஹோதி யதா² ச வத்தனா [வத்து²னா (ஸீ. ஸ்யா.)];

ஓஸாரணம் தம்வுஸிதஸ்ஸ ஜந்துனோ;

ஏதம்பி ஜானாதி விப⁴ங்க³கோவிதோ³.

‘‘ஸகா³ரவோ வுட்³ட⁴தரேஸு பி⁴க்கு²ஸு;

நவேஸு தே²ரேஸு ச மஜ்ஜி²மேஸு ச;

மஹாஜனஸ்ஸத்த²சரோத⁴ பண்டி³தோ;

ஸோ தாதி³ஸோ பி⁴க்கு² இத⁴ பக்³க³ஹாரஹோ’’தி.

உபாலிஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³புச்சா² நிட்டி²தா.

கோஸம்ப³கக்க²ந்த⁴கோ த³ஸமோ.

280. தஸ்ஸுத்³தா³னம்

கோஸம்பி³யம் ஜினவரோ, விவாதா³பத்தித³ஸ்ஸனே;

நுக்கி²பேய்ய யஸ்மிம் தஸ்மிம், ஸத்³தா⁴யாபத்தி தே³ஸயே.

அந்தோஸீமாயம் தத்தே²வ, பா³லகஞ்சேவ வம்ஸதா³;

பாலிலேய்யா ச ஸாவத்தி², ஸாரிபுத்தோ ச கோலிதோ.

மஹாகஸ்ஸபகச்சானா, கோட்டி²கோ கப்பினேன ச;