2. பவத்திவாரவண்ணனா
18-21. ஏதஸ்மிந்தி பவத்திவாரே. புச்சா²மத்தலாபே⁴னாதி மோக⁴புச்சா²பா⁴வமாஹ. ஏகேகந்தி ‘‘யஸ்ஸ சக்கா²யதனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனம் உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³கம் ஏகேகம். பஞ்சாதி ‘‘யஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ க³ந்தா⁴யதனம் உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதீ³னி பஞ்ச. புச்சா²மத்தலாபே⁴ன ஸங்க³ஹம் அனுஜானந்தோ ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன ஹாபேதப்³பா³னீ’’தி ஆஹ. ‘‘வக்க²தி ஹீ’’திஆதி³னா யதா²வுத்தமத்த²ம் அட்ட²கதா²ய ஸமத்தே²தி.
ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனந்தி ஸாமஞ்ஞவசனம் விஸேஸனிவிட்ட²மேவ ஹோதீதி தம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘புக்³க³லவாரமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி வத்வா தஸ்ஸா பன ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாய அப்³யாபிதத்தா யத்த² ஸதி³ஸம், தத்தா²பி விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஓகாஸவாரே பன…பே… விஸ்ஸஜ்ஜித’’ந்தி ஆஹ. தத்த² தந்தி து³தியம். புக்³க³லவாரேபீதி யத்த² ஸதி³ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனம், தத்த² புக்³க³லவாரேபி விஸ்ஸஜ்ஜிதம், பகே³வ ஓகாஸவாரேதி அதி⁴ப்பாயோ. விரத்தகாமகம்மனிப்³ப³த்தஸ்ஸாதி பா⁴வனாப³லேன விரத்தோ காமோ ஏதேனாதி விரத்தகாமம், ரூபாவசரகம்மம், ததோ நிப்³ப³த்தஸ்ஸ. படிஸந்தி⁴ ஏவ பீ³ஜம் படிஸந்தி⁴பீ³ஜம், தஸ்ஸ. ‘‘ஏவம்ஸபா⁴வத்தா’’தி ஏதேன ஏகந்ததோ காமதண்ஹானிதா³னகம்மஹேதுகானி கா⁴னாதீ³னீதி த³ஸ்ஸேதி. க³ந்தா⁴த³யோ ச ந ஸந்தீதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் தேஸம்பி அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.
‘‘ஸச்ச’’ந்தி யதா²வுத்தவஸேன க³ஹேதப்³ப³ம் சோத³கேன வுத்தமத்த²ம் ஸம்படிச்சி²த்வா புன யேனாதி⁴ப்பாயேன தானி யமகானி ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்ராயம் ஸங்கே²பத்தோ² – தத்த² சக்கா²யதனமூலகேஸு கா⁴னாயதனயமகேன ‘‘ஸசக்கு²கானம் அகா⁴னகானம் உபபஜ்ஜந்தான’’ந்திஆதி³னா நயேன ஜிவ்ஹாகாயாயதனயமகானி யதா² ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானி, ததா² இத⁴ கா⁴னாயதனமூலகேஸு கா⁴னாயதனயமகேன தானி ஜிவ்ஹாகாயாயதனயமகானி ‘‘யஸ்ஸ கா⁴னாயதனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஜிவ்ஹாயதனம் உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா’’திஆதி³னா நயேன ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானீதி. ஏவமேத்த² உப⁴யேஸம் விஸும் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாய இத³ம் வுத்தம், ந ஏகஜ்ஜ²ம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாய. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா தத்த² தத்தே²வ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதா பாளிஅனாருள்ஹதாய காரண’’ந்தி. ஏவஞ்ச ஸதி சக்கா²யதனமூலக்³க³ஹணம் கிமத்தி²யந்தி ஆஹ ‘‘நித³ஸ்ஸனபா⁴வேனா’’திஆதி³. தத்த² நித³ஸ்ஸனபா⁴வேனாதி நித³ஸ்ஸனபூ⁴தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாஸங்கா²தேன நித³ஸ்ஸனபா⁴வேனேவ, ந பன தேஸம் நித³ஸ்ஸிதப்³பே³ஹி ஸப்³ப³தா² ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாயாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘யேபு⁴ய்யதாயா’’தி வுத்தம் யேபு⁴ய்யதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஸு ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.
