யமகபகரண-அனுடீகா

க³ந்தா²ரம்ப⁴வண்ணனா

ஸங்கே²பேனேவாதி உத்³தே³ஸேனேவ. யம் ‘‘மாதிகாட²பன’’ந்தி வுத்தம். த⁴ம்மேஸூதி க²ந்தா⁴தி³த⁴ம்மேஸு குஸலாதி³த⁴ம்மேஸு ச. அவிபரீததோ க³ஹிதேஸு த⁴ம்மேஸு மூலயமகாதி³வஸேன பவத்தியமானா தே³ஸனா வேனேய்யானம் நானப்பகாரகோஸல்லாவஹா பரிஞ்ஞாகிச்சஸாத⁴னீ ச ஹோதி, ந விபரீததோதி ஆஹ ‘‘விபரீதக்³க³ஹணம்…பே… ஆரத்³த⁴’’ந்தி. ஏதேன கதா²வத்து²பகரணதே³ஸனானந்தரம் யமகபகரணதே³ஸனாய காரணமாஹ. தத்த² விபரீதக்³க³ஹணந்தி புக்³க³லபரிக்³க³ஹணாதி³மிச்சா²கா³ஹம். த⁴ம்மபுக்³க³லோகாஸாதி³னிஸ்ஸயானந்தி ‘‘யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே குஸலமூலா’’திஆதி³னா (யம. 1.மூலயமக.1) த⁴ம்மே, ‘‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா (யம. 1.க²ந்த⁴யமக.50) புக்³க³லம் ‘‘யத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தத்த² வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா (யம. 1.க²ந்த⁴யமக.51) ஓகாஸம் நிஸ்ஸாய ஆரப்³ப⁴ பவத்தானம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன புக்³க³லோகாஸஉப்பாத³னிரோத⁴தது³ப⁴யபரிஞ்ஞாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயானந்தி பாளிக³திபடிவசனஸரூபத³ஸ்ஸனபடிக்கி²பனபடிஸேத⁴னனயேஹி யதா²புச்சி²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிச்ச²யகரணம் ஸன்னிட்டா²னம், தத³பா⁴வதோ ஸம்ஸயனம் ஸம்ஸயோ. தேஸம் ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயானம்.

காமஞ்சேத்த² த⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகானம் ஸம்ஸயபுப்³ப³கம் ஸன்னிட்டா²னந்தி பட²மம் ஸம்ஸயோ வத்தப்³போ³, தே³ஸேந்தஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ ஸன்னிட்டா²னபுப்³ப³கோ ஸம்ஸயோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் அயம் பதா³னுக்கமோ கதோ. ஸப்³ப³ஞ்ஹி பரிஞ்ஞேய்யம் ஹத்தா²மலகம் விய பச்சக்க²ம் கத்வா டி²தஸ்ஸ த⁴ம்மஸாமினோ ந கத்த²சி ஸம்ஸயோ, விஸ்ஸஜ்ஜேதுகாமதாய பன வினேய்யஜ்ஜா²ஸயக³தம் ஸம்ஸயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸம்ஸயிதவஸேன புச்ச²ம் கரோதீதி ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜனபுச்ச²னவஸேன ந ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயா லப்³ப⁴ந்தீதி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ, நிச்சி²தஸம்ஸயத⁴ம்மவஸேனேவ பனேத்த² ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயா வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘குஸலேஸு குஸலா நு கோ², ந நு கோ² குஸலாதி ஸந்தே³ஹாபா⁴வதோ’’திஆதி³. தேனேவ ச ‘‘ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயான’’ந்தி, ‘‘ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயவஸேனா’’தி ச பட²மம் ஸன்னிட்டா²னக்³க³ஹணம் கதம்.

தந்தி யமகபகரணம். தஸ்ஸ யே ஸமயாத³யோ வத்தப்³பா³, தே கதா²வத்து²பகரணதே³ஸனானந்தரோ தே³ஸனாஸமயோ, தாவதிம்ஸப⁴வனமேவ தே³ஸனாதே³ஸோ, குஸலாகுஸலமூலாதி³யமகாகாரேன தே³ஸனாதி விபா⁴க³தோ ‘‘ஸங்கே²பேனேவா’’திஆதி³கா³தா²ஹி விபா⁴விதா நிமித்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வண்ணனபடிஞ்ஞா சாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸமயதே³ஸதே³ஸனாவஸேனா’’திஆதி³மாஹ. நிமித்தஞ்ஹேதம் இத⁴ ஸம்வண்ணனாய, யதி³த³ம் கமானுப்பத்தி ஆக³தபா⁴ரவாஹிதா ச பண்டி³தானம் பண்டி³தகிச்சபா⁴வதோ. தத்த² அனுப்பத்தம் த³ஸ்ஸேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

தத்தா²தி தஸ்மிம் ஸமயாதி³த³ஸ்ஸனே. யமனம் உபரமனந்தி யமோ மரணந்தி ஆஹ ‘‘ஜாதியா ஸதி மரணம் ஹோதீதி…பே… விஸயோ’’தி. தத்த² யதா² ‘‘ஜாதியா ஸதி மரணம் ஹோதீ’’தி ஜாதி யமஸ்ஸ விஸயோ, ஏவம் ‘‘உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஸந்தேஸு மரணம் ஹோதீ’’தி உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ யமஸ்ஸ விஸயோதி யோஜேதப்³ப³ம். தே ஹி மரணத⁴ம்மினோதி. அனுப்பத்தமரணம்யேவ கிப்³பி³ஸகாரினம் புக்³க³லம் யமபுரிஸா விவிதா⁴ கம்மகாரணா கரோந்தி, ந அப்பத்தமரணந்தி மரணம் யமஸ்ஸ விஸயோ வுத்தோ. ஆணாபவத்திட்டா²னந்தி இத³ம் விஸய-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²வசனம். தே³ஸம் வாதி காமாதி³தா⁴துத்தயதே³ஸம் ஸந்தா⁴யாஹ. தா⁴துத்தயிஸ்ஸரோ ஹி மச்சுராஜா. பஞ்சானந்தரியானி அஞ்ஞஸத்தா²ருத்³தே³ஸோ ச, தேன வா ஸத்³தி⁴ம் பஞ்ச வேரானி ச² அப⁴ப்³ப³ட்டா²னானி. ஆவத்தாதி பத³க்கி²ணாவத்தா. தனுருஹாதி லோமா.

க³ந்தா²ரம்ப⁴வண்ணனா நிட்டி²தா.

1. மூலயமகம்

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா

1. யமகஸமூஹஸ்ஸாதி மூலயமகாதி³கஸ்ஸ யமகஸமூஹஸ்ஸ. மூலயமகாத³யோ ஹி பகரணாபேக்கா²ய அவயவபூ⁴தாபி நிச்சாவயவாபேக்கா²ய யமகஸமூஹோதி வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘தம்ஸமூஹஸ்ஸ ச ஸகலஸ்ஸ பகரணஸ்ஸா’’தி.

குஸலாகுஸலமூலவிஸேஸானந்தி து³தியபுச்சா²ய வுத்தானம் ஸம்ஸயபத³ஸங்க³ஹிதானம் குஸலஸங்கா²தானம், ததா² பட²மபுச்சா²ய வுத்தானம் குஸலமூலஸங்கா²தானம் விஸேஸானம் அத்த²யமகபா⁴வஸ்ஸ வுத்தத்தாதி யோஜனா. யதா² ஹி பட²மபுச்சா²ய விஸேஸவந்தபா⁴வேன வுத்தாயேவ குஸலத⁴ம்மா து³தியபுச்சா²யம் விஸேஸபா⁴வேன வுத்தா, ஏவம் பட²மபுச்சா²யம் விஸேஸபா⁴வேன வுத்தாயேவ குஸலமூலத⁴ம்மா து³தியபுச்சா²யம் விஸேஸவந்தபா⁴வேன வுத்தா. வத்துவசனிச்சா²வஸேன ஹி த⁴ம்மானம் விஸேஸவிஸேஸவந்ததாவிபா⁴கா³ ஹோந்தீதி. குஸலமூலகுஸலவிஸேஸேஹி ஸம்ஸயிதபத³ஸங்க³ஹிதேஹி குஸலகுஸலமூலானம் விஸேஸவந்தானந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்த² ச விஸேஸவந்தாபேக்க²விஸேஸவஸேன பட²மோ அத்த²விகப்போ வுத்தோ, து³தியோ பன விஸேஸாபேக்க²விஸேஸவந்தவஸேனாதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ. தேனாஹ ‘‘ஞாதும் இச்சி²தானம் ஹீ’’திஆதி³.

தத்த² ஞாதும் இச்சி²தானந்தி புச்சா²ய விஸயபூ⁴தானந்தி அத்தோ². விஸேஸானந்தி குஸலகுஸலமூலவிஸேஸானம். விஸேஸவந்தாபேக்கா²னந்தி குஸலமூலகுஸலஸங்கா²தேஹி விஸேஸவந்தேஹி ஸாபேக்கா²னம். விஸேஸவதந்தி குஸலமூலகுஸலானம். விஸேஸாபேக்கா²னந்தி குஸலகுஸலமூலவிஸேஸேஹி ஸாபேக்கா²னம். ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் மூலயமகே. பதா⁴னபா⁴வோதி பட²மவிகப்பே தாவ ஸம்ஸயிதப்பதா⁴னத்தா புச்சா²ய விஸேஸானம் பதா⁴னபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. தே ஹி ஸம்ஸயிதானம் விஸேஸவந்தோதி. து³தியவிகப்பே பன விஸேஸா நாம விஸேஸவந்தாதீ⁴னாதி விஸேஸவந்தானம் தத்த² பதா⁴னபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. த்³வின்னம் பன ஏகஜ்ஜ²ம் பதா⁴னபா⁴வோ ந யுஜ்ஜதி. ஸதி ஹி அப்பதா⁴னே பதா⁴னம் நாம ஸியா. தேனாஹ ‘‘ஏகேகாய புச்சா²ய ஏகேகோ ஏவ அத்தோ² ஸங்க³ஹிதோ ஹோதீ’’தி. ஏவஞ்சேதம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² வினிச்சி²தவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வேஹி இத⁴ பதா⁴னபா⁴வோ ந யுஜ்ஜதேவாதி. ந த⁴ம்மவாசகோதி ந ஸபா⁴வத⁴ம்மவாசகோ. ஸபா⁴வத⁴ம்மோபி ஹி அத்தோ²தி வுச்சதி ‘‘க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞம் நிபுணத்த²த³ஸ்ஸி’’ந்திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 178). ‘‘ஹேதுப²லே ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 720) அத்த²-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஹேதுப²லவாசகதா த³ட்ட²ப்³பா³. ஆதி³-ஸத்³தே³னஸ்ஸ ‘‘அத்தா²பி⁴ஸமயா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.129) ஆக³தா ஹிதாதி³வாசகதா ஸங்க³ய்ஹதி. தேனேவாதி பாளிஅத்த²வாசகத்தா ஏவ.

தீணிபி பதா³னீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ², ஸமுச்சயோ ச துல்யயோகே³ ஸியா. கிம் நாம-பதே³ன அனவஸேஸதோ குஸலாதீ³னம் ஸங்க³ஹோதி ஆஸங்காய ததா³ஸங்கானிவத்தனத்த²மாஹ ‘‘தீணிபி…பே… ஸங்கா³ஹகத்த’’ந்தி. தத்த² ஸங்கா³ஹகத்தமத்தந்தி மத்த-ஸத்³தோ³ விஸேஸனிவத்திஅத்தோ²தி. தேன நிவத்திதம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந நிரவஸேஸஸங்கா³ஹகத்த’’ந்தி வுத்தம். ந ஹி ரூபம் நாம-பதே³ன ஸங்க³ய்ஹதி. குஸலாதி³யேவ நாமந்தி நியமோ த³ட்ட²ப்³போ³, ந நாமம்யேவ குஸலாதீ³தி இமமேவ ச நியமம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘குஸலாதீ³னம் ஸங்கா³ஹகத்தமத்தமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. யதி³பி நாம-பத³ம் ந நிரவஸேஸகுஸலாதி³ஸங்கா³ஹகம், குஸலாதி³ஸங்கா³ஹகம் பன ஹோதி, தத³த்த²மேவ ச தம் க³ஹிதந்தி நாமஸ்ஸ குஸலத்திகபரியாபன்னதா வுத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘குஸலாதி³…பே… வுத்த’’ந்தி.

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா

52. து³தியயமகேதி ஏகமூலயமகே. ஏவமிதா⁴பீதி யதா² ஏகமூலயமகே ‘‘யே கேசி குஸலா’’இச்சேவ புச்சா² ஆரத்³தா⁴, ஏவம் இதா⁴பி அஞ்ஞமஞ்ஞமூலயமகேபி ‘‘யே கேசி குஸலா’’இச்சேவ புச்சா² ஆரபி⁴தப்³பா³ ஸியா. கஸ்மா? புரிமயமக…பே… அப்பவத்தத்தாதி. இத³ஞ்ச து³தியயமகஸ்ஸ ததா² அப்பவத்தத்தா வுத்தம், ததியயமகம் பன ததே²வ பவத்தம். கேசீதி பத³காரா. தே ஹி யதா² பட²மது³தியயமகேஸு புரிமபுச்சா² ஏவ பரிவத்தனவஸேன பச்சி²மபுச்சா² கதாதி பச்சி²மபுச்சா²ய புரிமபுச்சா² ஸமானா ட²பேத்வா படிலோமபா⁴வம், ந ததா² அஞ்ஞமஞ்ஞயமகே. தத்த² ஹி த்³வேபி புச்சா² அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸதி³ஸா. யதி³ தத்தா²பி த்³வீஹிபி புச்சா²ஹி ஸதி³ஸாஹி ப⁴விதப்³ப³ம், ‘‘யே கேசி குஸலா’’தி பட²மபுச்சா² ஆரபி⁴தப்³பா³, பச்சி²மபுச்சா² வா ‘‘ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி வத்தப்³பா³ ஸியா. ஏவம் பன அவத்வா பட²மது³தியயமகேஸு விய புரிமபச்சி²மபுச்சா² ஸதி³ஸா அகத்வா ததியயமகே தாஸம் விஸதி³ஸதா ‘‘யே கேசி குஸலா’’தி அனாரத்³த⁴த்தா, தஸ்மா படிலோமபுச்சா²னுரூபாய அனுலோமபுச்சா²ய ப⁴விதப்³ப³ந்தி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘யே கேசி குஸலாதி அபுச்சி²த்வா’’தி வுத்தந்தி வத³ந்தி.

அத்த²வஸேனாதி ஸம்ப⁴வந்தானம் நிச்சி²தஸம்ஸயிதானம் அத்தா²னம் வஸேன. தத³னுரூபாயாதி தஸ்ஸா புரிமபுச்சா²ய அத்த²தோ ப்³யஞ்ஜனதோ ச அனுச்ச²விகாய. புரிமஞ்ஹி அபேக்கி²த்வா பச்சி²மாய ப⁴விதப்³ப³ம். தேனாதி தஸ்மா. யஸ்மா அனுலோமே ஸம்ஸயச்சே²தே³ ஜாதேபி படிலோமே ஸம்ஸயோ உப்பஜ்ஜதி, யதி³ ந உப்பஜ்ஜேய்ய, படிலோமபுச்சா²ய பயோஜனமேவ ந ஸியா, தஸ்மா ந பச்சி²மபுச்சா²னுரூபா புரிமபுச்சா², அத² கோ² வுத்தனயேன புரிமபுச்சா²னுரூபா பச்சி²மபுச்சா², தாய ச அனுரூபதாய அத்தா²தி³வஸேன த்³வின்னம் பதா³னம் ஸம்ப³ந்த⁴த்தா அத்தா²தி³யமகதா வுத்தா. தே³ஸனாக்கமதோ சேத்த² அனுலோமபடிலோமதா வேதி³தப்³பா³ ‘‘குஸலா குஸலமூலா’’தி வத்வா ‘‘குஸலமூலா குஸலா’’தி ச வுத்தத்தா. ஸேஸயமகேஸுபி ஏஸேவ நயோ. விஸேஸவந்தவிஸேஸ, விஸேஸவிஸேஸவந்தக்³க³ஹணதோ வா இத⁴ அனுலோமபடிலோமதா வேதி³தப்³பா³. பட²மபுச்சா²யஞ்ஹி யே த⁴ம்மா விஸேஸவந்தோ, தே நிச்ச²யாதி⁴ட்டா²னே கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா’’தி வத்வா தேஸு யஸ்மிம் விஸேஸோ ஸம்ஸயாதி⁴ட்டா²னோ, தம்த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸப்³பே³ தே குஸலமூலா’’தி புச்சா² கதா. து³தியபுச்சா²யம் பன தப்படிலோமதோ யேன விஸேஸேன தே விஸேஸவந்தோ, தம் விஸேஸம் ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யே வா பன குஸலமூலா’’தி வத்வா தே விஸேஸவந்தே ஸம்ஸயாதி⁴ட்டா²னபூ⁴தே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலா’’தி புச்சா² கதா. அனியதவத்து²கா ஹி ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயா அனேகஜ்ஜா²ஸயத்தா ஸத்தானம்.

இமினாபி ப்³யஞ்ஜனேனாதி ‘‘யே கேசி குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி இமினாபி வாக்யேன. ஏவம் ந ஸக்கா வத்துந்தி யேனாதி⁴ப்பாயேன வுத்தம், தமேவாதி⁴ப்பாயம் விவரதி ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³னா. தத்த² தேனேவாதி குஸலப்³யஞ்ஜனத்த²ஸ்ஸ குஸலமூலேன ஏகமூலப்³யஞ்ஜனத்த²ஸ்ஸ பி⁴ன்னத்தா ஏவ. விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி விப⁴ஜனம். இதரதா²தி குஸலமூலேன ஏகமூலப்³யஞ்ஜனேன புச்சா²ய கதாய. தானி வசனானீதி குஸலவசனம் குஸலமூலேன ஏகமூலவசனஞ்ச. குஸலசித்தஸமுட்டா²னரூபவஸேன சஸ்ஸ அப்³யாகததீ³பனதா த³ட்ட²ப்³பா³. ஏத்தா²தி ‘‘இமினாபி ப்³யஞ்ஜனேன தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ’’தி ஏதஸ்மிம் வசனே. யே கேசி குஸலா…பே… ஸம்ப⁴வதோதி ஏதேன குஸலானம் குஸலமூலேன ஏகமூலதாய ப்³யபி⁴சாராபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தேனேவாஹ ‘‘ந ஹி…பே… ஸந்தீ’’தி. வுத்தப்³யஞ்ஜனத்த²ஸ்ஸேவ ஸம்ப⁴வதோதி ஹி இமினா அவுத்தப்³யஞ்ஜனத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வாபா⁴வவசனேன ஸ்வாயமதி⁴ப்பாயமத்தோ² விபா⁴விதோ. யதா² ஹி குஸலமூலேன ஏகமூலப்³யஞ்ஜனத்தோ² குஸலப்³யஞ்ஜனத்த²ம் ப்³யபி⁴சரதி, ந ஏவம் தம் குஸலப்³யஞ்ஜனத்தோ². கத²ம் கத்வா சோத³னா, கத²ஞ்ச கத்வா பரிஹாரோ? குஸலமூலேன ஏகமூலா குஸலா ஏவாதி சோத³னா கதா, குஸலமூலேன ஏகமூலா ஏவ குஸலாதி பன பரிஹாரோ பவத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம். து³தியயமகே விய அபுச்சி²த்வாதி ‘‘யே கேசி குஸலா’’தி அபுச்சி²த்வா. குஸலமூலேஹீதி குஸலேஹி மூலேஹி. தேதி குஸலமூலேன ஏகமூலா.

ஏகதோ உப்பஜ்ஜந்தீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ² பகாரத்தோ² வா. தேன ‘‘குஸலமூலானி ஏகமூலானி சேவ அஞ்ஞமஞ்ஞமூலானி சா’’திஆதி³பாளிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதி. யம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் காதப்³ப³ம் ப⁴வேய்யா’’தி வுத்தம். தத்த² ஹேட்டா²தி அனுலோமபுச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே. வுத்தனயேனாதி ‘‘மூலானி யானி ஏகதோ உப்பஜ்ஜந்தீ’’திஆதி³னா வுத்தனயேன. தம்பீதி ‘‘குஸலமூலேனா’’திஆதி³ அட்ட²கதா²வசனம்பி. ததா²தி தேன பகாரேன, அனுலோமபுச்சா²யம் விய விஸ்ஸஜ்ஜனம் காதப்³ப³ம் ப⁴வேய்யாதி இமினா பகாரேனாதி அத்தோ². யேன காரணேன ‘‘ந ஸக்கா வத்து’’ந்தி வுத்தம், தம் காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே வா பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ஆமந்தா’’இச்சேவ விஸ்ஸஜ்ஜனேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி ‘‘ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலா’’தி புச்சா²யம் விய ‘‘ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி புச்சி²தேபி படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனமேவ லப்³ப⁴தி, ந அனுலோமபுச்சா²யம் விய ஸரூபத³ஸ்ஸனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ. யே ஹி த⁴ம்மா குஸலமூலேன ஏகமூலா, ந தே த⁴ம்மா குஸலமூலேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலாவ. யே பன குஸலமூலேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலா, தே குஸலமூலேன ஏகமூலாவ. தேனாஹ ‘‘ந ஹி…பே… விபா⁴கோ³ காதப்³போ³ ப⁴வேய்யா’’தி.

தத்த² யேனாதி யேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலேஸு ஏகமூலஸ்ஸ அபா⁴வேன. யத்தா²தி யஸ்மிம் ஞாணஸம்பயுத்தசித்துப்பாதே³. அஞ்ஞமஞ்ஞமூலகத்தா ஏகமூலகத்தா சாதி அதி⁴ப்பாயோ. த்³வின்னம் த்³வின்னஞ்ஹி ஏகேகேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலகத்தே வுத்தே தேஸம் ஏகேகேன ஏகமூலகத்தம்பி வுத்தமேவ ஹோதி ஸமானத்தோ² ஏகஸத்³தோ³தி கத்வா. தேனேவாஹ ‘‘யத்த² பன…பே… ந ஏகமூலானீ’’தி. தயித³ம் மிச்சா², த்³வீஸுபி ஏகேகேன இதரஸ்ஸ ஏகமூலகத்தம் ஸம்ப⁴வதி ஏவாதி. தேனாஹ ‘‘ஏதஸ்ஸ க³ஹணஸ்ஸ நிவாரணத்த²’’ந்திஆதி³. ‘‘யே த⁴ம்மா குஸலமூலேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலா, தே குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி இமமத்த²ம் விபா⁴வேந்தேன இத⁴ ‘‘ஆமந்தா’’தி பதே³ன யத்த² த்³வே மூலானி உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² ஏகேகேன இதரஸ்ஸ ஏகமூலகத்தம் பகாஸிதமேவாதி ஆஹ ‘‘ஆமந்தாதி இமினாவ விஸ்ஸஜ்ஜனேன தம்க³ஹணனிவாரணதோ’’தி. நிச்சி²தத்தாதி ஏத்த² ஏகதோ உப்பஜ்ஜமானானம் திண்ணன்னம் தாவ மூலானம் நிச்சி²தம் ஹோது அஞ்ஞமஞ்ஞேகமூலகத்தம், த்³வின்னம் பன கத²ந்தி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞமூலானம் ஹீ’’திஆதி³. ஸமானமூலதா ஏவாதி அவதா⁴ரணேன நிவத்திதத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸமானமூலதா’’தி வுத்தம். தேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலானம் ஸமானமூலதாமத்தவசனிச்சா²ய ஏகமூலக்³க³ஹணம், ந தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதாவிஸிட்ட²ஸமானமூலதாத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. த்³வின்னம் மூலானந்தி த்³வின்னம் ஏகமூலானம் ஏகதோ உப்பஜ்ஜமானானம். யதா² தேஸம் ஸமானமூலதா, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஸு ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தம்மூலேஹி அஞ்ஞேஹீதி இதரமூலேஹி மூலத்³வயதோ அஞ்ஞேஹி ஸஹஜாதத⁴ம்மேஹி.

இதா³னி யேன அதி⁴ப்பாயேன படிலோமே ‘‘குஸலா’’இச்சேவ புச்சா² கதா, ந ‘‘குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞமூலத்தே பன…பே… கதாதி த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி ஆஹ. ந ஹி குஸலமூலேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலேஸு கிஞ்சி ஏகமூலம் ந ஹோதீதி வுத்தோவாயமத்தோ². மூலயுத்ததமேவ வத³தி, ந மூலேஹி அயுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அஞ்ஞதா² புப்³பே³னாபரம் விருஜ்ஜே²ய்ய. தேனேவாதி மூலயுத்ததாய ஏவ வுச்சமானத்தா. உப⁴யத்தா²பீதி அஞ்ஞமஞ்ஞமூலா ஏகமூலாதி த்³வீஸுபி பதே³ஸு. ‘‘குஸலமூலேனா’’தி வுத்தம், குஸலமூலேன ஸம்பயுத்தேனாதி ஹி அத்தோ². யதி³ உப⁴யம்பி வசனம் மூலயுத்ததமேவ வத³தி, அத² கஸ்மா அனுலோமபுச்சா²யமேவ ஏகமூலக்³க³ஹணம் கதம், ந படிலோமபுச்சா²யந்தி உப⁴யத்தா²பி தம் க³ஹேதப்³ப³ம் ந வா க³ஹேதப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி மூலேகமூலயமகதே³ஸனாஹி அயம் அஞ்ஞமஞ்ஞயமகதே³ஸனா ஸமானரஸா ஸியாதி சோத³னம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³.

தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் அஞ்ஞமஞ்ஞயமகே. யதி³பி ஏகமூலா அஞ்ஞமஞ்ஞமூலாதி இத³ம் பத³த்³வயம் வுத்தனயேன மூலயுத்ததமேவ வத³தி, ததா²பி ஸாமஞ்ஞவிஸேஸலக்க²ணே அத்தே²வ பே⁴தோ³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மூலயோக³ஸாமஞ்ஞே’’திஆதி³ வுத்தம். ஸமூலகானம் ஸமானமூலதா ஏகமூலத்தந்தி ஏகமூலவசனம் தேஸு அவிஸேஸதோ மூலஸப்³பா⁴வமத்தம் வத³தி, ந அஞ்ஞமஞ்ஞமூலஸத்³தோ³ விய மூலேஸு லப்³ப⁴மானம் விஸேஸம், ந ச ஸாமஞ்ஞே நிச்ச²யோ விஸேஸே ஸம்ஸயம் வித⁴மதீதி இமமத்த²மாஹ ‘‘மூலயோக³ஸாமஞ்ஞே…பே… பவத்தா’’தி இமினா. விஸேஸே பன நிச்ச²யோ ஸாமஞ்ஞே ஸம்ஸயம் வித⁴மந்தோ ஏவ பவத்ததீதி ஆஹ ‘‘மூலயோக³விஸேஸே பன…பே… நிச்சி²தமேவ ஹோதீ’’தி. தஸ்மாதி வுத்தஸ்ஸேவ தஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வேன பராமஸனம், விஸேஸனிச்ச²யேனேவ அவினாபா⁴வதோ, ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ நிச்சி²தத்தா தத்த² வா ஸம்ஸயாபா⁴வதோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஏகமூலாதி புச்ச²ம் அகத்வா’’தி. குஸலபா⁴வதீ³பகம் ந ஹோதீதி குஸலபா⁴வஸ்ஸேவ தீ³பகம் ந ஹோதி தத³ஞ்ஞஜாதிகஸ்ஸபி தீ³பனதோ. தேனாஹ ‘‘குஸலபா⁴வே ஸம்ஸயஸப்³பா⁴வா’’தி. அஞ்ஞமஞ்ஞமூலவசனந்தி கேவலம் அஞ்ஞமஞ்ஞமூலவசனந்தி அதி⁴ப்பாயோ. குஸலாதி⁴காரஸ்ஸ அனுவத்தமானத்தாதி இமினா ‘‘ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலா’’தி குஸலக்³க³ஹணே காரணமாஹ. ஏகமூலக்³க³ஹணே ஹி பயோஜனாபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, குஸலஸ்ஸ வஸேன சாயம் தே³ஸனாதி.

53-61. மூலனயே வுத்தே ஏவ அத்தே²தி மூலனயே வுத்தே ஏவ குஸலாதி³த⁴ம்மே. குஸலாத³யோ ஹி ஸபா⁴வத⁴ம்மா இத⁴ பாளிஅத்த²தாய அத்தோ²தி வுத்தோ. குஸலமூலபா⁴வேன, மூலஸ்ஸ விஸேஸனேன, மூலயோக³தீ³பனேன ச பகாஸேதும். குஸலமூலபூ⁴தா மூலா குஸலமூலமூலாதி ஸமாஸயோஜனா. மூலவசனஞ்ஹி நிவத்தேதப்³ப³க³ஹேதப்³ப³ஸாதா⁴ரணம். அகுஸலாப்³யாகதாபி மூலத⁴ம்மா அத்தீ²தி குஸலமூலபா⁴வேன மூலத⁴ம்மா விஸேஸிதா. மூலக்³க³ஹணேன ச மூலவந்தானம் மூலயோகோ³ தீ³பிதோ ஹோதி. ஸமானேன மூலேன, மூலஸ்ஸ விஸேஸனேன, மூலயோக³தீ³பனேன ச பகாஸேதும் ‘‘ஏகமூலமூலா’’தி, அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ மூலேன மூலபா⁴வேன, மூலஸ்ஸ விஸேஸனேன, மூலயோக³தீ³பனேன ச பகாஸேதும் ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞமூலமூலா’’தி மூலமூலனயோ வுத்தோதி யோஜனா. தீஸுபி யமகேஸு யதா²வுத்தவிஸேஸனமேவேத்த² பரியாயந்தரம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

மூலயோக³ம் தீ³பேதுந்தி மூலயோக³மேவ பதா⁴னம் ஸாதிஸயஞ்ச கத்வா தீ³பேதுந்தி அதி⁴ப்பாயோ. யதா² ஹி குஸலானி மூலானி ஏதேஸந்தி குஸலமூலகானீதி பா³ஹிரத்த²ஸமாஸே மூலயோகோ³ பதா⁴னபா⁴வேன வுத்தோ ஹோதி, ந ஏவம் ‘‘குஸலஸங்கா²தா மூலா குஸலமூலா’’தி கேவலம், ‘‘குஸலமூலமூலா’’தி ஸவிஸேஸனம் வா வுத்தே உத்தரபத³த்த²ப்பதா⁴னஸமாஸே. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞபத³த்த²…பே… தீ³பேது’’ந்தி. வுத்தப்பகாரோவாதி ‘‘குஸலமூலபா⁴வேன மூலஸ்ஸ விஸேஸனேனா’’திஆதி³னா மூலமூலனயே ச, ‘‘அஞ்ஞபத³த்த²ஸமாஸந்தேன க-காரேனா’’திஆதி³னா மூலகனயே ச வுத்தப்பகாரோ ஏவ. வசனபரியாயோ மூலமூலகனயே ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா யோஜேதப்³போ³.

74-85. ந ஏகமூலபா⁴வம் லப⁴மானேஹீதி அப்³யாகதமூலேன ந ஏகமூலகம் ததா²வத்தப்³ப³தம் லப⁴மானேஹி அட்டா²ரஸஅஹேதுகசித்துப்பாதா³ஹேதுகஸமுட்டா²னரூபனிப்³பா³னேஹி ஏகதோ அலப்³ப⁴மானத்தா. யதா² ஹி யதா²வுத்தசித்துப்பாதா³த³யோ ஹேதுபச்சயவிரஹிதா அஹேதுகவோஹாரம் லப⁴ந்தி, ந ஏவம் ஸஹேதுகஸமுட்டா²னம் ரூபம். தேனாஹ ‘‘அஹேதுகவோஹாரரஹிதம் கத்வா’’தி. ஏத்த² ச ‘‘ஸப்³ப³ம் ரூபம் ந ஹேதுகமேவ, அஹேதுகமேவா’’தி வுத்தத்தா கிஞ்சாபி ஸஹேதுகஸமுட்டா²னம்பி ரூபம் அஹேதுகம், ‘‘அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ, விபாகாப்³யாகதா கிரியாப்³யாகதா ஹேதூ ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴னம் சித்தஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.403) பன வசனதோ ஹேதுபச்சயயோகே³ன ஸஹேதுகஸமுட்டா²னஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ அஹேதுகவோஹாராபா⁴வோ வுத்தோ. கேசி பன ‘‘அப்³போ³ஹாரிகம் கத்வாதி ஸஹேதுகவோஹாரேன அப்³போ³ஹாரிகம் கத்வாதி அத்த²ம் வத்வா அஞ்ஞதா² ‘அஹேதுகம் அப்³யாகதம் அப்³யாகதமூலேன ஏகமூல’ந்தி ந ஸக்கா வத்து’’ந்தி வத³ந்தி. தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் வுத்தமேவ அஹேதுகவோஹாராபா⁴வேன ஸஹேதுகதாபரியாயஸ்ஸ அத்த²ஸித்³த⁴த்தா. அபிச ஹேதுபச்சயஸப்³பா⁴வதோ தஸ்ஸ ஸஹேதுகதாபரியாயோ லப்³ப⁴தேவ. தேனாஹ ‘‘ந வா ஸஹேதுகது³கே விய…பே… அப்³போ³ஹாரிகம் கத’’ந்தி. ஏத்த² ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஏகமூலகது³கே. ஹேதுபச்சயயோகா³யோக³வஸேனாதி ஹேதுபச்சயேன யோகா³யோக³வஸேன, ஹேதுபச்சயஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வாஸப்³பா⁴வவஸேனாதி அத்தோ². ஸஹேதுகவோஹாரமேவ லப⁴தி பச்சயபூ⁴தஹேதுஸப்³பா⁴வதோ.

அபரே பன ப⁴ணந்தி ‘‘ஸஹேதுகசித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் அஹேதுகம் அப்³யாகதந்தி இமினா வசனேன ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தம்பி ஸமூலகத்தா ‘அப்³யாகதமூலேன ந ஏகமூல’ந்தி ந ஸக்கா வத்தும், ஸதிபி ஸமூலகத்தே நிப்பரியாயேன ஸஹேதுகம் ந ஹோதீதி ‘அப்³யாகதமூலேன ஏகமூல’ந்தி ச ந ஸக்கா வத்தும், தஸ்மா ‘அஹேதுகம் அப்³யாகதம் அப்³யாகதமூலேன ந ஏகமூலம், ஸஹேதுகம் அப்³யாகதம் அப்³யாகதமூலேன ஏகமூல’ந்தி த்³வீஸுபி பதே³ஸு அனவரோத⁴தோ அப்³போ³ஹாரிகம் கத்வாதி வுத்த’’ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம் ‘‘ஸஹேதுகஅப்³யாகதஸமுட்டா²னம் ரூபம் அப்³யாகதமூலேன ஏகமூலம் ஹோதீ’’தி அட்ட²கதா²யம் தஸ்ஸ ஏகமூலபா⁴வஸ்ஸ நிச்சி²தத்தா, தஸ்மா வுத்தனயேனேவ சேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

86-97. குஸலாகுஸலாப்³யாகதராஸிதோ நமனனாமனஸங்கா²தேன விஸேஸேன அரூபத⁴ம்மானம் க³ஹணம் நித்³தா⁴ரணம் நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நாமானம் நித்³தா⁴ரிதத்தா’’தி. தேன தேஸம் அதி⁴கபா⁴வமாஹ விஞ்ஞாயமானமேவ பகரணேன அபரிச்சி²ன்னத்தா. யதி³ ஏவம் ‘‘அஹேதுகம் நாமம் ஸஹேதுகம் நாம’’ந்தி பாட²ந்தரே கஸ்மா நாமக்³க³ஹணம் கதந்தி ஆஹ ‘‘ஸுபாகடபா⁴வத்த²’’ந்தி, பரிப்³யத்தம் கத்வா வுத்தே கிம் வத்தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

மூலயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. க²ந்த⁴யமகம்

1. பண்ணத்திவாரோ

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா

2-3. க²ந்த⁴யமகே …பே… பரிஞ்ஞா ச வத்தப்³பா³தி இத³ம் பதா⁴னபா⁴வேன வத்தப்³ப³த³ஸ்ஸனம். அபி⁴ஞ்ஞேய்யகதா² ஹி அபி⁴த⁴ம்மோ, ஸா ச யாவதே³வ பரிஞ்ஞத்தாதி பரிஞ்ஞாஸு ச ந வினா தீரணபரிஞ்ஞாய பஹானபரிஞ்ஞா, தீரணஞ்ச ஸம்புண்ணபரானுக்³க³ஹஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா காலபுக்³க³லோகாஸவிபா⁴க³முகே²ன க²ந்தா⁴னம் விஸும் ஸஹ ச உப்பாத³னிரோத⁴லக்க²ணபரிக்³க³ஹவஸேன ஸாதிஸயம் ஸம்ப⁴வதி, நாஞ்ஞதா²தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ச²ஸு காலபே⁴தே³ஸு…பே… பரிஞ்ஞா ச வத்தப்³பா³’’தி பதா⁴னம் வத்தப்³ப³ம் உத்³த⁴ரதி. தத்த² பன யதா² ந தீரணபரிஞ்ஞாய வினா பஹானபரிஞ்ஞா, ஏவம் தீரணபரிஞ்ஞா வினா ஞாதபரிஞ்ஞாய. ஸா ச ஸுதமயஞாணமூலிகாதி தே³ஸனாகுஸலோ ஸத்தா² அன்வயதோ ப்³யதிரேகதோ ச ஸமுதா³யாவயவபத³த்தா²தி³விபா⁴க³த³ஸ்ஸனமுகே²ன க²ந்தே⁴ஸு பரிஞ்ஞாப்பபே⁴த³ம் பகாஸேதுகாமோ ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’திஆதி³னா தே³ஸனம் ஆரபீ⁴தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தே பன க²ந்தா⁴’’திஆதி³மாஹ. பஞ்சஹி பதே³ஹீதி பஞ்சஹி ஸமுதா³யபதே³ஹி.

தத்தா²தி தேஸு ஸமுதா³யாவயவபதே³ஸு. த⁴ம்மோதி ருப்பனாதி³கோ ஞேய்யத⁴ம்மோ. ஸமுதா³யபத³ஸ்ஸாதி ரூபக்க²ந்தா⁴தி³ஸமுதா³யபத³ஸ்ஸ. யதி³பி அவயவவினிமுத்தோ பரமத்த²தோ ஸமுதா³யோ நாம நத்தி², யதா² பன அவயவோ ஸமுதா³யோ ந ஹோதி, ஏவம் ந ஸமுதா³யோபி அவயவோதி ஸதிபி ஸமுதா³யாவயவானம் பே⁴தே³ த்³வின்னம் பதா³னம் ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வதோ அத்தே²வாபே⁴தோ³தி பத³த்³வயஸ்ஸ ஸமானத்த²தாய ஸியா ஆஸங்காதி ஆஹ ‘‘ஏதஸ்மிம் ஸம்ஸயட்டா²னே’’தி. ‘‘சக்கா²யதனம் ரூபக்க²ந்த⁴க³ணனம் க³ச்ச²தி, விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ தஜ்ஜா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூ’’திஆதீ³ஸு ஏகதே³ஸோ ஸமுதா³யபத³த்தோ² வுத்தோ, ‘‘யம் கிஞ்சி ரூபம்…பே… அயம் வுச்சதி ரூபக்க²ந்தோ⁴’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 2) பன ஸகலோதி ஆஹ ‘‘ரூபாதி³…பே… அத்தோ²’’தி. அவயவபதா³னஞ்சேத்த² விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³விஸயானம் ஸமானாதி⁴கரணதாய ஸமுதா³யபத³த்த²தா வுத்தா, ததோ ஏவ ஸமுதா³யபதா³னம்பி அவயவபத³த்த²தா. ந ஹி விஸேஸனவிஸேஸிதப்³பா³னம் அத்தா²னம் அச்சந்தம் பே⁴தோ³ அபே⁴தோ³ வா இச்சி²தோ, அத² கோ² பே⁴தா³பே⁴தோ³, தஸ்மா அபே⁴த³த³ஸ்ஸனவஸேன பட²மனயோ வுத்தோ, பே⁴த³த³ஸ்ஸனவஸேன து³தியனயோ. யோ ஹி ருப்பனாதி³ஸங்கா²தோ ராஸட்டோ² அவயவபதே³ஹி ரூபாதி³ஸத்³தே³ஹி ச க²ந்த⁴ஸத்³தே³ன ச விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வேன பி⁴ந்தி³த்வா வுத்தோ, ஸ்வாயம் அத்த²தோ ராஸிபா⁴வேன அபேக்கி²தோ ருப்பனாதி³அத்தோ² ஏவாதி.

யதா² அவயவபதே³ஹி வுச்சமானோபி ஸமுதா³யபத³ஸ்ஸ அத்தோ² ஹோதி, ஏவம் ஸமுதா³யபதே³ஹி வுச்சமானோபி அவயவபத³ஸ்ஸ அத்தோ²தி ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபஞ்சேவ ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச, ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபந்தி? ஆமந்தா’’திஆதி³னா பத³ஸோத⁴னா கதாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ரூபாதி³அவயவபதே³ஹி…பே… பத³ஸோத⁴னவாரோ வுத்தோ’’தி. தத்த² ஏகச்சஸ்ஸ அவயவபத³ஸ்ஸ அஞ்ஞத்த² வுத்தியா அவயவபத³த்த²ஸ்ஸ ஸமுதா³யபத³த்த²தாய ஸியா அனேகந்திகதா, ஸமுதா³யபத³ஸ்ஸ பன தம் நத்தீ²தி ஸமுதா³யபத³த்த²ஸ்ஸ அவயவபத³த்த²தாய ப்³யபி⁴சாராபா⁴வோ ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபந்தி? ஆமந்தா’’தி பாளியா பகாஸிதோதி வுத்தம் ‘‘ரூபாதி³…பே… த³ஸ்ஸேது’’ந்தி.

‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴’’திஆதீ³ஸு க²ந்த⁴த்த²ஸ்ஸ விஸேஸிதப்³ப³த்தா வுத்தம் ‘‘பதா⁴னபூ⁴தஸ்ஸ க²ந்த⁴பத³ஸ்ஸா’’தி. வேத³னாதி³உபபத³த்த²ஸ்ஸ ச ஸம்ப⁴வதோ ‘‘வேத³னாக்க²ந்தோ⁴’’திஆதீ³ஸு. ரூபாவயவபதே³ன வுத்தஸ்ஸாதி ரூபஸங்கா²தேன அவயவபதே³ன விஸேஸனபா⁴வேன வுத்தஸ்ஸ க²ந்த⁴த்த²ஸ்ஸ ரூபக்க²ந்த⁴பா⁴வோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபந்தி? ஆமந்தா’’தி. தத்தா²தி தஸ்மிம் ரூபக்க²ந்த⁴பதே³. பதா⁴னபூ⁴தேன விஸேஸிதப்³ப³த்தா க²ந்தா⁴வயவபதே³ன வுத்தஸ்ஸ ருப்பனட்ட²ஸ்ஸ கிம் வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³பா⁴வோ ஹோதீதி யோஜனா. ஸமானே அவயவபதா³பி⁴தே⁴ய்யபா⁴வே அப்பதா⁴னேன பதே³ன யோ அத்தோ² விஞ்ஞாயதி, ஸோ கஸ்மா பதா⁴னேன ந விஞ்ஞாயதீதி அதி⁴ப்பாயோ. க²ந்தா⁴வயவபதே³ன வுத்தோ த⁴ம்மோதி ராஸட்ட²மாஹ. தத்த² கோசீதி ருப்பனட்டோ². கேனசி ஸமுதா³யபதே³னாதி ரூபக்க²ந்த⁴பதே³ன, ந வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³பதே³ன. தேனாஹ ‘‘ந ஸப்³போ³ ஸப்³பே³னா’’தி. ஏஸ நயோ வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு. ரூபரூபக்க²ந்தா⁴தி³அவயவஸமுதா³யபத³ஸோத⁴னமுகே²ன தத்த² ச சதுக்க²ந்த⁴வஸேன பவத்தா பாளிக³தி பத³ஸோத⁴னமூலசக்கவாரோ. ஏவஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தேனாதி இமினா ய்வாயம் ரூபாதி³அவயவபதே³ஹி ரூபக்க²ந்தா⁴தி³ஸமுதா³யபதே³ஹி ச த³ஸ்ஸிதாகாரோ அத்த²விஸேஸோ, தம் பச்சாமஸதி. விஸேஸனபா⁴வோ பே⁴த³கதாய ஸாமஞ்ஞதோ அவச்சே²த³கத்தா, விஸேஸிதப்³ப³பா⁴வோ அபே⁴த³யோகே³ன பே⁴த³ந்தரதோ அவிச்சி²ந்தி³தப்³ப³த்தா, ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வோ தேஸம் பே⁴தா³பே⁴தா³னம் ஏகவத்து²ஸன்னிஸ்ஸயத்தா.