ஏவந்தி இமினா ‘‘ஆமந்தா’’தி படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனேன யதா²வுத்தவசனஸ்ஸேவ விஸ்ஸஜ்ஜனபா⁴வானுஜானனம் கத்தப்³ப³ந்தி இமமத்த²ம் ஆகட்³ட⁴தி. ஸாதி து³தியபுச்சா². கா⁴னாயதனயமகேனாதி சக்கா²யதனமூலகேஸு கா⁴னாயதனயமகேனேவ. தம்ஸேஸானீதி தேன கா⁴னாயதனமூலககாயாயதனயமகேன ஸத்³தி⁴ம் ஸேஸானி. ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா அனாருள்ஹானீதி ஏத்த² ‘‘அனாருள்ஹானீ’’தி ஏத்தகமேவ ததா²-ஸத்³தே³ன அனுகட்³டீ⁴யதி, ந ‘‘ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா²தி…பே… ஸமஞ்ஞேனா’’தி வத்வா இதா³னி ‘‘காரணஸாமஞ்ஞேனா’’தி வுத்தஸ்ஸ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கா⁴னஜிவ்ஹாகாயாயதனானம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அக³ப்³ப⁴ஸேய்யகேஸு பவத்தமானானந்தி ஏத்தா²பி ‘‘ஸஹசாரிதாயா’’தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம், ததா² ‘‘க³ப்³ப⁴ஸேய்யகேஸு ச பவத்தமானான’’ந்தி. இதரானி கா⁴னாயதனமூலகானி ஜிவ்ஹாகாயாயதனயமகானி த்³வே ந விஸ்ஸஜ்ஜீயந்தி, கா⁴னாயதனமூலகேஸு ச யமகேஸு விஸ்ஸஜ்ஜிதேஸு இதரத்³வயமூலகானி ஜிவ்ஹாகாயாயதனமூலகானி ந விஸ்ஸஜ்ஜீயந்தி அவிஸேஸத்தா அப்பவிஸேஸத்தா சாதி யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² காயாயதனயமகே து³தியபுச்சா²வஸேன அப்பவிஸேஸோ, இதரவஸேன அவிஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. ரூபாயதனமனாயதனேஹி ஸத்³தி⁴ந்தி இத³ம் ரூபாயதனமூலகமனாயதனவஸேன வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ரூபாயதன…பே… அதி⁴ப்பாயோ’’தி. தேனேவாஹ ‘‘ரூபாயதனமூலகேஸு ஹீ’’திஆதி³. யமகானந்தி ரூபாயதனமூலகக³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³யதனயமகானம். து³தியபுச்சா²னந்தி யதா²வுத்தயமகானம்யேவ து³தியபுச்சா²னம். வுத்தனயேனாதி ‘‘ஸரூபகானம் அசித்தகான’’ந்திஆதி³னா வுத்தேன நயேன. ஆதி³புச்சா²னந்தி தேஸம்யேவ யமகானம் பட²மபுச்சா²னம்.
ஹேட்டி²மேஹீதி இத³ம் அவிஸேஸவசனம்பி யேஸு ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதா ஸம்ப⁴வதி, தத³பேக்க²ந்தி ஆஹ ‘‘க³ந்த⁴ரஸ…பே… அத்தோ²’’தி. உத்³தி³ட்ட²த⁴ம்மேஸு உத்³தே³ஸானுரூபம் லப்³ப⁴மானவிஸேஸகத²னம் விஸ்ஸஜ்ஜனம், யோ தத்த² ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் உத்³தே³ஸானுரூபகு³ணேன உபலப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ அகத²னம்பி அத்த²தோ விஸ்ஸஜ்ஜனமேவ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அவிஸ்ஸஜ்ஜனேனேவ அலப்³ப⁴மானதாத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜிதானி நாம ஹோந்தீ’’தி.