தேனாதி யதா²வுத்தேன விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வேன. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஸமானாதி⁴கரணே. தேனாதி வா ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வேன. ஏத்தா²தி ரூபக்க²ந்த⁴பதே³. யதா² நீலுப்பலபதே³ உப்பலவிஸேஸனபூ⁴தம் நீலம் விஸிட்ட²மேவ ஹோதி, ந யம் கிஞ்சி, ஏவமிதா⁴பி க²ந்த⁴விஸேஸனபூ⁴தம் ரூபம்பி விஸிட்ட²மேவ ஸியாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கிம் க²ந்த⁴தோ…பே… ஹோதீ’’தி ஆஹ. ததா² ‘‘ரூபஞ்ச தம் க²ந்தோ⁴ சா’’தி ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வேனேவ யம் ரூபம், ஸோ க²ந்தோ⁴. யோ க²ந்தோ⁴, தம் ரூபந்தி அயம்பி ஆபன்னோ ஏவாதி ஆஹ ‘‘ஸப்³பே³வ…பே… விஸேஸிதப்³பா³’’தி. விஸேஸனேன ச நாம நித்³தா⁴ரிதரூபேன ப⁴விதப்³ப³ம் அவச்சே²த³கத்தா, ந அனித்³தா⁴ரிதரூபேனாதி ஆஹ ‘‘கிம் பன த’’ந்திஆதி³, தஸ்ஸேவ க³ஹிதத்தா ந பியரூபஸாதரூபஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி தம் க²ந்த⁴விஸேஸனபா⁴வேன க³ஹிதம், விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம் தஸ்ஸேவாதி யோஜனா. ந க²ந்த⁴தோ அஞ்ஞம் ரூபம் அத்தீ²தி இத³ம் ருப்பனட்டோ² ரூபந்தி கத்வா வுத்தம், ந ஹி ஸோ க²ந்த⁴வினிமுத்தோ அத்தி². தேனேவாதி யதா²வுத்தரூபஸ்ஸ க²ந்த⁴வினிமுத்தஸ்ஸ அபா⁴வேனேவ. ‘‘பியரூபம் ஸாதரூபம், த³ஸ்ஸேந்தேனப்பக’’ந்தி ச ஆதீ³ஸு அதத³த்த²ஸ்ஸ ரூபஸத்³த³ஸ்ஸ லப்³ப⁴மானத்தா ‘‘தேன ரூபஸத்³தே³னா’’தி விஸேஸேத்வா வுத்தம். வுச்சமானம் பூ⁴துபாதா³யம்பி பே⁴த³ம் த⁴ம்மஜாதம். ஸுத்³தே⁴னாதி கேவலேன, ரூபஸத்³தே³ன வினாபீதி அத்தோ². தயித³ம் பகரணாதி³அவச்சி²ன்னதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஸமானாதி⁴கரணதம் வா. யோ ஹி ரூபஸத்³தே³ன ஸமானாதி⁴கரணோ க²ந்த⁴ஸத்³தோ³, தேன யதா²வுத்தரூபஸத்³தே³ன விய தத³த்தோ² வுச்சதேவ. தேனாஹ ‘‘க²ந்தா⁴ ரூபக்க²ந்தோ⁴’’தி. யதி³பி யதா²வுத்தம் ரூபம் க²ந்தோ⁴ ஏவ ச, க²ந்தோ⁴ பன ந ரூபமேவாதி ஆஹ ‘‘ந ச ஸப்³பே³…பே… விஸேஸிதப்³பா³’’தி. தேனேவாதி அரூபஸபா⁴வஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வேனேவ. தேதி க²ந்தா⁴. விப⁴ஜிதப்³பா³தி ‘‘க²ந்தா⁴ ரூபக்க²ந்தோ⁴’’தி பத³ம் உத்³த⁴ரித்வா ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ க²ந்தோ⁴ சேவ ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச, அவஸேஸா க²ந்தா⁴ ந ரூபக்க²ந்தோ⁴’’திஆதி³னா விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதப்³பா³.

க²ந்தா⁴னம் ரூபவிஸேஸன…பே… ஸம்ஸயோ ஹோதீதி ஏத்த² கிம் க²ந்த⁴தோ அஞ்ஞாபி வேத³னா அத்தி², யதோ வினிவத்தா வேத³னா க²ந்த⁴விஸேஸனம் ஹோதி, ஸப்³பே³ ச க²ந்தா⁴ கிம் க²ந்த⁴விஸேஸனபூ⁴தாய வேத³னாய விஸேஸிதப்³பா³தி ஏவம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³. கேசீதி அனுப⁴வனாதி³ப்பகாரா. கேனசி விஸேஸனேனாதி வேத³னாதி³னா விஸேஸனேன.

ஏத்த² ச ரூபாதி³பண்ணத்தி க²ந்த⁴பண்ணத்தி ச ‘‘ரூபம் க²ந்தோ⁴, க²ந்தா⁴ ரூபக்க²ந்தோ⁴’’திஆதி³னா விஸும் ஸஹ ச ருப்பனாதி³கே அத்தே² பவத்தமானா கதா³சி அவயவபூ⁴தே பவத்ததி, கதா³சி ஸமுதா³யபூ⁴தே, தஸ்ஸா பன ததா² பவத்தனாகாரே நித்³தா⁴ரிதே யஸ்மா ரூபாதி³க்க²ந்தா⁴ பத³தோ அத்த²தோ ச விஸோதி⁴தா நாம ஹோந்தி தப்³பி³ஸயகங்கா²பனோத³னதோ, தஸ்மா ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபஞ்சேவ ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச, ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபந்தி? ஆமந்தா’’திஆதி³னயப்பவத்தேன பட²மவாரேன ரூபாதி³அவயவபதே³ஹி அவயவத்தோ² விய ஸமுதா³யத்தோ²பி வுச்சதி, ததா² ஸமுதா³யபதே³ஹிபீதி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ. ‘‘ரூபம் ரூபக்க²ந்தோ⁴, க²ந்தா⁴ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴’’திஆதி³னயப்பவத்தேன பன து³தியவாரேன விஸேஸவாசீ விய ரூபாதி³அவயவபதே³ஹி ஸாமஞ்ஞபூ⁴தேனபி தம்தம்விஸிட்டே²ன க²ந்தா⁴வயவபதே³ன ஸோ ஸோ ஏவ ஸமுதா³யத்தோ² வுச்சதி, ந ஸப்³போ³தி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ. க²ந்த⁴வினிமுத்தஸ்ஸ யதா²தி⁴ப்பேதஸ்ஸ அபா⁴வா யதி³பி க²ந்தோ⁴யேவ ரூபம், ஸோ பன ந ஸப்³போ³ ரூபம், அத² கோ² ததே³கதே³ஸோ, ததா² வேத³னாத³யோபீதி அயமத்தோ² ‘‘ரூபம் க²ந்தோ⁴, க²ந்தா⁴ ரூப’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தேன ததியவாரேன த³ஸ்ஸிதோ. ‘‘ரூபம் க²ந்தோ⁴, க²ந்தா⁴ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴’’திஆதி³னயப்பவத்தேன பன சதுத்த²வாரேன ‘‘ரூபம் க²ந்தோ⁴’’தி ரூபஸ்ஸ க²ந்த⁴பா⁴வே நிச்சி²தே க²ந்தோ⁴ நாமாயம் ந கேவலம் ரூபமேவ, அத² கோ² வேத³னாதி³ சாதி வேத³னாதீ³னம்பி க²ந்த⁴பா⁴வப்பகாஸனே ந ஸப்³பே³ க²ந்தா⁴ வேத³னாதி³விஸேஸவந்தோ, கேசிதே³வ பன தேன தேன விஸேஸேன ததா² வுச்சந்தீதி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ. ஏவம் த³ஸ்ஸேந்தீ சேஸா பாளி க²ந்தா⁴னம் யதா²வுத்தபண்ணத்திஸோத⁴னமுகே²ன ஸரூபாவதா⁴ரணாய ஸம்வத்ததி, தஞ்ச தேஸம் யாவதே³வ உப்பாதா³தி³னிச்ச²யத்த²ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் யேஸம்…பே… வேதி³தப்³போ³’’தி ஆஹ.

ஏகதே³ஸேபி ஸமுதா³யவோஹாரோ தி³ஸ்ஸதி யதா² படோ த³ட்³டோ⁴, ஸமுத்³தோ³ தி³ட்டோ²தி ஆஹ ‘‘சக்காவயவபா⁴வதோ சக்கானீதி யமகானி வுத்தானீ’’தி. ப³ந்தி⁴த்வாதி யமகபா⁴வேன ப³ந்தி⁴த்வா, யமகமூலபா⁴வேனேவ வா. மூலபா⁴வேன க³ஹணம் ஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வோ, தம்ஸம்ப³ந்த⁴தா ச மூலபதா³தீ³னம் நாபி⁴ஆதி³ஸதி³ஸதா த³ட்ட²ப்³பா³. அபுப்³ப³ஸ்ஸ வத்தப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ நயித⁴ தே³ஸனா மண்ட³லபா⁴வேனேவ ஸம்ப³ஜ்ஜ²தீதி ஆஹ ‘‘ந மண்ட³லபா⁴வேன ஸம்ப³ஜ்ஜ²னதோ’’தி. யதி³பி ரூபக்க²ந்த⁴மூலகே அபுப்³ப³ம் நத்தி², வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³மூலகேஸு பன ஸஞ்ஞாதி³முகே²ன தே³ஸனப்பவத்தியம் அபுப்³ப³வஸேனேவ க³தோ ஸியா மண்ட³லபா⁴வேன ஸம்ப³ந்தோ⁴, ந ததா² பாடோ² பவத்தோதி ஆஹ ‘‘வேத³னாக்க²ந்த⁴…பே… ஸம்ப³ந்தே⁴னா’’தி. பச்சி²மஸ்ஸ புரிமேன அஸம்ப³ஜ்ஜ²னமேவ ஹி ஹேட்டி²மஸோத⁴னம். ஸுத்³த⁴க்க²ந்த⁴லாப⁴மத்தமேவ க³ஹேத்வாதி ‘‘க²ந்தா⁴ ரூப’’ந்தி ஏத்த² க²ந்தா⁴தி க²ந்த⁴ஸத்³தே³ன லப்³ப⁴மானம் ரூபாதீ³ஹி அஸம்மிஸ்ஸம் க²ந்த⁴ட்ட²மத்தமேவ உத்³தே³ஸவஸேன க³ஹேத்வா. யதி³பி உத்³தே³ஸே க²ந்த⁴விஸேஸனம் ரூபாதி³ ‘‘க²ந்தா⁴ ரூப’’ந்தி ஸுத்³த⁴ரூபாதி³மத்தமேவ க³ஹிதம், ததா²பி விஸேஸரஹிதஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ அபா⁴வதோ தத்த² ஸுத்³த⁴ரூபாதி³மத்ததாய அட்ட²த்வா. க²ந்த⁴விஸேஸனபா⁴வஸங்கா²தந்தி யதா²தி⁴க³தம் க²ந்தா⁴னம் விஸேஸனபா⁴வேன கதி²தம் ருப்பனாதி³கம் விஸேஸனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும். கேவலமேவ தம் அக்³க³ண்ஹந்தோ க²ந்த⁴ஸத்³தே³ன ஸஹ யோஜேத்வா…பே… விப⁴த்தத்தா ஸுத்³த⁴க்க²ந்த⁴வாரோதி வுத்தோதி யோஜனா.

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

1. பண்ணத்திவாரோ

நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா

26. ஏவம் வுத்தந்தி ஏவம் த்³வாராலம்ப³னேஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வாரப்பவத்தத⁴ம்மவிபா⁴க³வஸேன வுத்தம். பியஸபா⁴வம் பியஜாதிகம் ‘‘கத²ம் ரூபேன கோ², ஆவுஸோ’’திஆதீ³ஸு விய பியஸபா⁴வட்டே²ன ரூபம், ந ருப்பனட்டே²னாதி வுத்தம் ‘‘பியரூபம்…பே… ரூபம் ந ரூபக்க²ந்தோ⁴’’தி. ருப்பனட்டே²ன ரூபக்க²ந்த⁴பரியாபன்னம்பி சக்கா²தி³ பியஸபா⁴வமத்தவசனிச்சா²வஸேன பியரூபமேவ அனுப்பவிஸதி, ந ரூபக்க²ந்த⁴ந்தி ஆஹ ‘‘பியஸபா⁴வ…பே… ந ரூபக்க²ந்தோ⁴தி வுத்த’’ந்தி. ‘‘யோ பன யத்த² விஸேஸோ’’தி வுத்தோ விஸேஸஸத்³தோ³ நானுவத்ததீதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘வசனஸேஸோ’’தி. ந ஹி அதி⁴காரதோ லப்³ப⁴மானஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஹரணகிச்சம் அத்தி². தி³ட்டி²ஸஞ்ஞாதி வா பது³த்³தா⁴ரோயம் வேதி³தப்³போ³. விஸேஸதா பனஸ்ஸா ‘‘விஸேஸம் வண்ணயிஸ்ஸாமா’’தி படிஞ்ஞாய ஏவ பாகடா. ‘‘அவஸேஸா ஸங்கா²ரா’’தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸம்யோஜனவஸேன ஜானாதி அபி⁴னிவிஸதீதி ஸஞ்ஞா தி³ட்டீ²தி ஆஹ ‘‘தி³ட்டி² ஏவ ஸஞ்ஞா’’தி. தி³ட்டி² சாதி ச-ஸத்³தே³ன அவஸிட்ட²ம் பபஞ்சம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ததா² ஹி ‘‘பபஞ்சஸஞ்ஞாஸங்கா²’’தி ஏத்த² பபஞ்சஸூத³னியம் (ம. நி. அட்ட². 1.201) வுத்தம் ‘‘ஸஞ்ஞானாமேன வா பபஞ்சா ஏவ வுத்தா’’தி.

28. ‘‘க²ந்தா⁴ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴’’தி ஏதஸ்மிம் அனுலோமே யதா² ஸரூபத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப்³ப⁴தி, ந ஏவம் ‘‘ந க²ந்தா⁴ ந வேத³னாக்க²ந்தோ⁴’’தி படிலோமே, இத⁴ பன படிவசனேன விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி தத³த்த²ம் விவரந்தோ ‘‘க²ந்த⁴ஸத்³த³ப்பவத்தியா ச அபா⁴வே வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸத்³த³ப்பவத்தியா ச அபா⁴வோ’’தி ஆஹ. தேன ஸத்தாபடிஸேதே⁴ அயம் ந-காரோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸத்³த³க்³க³ஹணஞ்சேத்த² ஸத்³த³னிப³ந்த⁴னத்தா பஞ்ஞத்தியா ஸத்³த³ஸபா⁴க³தம் வா ஸந்தா⁴ய கதம். பண்ணத்திஸோத⁴னஞ்ஹேதம். தேனாஹ ‘‘பண்ணத்திஸோத⁴னமத்தமேவ கரோதீ’’தி. தேன நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ஸ்ஸ த⁴ம்மந்தரஸ்ஸ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. யதோ வுத்தம் ‘‘ந அஞ்ஞத⁴ம்மஸப்³பா⁴வோ ஏவேத்த² பமாண’’ந்தி. ஏவஞ்ச கத்வாதிஆதி³னா யதா²வுத்தமத்த²ம் பாட²ந்தரேன ஸமத்தே²தி. காமம் கத்த²சி ஸதிபி க²ந்தே⁴ நத்தி² வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, அக²ந்த⁴த்தஸபா⁴வா பன நத்தி² வேத³னாதி ‘‘ந க²ந்தா⁴ ந வேத³னாக்க²ந்தோ⁴தி? ஆமந்தா’’தி வுத்தந்தி ஏவம் வா ஏதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘பஞ்ஞத்தினிப்³பா³னஸங்கா²தா’’திஆதி³.

39. ‘‘ரூபதோ அஞ்ஞே’’தி ஏத்த² பூ⁴துபாதா³ய த⁴ம்மோ விய பியஸபா⁴வோபி ரூபஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யதாஸாமஞ்ஞேன க³ஹிதோதி ஆஹ ‘‘லோகுத்தரா வேத³னாத³யோ த³ட்ட²ப்³பா³’’தி. அப்பவத்திமத்தமேவாதி க²ந்த⁴ஸத்³த³ப்பவத்தியா அபா⁴வே ரூபஸத்³த³ப்பவத்தியா ச அபா⁴வோதி பண்ணத்திஸோத⁴னமத்ததம்யேவ ஸந்தா⁴ய வத³தி, ததா² சாஹ ‘‘ஏவஞ்ச கத்வா’’திஆதி³. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி – யதா² சக்கு²தோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸபி ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ ஆயதனக்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா தது³ப⁴யவினிமுத்தம் கிஞ்சி நத்தீ²தி கேவலம் பஞ்ஞத்திஸோத⁴னத்த²ம் தமேவ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சக்கு²ஞ்ச ஆயதனே ச ட²பேத்வா அவஸேஸா ந சேவ சக்கு² ந ச ஆயதன’’ந்தி வுத்தம், ஏவமிதா⁴பி தத³த்த²மேவ உப⁴யவினிமுத்தஸ்ஸ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபஞ்ச க²ந்தே⁴ ச ட²பேத்வா அவஸேஸா ந சேவ ரூபம் ந ச க²ந்தா⁴’’தி வுத்தந்தி. விஸமோபஞ்ஞாஸோ. ‘‘சக்கு²ஞ்ச ஆயதனே ச ட²பேத்வா’’தி ஏத்த² ஹி அவஸேஸக்³க³ஹணேன க³ய்ஹமானம் கிஞ்சி நத்தீ²தி ஸக்கா வத்தும் ஆயதனவினிமுத்தஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வா. தேனாஹ ‘‘யதி³ ஸியா’’தி. ‘‘ரூபஞ்ச க²ந்தே⁴ ச ட²பேத்வா’’தி ஏத்த² பன ந ததா² ஸக்கா வத்தும் க²ந்த⁴வினிமுத்தஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வதோ. யதி³ பன தாதி³ஸம் க²ந்த⁴க³தம் த⁴ம்மஜாதம் நத்தீ²தி ஏவமித³ம் வுத்தம் ஸியா, ஏவம் ஸதி யுத்தமேதம் ஸியா. ததா² ஹி ‘‘அட்ட²கதா²யம் பனா’’திஆதி³னா பஞ்ஞத்திக்³க³ஹணமேவ உத்³த⁴ரீயதி. தண்ஹாவத்து² ச ந ஸியா அவஸேஸக்³க³ஹணேன க³ய்ஹமானந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. க²ந்தோ⁴ ச ஸியாதி யோஜனா.

நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பவத்திவாரவண்ணனா

50-205. மிஸ்ஸககாலபே⁴தே³ஸு யமகேஸு பதா³னம் பி⁴ன்னகாலத்தா ஸியா அத்த²விஸேஸோதி ஆஹ ‘‘அமிஸ்ஸககாலபே⁴தே³ஸு வாரேஸு அத்த²விஸேஸாபா⁴வதோ’’தி. இதா³னி தமேவத்த²ம் ‘‘புரிமஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³னா விவரதி. தேனாதி அத்த²விஸேஸாபா⁴வேன. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் பவத்திவாரபாடே², ஏதிஸ்ஸம் வா பவத்திவாரவண்ணனாயம். ச² ஏவ வுத்தா, ந நவாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘அதீதேனா’’திஆதி³. ஏதே பன தயோதி அத்தனா விஸும் அனந்தரம் த³ஸ்ஸிதே ஸந்தா⁴யாஹ. யதா²த³ஸ்ஸிதாதி அட்ட²கதா²யம் நித்³தா⁴ரேத்வா த³ஸ்ஸிதப்³பா³காரா பச்சுப்பன்னேனாதீதாத³யோ யே பாளியம் உஜுகமேவ ஆக³தா. ‘‘ந விஸும் விஜ்ஜந்தீ’’தி வுத்தமேவத்த²ம் ‘‘தத்த² தத்த² ஹீ’’திஆதி³னா பாகடதரம் கரோதி. தத்த² படிலோமபுச்சா²ஹீதி ‘‘யஸ்ஸ வா பன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏவமாதி³காஹி பட²மபதே³ வுத்தஸ்ஸ படிலோமவஸேன பவத்தாஹி. தேனேவாதி நயதோ யோஜேதும் ஸக்குணேய்யத்தா ஏவ. மிஸ்ஸககாலபே⁴தே³ஸு சாதி ந கேவலம் அமிஸ்ஸககாலபே⁴தே³ஸுயேவ, அத² கோ² மிஸ்ஸககாலபே⁴தே³ஸு சாதி அத்தோ². ந யோஜனாஸுகரதாய ஏவ புரிமே அயோஜனா, அத² கோ² ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம்பீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அமிஸ்ஸக…பே… வுத்தானீ’’தி.

யேன காரணேனாதி யேன ஏகபத³த்³வயஸங்க³ஹிதானம் க²ந்தா⁴னம் உப்பாத³ஸ்ஸ நிரோத⁴ஸ்ஸ லாப⁴ஸங்கா²தேன காரணேன. யதா²க்கமம் புரேபஞ்ஹோ பச்சா²பஞ்ஹோதி ச நாமம் வுத்தம். ச-ஸத்³தே³ன புரேபச்சா²பஞ்ஹோதி ச நாமம் வுத்தந்தி நித்³தா⁴ரேத்வா யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² பன ‘‘ஏகபத³த்³வயஸங்க³ஹிதான’’ந்தி இத³ம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா க³ஹேதப்³ப³ம். தமேவத்த²ம்பி விவரதி ‘‘யஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³னா. தத்த² யஸ்ஸாதி யஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ. ‘‘பஞ்ஹோ’’தி சேத்த² புச்ச²னவஸேன பவத்தம் வசனம் வேதி³தப்³ப³ம். தேனேவாஹ ‘‘பரிபூரேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³த்த²ஸங்க³ண்ஹனதோ’’தி. தம் ஸரூபத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் தம்விஸ்ஸஜ்ஜனம், தம் வா யதா²வுத்தம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஏதஸ்ஸாதி தம்விஸ்ஸஜ்ஜனோ, தஸ்ஸ தம்விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ. புரிமகோட்டா²ஸேனாதி புரிமேன உத்³தே³ஸபதே³ன. தேன ஹி விஸ்ஸஜ்ஜனபத³ஸ்ஸ ஸமானத்த²தா இத⁴ ஸதி³ஸத்த²தா. ஏகேன பதே³னாதி ஏகேன பதா⁴னாப்பதா⁴னேன யமகபதே³ன, ந பட²மபதே³னேவாதி அத்தோ². உப்பாத³னிரோத⁴லாப⁴ஸாமஞ்ஞமத்தேனாதி உப்பாத³ஸ்ஸ வா நிரோத⁴ஸ்ஸ வா லப்³ப⁴மானதாய ஸமானதாமத்தேன. ஸன்னிட்டா²னபத³…பே… யுத்தந்தி இத³ம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘யத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா புரேபஞ்ஹஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா வுத்தம். யதி³பி தத்த² ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜிதத்தா வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உப்பாதோ³ லப்³ப⁴தீதி வுத்தம், யோ பன ஸன்னிட்டா²னபத³ஸங்க³ஹிதோ ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அனுப்பாதோ³ பாளியம் அனுஞ்ஞாதரூபேன டி²தோ, தஸ்ஸ வஸேன புரேபஞ்ஹோ யுத்தோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவஞ்ஹி புரிமகோட்டா²ஸேன ஸதி³ஸத்த²தா ஹோதி.

‘‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜித்தா²’’தி ஏத்த² ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அனுப்பன்னபுப்³ப³தாபடிக்கே²பமுகே²ன இதரஸ்ஸ படிக்கி²பீயதீதி ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸேவ யதா²வுத்தபடிக்கே²போ பதா⁴னபா⁴வேன வுத்தோ. ஏஸேவ நயோ அஞ்ஞேஸுபி ஏதி³ஸேஸு டா²னேஸூதி ஆஹ ‘‘ஸன்னிட்டா²னத்த²ஸ்ஸேவ படிக்கி²பனம் படிக்கே²போ’’தி. ‘‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நிருஜ்ஜ²தீ’’தி ஏத்த² பன ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உப்பாத³லக்க²ணம் கத்வா வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ புச்சீ²யதீதி ஸோ ஏவ ‘‘நோ’’தி படிஸேதீ⁴யதி. ஏஸ நயோ அஞ்ஞேஸுபி ஏதி³ஸேஸு டா²னேஸூதி வுத்தம் ‘‘ஸம்ஸயத்த²னிவாரணம் படிஸேதோ⁴’’தி. ‘‘ந-காரவிரஹித’’ந்தி ஏதேன படிஸேத⁴ஸ்ஸ படிஸேதி⁴தமாஹ. யதி³ ஏவம் பாளிக³திபடிஸேத⁴விஸ்ஸஜ்ஜனானம் கோ விஸேஸோதி ஆஹ ‘‘தத்த² உப்பத்தீ’’திஆதி³.

ததே³கதே³ஸபக்கே²பவஸேனாதி தேஸம் சதுன்னம் பஞ்ஹானம் பஞ்சன்னஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனானம் ஏகதே³ஸஸ்ஸ பக்கி²பனவஸேன. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘பட²மே டா²னே பரிபுண்ணபஞ்ஹஸ்ஸ புரிமகோட்டா²ஸே ஸரூபத³ஸ்ஸனேனா’’திஆதி³. யோ பனேத்த² பஞ்ஹேஸு விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு ச ஸத்தவீஸதியா டா²னேஸு பக்கே²பம் லப⁴தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரிபுண்ணபஞ்ஹோ ஏவா’’திஆதி³ வுத்தம். பாளிவவத்தா²னத³ஸ்ஸனாதி³தோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன புச்சா²விப⁴ங்கோ³ விஸ்ஸஜ்ஜனாடா²னானி ஏகஸ்மிம் பஞ்ஹே யோஜனானயோதி இமேஸம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸுத்³தா⁴வாஸானந்திஆதி³ பாளியா பத³ம் உத்³த⁴ரித்வா அத்த²த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். ‘‘யஸ்ஸ யத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ தத்த² வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜித்தா²’’தி இமஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஹோதி ‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸானம் தேஸம் தத்தா²’’தி. தத்த² ஏகபூ⁴மியம் து³தியா உபபத்தி நத்தீ²தி ஏகிஸ்ஸா பூ⁴மியா ஏகஸ்ஸ அரியபுக்³க³லஸ்ஸ து³தியவாரம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம் நத்தீ²தி அத்தோ². ததியவாராதீ³ஸு வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ஸ்வாயமத்தோ² யதா² ஞாபிதோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘படிஸந்தி⁴தோ பபு⁴தி ஹி…பே… பவத்தா’’தி வுத்தம். தேன அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னவஸேனாயம் தே³ஸனா பவத்தாதி த³ஸ்ஸேதி. ஆதா³னனிக்கே²பபரிச்சி²ன்னம் கம்மஜஸந்தானம் ஏகத்தேன க³ஹேத்வா தஸ்ஸ வஸேன உப்பாத³னிரோதே⁴ஸு வுச்சமானேஸு அகம்மஜேஸு குஸலாதீ³ஸு கத²ந்தி சோத³னாயம் தேபி இத⁴ தம்னிஸ்ஸிதா ஏவ கதாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தஸ்மிஞ்ஹி…பே… த³ஸ்ஸிதா’’தி. தேனேவாதி கம்மஜஸந்தானேனேவ. தஸ்மாதி ஏககம்மனிப்³ப³த்தஸ்ஸ விபாகஸந்தானஸ்ஸ ஏகத்தேன க³ஹிதத்தா. தஸ்ஸாதி கம்மஜஸந்தானஸ்ஸ. பஞ்சஸு ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு யதா² பச்சேகம் ‘‘ஏகிஸ்ஸா பூ⁴மியா து³தியா உபபத்தி நத்தீ²’’தி யதா²வுத்தபாளியா விஞ்ஞாயதி, ஏவம் ‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸான’’ந்தி அவிஸேஸவசனதோ ஸகலேபி ஸுத்³தா⁴வாஸே ஸா நத்தீ²தி தாய கஸ்மா ந விஞ்ஞாயதீதி சோத³னம் ஸமுட்டா²பேத்வா ஸயமேவ பரிஹரிதும் ‘‘கஸ்மா பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு ஹேட்டா²பூ⁴மிகஸ்ஸ அஸதி இந்த்³ரியபரிபாகே உபரிபூ⁴மிஸமுப்பத்தி ந ஸக்கா படிஸேதே⁴தும் உத்³த⁴ம்ஸோதவசனதோ. உத்³த⁴மஸ்ஸ தண்ஹாஸோதம் வட்டஸோதஞ்சாதி ஹி உத்³த⁴ம்ஸோதோ. தேனாஹ ‘‘உத்³த⁴ம்ஸோதபாளிஸப்³பா⁴வா’’தி. ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³தி யதா² ந விருஜ்ஜ²ந்தி, ஏவம் நேதப்³பா³. ததா² சேவ ஸம்வண்ணிதம்.

ஏதேன ஸன்னிட்டா²னேனாதி அங்கிதோகாஸபா⁴விரூபுப்பாத³ஸன்னிஸ்ஸயேன நிச்ச²யேன. விஸேஸிதா ததா²பா⁴விரூபபா⁴வினோ. அஸஞ்ஞஸத்தாபீதி ந கேவலம் பஞ்சவோகாரா ஏவ, அத² கோ² அஸஞ்ஞஸத்தாபி. தே ஏவ அஸஞ்ஞஸத்தே ஏவ க³ஹேத்வா புரிமகோட்டா²ஸேதி அதி⁴ப்பாயோ. தேன யே ஸன்னிட்டா²னேன வஜ்ஜிதாதி தேன யதா²வுத்தஸன்னிட்டா²னேன யே விரஹிதா, தே ததா² ந வத்தப்³பா³தி அத்தோ². இதா³னி ‘‘தே ததோ’’திஆதி³னா த³ஸ்ஸேதி. ததோதி அஸஞ்ஞாப⁴வதோ. பச்சி²மப⁴விகானந்தி ஏத்த² பச்சி²மப⁴வம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கிம் பஞ்சவோகாராதீ³’’திஆதி³ வுத்தம். அபச்சி²மப⁴விகானம்பி அரூபானம் அரூபப⁴வே யதா² ரூபக்க²ந்தோ⁴ நுப்பாதி³, ஏவம் தத்த² பச்சி²மப⁴விகானம் வேத³னாக்க²ந்தோ⁴பீதி ஆஹ ‘‘ஏதேன ஸன்னிட்டா²னேன ஸங்க³ஹிதத்தா’’தி. தேனாஹ ‘‘தேஸம்…பே… ஆஹா’’தி. தத்த² தேஸந்தி பச்சி²மப⁴விகானம். தத்தா²தி அரூபப⁴வே. இதரானுப்பத்திபா⁴வஞ்சாதி இதரஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜனஸப்³பா⁴வம்பி. ஸப்படிஸந்தி⁴கானம்பி ஸுத்³தா⁴வாஸானம் க²ந்த⁴பே⁴த³ஸ்ஸ பரினிப்³பா³னபரியாயோ ஓளாரிகதோ³ஸப்பஹானதோ கிலேஸூபஸமஸாமஞ்ஞேன வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி தேஸந்தி தம்தம்பூ⁴மியம் டி²தானம் ஸப்³பே³ஸம் ஸுத்³தா⁴வாஸானம். யதா² பனாதிஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் பாகடதரம் கரோதி. அனந்தா லோகதா⁴துயோதி இத³ம் ஓகாஸஸ்ஸ பரிச்சே²தா³பா⁴வம்யேவ த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். புக்³க³லவஸேன ஸமானாதா⁴ரதாய ஸமானகாலத்தேன அஸம்ப⁴வந்தோ ஓகாஸவஸேன பன ஸம்ப⁴வந்தோ ஸம்கிண்ணா விய ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸம்கிண்ணதா ஹோதீ’’தி.

பவத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பரிஞ்ஞாவாரவண்ணனா

206-208. தஸ்ஸாபீதி புக்³க³லோகாஸவாரஸ்ஸபி. ஓகாஸே புக்³க³லஸ்ஸேவாதி யதா²க³ஹிதே ஓகாஸே யோ புக்³க³லோ, தஸ்ஸேவ ஓகாஸவிஸிட்ட²புக்³க³லஸ்ஸேவாதி அத்தோ². யதா² பன புக்³க³லவாரே லப்³ப⁴மானே புக்³க³லோகாஸவாரோபி லப்³ப⁴தி, ஏவம் ஓகாஸவாரோபி லப்³பே⁴ய்யாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஓகாஸவாரோபி சா’’தி. தஸ்மாதி யஸ்மா வுச்சமானோபி ஓகாஸோ புக்³க³லஸ்ஸ விஸேஸபா⁴வேனேவ வுச்சேய்ய, ந விஸும், தஸ்மா.

அஞ்ஞதா²தி பவத்திவாரே விய ஆதா³னனிக்கே²பபரிச்சி²ன்னம் கம்மஜஸந்தானம் ஏகத்தேன க³ஹேத்வா தஸ்ஸ உப்பாத³னிரோத⁴வஸேன பரிஞ்ஞாவசனே. ‘‘யோ ரூபக்க²ந்த⁴ம் பரிஜானாதீ’’தி ஸன்னிட்டா²னபத³ஸங்க³ஹிதத்தா²பா⁴வத³ஸ்ஸனமுகே²ன இதரஸ்ஸபி அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ருபக்க²ந்த⁴பரிஜானனஸ்ஸ அபா⁴வா’’தி வுத்தம். ‘‘ஆமந்தா’’தி ச கதம், தஸ்மா பவத்தே சித்தக்க²ணவஸேனேவேத்த² தயோ அத்³தோ⁴ லப்³ப⁴ந்தீதி அத்தோ². ‘‘அக்³க³மக்³க³ஸமங்கி³ஞ்ச அரஹந்தஞ்சா’’தி த்³வின்னம் பதா³னம் ‘‘ரூபக்க²ந்த⁴ஞ்ச ந பரிஜானந்தி வேத³னாக்க²ந்த⁴ஞ்ச ந பரிஜானித்தா²’’தி த்³வீஹி பதே³ஹி யதா²க்கமம் ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ட²பேத்வா அவஸேஸா புக்³க³லா’’தி பன பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம். அக்³க³மக்³க³…பே… நத்தீ²தி இமினா அரஹத்தமக்³க³ஞாணஸ்ஸேவ பரிஞ்ஞாமத்த²கப்பத்தியா பரிஞ்ஞாகிச்சம் ஸாதிஸயம், தத³பா⁴வா ந இதரேஸந்தி த³ஸ்ஸேதி. யதோ தஸ்ஸேவ வஜிரூபமதா வுத்தா, ஸேஸானஞ்ச விஜ்ஜூபமதா. தேனாதி தேன யதா²வுத்தேன வசனேன. தத³வஸேஸஸப்³ப³புக்³க³லேதி ததோ அக்³க³மக்³க³ஸமங்கி³தோ அவஸேஸஸப்³ப³புக்³க³லே. இமம் பன யதா²வுத்ததோ³ஸம் பரிஹரந்தா ‘‘புது²ஜ்ஜனாத³யோ ஸந்தா⁴யா’’தி வத³ந்தி.

பரிஞ்ஞாவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

க²ந்த⁴யமகவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஆயதனயமகம்

1. பண்ணத்திவாரோ

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா

1-9. வுத்தனயேனாதி ‘‘அவயவபதே³ஹி வுத்தோ ஏகதே³ஸோ ஸகலோ வா ஸமுதா³யபதா³னம் அத்தோ², ஸமுதா³யபதே³ஹி பன வுத்தோ ஏகந்தேன அவயவபதா³னம் அத்தோ²’’திஆதி³னா வுத்தேன நயேன. ஏதேன யதா²வுத்தஅத்த²வண்ணனானயத³ஸ்ஸனதாய ஸப்³ப³பண்ணத்திவாராதீ³ஸு யதா²ரஹம் அத்தோ² நேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி.

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா

10-17. வாயனம் ஸவிஸயம் ப்³யாபேத்வா பவத்தனம், தயித³ம் யதா² க³ந்தா⁴யதனே லப்³ப⁴தி, ஏவம் ஸீலாதீ³ஸுபீதி பாளியம் ‘‘ஸீலக³ந்தோ⁴’’திஆதி³ வுத்தம் ‘‘ஸீலாதி³யேவ க³ந்தோ⁴’’தி கத்வா. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸீலக³ந்தோ⁴…பே… நாமானீ’’தி. யஸ்மா பன ஸவிஸயப்³யாபனம் தத்த² பஸடபா⁴வோ பாகடபா⁴வோ வா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘பஸாரணட்டே²ன பாகடபா⁴வட்டே²ன வா’’தி வுத்தம். அத்தனோ வத்து²ஸ்ஸ ஸூசனம் வா வாயனம். ‘‘தே³வகாயா ஸமாக³தா (தீ³. நி. 2.332; ஸம். நி. 1.37), பண்ணத்தித⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 108) ஸமூஹபஞ்ஞத்தீஸுபி காயத⁴ம்மஸத்³தா³ ஆக³தாதி ‘‘ஸஸபா⁴வ’’ந்தி விஸேஸேதி. காயவசனேன…பே… நத்தீ²தி இத³ம் ‘‘ந த⁴ம்மோ நாயதன’’ந்தி ஏத்த² த⁴ம்மஸத்³த³ஸ்ஸ வினிவத்தவிஸேஸஸப்³ப³ஸபா⁴வத⁴ம்மவாசகதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந த⁴ம்மாயதனஸங்கா²தத⁴ம்மவிஸேஸவாசகதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பவத்திவாரவண்ணனா

18-21. ஏதஸ்மிந்தி பவத்திவாரே. புச்சா²மத்தலாபே⁴னாதி மோக⁴புச்சா²பா⁴வமாஹ. ஏகேகந்தி ‘‘யஸ்ஸ சக்கா²யதனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனம் உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³கம் ஏகேகம். பஞ்சாதி ‘‘யஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ க³ந்தா⁴யதனம் உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதீ³னி பஞ்ச. புச்சா²மத்தலாபே⁴ன ஸங்க³ஹம் அனுஜானந்தோ ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன ஹாபேதப்³பா³னீ’’தி ஆஹ. ‘‘வக்க²தி ஹீ’’திஆதி³னா யதா²வுத்தமத்த²ம் அட்ட²கதா²ய ஸமத்தே²தி.

ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனந்தி ஸாமஞ்ஞவசனம் விஸேஸனிவிட்ட²மேவ ஹோதீதி தம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘புக்³க³லவாரமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி வத்வா தஸ்ஸா பன ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாய அப்³யாபிதத்தா யத்த² ஸதி³ஸம், தத்தா²பி விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஓகாஸவாரே பன…பே… விஸ்ஸஜ்ஜித’’ந்தி ஆஹ. தத்த² தந்தி து³தியம். புக்³க³லவாரேபீதி யத்த² ஸதி³ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனம், தத்த² புக்³க³லவாரேபி விஸ்ஸஜ்ஜிதம், பகே³வ ஓகாஸவாரேதி அதி⁴ப்பாயோ. விரத்தகாமகம்மனிப்³ப³த்தஸ்ஸாதி பா⁴வனாப³லேன விரத்தோ காமோ ஏதேனாதி விரத்தகாமம், ரூபாவசரகம்மம், ததோ நிப்³ப³த்தஸ்ஸ. படிஸந்தி⁴ ஏவ பீ³ஜம் படிஸந்தி⁴பீ³ஜம், தஸ்ஸ. ‘‘ஏவம்ஸபா⁴வத்தா’’தி ஏதேன ஏகந்ததோ காமதண்ஹானிதா³னகம்மஹேதுகானி கா⁴னாதீ³னீதி த³ஸ்ஸேதி. க³ந்தா⁴த³யோ ச ந ஸந்தீதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் தேஸம்பி அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

‘‘ஸச்ச’’ந்தி யதா²வுத்தவஸேன க³ஹேதப்³ப³ம் சோத³கேன வுத்தமத்த²ம் ஸம்படிச்சி²த்வா புன யேனாதி⁴ப்பாயேன தானி யமகானி ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்ராயம் ஸங்கே²பத்தோ² – தத்த² சக்கா²யதனமூலகேஸு கா⁴னாயதனயமகேன ‘‘ஸசக்கு²கானம் அகா⁴னகானம் உபபஜ்ஜந்தான’’ந்திஆதி³னா நயேன ஜிவ்ஹாகாயாயதனயமகானி யதா² ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானி, ததா² இத⁴ கா⁴னாயதனமூலகேஸு கா⁴னாயதனயமகேன தானி ஜிவ்ஹாகாயாயதனயமகானி ‘‘யஸ்ஸ கா⁴னாயதனம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஜிவ்ஹாயதனம் உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா’’திஆதி³னா நயேன ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானீதி. ஏவமேத்த² உப⁴யேஸம் விஸும் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாய இத³ம் வுத்தம், ந ஏகஜ்ஜ²ம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாய. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா தத்த² தத்தே²வ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதா பாளிஅனாருள்ஹதாய காரண’’ந்தி. ஏவஞ்ச ஸதி சக்கா²யதனமூலக்³க³ஹணம் கிமத்தி²யந்தி ஆஹ ‘‘நித³ஸ்ஸனபா⁴வேனா’’திஆதி³. தத்த² நித³ஸ்ஸனபா⁴வேனாதி நித³ஸ்ஸனபூ⁴தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாஸங்கா²தேன நித³ஸ்ஸனபா⁴வேனேவ, ந பன தேஸம் நித³ஸ்ஸிதப்³பே³ஹி ஸப்³ப³தா² ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதாயாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘யேபு⁴ய்யதாயா’’தி வுத்தம் யேபு⁴ய்யதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஸு ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஏவந்தி இமினா ‘‘ஆமந்தா’’தி படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனேன யதா²வுத்தவசனஸ்ஸேவ விஸ்ஸஜ்ஜனபா⁴வானுஜானனம் கத்தப்³ப³ந்தி இமமத்த²ம் ஆகட்³ட⁴தி. ஸாதி து³தியபுச்சா². கா⁴னாயதனயமகேனாதி சக்கா²யதனமூலகேஸு கா⁴னாயதனயமகேனேவ. தம்ஸேஸானீதி தேன கா⁴னாயதனமூலககாயாயதனயமகேன ஸத்³தி⁴ம் ஸேஸானி. ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா அனாருள்ஹானீதி ஏத்த² ‘‘அனாருள்ஹானீ’’தி ஏத்தகமேவ ததா²-ஸத்³தே³ன அனுகட்³டீ⁴யதி, ந ‘‘ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா²தி…பே… ஸமஞ்ஞேனா’’தி வத்வா இதா³னி ‘‘காரணஸாமஞ்ஞேனா’’தி வுத்தஸ்ஸ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கா⁴னஜிவ்ஹாகாயாயதனானம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அக³ப்³ப⁴ஸேய்யகேஸு பவத்தமானானந்தி ஏத்தா²பி ‘‘ஸஹசாரிதாயா’’தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம், ததா² ‘‘க³ப்³ப⁴ஸேய்யகேஸு ச பவத்தமானான’’ந்தி. இதரானி கா⁴னாயதனமூலகானி ஜிவ்ஹாகாயாயதனயமகானி த்³வே ந விஸ்ஸஜ்ஜீயந்தி, கா⁴னாயதனமூலகேஸு ச யமகேஸு விஸ்ஸஜ்ஜிதேஸு இதரத்³வயமூலகானி ஜிவ்ஹாகாயாயதனமூலகானி ந விஸ்ஸஜ்ஜீயந்தி அவிஸேஸத்தா அப்பவிஸேஸத்தா சாதி யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² காயாயதனயமகே து³தியபுச்சா²வஸேன அப்பவிஸேஸோ, இதரவஸேன அவிஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. ரூபாயதனமனாயதனேஹி ஸத்³தி⁴ந்தி இத³ம் ரூபாயதனமூலகமனாயதனவஸேன வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ரூபாயதன…பே… அதி⁴ப்பாயோ’’தி. தேனேவாஹ ‘‘ரூபாயதனமூலகேஸு ஹீ’’திஆதி³. யமகானந்தி ரூபாயதனமூலகக³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³யதனயமகானம். து³தியபுச்சா²னந்தி யதா²வுத்தயமகானம்யேவ து³தியபுச்சா²னம். வுத்தனயேனாதி ‘‘ஸரூபகானம் அசித்தகான’’ந்திஆதி³னா வுத்தேன நயேன. ஆதி³புச்சா²னந்தி தேஸம்யேவ யமகானம் பட²மபுச்சா²னம்.