சக்கு²விகலஸோதவிகலா விய சக்கு²ஸோதவிகலோபி லப்³ப⁴தீதி ஸோ பன அட்ட²கதா²யம் பி-ஸத்³தே³ன ஸங்க³ஹிதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஜச்சந்த⁴ம்பி…பே… வேதி³தப்³போ³’’தி ஆஹ. பரிபுண்ணாயதனமேவ ஓபபாதிகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஏத்த² அட்டா²னப்பயுத்தோ ஏவ-ஸத்³தோ³தி தஸ்ஸ டா²னம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வுத்தமேவாதி அத்தோ²’’தி வத்வா தேன பரிபுண்ணாயதனஸ்ஸ தத்த² அனியதத்தா அபரிபுண்ணாயதனஸ்ஸபி ஸங்க³ஹோ ஸித்³தோ⁴தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேன ஜச்சந்த⁴ப³தி⁴ரம்பி ஸந்தா⁴ய வுத்ததா ந நிவாரிதா ஹோதீ’’தி ஆஹ.
22-254. தஸ்மிம் புக்³க³லஸ்ஸ அனாமட்ட²த்தாதி கஸ்மா வுத்தம், யாவதா ‘‘ரூபீப்³ரஹ்மலோகம் புச்ச²தீ’’தி இமினாபி ஓகாஸோயேவ ஆமட்டோ²தி. ‘‘ஆமந்தா’’தி படிஞ்ஞாய காரணவிபா⁴வனாதி⁴ப்பாயேனேவ ‘‘கஸ்மா படிஞ்ஞாத’’ந்தி சோத³னம் ஸமுட்டா²பேத்வா தம் காரணம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ ‘‘நனூ’’திஆதி³மாஹ. க³ப்³ப⁴ஸேய்யகபா⁴வம் க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீதி பச்சி²மப⁴விகம் ஸந்தா⁴யாஹ. தத³வத்த²ஸ்ஸாதி பச்சி²மப⁴வாவத்த²ஸ்ஸ. ப⁴விஸ்ஸந்தஸ்ஸாதி பா⁴வினோ. படிஞ்ஞாதப்³ப³த்தாதி ‘‘உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி படிஞ்ஞாதப்³ப³த்தா.
அத² கஸ்மாதி ஏத்தா²யம் ஸங்கே²பத்தோ² – யதி³ ‘‘யஸ்ஸ ரூபாயதனம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி புச்சா²யம் வுத்தேன விதி⁴னா படிஞ்ஞாதப்³ப³ம், அத² கஸ்மா அத² கேன காரணேன படிலோமே ‘‘யஸ்ஸ வா பன ரூபாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி புச்சா²ய ‘‘ஆமந்தா’’தி படிஞ்ஞாதம், நனு இத³ம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விருத்³த⁴ந்தி? நனூதிஆதி³னாபி சோத³கோ தமேவ விரோத⁴ம் விபா⁴வேதி. நோ ச நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி ஏவாதி அத்தோ². ‘‘தஸ்மிம் ப⁴வே’’திஆதி³ தஸ்ஸ பரிஹாரோ. தத்த² தஸ்மிம் ப⁴வேதி யஸ்மிம் ப⁴வே ‘‘ரூபாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம் பவத்தமானத்தா, தஸ்மிம் ப⁴வே. அனாக³தபா⁴வேன அவசனதோதி பா⁴வீபா⁴வேன அவத்தப்³ப³தோ ஆரத்³து⁴ப்பாத³பா⁴வேன பவத்தமானத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவாஹ ‘‘ப⁴வந்தரே ஹீ’’திஆதி³. ந பன வுச்சதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவஞ்ச கத்வாதிஆதி³னா பாட²ந்தரேன யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸமத்தே²தி.
யஸ்மிம் அத்தபா⁴வே யேஹி ஆயதனேஹி ப⁴விதப்³ப³ம், தம்தம்ஆயதனனிப்³ப³த்தககம்மேன அவஸ்ஸம்பா⁴வீஆயதனஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ, ஸந்தானஸ்ஸ வா, ‘‘யஸ்ஸ வா பன ரூபாயதனம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா, யஸ்ஸ வா பன ரூபாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா’’தி ச ஏவம் பவத்தம் புச்சா²த்³வயவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஆயதனபடிலாப⁴ஸ்ஸ ஜாதிபா⁴வதோ ஸுட்டு² உபபன்னம் ப⁴வதி. பச்சி²மப⁴விகாத³யோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன அரூபே உப்பஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யனகா ஸங்க³ய்ஹந்தி. இத³ம்பி விஸ்ஸஜ்ஜனம். அபி⁴னந்தி³தப்³ப³த்தாதி ‘‘ஆமந்தா’’தி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³த்தா.