ஹேட்டி²மேஹீதி இத³ம் அவிஸேஸவசனம்பி யேஸு ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதா ஸம்ப⁴வதி, தத³பேக்க²ந்தி ஆஹ ‘‘க³ந்த⁴ரஸ…பே… அத்தோ²’’தி. உத்³தி³ட்ட²த⁴ம்மேஸு உத்³தே³ஸானுரூபம் லப்³ப⁴மானவிஸேஸகத²னம் விஸ்ஸஜ்ஜனம், யோ தத்த² ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் உத்³தே³ஸானுரூபகு³ணேன உபலப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ அகத²னம்பி அத்த²தோ விஸ்ஸஜ்ஜனமேவ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அவிஸ்ஸஜ்ஜனேனேவ அலப்³ப⁴மானதாத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜிதானி நாம ஹோந்தீ’’தி.

சக்கு²விகலஸோதவிகலா விய சக்கு²ஸோதவிகலோபி லப்³ப⁴தீதி ஸோ பன அட்ட²கதா²யம் பி-ஸத்³தே³ன ஸங்க³ஹிதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஜச்சந்த⁴ம்பி…பே… வேதி³தப்³போ³’’தி ஆஹ. பரிபுண்ணாயதனமேவ ஓபபாதிகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஏத்த² அட்டா²னப்பயுத்தோ ஏவ-ஸத்³தோ³தி தஸ்ஸ டா²னம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வுத்தமேவாதி அத்தோ²’’தி வத்வா தேன பரிபுண்ணாயதனஸ்ஸ தத்த² அனியதத்தா அபரிபுண்ணாயதனஸ்ஸபி ஸங்க³ஹோ ஸித்³தோ⁴தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேன ஜச்சந்த⁴ப³தி⁴ரம்பி ஸந்தா⁴ய வுத்ததா ந நிவாரிதா ஹோதீ’’தி ஆஹ.

22-254. தஸ்மிம் புக்³க³லஸ்ஸ அனாமட்ட²த்தாதி கஸ்மா வுத்தம், யாவதா ‘‘ரூபீப்³ரஹ்மலோகம் புச்ச²தீ’’தி இமினாபி ஓகாஸோயேவ ஆமட்டோ²தி. ‘‘ஆமந்தா’’தி படிஞ்ஞாய காரணவிபா⁴வனாதி⁴ப்பாயேனேவ ‘‘கஸ்மா படிஞ்ஞாத’’ந்தி சோத³னம் ஸமுட்டா²பேத்வா தம் காரணம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ ‘‘நனூ’’திஆதி³மாஹ. க³ப்³ப⁴ஸேய்யகபா⁴வம் க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீதி பச்சி²மப⁴விகம் ஸந்தா⁴யாஹ. தத³வத்த²ஸ்ஸாதி பச்சி²மப⁴வாவத்த²ஸ்ஸ. ப⁴விஸ்ஸந்தஸ்ஸாதி பா⁴வினோ. படிஞ்ஞாதப்³ப³த்தாதி ‘‘உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி படிஞ்ஞாதப்³ப³த்தா.

அத² கஸ்மாதி ஏத்தா²யம் ஸங்கே²பத்தோ² – யதி³ ‘‘யஸ்ஸ ரூபாயதனம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி புச்சா²யம் வுத்தேன விதி⁴னா படிஞ்ஞாதப்³ப³ம், அத² கஸ்மா அத² கேன காரணேன படிலோமே ‘‘யஸ்ஸ வா பன ரூபாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி புச்சா²ய ‘‘ஆமந்தா’’தி படிஞ்ஞாதம், நனு இத³ம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விருத்³த⁴ந்தி? நனூதிஆதி³னாபி சோத³கோ தமேவ விரோத⁴ம் விபா⁴வேதி. நோ ச நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி ஏவாதி அத்தோ². ‘‘தஸ்மிம் ப⁴வே’’திஆதி³ தஸ்ஸ பரிஹாரோ. தத்த² தஸ்மிம் ப⁴வேதி யஸ்மிம் ப⁴வே ‘‘ரூபாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம் பவத்தமானத்தா, தஸ்மிம் ப⁴வே. அனாக³தபா⁴வேன அவசனதோதி பா⁴வீபா⁴வேன அவத்தப்³ப³தோ ஆரத்³து⁴ப்பாத³பா⁴வேன பவத்தமானத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவாஹ ‘‘ப⁴வந்தரே ஹீ’’திஆதி³. ந பன வுச்சதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவஞ்ச கத்வாதிஆதி³னா பாட²ந்தரேன யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸமத்தே²தி.

யஸ்மிம் அத்தபா⁴வே யேஹி ஆயதனேஹி ப⁴விதப்³ப³ம், தம்தம்ஆயதனனிப்³ப³த்தககம்மேன அவஸ்ஸம்பா⁴வீஆயதனஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ, ஸந்தானஸ்ஸ வா, ‘‘யஸ்ஸ வா பன ரூபாயதனம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா, யஸ்ஸ வா பன ரூபாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா’’தி ச ஏவம் பவத்தம் புச்சா²த்³வயவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஆயதனபடிலாப⁴ஸ்ஸ ஜாதிபா⁴வதோ ஸுட்டு² உபபன்னம் ப⁴வதி. பச்சி²மப⁴விகாத³யோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன அரூபே உப்பஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யனகா ஸங்க³ய்ஹந்தி. இத³ம்பி விஸ்ஸஜ்ஜனம். அபி⁴னந்தி³தப்³ப³த்தாதி ‘‘ஆமந்தா’’தி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³த்தா.

யம் பன அகா⁴னகானம் காமாவசரம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யஸ்ஸ விபாகோ கா⁴னாயதனுப்பத்திதோ புரேதரமேவ உபச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதி, தம் கா⁴னாயதனானிப்³ப³த்தககம்மந்தி வுத்தம். கத²ம் பனீதி³ஸம் கம்மம் அத்தீ²தி விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ யத்தா²’’திஆதி³. ஏவம்பி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகோ ஏவ இத⁴ அகா⁴னகோதி அதி⁴ப்பேதோதி கத²மித³ம் விஞ்ஞாயதீதி சோத³னாய ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³ம் வத்வா தமத்த²ம் ஸாதே⁴தும் ‘‘த⁴ம்மஹத³யவிப⁴ங்கே³’’திஆதி³ வுத்தம். அவசனத்தம்பி ஹி யதா²த⁴ம்மஸாஸனே அபி⁴த⁴ம்மே படிக்கே²போயேவாதி. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஆயதனயமகே. யதா²த³ஸ்ஸிதாஸூதி ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸோதாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நுப்பஜ்ஜதி, யஸ்ஸ யத்த² கா⁴னாயதனம் ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ தத்த² ரூபாயதனம் ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ச த³ஸ்ஸிதப்பகாராஸு புச்சா²ஸு. ஆமந்தாதி வுத்தந்தி அத² கஸ்மா ந விஞ்ஞாயதீதி யோஜனா. ஏதாஸு புச்சா²ஸு கஸ்மா படிவசனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந கதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸன்னிட்டா²னேன க³ஹிதத்த²ஸ்ஸாதி ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸோதாயதனம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, யஸ்ஸ யத்த² கா⁴னாயதனம் ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ச ஏவமாதி³கேன ஸன்னிட்டா²னபதே³ன க³ஹிதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ. ஏகதே³ஸே ஸம்ஸயத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வேனாதி ஏகதே³ஸே ஸம்ஸயிதப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வேன ஸன்னிட்டா²னத்த²படியோக³பூ⁴தஸம்ஸயத்த²ஸ்ஸ படிவசனஸ்ஸ அகரணதோ ‘‘ஆமந்தா’’தி படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ அகத்தப்³ப³தோ அத்த²ஸ்ஸ அபி⁴ந்தி³த்வா ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா அவத்தப்³ப³தோ. தேனாஹ ‘‘பி⁴ந்தி³தப்³பே³ஹி ந படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஹோதீ’’தி.

யதி³ ஸியாதி பி⁴ந்தி³த்வா வத்தப்³பே³பி அத்தே² யதி³ படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸியா, பரிபுண்ணவிஸ்ஸஜ்ஜனமேவ ந ஸியா அனோகாஸபா⁴வதோ பி⁴ந்தி³தப்³ப³தோ சாதி அத்தோ². ததா² ஹி ‘‘பஞ்சவோகாரே பரினிப்³ப³ந்தானம், அரூபே பச்சி²மப⁴விகானம், யே ச அரூபம் உபபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸந்தி, தேஸம் சவந்தானம் தேஸம் ஸோதாயதனஞ்ச நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, சக்கா²யதனஞ்ச நுப்பஜ்ஜதீ’’தி ச, ததா² ‘‘ரூபாவசரே பரினிப்³ப³ந்தானம், அரூபானம் தேஸம் தத்த² கா⁴னாயதனஞ்ச ந நிருஜ்ஜ²தி, ரூபாயதனஞ்ச ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ச தத்த² விபா⁴க³வஸேன பவத்தோ பாட²ஸேஸோ. அத² கஸ்மாதி யதி³ அபி⁴ந்தி³தப்³பே³ படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம், ந பி⁴ந்தி³தப்³பே³, ஏவம் ஸந்தே ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ சக்கு²ந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா’’தி இமினா படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனேன க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் ஸோமனஸ்ஸபடிஸந்தி⁴ நத்தீ²தி கஸ்மா ந விஞ்ஞாயதி, பி⁴ந்தி³தப்³பே³ ந படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஹோதீதி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ந்தி? தம் ந, அஞ்ஞாய பாளியா தத³த்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாயமானத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காமதா⁴துயா’’திஆதி³மாஹ.

‘‘யம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ந நிருஜ்ஜ²தி, தம் சித்தம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி, நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி? ஆமந்தா’’தி தஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ அனாக³தபா⁴வேன தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே யதா² வுத்தோ, ஏவம் தஸ்ஸேவ கம்மஜஸந்தானஸ்ஸ நிரோதோ⁴ தஸ்ஸ உப்பாதே³ அனாக³தபா⁴வேன வத்தப்³போ³. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஏகசித்தஸ்ஸ நாம உப்பாத³க்க²ணே நிரோதோ⁴ அனாக³தபா⁴வேன வுச்சதி, கிமங்க³ம் பன ஏகஸந்தானஸ்ஸா’’தி. ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³ஸ்மிம் அனாக³தவாரே. உபபஜ்ஜந்தானம் ஏவ வஸேன ஸோ நிரோதோ⁴ ததா² அனாக³தபா⁴வேன வுத்தோ, கஸ்மா பனேத்த² நிரோதோ⁴ உபபன்னானம் வஸேன ந வுத்தோதி ஆஹ ‘‘உப்பன்னானம் பனா’’திஆதி³. தஸ்ஸேவ யதா²பவத்தஸ்ஸ கம்மஜஸந்தானஸ்ஸ ஏவ. தஸ்மாதி யஸ்மா உப்பாத³க்க²ணதோ உத்³த⁴ம் நிரோதோ⁴ ஆரத்³தோ⁴ நாம ஹோதி, தஸ்மா. பே⁴தே³ ஸதிபி காலபே⁴தா³மஸனஸ்ஸ காரணே ஸதிபி. அனாக³தகாலாமஸனவஸேனேவ நிரோத⁴ஸ்ஸேவ வஸேன விஸ்ஸஜ்ஜனத்³வயம் உபபன்னமேவ யுத்தமேவ ஹோதீதி. அஞ்ஞேஸம் வஸேன நிரோத⁴ஸ்ஸேவ வத்தும் அஸக்குணேய்யத்தா ‘‘அரஹத’’ந்தி வுத்தம்.

யதி³ உபபத்திஅனந்தரம் நிரோதோ⁴ ஆரத்³தோ⁴ நாம ஹோதி, அத² கஸ்மா சுதியா நிரோத⁴வசனந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தன்னிட்டா²னபா⁴வதோ பன சுதியா நிரோத⁴வசன’’ந்தி. தன்னிட்டா²னபா⁴வதோதி தஸ்ஸ ஸந்தானஸ்ஸ நிட்டா²னபா⁴வதோ. பவத்தேதிஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ பாகடகரணம். தத்த² தஸ்ஸாதி ஸந்தானஸ்ஸ. வக்க²தீதிஆதி³பி பவத்தே நிரோத⁴ம் அனாதி³யித்வா சுதினிரோத⁴ஸ்ஸேவ க³ஹிததாய காரணவசனம். தேனாதி தேன யதா²வுத்தேன பாட²ந்தரவசனேன. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ‘‘யஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’திஆதி³கே ஆயதனயமகே. யதி³ பவத்தே நிருத்³த⁴ஸ்ஸபி சுதியா ஏவ நிரோதோ⁴ இச்சி²தோ, ‘‘ஸசக்கு²கான’’ந்திஆதி³ கத²ந்தி ஆஹ ‘‘ஸசக்கு²கானந்திஆதீ³ஸு ச படிலத்³த⁴சக்கு²கானந்திஆதி³னா அத்தோ² விஞ்ஞாயதீ’’தி. தேதி அரூபே பச்சி²மப⁴விகா. அசக்கு²கவசனஞ்ச ஸாவஸேஸந்தி யோஜனா.

பவத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆயதனயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. தா⁴துயமகம்

1-19. ஸத்³த³தா⁴துஸம்ப³ந்தா⁴னந்தி இத³ம் யானி சக்கு²தா⁴தாதி³மூலகேஸு ஸத்³த³யமகானி, ஸப்³பா³னி ச ஸத்³த³தா⁴துமூலகானி, தானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஹி தானி சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴தாதி³ஸம்ப³ந்தா⁴னி விய சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன லப்³ப⁴ந்தி, ஏதேனேவ ஆயதனயமகேபி பவத்திவாரே ஸத்³த³தா⁴துஸம்ப³ந்தா⁴னம் யமகானம் அலப்³ப⁴மானதா ச வேதி³தப்³பா³.

தா⁴துயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸச்சயமகம்

1. பண்ணத்திவாரவண்ணனா

10-26. ஸோதி து³க்க²ஸத்³தோ³. அஞ்ஞத்தா²தி ஸங்கா²ரது³க்க²விபரிணாமது³க்க²து³க்கா²தி⁴ட்டா²னேஸு. அஞ்ஞனிரபேக்கோ²தி ஸங்கா²ராதி³பத³ந்தரானபேக்கோ². தேனாதி அஞ்ஞனிரபேக்க²து³க்க²பத³க்³க³ஹணதோ. தஸ்மிம் து³க்க²து³க்கே² விஸயபூ⁴தே. ஏஸ து³க்க²ஸத்³தோ³ ‘‘து³க்க²ம் து³க்க²ஸச்ச’’ந்தி ஏத்த² பட²மோ து³க்க²ஸத்³தோ³. தஞ்ச து³க்க²து³க்க²ம். ‘‘து³க்க²ம் து³க்க²ஸச்ச’’ந்தி ஏத்த² து³க்க²மேவ து³க்க²ஸச்சந்தி நயித³ம் அவதா⁴ரணம் இச்சி²தப்³ப³ம், து³க்க²ம் து³க்க²ஸச்சமேவாதி பன இச்சி²தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ஏகந்தேன து³க்க²ஸச்சமேவா’’தி. ஸச்சவிப⁴ங்கே³ வுத்தேஸு ஸமுத³யேஸு கோசி ப²லத⁴ம்மேஸு நத்தீ²தி ஸச்சவிப⁴ங்கே³ பஞ்சதா⁴ வுத்தேஸு ஸமுத³யேஸு ஏகோபி ப²லஸபா⁴வேஸு நத்தி², ப²லஸபா⁴வோ நத்தீ²தி அத்தோ². ‘‘ப²லத⁴ம்மோ நத்தீ²’’தி ச பாடோ². மக்³க³ஸத்³தோ³ ச ப²லங்கே³ஸூதி ஸாமஞ்ஞப²லங்கே³ஸு ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³ஸு ‘‘மக்³க³ங்க³ம் மக்³க³பரியாபன்ன’’ந்திஆதி³னா (விப⁴. 492, 495) ஆக³தோ மக்³க³ஸத்³தோ³ மக்³க³ப²லத்தா பவத்ததி காரணூபசாரேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ந மக்³க³கிச்சஸப்³பா⁴வா’’திஆதி³. தஸ்மாதி யஸ்மா ஸச்சதே³ஸனாய பப⁴வாதி³ஸபா⁴வா ஏவ த⁴ம்மா ஸமுத³யாதி³பரியாயேன வுத்தா, ந அப்பப⁴வாதி³ஸபா⁴வா, தஸ்மா. ஏத்த² ச தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் யதா²ரஹம் து³க்க²ஸமுத³யஸச்சந்தோக³த⁴த்தா அஸச்சஸபா⁴வே ஸபா⁴வத⁴ம்மே ச உத்³த⁴ரந்தோ ப²லத⁴ம்மே ஏவ உத்³த⁴ரி. நனு ச மக்³க³ஸம்பயுத்தாபி த⁴ம்மா அஸச்சஸபா⁴வாதி தேபி உத்³த⁴ரிதப்³பா³தி? ந, தேஸம் மக்³க³க³திகத்தா. ‘‘ப²லத⁴ம்மேஸூ’’தி ஏத்த² த⁴ம்மக்³க³ஹணேன வா ப²லஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் விய தேஸம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பத³ஸோத⁴னேன…பே… இத⁴ க³ஹிதாதி ஏதேன அஸச்சஸபா⁴வானம் த⁴ம்மானம் பகரணேன நிவத்திததம் ஆஹ. தேஸந்தி து³க்கா²தீ³னம். தப்³பி³ஸேஸனயோக³விஸேஸந்தி தேன து³க்கா²தி³விஸேஸனயோகே³ன விஸிட்ட²தம். ஸச்சவிஸேஸனபா⁴வேனேவ து³க்கா²தீ³னம் பரிஞ்ஞேய்யதாதி³பா⁴வோ ஸித்³தோ⁴தி ஆஹ ‘‘ஏகந்தஸச்சத்தா’’தி. யதா² சேத்தா²தி யதா² ஏதஸ்மிம் ஸச்சயமகே ஸுத்³த⁴ஸச்சவாரே ஸச்சவிஸேஸனபூ⁴தா ஏவ து³க்கா²த³யோ க³ஹிதா. ஏவம் க²ந்த⁴யமகாதீ³ஸுபீதி ந ஸுத்³த⁴ஸச்சவாரே ஏவ அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோதி அத்தோ². பத³ஸோத⁴னவாரே தம்மூலசக்கவாரே ச ‘‘ரூபம் ரூபக்க²ந்தோ⁴’’திஆதி³னா ஸமுதா³யபதா³னம்யேவ வுத்தத்தா வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி ‘‘ஸுத்³த⁴க்க²ந்தா⁴தி³வாரேஸூ’’தி வுத்தம். ததா² சேத்தா²பி ஸுத்³த⁴வாரே ஏவ அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோ. யதி³ ஸுத்³த⁴க்க²ந்தா⁴தி³வாரேஸு க²ந்தா⁴தி³விஸேஸனபூ⁴தானமேவ ரூபாதீ³னம் க³ஹணேன ப⁴விதப்³ப³ம், அத² கஸ்மா க²ந்தா⁴தி³விஸேஸனதோ அஞ்ஞேஸம்பி ரூபாதீ³னம் வஸேன அத்தோ² த³ஸ்ஸிதோதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘அட்ட²கதா²யம் பனா’’திஆதி³. புரிமோ ஏவ அத்தோ² யுத்தோ, யுத்திதோ பாடோ²வ ப³லவாதி.

பண்ணத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பவத்திவாரவண்ணனா

27-164. து³க்க²பரிஞ்ஞா யாவ து³க்க²ஸமதிக்கமனத்தா²தி ஸப்பதே³ஸம் பவத்தாபி ஸா தத³த்தா²வஹா ப⁴வேய்யாதி கஸ்ஸசி ஆஸங்கா ஸியாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அரியத்தா…பே… கத்வா வுத்த’’ந்தி. கேசி பனேத்த² ‘‘அந்திமப⁴வே டி²தத்தா’’தி காரணம் வத³ந்தி, தம் ந யுஜ்ஜதி உபபத்தியா து³க்க²விசாரத்தா, ந ச ஸப்³பே³ ஸுத்³தா⁴வாஸா அந்திமப⁴விகா உத்³த⁴ம்ஸோதவசனதோ. ‘‘யஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி உப்பாதா³வத்தா². அவிஸேஸேன து³க்க²ஸச்சபரியாபன்னா த⁴ம்மா ஸம்ப³ந்தீ⁴பா⁴வேனேவ தம்ஸமங்கீ³ ச புக்³க³லோ வுத்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்³பே³ உபபஜ்ஜந்தா’’திஆதி³ம் வத்வா ஸ்வாயமத்தோ² யஸ்மா நிச்ச²யரூபேன க³ஹிதோ, நிச்சி²தஸ்ஸேவ ச அத்த²ஸ்ஸ விபா⁴க³த³ஸ்ஸனேன ப⁴விதப்³ப³ம், தஸ்மா ‘‘தேஸ்வேவ…பே… உபபன்னமேவா’’தி ஆஹ. தத்த² தேஸ்வேவ கேசி த³ஸ்ஸீயந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏககோட்டா²ஸுப்பத்திஸமங்கி³னோதி து³க்க²கோட்டா²ஸுப்பத்திஸமங்கி³னோ. தேஸூதி ஸன்னிட்டா²னேன க³ஹிதேஸு. மக்³க³ப²லுப்பாத³ஸமங்கீ³ஸூதி மக்³க³ப²லுப்பாத³ஸமங்கீ³னம், அயமேவ வா பாடோ².

ஏத்த² சாதிஆதி³னா ‘‘ஸப்³பே³ஸ’’ந்திஆதி³பாளியா பிண்ட³த்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² ஸமுத³யஸச்சுப்பாத³வோமிஸ்ஸஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சுப்பாத³ஸ்ஸாதி இத³ம் அனாத³ரே ஸாமிவசனம். கத்த²சி ஸமுத³யஸச்சுப்பாத³வோமிஸ்ஸேபி து³க்க²ஸச்சே தம்ரஹிதஸ்ஸ ஸமுத³யஸச்சுப்பாத³ரஹிதஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சுப்பாத³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தந்தி யோஜனா. கேசி பன ‘‘ஸமுத³யஸச்சாவோமிஸ்ஸஸ்ஸா’’தி பட²ந்தி, தேஸம் ‘‘தம்ரஹிதஸ்ஸா’’தி இத³ம் புரிமபத³ஸ்ஸ அத்த²விவரணம் வேதி³தப்³ப³ம். தம்ஸஹிதஸ்ஸாதி ஸமுத³யஸச்சுப்பாத³ஸஹிதஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சுப்பாத³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தந்தி யோஜனா. தேஸந்தி அஸஞ்ஞஸத்தானம், பவத்தியம் து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ உப்பாதோ³ ‘‘பவத்தே’’திஆதி³னா வுத்தேஸு த்³வீஸுபி கோட்டா²ஸேஸு ந க³ஹிதோதி அத்தோ². படிஸந்தி⁴யம் பன தேஸம் உப்பாத³ஸ்ஸ பட²மகோட்டா²ஸேன க³ஹிததா த³ஸ்ஸிதா ஏவ. ததா² நிரோதோ⁴ சாதி யதா² அஸஞ்ஞஸத்தானம் படிஸந்தி⁴யம் து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ உப்பாதோ³ பட²மகோட்டா²ஸேன க³ஹிதோ, பவத்தியம் பன ஸோ த்³வீஹி கோட்டா²ஸேஹி ந க³ஹிதோ, ததா² தேஸம் து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ நிரோதோ⁴பீதி அத்தோ². ததா² ஹி ‘‘ஸப்³பே³ஸம் சவந்தானம் பவத்தே தண்ஹாவிப்பயுத்தசித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே’’திஆதி³னா (யம. 1.ஸச்சயமக.88) நிரோத⁴வாரே பாளி பவத்தா. ஏஸேவ நயோதி ய்வாயம் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³னா ஸமுத³யஸச்சயமகே பாளியா அத்த²னயோ வுத்தோ, மக்³க³ஸச்சயமகேபி ஏஸேவ நயோ, ஏவமேவ தத்தா²பி அத்தோ² நேதப்³போ³தி அத்தோ². ததா² ஹி ‘‘ஸப்³பே³ஸம் உபபஜ்ஜந்தான’’ந்திஆதி³னா தத்த² பாளி பவத்தா.

ஏவஞ்ச ஸதீதி ஏவம் க²ணவஸேன ஓகாஸக்³க³ஹணே ஸதீதி யதா²வுத்தமத்த²ம் அனனுஜானனவஸேன பச்சாமஸதி. ஏதஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனேதி ஏதஸ்ஸ யமகபத³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே. ‘‘அக்³க³மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே, அரஹந்தானம் சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே, யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரா அக்³க³மக்³க³ம் படிலபி⁴ஸ்ஸந்தி, தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே, அஸஞ்ஞஸத்தம் உபபஜ்ஜந்தானம் தேஸம் தத்த² து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதி, நோ ச தேஸம் தத்த² ஸமுத³யஸச்சம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி (யம. 1.ஸச்சயமக.71) புரிமகோட்டா²ஸஸ்ஸ ஆக³தத்தா விரோதோ⁴ நத்தீ²தி ‘‘பச்சி²மகோட்டா²ஸே’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தஸ்மாதி யஸ்மா ந உபபத்திசித்துப்பாத³க்க²ணோ பா⁴வினோ ஸமுத³யபச்சுப்பாத³ஸ்ஸ ஆதா⁴ரோ, அத² கோ² காமாவசராதி³ஓகாஸோ, தஸ்மா. புக்³க³லோகாஸவாரோ ஹேஸாதி யஸ்மா புக்³க³லோகாஸவாரோ ஏஸ, தஸ்மா ‘‘தேஸம் தத்தா²’’தி ஏத்த² ஓகாஸவஸேன தத்த²-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யதி³ புக்³க³லோகாஸவாரே காமாவசராதி³ஓகாஸவஸேனேவ அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³, ந க²ணவஸேன, அத² கஸ்மா ‘‘ஸப்³பே³ஸம் உபபஜ்ஜந்தான’’ந்திஆதி³னா ஓகாஸம் அனாமஸித்வா தத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனம் பவத்தந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தத்த²…பே… ஸோ ஏவா’’தி. தத்த² தத்தா²தி ஓகாஸவாரே. புக்³க³லவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி புக்³க³லஸங்கா²தவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம். யத்த² தேதி யஸ்மிம் காமாவசராதி³ஓகாஸே தே புக்³க³லா.

கேசீதி த⁴ம்மஸிரித்தே²ரம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஸோ ஹி ‘‘பவத்தே சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே து³க்க²ஸச்சம் நுப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏத்த² சித்தஜரூபமேவ அதி⁴ப்பேதம் சித்தபடிப³த்³த⁴வுத்தித்தாதி காரணம் வத³தி. அபரே ‘‘அரூபேதி இமம் புரிமாபேக்க²ம்பி ஹோதீதி தேன பவத்தம் விஸேஸேத்வா அரூபப⁴வவஸேன அயமத்தோ² வுத்தோ, தஸ்மா ‘யஸ்ஸ வா பன ஸமுத³யஸச்சம் நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதீதி? நோ’திஆதீ³ஸுபி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி வத³ந்தி. புக்³க³லோ ந சித்தம் அபேக்கி²த்வாவ க³ஹிதோதி இத³ம் சித்தஸ்ஸ அனதி⁴கதத்தா வுத்தம். யத்த² பன ஸமுத³யஸச்சஸ்ஸ உப்பாத³னிச்ச²யோ, தத்தே²வ தஸ்ஸ அனுப்பாத³னிச்ச²யேனபி ப⁴விதப்³ப³ம் சித்தேன ச வினா புக்³க³லஸ்ஸேவ அனுபலப்³ப⁴னதோதி ‘‘யஸ்ஸ ஸமுத³யஸச்சம் நுப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏத்த² ஸமுத³யஸச்சாதா⁴ரம் சித்தம் அத்த²தோ க³ஹிதமேவாதி ஸக்கா விஞ்ஞாதும். அபிச இந்த்³ரியப³த்³தே⁴பி ந ஸப்³போ³ ரூபுப்பாதோ³ ஏகந்தேன சித்துப்பாதா³தீ⁴னோதி ஸக்கா வத்தும் சித்துப்பத்தியா வினாபி தத்த² ரூபுப்பத்தித³ஸ்ஸனதோ, தஸ்மா சித்தஜரூபமேவ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பஜ்ஜதி, ந இதரம், இதரம் பன தஸ்ஸ தீஸுபி க²ணேஸு உப்பஜ்ஜதீதி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம். விப⁴ஜிதப்³பா³ அவிப⁴த்தா நாம நத்தீ²தி ஸியாயம் பஸங்கோ³ பட²மவாரே, து³தியவாரே பன விப⁴ஜனா ஏவ ஸாதி நாயம் பஸங்கோ³ லப்³ப⁴தி, பட²மவாரேபி வா நாயம் பஸங்கோ³. கஸ்மா? ஏஸா ஹி யமகஸ்ஸ பகதி, யதி³த³ம் யதா²லாப⁴வஸேன யோஜனா.

து³தியே சித்தே வத்தமானேதி ஏத்த² ‘‘பட²மம் ப⁴வங்க³ம், து³தியம் சித்த’’ந்தி வத³ந்தி. ப⁴வனிகந்தியா ஆவஜ்ஜனம்பி விபாகப்பவத்திதோ விஸதி³ஸத்தா ‘‘து³திய’’ந்தி வத்தும் ஸக்கா, ததோ பட்டா²ய புப்³பே³ தஸ்ஸ தத்த² ஸமுத³யஸச்சம் நுப்பஜ்ஜித்தா²தி வத்தப்³பா³தி அபரே. ப⁴வனிகந்தியா பன ஸஹஜாதம் பட²மம் சித்தம் இத⁴ து³தியம் சித்தந்தி அதி⁴ப்பேதம். ததோ புப்³பே³ பவத்தம் ஸப்³ப³ம் அப்³யாகதபா⁴வேன ஸமானஜாதிகத்தா ஏகந்தி கத்வா ததோ பட்டா²ய ஹேட்டா² தஸ்ஸ தத்த² ஸமுத³யஸச்சம் நுப்பஜ்ஜித்தே²வாதி. தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³னா’’திஆதி³. தஸ்மிந்தி து³தியே சித்தே. தேன ஸமானக³திகத்தாதி தேன யதா²வுத்தது³தியசித்தேன ச தம்ஸமங்கி³னோ வா து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜித்த², நோ ச ஸமுத³யஸச்சந்தி வத்தப்³ப³பா⁴வேன ஸமானக³திகத்தா. ஏவஞ்ச கத்வாதி தேன ஸமானக³திகதாய த³ஸ்ஸிதத்தா ஏவ. யதா²வுத்தாதி து³தியாகுஸலசித்ததோ புரிமஸப்³ப³சித்தஸமங்கி³னோ அக்³க³ஹிதா ஹோந்தி இதரபா⁴வாபா⁴வதோ. வுத்தமேவத்த²ம் பாட²ந்தரேன ஸமத்தே²தும் ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். தேதி சதுவோகாரா. வஜ்ஜேதப்³பா³தி ‘‘இதரேஸ’’ந்தி விஸேஸனேன நிவத்தேதப்³பா³. பஞ்சவோகாரா விய யதா²வுத்தா ஸுத்³தா⁴வாஸாதி து³தியசித்தக்க²ணஸமங்கி³பா⁴வேன வுத்தப்பகாரா யதா² ஸுத்³தா⁴வாஸஸங்கா²தா பஞ்சவோகாரா புப்³பே³ வுத்தா ஸந்தி, ஏவம் சதுவோகாரா புப்³பே³ வுத்தா ந ஹி ஸந்தீதி யோஜனா.

‘‘யஸ்ஸ யத்தா²’’தி புக்³க³லோகாஸா ஆதே⁴ய்யாதா⁴ரபா⁴வேன அபேக்கி²தாதி ஆஹ ‘‘புக்³க³லோகாஸா அஞ்ஞமஞ்ஞபரிச்சி²ன்னா க³ஹிதா’’தி. காமாவசரே…பே… உபபன்னாதி ஏத்த² காமாவசரே அபி⁴ஸமேதாவினோ ரூபாவசரம் உபபன்னா, ரூபாவசரே அபி⁴ஸமேதாவினோ அரூபாவசரம் உபபன்னா, வா-ஸத்³தே³ன காமாவசரே அபி⁴ஸமேதாவினோ அரூபாவசரம் உபபன்னாதி ச யோஜேதப்³ப³ம். தத்தா²தி உபபன்னோகாஸே. அபி⁴ஸமயோதி உபரிமக்³கா³பி⁴ஸமயோ யாவ உபபன்னோ ந ப⁴விஸ்ஸதி, தாவ தே தத்த² உபபன்னபுக்³க³லா ஏத்த² ஏதஸ்மிம் ‘‘அபி⁴ஸமேதாவீன’’ந்திஆதி³னா வுத்தே து³தியகோட்டா²ஸே ந க³ய்ஹந்தி புக்³க³லோகாஸானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிச்சி²ன்னத்தா. யதி³ ஏவம் கிம் தே இமஸ்மிம் யமகே அஸங்க³ஹிதாதி ஆஹ ‘‘தே பனா’’திஆதி³. தத்த² யம் வுத்தம் ‘‘ஸமானக³திகாதி விஸும் ந த³ஸ்ஸிதா’’தி, தம் பாகடதரம் காதும் ‘‘அனபி⁴ஸமேதாவீன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – ‘‘அனபி⁴ஸமேதாவீன’’ந்தி இமினா பட²மபதே³ன க³ஹிதா ஸப்³ப³த்த² மக்³கு³ப்பத்திரஹே ஸம்பத்திப⁴வே தத்த² ஸுத்³தா⁴வாஸே யே அனபி⁴ஸமேதாவினோ, தேஸு த்³விப்பகாரேஸு ஸுத்³தா⁴வாஸா யஸ்மிம் காலே தத்த² அனபி⁴ஸமேதாவினோதி க³ஹேதப்³பா³, தத்த² நேஸம் ததா² க³ஹேதப்³ப³காலஸ்ஸ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸானம் து³தியே சித்தே வத்தமானே’’தி வுத்தந்தி.

ஏதேனாதி ஏதேன வசனேன. வோதா³னசித்தம் நாம மக்³க³சித்தானம் அனந்தரபச்சயபூ⁴தம் சித்தம், இத⁴ பன அக்³க³மக்³க³சித்தஸ்ஸ. ததோதி யதா²வுத்தவோதா³னசித்ததோ புரிமதரசித்தஸமங்கி³னோ, அனுலோமஞாணஸம்பயுத்தசித்தஸமங்கி³னோ, அவஸிட்ட²வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாசித்தாதி³ஸமங்கி³னோபி. தேனாஹ ‘‘யாவ ஸப்³ப³ந்திமதண்ஹாஸம்பயுத்தசித்தஸமங்கீ³, தாவ த³ஸ்ஸிதா’’தி.

படிஸந்தி⁴சுதிசித்தானம் ப⁴ங்கு³ப்பாத³க்க²ணா பவத்தே சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்கு³ப்பாத³க்க²ணேஹி து³க்க²ஸச்சாதீ³னம் நுப்பாதா³தீ³ஸு ஸமானக³திகாதி கத்வா வுத்தம் ‘‘பவத்தே சித்தஸ்ஸா’’திஆதி³. தத்த² சுதிசித்தஸ்ஸபி உப்பாத³க்க²ணஸ்ஸ க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி யோஜனா. த்³வீஸுபி கோட்டா²ஸேஸூதி ஸமுத³யஸச்சஸ்ஸ பா⁴வினோ நிரோத⁴ஸ்ஸ அப்படிக்கே²பபடிக்கே²பவஸேன பவத்தேஸு புரிமபச்சி²மகோட்டா²ஸேஸு. ந விஸேஸிதந்தி யதா²வுத்தே அப்படிக்கே²பே ச ஸதிபி விஸேஸேத்வா ந வுத்தந்தி அத்தோ². ஏகஸ்ஸபி புக்³க³லஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ச ப²லஸ்ஸ ச ப⁴ங்க³க்க²ணஸமங்கி³னோ புரிமகோட்டா²ஸஸ்ஸேவ அப⁴ஜனதோ கோட்டா²ஸத்³வயஸம்ப⁴வாபா⁴வதோதி அத்தோ². இதா³னி தமேவத்த²ம் விவரிதும் ‘‘யஸ்ஸ து³க்க²ஸச்ச’’ந்திஆதி³ வுத்தம். கேஸஞ்சி புக்³க³லானம். நித்³தா⁴ரணே சேதம் ஸாமிவசனம். ‘‘மக்³க³ஸ்ஸ ச ப²லஸ்ஸ சா’’தி வுத்தமக்³க³ப²லானி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘திண்ணம் ப²லானம் த்³வின்னஞ்ச மக்³கா³ன’’ந்தி ஆஹ. தானி பன ஹேட்டி²மானி தீணி ப²லானி மஜ்ஜே² ச த்³வே மக்³கா³ வேதி³தப்³பா³. நிரந்தரம் அனுப்பாதே³த்வாதி படிபக்க²த⁴ம்மேஹி அவோகிண்ணம் கத்வா ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³ம் உப்பாதே³ந்தேன யா ஸாதச்சகிரியா காதப்³பா³, தம் அகத்வாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அந்தரந்தரா…பே… உப்பாதே³த்வா’’தி. ‘‘அரூபே மக்³க³ஸ்ஸ ச ப²லஸ்ஸ ச ப⁴ங்க³க்க²ணே’’தி அவிஸேஸதோ வுத்தே கத²மயம் விஸேஸோ லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘ஸாமஞ்ஞவசனேனபீ’’திஆதி³. தேன அபவாத³விஸயபரியாயேன உபஸக்³கா³ அபி⁴னிவிஸந்தீதி லோகஸித்³தோ⁴யம் ஞாயோதி த³ஸ்ஸேதி.

பவத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பரிஞ்ஞாவாரவண்ணனா

165-170. ஏத்தே²வாதி இமஸ்மிம் ஸச்சயமகே ஏவ. அபரிஞ்ஞேய்யதாத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி ஏத்த² அ-காரோ ந பரிஞ்ஞேய்யாபா⁴வவசனோ, நாபி பரிஞ்ஞேய்யபடிபக்க²வசனோ, அத² கோ² தத³ஞ்ஞவசனோதி யதா²ரஹம் ஸச்சேஸு லப்³ப⁴மானானம் பஹாதப்³ப³தாதீ³னம்பி த³ஸ்ஸனே ஆபன்னேயேவ ஸமயவாரோ த³ஸ்ஸனபரோ, யேஸஞ்ச ந த³ஸ்ஸனபரோ, தேஸு கேஸுசி ஸச்சேஸு லப்³ப⁴மானானம்பி கேஸஞ்சி விஸேஸானம் அயம் வாரோ ந த³ஸ்ஸனபரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸச்சி²கரண…பே… த³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சா’’தி ஆஹ. ஸமுத³யே பஹானபரிஞ்ஞாவ வுத்தா, ந தீரணபரிஞ்ஞாதி யுத்தம் தாவேதம் ஸமுத³யஸ்ஸபி தீரேதப்³ப³ஸபா⁴வத்தா, ‘‘து³க்கே² தீரணபரிஞ்ஞாவ வுத்தா, ந பஹானபரிஞ்ஞா’’தி இத³ம் பன கஸ்மா வுத்தம், நனு து³க்க²ம் அப்பஹாதப்³ப³மேவாதி? ஸமுத³யஸச்சவிப⁴ங்கே³ வுத்தானம் கேஸஞ்சி ஸமுத³யகோட்டா²ஸானம் து³க்க²ஸச்சே ஸங்க³ஹணதோ து³க்க²ஸமுத³யே வா அஸங்கரதோவ க³ஹேத்வா பூ⁴தகத²னமேதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். உப⁴யத்தா²தி து³க்கே² ஸமுத³யே ச வுத்தா. கஸ்மா? தேஸம் ஸாதா⁴ரணாதி. ஏவம் ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணபே⁴த³பி⁴ன்னம் யதா²வுத்தம் பரிஞ்ஞாகிச்சம் புப்³ப³பா⁴கே³ நானக்க²ணே லப்³ப⁴மானம்பி மக்³க³காலே ஏகக்க²ணே ஏவ லப்³ப⁴தி ஏகஞாணகிச்சத்தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மக்³க³ஞாணஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

பரிஞ்ஞாவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸச்சயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸங்கா²ரயமகம்

1. பண்ணத்திவாரவண்ணனா

1. ஸதிபி குஸலமூலாதீ³னம்பி விப⁴த்தபா⁴வே க²ந்தா⁴தி³விபா⁴கோ³ ததோ ஸாதிஸயோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘க²ந்தா⁴த³யோ விய புப்³பே³ அவிப⁴த்தா’’தி ஆஹ. பகாரத்தோ² வா ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ ‘‘பூ⁴வாத³யோ’’திஆதீ³ஸு வியாதி குஸலமூலாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அவிஞ்ஞாதத்தா நிஸாமேந்தேஹி. ஹேதுஅத்தோ² வா ஏத்த² லுத்தனித்³தி³ட்டோ² அவிஞ்ஞாபிதத்தாதி அத்தோ². யதி³பி காயஸங்கா²ரானம் விகப்பத்³வயேபி ஹேதுப²லபா⁴வோயேவ இச்சி²தோ, ஸாமிவசனரூபாவிபூ⁴தோ பன அத்தே²வ அத்த²பே⁴தோ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காயஸ்ஸ…பே… கத்துஅத்தே²’’தி ஆஹ. ஸோ பனாதி கத்துஅத்தோ².

2-7. ஸுத்³தி⁴கஏகேகபத³வஸேனாதி ‘‘காயோ ஸங்கா²ரோ’’திஆதீ³ஸு த்³வீஸு த்³வீஸு பதே³ஸு அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்மிஸ்ஸஏகேகபத³வஸேன. அத்தா²பா⁴வதோதி யதா²தி⁴ப்பேதத்தா²பா⁴வதோ. அஞ்ஞதா² கரஜகாயாதி³கோ அத்தோ² அத்தே²வ. தேனேவாஹ ‘‘பத³ஸோத⁴ன…பே… அவசனீயத்தா’’தி. இதா³னி தமேவ அத்தா²பா⁴வம் ப்³யதிரேகவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா²’’திஆதி³மாஹ. கஸ்மா பன உப⁴யத்த² ஸமானே ஸமாஸபத³பா⁴வே தத்த² அத்தோ² லப்³ப⁴தி, இத⁴ ந லப்³ப⁴தீதி? பி⁴ன்னலக்க²ணத்தா. தத்த² ஹி ரூபக்க²ந்தா⁴தி³பதா³னி ஸமானாதி⁴கரணானீதி பத³த்³வயாதி⁴ட்டா²னோ ஏகோ அத்தோ² லப்³ப⁴தி, இத⁴ பன காயஸங்கா²ராதி³பதா³னி பி⁴ன்னாதி⁴கரணானீதி ததா²ரூபோ அத்தோ² ந லப்³ப⁴தீதி. தேனாஹ ‘‘யதா²தி⁴ப்பேதத்தா²பா⁴வதோ’’தி.