யம் பன அகா⁴னகானம் காமாவசரம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யஸ்ஸ விபாகோ கா⁴னாயதனுப்பத்திதோ புரேதரமேவ உபச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதி, தம் கா⁴னாயதனானிப்³ப³த்தககம்மந்தி வுத்தம். கத²ம் பனீதி³ஸம் கம்மம் அத்தீ²தி விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ யத்தா²’’திஆதி³. ஏவம்பி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகோ ஏவ இத⁴ அகா⁴னகோதி அதி⁴ப்பேதோதி கத²மித³ம் விஞ்ஞாயதீதி சோத³னாய ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³ம் வத்வா தமத்த²ம் ஸாதே⁴தும் ‘‘த⁴ம்மஹத³யவிப⁴ங்கே³’’திஆதி³ வுத்தம். அவசனத்தம்பி ஹி யதா²த⁴ம்மஸாஸனே அபி⁴த⁴ம்மே படிக்கே²போயேவாதி. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஆயதனயமகே. யதா²த³ஸ்ஸிதாஸூதி ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸோதாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நுப்பஜ்ஜதி, யஸ்ஸ யத்த² கா⁴னாயதனம் ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ தத்த² ரூபாயதனம் ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ச த³ஸ்ஸிதப்பகாராஸு புச்சா²ஸு. ஆமந்தாதி வுத்தந்தி அத² கஸ்மா ந விஞ்ஞாயதீதி யோஜனா. ஏதாஸு புச்சா²ஸு கஸ்மா படிவசனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந கதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸன்னிட்டா²னேன க³ஹிதத்த²ஸ்ஸாதி ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸோதாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, யஸ்ஸ யத்த² கா⁴னாயதனம் ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ச ஏவமாதி³கேன ஸன்னிட்டா²னபதே³ன க³ஹிதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ. ஏகதே³ஸே ஸம்ஸயத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வேனாதி ஏகதே³ஸே ஸம்ஸயிதப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வேன ஸன்னிட்டா²னத்த²படியோக³பூ⁴தஸம்ஸயத்த²ஸ்ஸ படிவசனஸ்ஸ அகரணதோ ‘‘ஆமந்தா’’தி படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ அகத்தப்³ப³தோ அத்த²ஸ்ஸ அபி⁴ந்தி³த்வா ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா அவத்தப்³ப³தோ. தேனாஹ ‘‘பி⁴ந்தி³தப்³பே³ஹி ந படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஹோதீ’’தி.
யதி³ ஸியாதி பி⁴ந்தி³த்வா வத்தப்³பே³பி அத்தே² யதி³ படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸியா, பரிபுண்ணவிஸ்ஸஜ்ஜனமேவ ந ஸியா அனோகாஸபா⁴வதோ பி⁴ந்தி³தப்³ப³தோ சாதி அத்தோ². ததா² ஹி ‘‘பஞ்சவோகாரே பரினிப்³ப³ந்தானம், அரூபே பச்சி²மப⁴விகானம், யே ச அரூபம் உபபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸந்தி, தேஸம் சவந்தானம் தேஸம் ஸோதாயதனஞ்ச நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, சக்கா²யதனஞ்ச நுப்பஜ்ஜதீ’’தி ச, ததா² ‘‘ரூபாவசரே பரினிப்³ப³ந்தானம், அரூபானம் தேஸம் தத்த² கா⁴னாயதனஞ்ச ந நிருஜ்ஜ²தி, ரூபாயதனஞ்ச ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ச தத்த² விபா⁴க³வஸேன பவத்தோ பாட²ஸேஸோ. அத² கஸ்மாதி யதி³ அபி⁴ந்தி³தப்³பே³ படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம், ந பி⁴ந்தி³தப்³பே³, ஏவம் ஸந்தே ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ சக்கு²ந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா’’தி இமினா படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனேன க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் ஸோமனஸ்ஸபடிஸந்தி⁴ நத்தீ²தி கஸ்மா ந விஞ்ஞாயதி, பி⁴ந்தி³தப்³பே³ ந படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஹோதீதி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ந்தி? தம் ந, அஞ்ஞாய பாளியா தத³த்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாயமானத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காமதா⁴துயா’’திஆதி³மாஹ.