விஸும் அதீ³பேத்வாதி ‘‘காயஸங்கா²ரோ’’திஆதி³னா ஸஹ வுச்சமானோபி காயஸங்கா²ரஸத்³தோ³ விஸும் விஸும் அத்தனோ அத்த²ம் அஜோதேத்வா ஏகம் அத்த²ம் யதி³ தீ³பேதீதி பரிகப்பவஸேன வத³தி. தேன காயஸங்கா²ரஸத்³தா³னம் ஸமானாதி⁴கரணதம் உல்லிங்கே³தி. ‘‘காயஸங்கா²ரஸத்³தோ³ காயஸங்கா²ரத்தே² வத்தமானோ’’தி கஸ்மா வுத்தம், ‘‘ஸங்கா²ரஸத்³தோ³ ஸங்கா²ரத்தே²வ வத்தமானோ’’தி பன வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ஏவஞ்ஹி ஸதி க²ந்த⁴த்தே² வத்தமானோ க²ந்த⁴ஸத்³தோ³ விய ரூபஸத்³தே³ன காயஸத்³தே³ன விஸேஸிதப்³போ³தி இத³ம் வசனம் யுஜ்ஜேய்ய, காயஸங்கா²ரஸத்³தா³னம் பன ஸமானாதி⁴கரணத்தே ந கேவலம் ஸங்கா²ரஸத்³தோ³யேவ ஸங்கா²ரத்தே² வத்ததி, அத² கோ² காயஸத்³தோ³பீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காயஸங்கா²ரஸத்³தோ³ காயஸங்கா²ரத்தே² வத்தமானோ’’தி வுத்தம் ஸியா, காயஸத்³தே³ன ஸமானாதி⁴கரணேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ப்³யதி⁴கரணேன பன ஸங்கா²ரஸ்ஸ விஸேஸிதப்³ப³தா அத்தே²வாதி.

இமஸ்ஸ வாரஸ்ஸாதி ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரவாரஸ்ஸ. பத³ஸோத⁴னேன த³ஸ்ஸிதானந்தி ஏத்தகேவ வுச்சமானே தத்த² த³ஸ்ஸிதபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஸுத்³த⁴காயாதீ³னம்பி க³ஹணம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி தம்னிவாரணத்த²ம் ‘‘யதா²தி⁴ப்பேதானமேவா’’தி ஆஹ. காயாதி³பதே³ஹி அக்³க³ஹிதத்தாதி ஸுத்³த⁴காயாதி³பதே³ஹி அக்³க³ஹிதத்தா. இத⁴ பனாதி அட்ட²கதா²யம். ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரவாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்பி ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரவாரமேவேத்த² அனனுஜானந்தோ ஸகலஸங்கா²ரயமகவிஸயந்தி ஆஹ ‘‘இத⁴ பன ஸங்கா²ரயமகே’’தி. அதி⁴ப்பேதத்த²பரிச்சாகோ³தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாதி³கஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்த²ஸ்ஸ அக்³க³ஹணம் சேதனாகாயஅபி⁴ஸங்க²ரணஸங்கா²ராதி³ அனதி⁴ப்பேதத்த²பரிக்³க³ஹோ. யதி³ ‘‘காயோ ஸங்கா²ரோ’’திஆதி³னா ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரதம்மூலசக்கவாரா அத்தா²பா⁴வதோ இத⁴ ந க³ஹேதப்³பா³, அத² கஸ்மா பவத்திவாரமேவ அனாரபி⁴த்வா அஞ்ஞதா² தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴தி ஆஹ ‘‘பத³ஸோத⁴னவாரதம்மூலசக்கவாரேஹீ’’திஆதி³. ஸம்ஸயோ ஹோதி ஸங்கா²ரஸத்³த³வசனீயதாஸாமஞ்ஞதோ காயஸங்கா²ராதி³பதா³னம் ப்³யதி⁴கரணபா⁴வதோ ச. தேனேவாஹ ‘‘அஸமானாதி⁴கரணேஹி…பே… த³ஸ்ஸிதாயா’’தி.

பண்ணத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பவத்திவாரவண்ணனா

19. ஸங்கா²ரானம் புக்³க³லானஞ்ச ஓகாஸத்தாதி ஸம்பயுத்தானம் நிஸ்ஸயபச்சயதாய, ஸங்கா²ரானம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தாய புக்³க³லானம் ஜா²னஸ்ஸ ஓகாஸதா வேதி³தப்³பா³, பூ⁴மி பன யத³க்³கே³ன புக்³க³லானம் ஓகாஸோ, தத³க்³கே³ன ஸங்கா²ரானம்பி ஓகாஸோ. ‘‘து³தியே ஜா²னே ததியே ஜா²னே’’திஆதி³னா ஜா²னம், ‘‘காமாவசரே ரூபாவசரே’’திஆதி³னா பூ⁴மி ச விஸும் ஓகாஸபா⁴வேன க³ஹிதா. இதீதி ஹேதுஅத்தோ², யஸ்மா ஜா²னம்பி ஓகாஸபா⁴வேன க³ஹிதம், தஸ்மாதி அத்தோ². புக்³க³லவாரே ச ஓகாஸவஸேன புக்³க³லக்³க³ஹணேதி புக்³க³லவாரே ச யதா³ புக்³க³லோகாஸஸங்கா²ராதீ³னம் ஓகாஸபா⁴வேன க³ய்ஹதி, ததா³ தேஸம் த்³வின்னம் ஓகாஸானம் வஸேன க³ய்ஹனம் ஹோதீதி யத்த² ஸோ புக்³க³லோ, யஞ்ச தஸ்மிம் புக்³க³லே ஜா²னம் உபலப்³ப⁴தி, தேஸம் த்³வின்னம் பூ⁴மிஜா²னஸங்கா²தானம் ஓகாஸானம் வஸேன யதா²ரஹம் காயஸங்கா²ராதீ³னம் க³ஹணம் கத²னம் ஹோதீதி. தஸ்மாதி யஸ்மா ஏததே³வ, தஸ்மா. து³தியததியஜ்ஜா²னோகாஸவஸேனாதி து³தியததியஜ்ஜா²னஸங்கா²தஓகாஸவஸேன க³ஹிதா. கத²ம்? ‘‘வினா விதக்கவிசாரேஹி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உப்பாத³க்க²ணே’’தி ஏவம் க³ஹிதா புக்³க³லா விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸிதா. கேன? தேனேவ விதக்கவிசாரரஹிதஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸுப்பாத³க்க²ணேனாதி யோஜேதப்³ப³ம்.

பட²மகோட்டா²ஸே ஜா²னோகாஸவஸேன புக்³க³லத³ஸ்ஸனம் கதந்தி வுத்தம் ‘‘புன…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி. பூ⁴மிஓகாஸவஸேன புக்³க³லம் த³ஸ்ஸேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த்³விப்பகாரானந்தி ஜா²னபூ⁴மிஓகாஸபே⁴தே³ன து³விதா⁴னம். தேஸந்தி புக்³க³லானம். ‘‘பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபன்னானம் காமாவசரான’’ந்தி ச இத³ம் நிவத்தேதப்³ப³க³ஹேதப்³ப³ஸாதா⁴ரணவசனம், தஸ்ஸ ச அவச்சே²த³கம் ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உப்பாத³க்க²ணே’’தி இத³ந்தி வுத்தம் ‘‘விஸேஸ…பே… க²ணே’’தி. தேன விஸேஸனேன. காமாவசரானம்பீதி பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². தேன ந கேவலம் ரூபாரூபாவசரேஸு பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபன்னானம், அத² கோ² காமாவசரானம்பீதி வுத்தமேவத்த²ம் ஸம்பிண்டே³தி. கீதி³ஸானம் காமாவசரானந்தி ஆஹ ‘‘க³ப்³ப⁴க³தாதீ³ன’’ந்தி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன உத³கனிமுக்³க³விஸஞ்ஞிபூ⁴தா ஸங்க³ஹிதா, ந மதசதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபன்னனிரோத⁴ஸமாபன்னா. தே ஹி அகாமாவசரதாய விய ரூபாரூபப⁴வஸமங்கி³னோ விதக்கவிசாருப்பத்தியாவ நிவத்திதா. ஏகந்திகத்தாதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாபா⁴வஸ்ஸ ஏகந்திகத்தா. நித³ஸ்ஸிதாதி ரூபாரூபாவசரா நித³ஸ்ஸனபா⁴வேன வுத்தா, ந தப்³பி³ரஹிதானம் அஞ்ஞேஸம் அபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. பட²மஜ்ஜா²னோகாஸா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவிரஹவிஸிட்டா²தி யோஜனா. பட²மஞ்சேத்த² பட²மஜ்ஜா²னஸமங்கீ³னம் ரூபாரூபாவசரானம் க³ஹணம், து³தியம் யதா²வுத்தக³ப்³ப⁴க³தாதீ³னம். இமினா நயேனாதி ய்வாயம் ‘‘ஸங்கா²ரானம் புக்³க³லானஞ்சா’’திஆதி³னா ஜா²னோகாஸபூ⁴மிஓகாஸவஸேன புக்³க³லவிபா⁴க³னயோ வுத்தோ, இமினா நயேன உபாயேன. ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³புச்சா²ஸு.

21. ஏதஸ்மிம் பன அத்தே² ஸதீதி ய்வாயம் உப்பத்திபூ⁴மியா ஜா²னம் விஸேஸேத்வா அத்தோ² வுத்தோ, ஏதஸ்மிம் அத்தே² க³ய்ஹமானே அஞ்ஞத்த²பி உப்பத்திபூ⁴மியா ஜா²னம் விஸேஸிதப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய, ததா² ச அனிட்ட²ம் ஆபஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னே’’திஆதி³மாஹ. கிம் பன தம் அனிட்ட²ந்தி ஆஹ ‘‘பூ⁴மீனம் ஓகாஸபா⁴வஸ்ஸேவ அக்³க³ஹிததாபத்திதோ’’தி. யத்த² யத்த² ஹி ஜா²னம் க³ய்ஹதி, தத்த² தத்த² தம் உப்பத்திபூ⁴மியா விஸேஸிதப்³ப³ம் ஹோதி. ததா² ஸதி ஜா²னோகாஸோவ க³ஹிதோ ஸியா, ந பூ⁴மிஓகாஸோ கு³ணபூ⁴தத்தா. கிஞ்ச ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னே ரூபாவசரே அரூபாவசரே’’தி ஏத்த² ரூபாரூபபூ⁴மியா சதுத்த²ஜ்ஜா²னே விஸேஸியமானே ததே³கதே³ஸோவ ஓகாஸவஸேன க³ஹிதோ ஸியா, ந ஸப்³ப³ம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னம். தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஓகாஸவஸேன அக்³க³ஹிததாபத்திதோ சா’’தி. ஜா²னபூ⁴மோகாஸானந்தி ஜா²னோகாஸபூ⁴மிஓகாஸானம்.

நனு ச ஜா²னபூ⁴மிஓகாஸே அஸங்கரதோ யோஜியமானே ந ஸப்³ப³ஸ்மிம் பட²மஜ்ஜா²னோகாஸே காயஸங்கா²ரோ வசீஸங்கா²ரோ ச அத்தி², ததா² ஸப்³ப³ஸ்மிம் காமாவசரோகாஸேதி சோத³னுப்பத்திம் ஸந்தா⁴ய தஸ்ஸ பரிஹாரம் வத்தும் ‘‘யதி³பீ’’திஆதி³மாஹ. தத்தா²தி பட²மஜ்ஜா²னோகாஸே காமாவசரோகாஸே ச. தம்த்³வயுப்பத்தீதி தஸ்ஸ காயவசீஸங்கா²ரத்³வயஸ்ஸ உப்பத்தி. ஓகாஸத்³வயஸ்ஸ அஸங்கரதோ க³ஹணே அயஞ்ச கு³ணோ லத்³தோ⁴ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘விஸும்…பே… ந வத்தப்³ப³ம் ஹோதீ’’தி. தத்த² அங்க³மத்தவஸேனாதி விதக்காதி³ஜா²னங்க³மத்தவஸேன. தத்த² வத்தப்³ப³ம் அட்ட²கதா²யம் வுத்தமேவ. விதக்கரஹிதோபி விசாரோ வசீஸங்கா²ரோயேவாதி ஆஹ ‘‘அவிதக்க…பே… க³ச்ச²தீ’’தி. முத்³த⁴பூ⁴தம் து³தியஜ்ஜா²னந்தி சதுக்கனயே து³தியஜ்ஜா²னமாஹ. தஞ்ஹி ஸகலக்கோ²ப⁴கரத⁴ம்மவிக³மேன விதக்கேகங்க³ப்பஹாயிகதோ ஸாதிஸயத்தா ‘‘முத்³த⁴பூ⁴த’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி. அஸஞ்ஞஸத்தா வியாதி இத³ம் விஸதி³ஸுதா³ஹரணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

37. ஆவஜ்ஜனதோ புப்³பே³ பவத்தம் ஸப்³ப³ம் சித்தம் படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸமானக³திகத்தா ஏகம் கத்வா வுத்தம் ‘‘பட²மதோ’’தி. தேனாஹ ‘‘அவிதக்கஅவிசாரதோ’’திஆதி³. சித்தஸங்கா²ரஸ்ஸ ஆதி³த³ஸ்ஸனத்த²ந்தி ஸுத்³தா⁴வாஸே சித்தஸங்கா²ரஸ்ஸ ஆதி³த³ஸ்ஸனத்த²ம். ததா² ‘‘வசீஸங்கா²ரஸ்ஸ ஆதி³த³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி ஏத்தா²பி.

பவத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸங்கா²ரயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. அனுஸயயமகம்

பரிச்சே²த³பரிச்சி²ன்னுத்³தே³ஸவாரவண்ணனா

1. ‘‘அவிஜ்ஜாஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ, தண்ஹாஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ, கம்மஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ. லோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’தி ச ஏவமாதி³னா குஸலமூலகுஸலாதீ³னம் பச்சயபா⁴வோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘பச்சயதீ³பகேன மூலயமகேனா’’தி. ‘‘ஸோ ‘அனிச்சம் ரூபம், அனிச்சம் ரூப’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. சக்கு² அனிச்சம், ரூபா அனிச்சா’’தி ச ஆதி³னா ப³ஹுலக²ந்தா⁴தி³முகே²ன அனிச்சானுபஸ்ஸனாத³யோ விஹிதாதி வுத்தம் ‘‘க²ந்தா⁴தீ³ஸு தீரணபா³ஹுல்லதோ’’தி. கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ந்த³னதோ பரம் பஹானகிச்சம் நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘அனுஸயபஹானந்தா பஹானபரிஞ்ஞா’’தி. யதி³பி அனுஸயேஹி ஸம்பயோக³தோ ஆரம்மணதோ வா பஹானபரிஞ்ஞா நப்பவத்ததி, அனுஸயாபா⁴வே பன ததா³ரம்போ⁴ ஏவ நத்தீ²தி கத்வா வுத்தம் ‘‘அனுஸயேஹி பஹானபரிஞ்ஞம் விபா⁴வேது’’ந்தி. அனுஸயபா⁴வேன லப்³ப⁴மானானந்தி அனுஸயபா⁴வேன விஜ்ஜமானானம், அனுஸயஸபா⁴வானந்தி அத்தோ². தீஹாகாரேஹீதி பரிச்சே²தா³தீ³ஹி தீஹி பகாரேஹி. அனுஸயேஸு க³ணனஸரூபப்பவத்திட்டா²னதோ அபோ³தி⁴தேஸு புக்³க³லோகாஸாதி³வஸேன பவத்தியமானா தப்³பி³ஸயா தே³ஸனா ந ஸுவிஞ்ஞேய்யா ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தேஸு ததா²…பே… து³ரவபோ³த⁴த்தா’’தி.

ஏத்த² புரிமேஸூதி பது³த்³தா⁴ரோ அனந்தரஸ்ஸ விதி⁴ படிஸேதோ⁴ வாதி கத்வா ஸானுஸயவாராதி³அபேக்கோ², ந அனுஸயவாராதி³அபேக்கோ² அனுஸயவாரே பாளிவவத்தா²னஸ்ஸ பகே³வ கதத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏதேஸு ஸானுஸயவாராதீ³ஸு புரிமேஸூதி அத்தோ²’’தி ஆஹ. ஸானுஸயவாராதீ³ஸு ஹி தீஸு புரிமேஸு ஓகாஸவாரே யதோ ததோதி தே³ஸனா பவத்தா, ந அனுஸயவாராதீ³ஸு. அத்த²விஸேஸாபா⁴வதோதி ‘‘காமதா⁴துயா சுதஸ்ஸா’’திஆதி³னா (யம. 2.அனுஸயயமக.302) பாளிஆக³தபத³ஸ்ஸ, ‘‘காமதா⁴தும் வா பன உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’திஆதி³னா யமகபா⁴வேன அட்ட²கதா²ஆதி³க³தபத³ஸ்ஸ ச அத்த²விஸேஸாபா⁴வதோ. கத²மயம் யமகதே³ஸனா ஸியா து³தியஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அபா⁴வதோதி அத்தோ². யதி³ நாயம் யமகதே³ஸனா, அத² கஸ்மா இதா⁴க³தாதி ஆஹ ‘‘புரிமவாரே ஹீ’’திஆதி³. தத்த² அனுஸயட்டா²னபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனந்தி அனுஸயட்டா²னதாய பரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனம். ஏவம்பி கத²மித³ம் அனுஸயயமகம் யமகதே³ஸனாஸப்³பா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘யமகதே³ஸனா…பே… நாமம் த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. அத்த²வஸேனாதி படிலோமத்த²வஸேன. பட²மபதே³ன ஹி வுத்தஸ்ஸ விபரிவத்தனவஸேனபி யமகதே³ஸனா ஹோதி ‘‘ரூபம் ரூபக்க²ந்தோ⁴, ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூப’’ந்திஆதீ³ஸு (யம. 1.க²ந்த⁴யமக.2), தத்த² பன அத்த²விஸேஸோ அத்தி², இத⁴ நத்தி², தஸ்மா ந ததா² தே³ஸனா கதாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத்த²விஸேஸாபா⁴வதோ பன ந வுத்தா’’தி. லப்³ப⁴மானதாவஸேனாதி புச்சா²ய லப்³ப⁴மானதாவஸேன.

உப்பத்திஅரஹதம் த³ஸ்ஸேதீதி இமினா நிப்பரியாயேன அனுஸயா அனாக³தாதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி யதோ தே மக்³க³வஜ்ஜா², ந ச அதீதபச்சுப்பன்னா உப்பத்திரஹாதி வுச்சந்தி உப்பன்னத்தா. யம்ஸபா⁴வா பன த⁴ம்மா அனாக³தா அனுஸயாதி வுச்சந்தி, தம்ஸபா⁴வா ஏவ தே அதீதபச்சுப்பன்னா வுத்தா. ந ஹி த⁴ம்மானம் அத்³தா⁴பே⁴தே³ன ஸபா⁴வபே⁴தோ³ அத்தி², தஸ்மா அனுஸயானம் அதீதபச்சுப்பன்னபா⁴வா பரியாயதோ லப்³ப⁴ந்தீதி அட்ட²கதா²யம் (யம. அட்ட². அனுஸயயமக 1) ‘‘அதீதோபி ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏவம்பகாராதி அனுஸயப்பகாரா, காரணலாபே⁴ ஸதி உப்பஜ்ஜனாரஹாஇச்சேவ அத்தோ². ஸோ ஏவம்பகாரோ உப்பஜ்ஜனவாரே உப்பஜ்ஜதி-ஸத்³தே³ன க³ஹிதோ உப்பஜ்ஜனாரஹதாய அவிச்சி²ன்னபா⁴வதீ³பனத்த²ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ந க²ந்த⁴யமகாதீ³ஸு விய உப்பஜ்ஜமானதா’’தி, பச்சுப்பன்னதாதி அத்தோ². தேனேவாதிஆதி³னா யதா²வுத்தமத்த²ம் பாகடதரம் கரோதி. தத்த² நின்னானாகரணோதி நிப்³பி³ஸேஸோ. உப்பஜ்ஜனானுஸயானம் நின்னானாகரணத்தா ஏவ ஹி ‘‘ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதீ’’தி விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 203) ஆக³தம். அனுஸயனஞ்ஹி ஏத்த² நிவிஸனந்தி அதி⁴ப்பேதம்.

இதா³னி யேன பரியாயேன அதீதபச்சுப்பன்னேஸு அனுஸயவோஹாரோ, தம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ அனாக³தம்பி தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனுரூபம் காரணம் பன…பே… வுச்சந்தீ’’தி ஆஹ. ஏதேன பூ⁴தபுப்³ப³க³தியா அதீதபச்சுப்பன்னேஸு உப்பத்திரஹதா வேதி³தப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதி. உப்பத்திஅரஹதா நாம கிலேஸானம் மக்³கே³ன அஸமுச்சி²ன்னதாய வேதி³தப்³பா³. ஸா ச அதீதபச்சுப்பன்னேஸுபி அத்தே²வாதி பகாரந்தரேனபி தேஸம் பரியாயதோவ அனுஸயபா⁴வம் பகாஸேதி. தேனேவாஹ ‘‘மக்³க³ஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. தாதி³ஸானந்தி யே மக்³க³பா⁴வனாய அஸதி உப்பத்திரஹா, தாதி³ஸானம். த⁴ம்மோ ஏவ ச உப்பஜ்ஜதி, ந த⁴ம்மாகாரோதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி த⁴ம்மாகாரா அனிச்சதாத³யோ உப்பஜ்ஜந்தீதி வுச்சந்தி. யதி³ பன தே உப்பாதா³தி³ஸமங்கி³னோ ஸியும், த⁴ம்மா ஏவ ஸியும். தேன வுத்தம் ‘‘அப்பஹீனாகாரோ ச உப்பஜ்ஜதீதி வத்தும் ந யுஜ்ஜதீ’’தி.