‘‘யம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ந நிருஜ்ஜ²தி, தம் சித்தம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி, நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா’’தி தஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ அனாக³தபா⁴வேன தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே யதா² வுத்தோ, ஏவம் தஸ்ஸேவ கம்மஜஸந்தானஸ்ஸ நிரோதோ⁴ தஸ்ஸ உப்பாதே³ அனாக³தபா⁴வேன வத்தப்³போ³. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஏகசித்தஸ்ஸ நாம உப்பாத³க்க²ணே நிரோதோ⁴ அனாக³தபா⁴வேன வுச்சதி, கிமங்க³ம் பன ஏகஸந்தானஸ்ஸா’’தி. ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³ஸ்மிம் அனாக³தவாரே. உபபஜ்ஜந்தானம் ஏவ வஸேன ஸோ நிரோதோ⁴ ததா² அனாக³தபா⁴வேன வுத்தோ, கஸ்மா பனேத்த² நிரோதோ⁴ உபபன்னானம் வஸேன ந வுத்தோதி ஆஹ ‘‘உப்பன்னானம் பனா’’திஆதி³. தஸ்ஸேவ யதா²பவத்தஸ்ஸ கம்மஜஸந்தானஸ்ஸ ஏவ. தஸ்மாதி யஸ்மா உப்பாத³க்க²ணதோ உத்³த⁴ம் நிரோதோ⁴ ஆரத்³தோ⁴ நாம ஹோதி, தஸ்மா. பே⁴தே³ ஸதிபி காலபே⁴தா³மஸனஸ்ஸ காரணே ஸதிபி. அனாக³தகாலாமஸனவஸேனேவ நிரோத⁴ஸ்ஸேவ வஸேன விஸ்ஸஜ்ஜனத்³வயம் உபபன்னமேவ யுத்தமேவ ஹோதீதி. அஞ்ஞேஸம் வஸேன நிரோத⁴ஸ்ஸேவ வத்தும் அஸக்குணேய்யத்தா ‘‘அரஹத’’ந்தி வுத்தம்.
யதி³ உபபத்திஅனந்தரம் நிரோதோ⁴ ஆரத்³தோ⁴ நாம ஹோதி, அத² கஸ்மா சுதியா நிரோத⁴வசனந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தன்னிட்டா²னபா⁴வதோ பன சுதியா நிரோத⁴வசன’’ந்தி. தன்னிட்டா²னபா⁴வதோதி தஸ்ஸ ஸந்தானஸ்ஸ நிட்டா²னபா⁴வதோ. பவத்தேதிஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ பாகடகரணம். தத்த² தஸ்ஸாதி ஸந்தானஸ்ஸ. வக்க²தீதிஆதி³பி பவத்தே நிரோத⁴ம் அனாதி³யித்வா சுதினிரோத⁴ஸ்ஸேவ க³ஹிததாய காரணவசனம். தேனாதி தேன யதா²வுத்தேன பாட²ந்தரவசனேன. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ‘‘யஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’திஆதி³கே ஆயதனயமகே. யதி³ பவத்தே நிருத்³த⁴ஸ்ஸபி சுதியா ஏவ நிரோதோ⁴ இச்சி²தோ, ‘‘ஸசக்கு²கான’’ந்திஆதி³ கத²ந்தி ஆஹ ‘‘ஸசக்கு²கானந்திஆதீ³ஸு ச படிலத்³த⁴சக்கு²கானந்திஆதி³னா அத்தோ² விஞ்ஞாயதீ’’தி. தேதி அரூபே பச்சி²மப⁴விகா. அசக்கு²கவசனஞ்ச ஸாவஸேஸந்தி யோஜனா.
பவத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
ஆயதனயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.