வுத்தம்பி தா²மக³மனம் அக்³க³ஹேத்வா அப்பஹீனட்ட²மத்தமேவ க³ஹேத்வா சோத³கோ சோதே³தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸத்தானுஸய…பே… ஆபஜ்ஜதீதி சே’’தி. ந ஹி தா²மக³மனே க³ஹிதே சோத³னாய ஓகாஸோ அத்தி². தேனாஹ ‘‘நாபஜ்ஜதீ’’திஆதி³. வுத்தம் அட்ட²கதா²யம், ந கேவலமட்ட²கதா²யமேவ பாட²க³தோவாயமத்தோ², தஸ்மா ஏவமேவ க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தா²மக³தோ…பே… யுத்த’’ந்தி வத்வா கிம் பன தம் தா²மக³மனந்தி பராஸங்கம் நிவத்தேந்தோ ‘‘தா²மக³தந்தி ச…பே… வுத்தா’’தி ஆஹ. தத்த² அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணோதி கிலேஸவத்து²ஆதீ³னம் கிலேஸதாதி³ஸபா⁴வோ விய காமராகா³தி³தோ அஞ்ஞத்த² அலப்³ப⁴மானோ தேஸம்யேவ ஆவேணிகோ ஸபா⁴வோ, யதோ தே ப⁴வபீ³ஜம் ப⁴வமூலந்தி ச வுச்சந்தி. யஸ்மா ச தா²மக³மனம் தேஸம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ ஸபா⁴வோ, தஸ்மா அனுஸயனந்தி வுத்தம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தா²மக³தோதி அனுஸயஸமங்கீ³தி அத்தோ²’’தி ஆஹ.

‘‘யஸ்ஸ காமராகா³னுஸயோ அனுஸேதி, தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீதி? ஆமந்தா’’திஆதி³னா (யம. 2.அனுஸயயமக.3) அனுஸயவாரே வுத்தோ ஏவ அத்தோ² ‘‘யஸ்ஸ காமராகா³னுஸயோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா’’திஆதி³னா (யம. 2.அனுஸயயமக.300) வுத்தோதி அனுஸயனாகாரோ ஏவ உப்பஜ்ஜனவாரே உப்பஜ்ஜதி-ஸத்³தே³ன க³ஹிதோதி ‘‘உப்பஜ்ஜனவாரோ அனுஸயவாரேன நின்னானாகரணோ விப⁴த்தோ’’தி யம் வுத்தம், தத்த² விசாரம் ஆரப⁴தி ‘‘அனுஸயஉப்பஜ்ஜனவாரானம் ஸமானக³திகத்தா’’திஆதி³னா. ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வசனம் ஸியாதி உப்பஜ்ஜனவாரே ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வசனம் அப்பஹீனாகாரதீ³பகம் ஸியா. ததா² ச ஸதி யதா² ‘‘இமஸ்ஸ உப்பாதா³’’தி ஏத்த² இமஸ்ஸ அனிரோதா⁴தி அயமத்தோ²பி ஞாயதி, ஏவம் ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தே அத்த²தோ ‘‘ந உப்பஜ்ஜதீ’’தி அயமத்தோ² வுத்தோ ஹோதி அப்பஹீனாகாரஸ்ஸ உப்பத்திரஹபா⁴வஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜமானஸபா⁴வத்தாதி சோத³னம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உப்பஜ்ஜதீதி வசனஸ்ஸ அவுத்ததா ந ஸக்கா வத்துந்தி சே’’தி ஆஹ. வசனத்த²விஸேஸேன தம்த்³வயஸ்ஸ வுத்தத்தாதி ஏதேன த⁴ம்மனானத்தாபா⁴வேபி பத³த்த²னானத்தே²ன வாரந்தரதே³ஸனா ஹோதி யதா² ஸஹஜாதஸம்ஸட்ட²வாரேஸூதி த³ஸ்ஸேதி. அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வாதிஆதி³ தமேவ வசனத்த²விஸேஸம் விபா⁴வேதும் ஆரத்³த⁴ம். உப்பத்தியோக்³க³ந்தி உப்பத்தியா யோக்³க³ம், உப்பஜ்ஜனஸபா⁴க³தந்தி அத்தோ². யதோ அனுஸயா உப்பத்திரஹாதி வுச்சந்தி, ஏகந்தேன சேததே³வ ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம் ‘‘யஸ்ஸ காமராகா³னுஸயோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா’’திஆதி³வசனதோ (யம. 2.அனுஸயயமக.300). ‘‘அனுஸேந்தீதி அனுஸயா’’தி ஏத்தகே வுத்தே ஸதா³ விஜ்ஜமானா நு கோ² தே அபரினிப்ப²ன்னானுஸயனட்டே²ன ‘‘அனுஸயா’’தி வுச்சந்தீதி அயமத்தோ² ஆபஜ்ஜதீதி தம்னிஸேத⁴னத்த²ம் ‘‘அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி வுத்தம். உப்பத்திஅரஹபா⁴வேன தா²மக³ததா அனுஸயட்டோ²தி யம் தேஸம் உப்பத்தியோக³வசனம் வுத்தம், தம் ஸம்மதே³வ வுத்தந்தி இமமத்த²மாஹ ‘‘அனுஸயஸத்³த³ஸ்ஸா’’திஆதி³னா. தேன வாரத்³வயதே³ஸனுப்பாதி³கா அனுஸயஸத்³த³த்த²னித்³தா⁴ரணாதி த³ஸ்ஸேதி. தம்பி ஸுவுத்தமேவ இமினா தந்திப்பமாணேனாதி இத³ம்பி ‘‘அபி⁴த⁴ம்மே தாவா’’திஆதி³னா ஆக³தம் திவித⁴மேவ தந்திம் ஸந்தா⁴யாஹாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தந்தித்தயேனபி ஹி சித்தஸம்பயுத்ததா தீ³பிதா ஹோதீ’’தி.

பரிச்சே²த³பரிச்சி²ன்னுத்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

உப்பத்திட்டா²னவாரவண்ணனா

2. ஏவம் ஸதீதி வேத³னானம் விஸேஸிதப்³ப³பா⁴வே காமதா⁴துயா ச விஸேஸனபா⁴வே ஸதி. காமாதா⁴துயா அனுஸயனட்டா²னதா ந வுத்தா ஹோதி அப்பதா⁴னபா⁴வதோ, பதா⁴னாப்பதா⁴னேஸு பதா⁴னே கிச்சத³ஸ்ஸனதோ, விஸேஸனபா⁴வேன சரிதப்³ப³தாய சாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஹோது கோ தோ³ஸோதி கதா³சி வதே³ய்யாதி ஆஸங்கமானோ ஆஹ ‘‘த்³வீஸு பனா’’திஆதி³. த்³வீஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம், ததா² ‘‘தீஸு தா⁴தூஸூ’’தி ஏத்தா²பி. தஸ்மாதி யஸ்மா தா⁴துஆதி³பே⁴தே³ன திவித⁴ம் அனுஸயட்டா²னம், தத்த² ச ரூபாரூபதா⁴தூனம் ப⁴வராக³ஸ்ஸ அனுஸயட்டா²னதா வுத்தாதி காமதா⁴துயா காமராக³ஸ்ஸ அனுஸயட்டா²னதா ஏகந்தேன வத்தப்³பா³, தஸ்மா. தீஸு தா⁴தூஸு தீஸு வேத³னாஸூதி ச நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம், காமதா⁴துயா த்³வீஸு வேத³னாஸூதி ச ஆதா⁴ரே.

த்³வீஸ்வேவாதி த்³வீஸு ஸுகோ²பேக்கா²ஸு ஏவ. ஸப்³பா³ஸு த்³வீஸூதி யாஸு காஸுசி த்³வீஸு. தேனாதி ‘‘காமராகோ³ த்³வீஸு வேத³னாஸு அனுஸேதீ’’தி வசனஸாமத்தி²யலத்³தே⁴ன விஸேஸனிச்ச²யேனேவ. ப⁴வராகா³னுஸயட்டா²னம் ரூபாரூபதா⁴துயோ தத³னுரூபா ச வேத³னா. ந ஹி த்³வீஸு வேத³னாஸு காமராகா³னுஸயோவ அனுஸேதீதி அவதா⁴ரணம் இச்சி²தம், த்³வீஸு ஏவ பன வேத³னாஸூதி இச்சி²தம். தேனேவாஹ ‘‘த்³வீஸ்வேவ அனுஸேதி, ந தீஸூ’’தி. அட்டா²னஞ்ச அனுஸயானம், கிம் தம் அபரியாபன்னம் ஸக்காயே? ஸப்³போ³ லோகுத்தரோ த⁴ம்மோ. ச-ஸத்³தே³ன படிகா⁴னுஸயட்டா²னம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தேன வுத்தம் ‘‘யதா² சா’’திஆதி³. அஞ்ஞாதி காமராகா³னுஸயட்டா²னபூ⁴தா த்³வே வேத³னா.

அஞ்ஞேஸு த்³வீஹி வேத³னாஹி விப்பயுத்தேஸு. பியரூபஸாதரூபேஸூதி பியாயிதப்³ப³மது⁴ரஸபா⁴வேஸு. விஸேஸனஞ்சேதம் ரூபாதீ³னம் ஸப்³ப³த்³வாரஸப்³ப³புரிஸேஸு இட்ட²பா⁴வஸ்ஸ அனியததாய கதம். ஸாதஸந்தஸுக²கி³த்³தி⁴யாதி ஸாதஸுகே² ஸந்தஸுகே² ச கி³ஜ்ஜ²னாகாரேன அபி⁴கங்க²னாகாரேன. தத்த² ஸாதஸுக²ம் காயிகம், ஸந்தஸுக²ம் சேதஸிகம். ஸாதஸுக²ம் வா காயிகஸுக²ம், ஸந்தஸுக²ம் உபேக்கா²ஸுக²ம். ததா² சாஹு ‘‘உபேக்கா² பன ஸந்தத்தா, ஸுக²மிச்சேவ பா⁴ஸிதா’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.644; மஹானி. அட்ட². 27). பரித்தம் வா ஓளாரிகம் ஸுக²ம் ஸாதஸுக²ம், அனோளாரிகம் ஸந்தஸுக²ம். பரித்தக்³க³ஹணஞ்சேத்த² காமராகா³னுஸயஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. அஞ்ஞத்தா²தி வேத³னாஹி அஞ்ஞத்த². ஸோதி காமராகா³னுஸயோ. வேத³னாஸு அனுக³தோ ஹுத்வா ஸேதீதி வேத³னாபேக்கோ² ஏவ ஹுத்வா பவத்ததி யதா² புத்தாபேக்கா²ய தா⁴தியா அனுக்³க³ண்ஹனப்பவத்தி, ஸயனஸங்கா²தா பவத்தி ச காமராக³ஸ்ஸ நிகாமனமேவ. தேனாஹ ‘‘ஸுக²மிச்சேவ அபி⁴லபதீ’’தி. யதா² தஸ்ஸ, ஏவம் படிகா⁴னுஸயாதீ³னம்பி வுத்தனியாமேன யதா²ஸகம் கிச்சகரணமேவ து³க்க²வேத³னாதீ³ஸு அனுஸயனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேன வுத்தம் ‘‘ஏவம் படிகா⁴னுஸயோ சா’’திஆதி³. தீஸு வேத³னாஸு அனுஸயனவசனேனாதி தீஸு வேத³னாஸு யதா²ரஹம் அனுஸயனவசனேன. இட்டா²தி³பா⁴வேன க³ஹிதேஸூதி இட்டா²தீ³ஸு ஆரம்மணபகதியா வஸேன இட்டா²தி³பா⁴வேன க³ஹிதேஸு விபரீதஸஞ்ஞாய வஸேன அனிட்டா²தீ³ஸு இட்டா²தி³பா⁴வேன க³ஹிதேஸூதி யோஜனா. ந ஹி இட்டா²தி³பா⁴வேன க³ஹணம் விபரீதஸஞ்ஞா.

தத்தா²தி இட்டா²ரம்மணாதீ³ஸு. ஏத்தா²தி அனுஸயனே. காமஸ்ஸாதா³தி³வத்து²பூ⁴தானம் காமப⁴வாதீ³னந்தி காமஸ்ஸாத³ப⁴வஸ்ஸாத³வத்து²பூ⁴தானம் காமரூபாரூபப⁴வானம் க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ந்தி யோஜனா. தத்தா²தி வேத³னாத்தயதா⁴துத்தயேஸு. நித்³தா⁴ரணே சேதம் பு⁴ம்மம். து³க்க²படிகா⁴தோ து³க்கே² அனபி⁴ரதி. யத்த² தத்தா²தி து³க்க²வேத³னாய தம்ஸம்பயுத்தேஸு அனிட்ட²ரூபாதீ³ஸு வாதி யத்த² தத்த². மஹக்³க³தா உபாதி³ன்னக்க²ந்தா⁴ ரூபாரூபப⁴வா, அனுபாதி³ன்னக்க²ந்தா⁴ ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மா. தத்தா²தி யதா²வுத்தேஸு மஹக்³க³தத⁴ம்மேஸு ப⁴வராகோ³இச்சேவ வேதி³தப்³போ³. தேன வுத்தம் ‘‘ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா ஏத்த² காமராகா³னுஸயோ நானுஸேதீ’’தி. தி³ட்டா²னுஸயாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன விசிகிச்சா²னுஸயஅவிஜ்ஜானுஸயாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

தா⁴துத்தயவேத³னாத்தயவினிமுத்தம் தி³ட்டா²னுஸயாதீ³னம் அனுஸயனட்டா²னம் ந வுத்தந்தி ஸுவுத்தமேதம் தி³ட்டா²னுஸயாதீ³னம் உப்பத்திட்டா²னபுச்சா²யம் ‘‘ஸப்³ப³ஸக்காயபரியாபன்னேஸு த⁴ம்மேஸு’’இச்சேவ விஸ்ஸஜ்ஜிதத்தா. காமராகோ³ பன யத்த² நானுஸேதி, தம் து³க்க²வேத³னாரூபாரூபதா⁴துவினிமுத்தம் தி³ட்டா²னுஸயாதீ³னம் அனுஸயனட்டா²னம் அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நனு சா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² தத³னுஸயனட்டா²னதோதி தஸ்ஸ காமராகா³னுஸயஸ்ஸ அனுஸயனட்டா²னதோ. அஞ்ஞா நேக்க²ம்மஸ்ஸிதஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²ஸங்கா²தா. அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – நேக்க²ம்மஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸே விய படிகா⁴னுஸயோ நேக்க²ம்மஸ்ஸிதஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²ஸு காமராகா³னுஸயோ நானுஸேதீதி ‘‘யத்த² காமராகா³னுஸயோ நானுஸேதி, தத்த² தி³ட்டா²னுஸயோ நானுஸேதீ’’தி ஸக்கா வத்துந்தி தஸ்மா தம் உத்³த⁴ரித்வா ந வுத்தந்தி. ஹோந்தூதி தாஸம் வேத³னானம் அத்தி²தம் படிஜானித்வா உத்³த⁴ரித்வா அவசனஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந பன…பே… தம் ந வுத்த’’ந்தி. தத³னுஸயனட்டா²னந்தி தேஸம் தி³ட்டா²னுஸயாதீ³னம் அனுஸயனட்டா²னம். தஸ்மாதி யஸ்மா ஸதிபி காமராகா³னுஸயனட்டா²னதோ அஞ்ஞஸ்மிம் தி³ட்டா²னுஸயாதீ³னம் அனுஸயனட்டா²னே தம் பன தா⁴துத்தயவேத³னாத்தயவினிமுத்தம் நத்தி² வேத³னாத்³வயபா⁴வதோ, தஸ்மா. தம் வேத³னாத்³வயம் ந வுத்தம் விஸும் ந உத்³த⁴டந்தி அத்தோ². தஸ்மாதி யஸ்மா ‘‘யத்த² காமராகா³த³யோ நானுஸேந்தி, தத்த² தி³ட்டி²விசிகிச்சா² நானுஸேந்தீ’’தி அயமத்தோ² ‘‘ஆமந்தா’’தி இமினா படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனேன அவிபா⁴க³தோ வுத்தோதி ‘‘யத்த² காமராகா³த³யோ அனுஸேந்தி, தத்த² தி³ட்டி²விசிகிச்சா² அனுஸேந்தீ’’தி அயம்பி அத்தோ² அவிபா⁴க³தோவ லப்³ப⁴தி, தஸ்மா. அவிபா⁴க³தோ ச து³க்க²ம் படிக⁴ஸ்ஸ அனுஸயனட்டா²னந்தி தீ³பிதம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அவிஸேஸேன…பே… வேதி³தப்³ப³’’ந்தி. தத்த² அவிஸேஸேனாதி கே³ஹஸ்ஸிதம் நேக்க²ம்மஸ்ஸிதந்தி விஸேஸம் அகத்வா. ஸமுதா³யவஸேன க³ஹேத்வாதி யதா²வுத்தஅவயவானம் ஸமூஹவஸேன து³க்க²ந்த்வேவ க³ஹேத்வா. ‘‘அவிஸேஸேன ஸமுதா³யவஸேன க³ஹேத்வா’’தி இமமத்த²ம் ததா²-ஸத்³தே³ன அனுகட்³ட⁴தி ‘‘த்³வீஸு வேத³னாஸூ’’தி ஏத்தா²பி கே³ஹஸ்ஸிதாதி³விபா⁴க³ஸ்ஸ அனிச்சி²தத்தா.

யதி³ ஏவம் ‘‘படிக⁴ம் தேன பஜஹதி, ந தத்த² படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீ’’தி இத³ம் ஸுத்தபத³ம் கத²ந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தஸ்மிம் தோ³மனஸ்ஸே, தம்ஸம்பயுத்தே வா படிகே⁴. நேக்க²ம்மஸ்ஸிதம் தோ³மனஸ்ஸந்திஆதி³னா நேய்யத்த²மித³ம் ஸுத்தம், ந நீதத்த²ந்தி த³ஸ்ஸேதி. யதா² பன ஸுத்தம் உதா³ஹடம், ததா² இத⁴ கஸ்மா ந வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘படிகு⁴ப்பத்திரஹட்டா²னதாயா’’திஆதி³. ஏவம்பி ஸுத்தாபி⁴த⁴ம்மபாடா²னம் கத²மவிரோதோ⁴தி ஆஹ நிப்பரியாயதே³ஸனா ஹேஸா, ஸா பன பரியாயதே³ஸனாதி. ஏவஞ்ச கத்வாதி பரியாயதே³ஸனத்தா ஏவ. ராகா³னுஸயோதி காமராகா³னுஸயோ அதி⁴ப்பேதோ. யதோ ‘‘அனாகா³மிமக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴தனம் ஸந்தா⁴யா’’தி வுத்தம், தஸ்மா தஸ்ஸ ந மஹக்³க³தத⁴ம்மா அனுஸயனட்டா²னந்தி தம் பட²மஜ்ஜா²னஞ்ச அனாமஸித்வா ‘‘ந ஹி லோகியா…பே… நானுஸேதீதி ஸக்கா வத்து’’ந்தி வுத்தம். அவத்து²பா⁴வதோதி ஸபா⁴வேனேவ அனுப்பத்திட்டா²னத்தா. இதா⁴தி இமஸ்மிம் அனுஸயயமகே. வுத்தனயேனாதி ‘‘நேக்க²ம்மஸ்ஸிதம் தோ³மனஸ்ஸம் உப்பாதே³த்வா’’திஆதி³னா வுத்தேன நயேன. தம்படிபக்க²பா⁴வதோதி தேஸம் படிகா⁴தீ³னம் படிபக்க²ஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வதோ. ந கேவலம் மக்³க³ஸப்³பா⁴வதோ, அத² கோ² ப³லவவிபஸ்ஸனாஸப்³பா⁴வதோபீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தம்ஸமுக்³கா⁴…பே… பா⁴வதோ சா’’தி.

இதா³னி யதே³தம் தத்த² தத்த² ‘‘அனுஸயனட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம், தம் க³ஹேதப்³ப³த⁴ம்மவஸேன வா ஸியா க³ஹணவிஸேஸேன வாதி த்³வே விகப்பா, தேஸு பட²மம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஆரம்மணே அனுஸயனட்டா²னே ஸதீ’’தி. ரூபாதி³ஆரம்மணே அனுஸயானம் அனுஸயனட்டா²னந்தி க³ய்ஹமானே யமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ந ஸக்கா வத்து’’ந்தி வுத்தம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³க்கா²ய ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யதி³ ஸியாதி யதி³ காமராகா³னுஸயோ ஸியா. ஏதஸ்ஸபீதி தி³ட்டா²னுஸயஸம்பயுத்தலோப⁴ஸ்ஸபி ‘‘ஸப்³ப³ஸக்காயபரியாபன்னேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி காமராக³ஸ்ஸ டா²னம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ந ச வுத்தம். அத² பனாதிஆதி³ து³தியவிகப்பம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அஜ்ஜா²ஸயவஸேன தம்னின்னதாயாதி அஸதிபி ஆரம்மணகரணே யத்த² காமராகா³த³யோ அஜ்ஜா²ஸயதோ நின்னா, தம் தேஸம் அனுஸயனட்டா²னம். தேன வுத்தம் ‘‘அனுக³தோ ஹுத்வா ஸேதீ’’தி. அத² பன வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யதா²திஆதி³ யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ உதா³ஹரணவஸேன நிரூபனம். து³க்கே² படிஹஞ்ஞனவஸேனேவ பவத்ததி, நாரம்மணகரணவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. து³க்க²மேவ தஸ்ஸ அனுஸயனட்டா²னம் வுத்தந்தி அஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ தத்த² நின்னத்தா து³க்க²மேவ தஸ்ஸ படிக⁴ஸ்ஸ அனுஸயனட்டா²னம் வுத்தம், நாலம்பி³தம் ரூபாதி³ ஸுக²வேத³னா சாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவந்தி யதா² அஞ்ஞாரம்மணஸ்ஸபி படிக⁴ஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயதோ து³க்க²னின்னதாய து³க்க²மேவ அனுஸயனட்டா²னம் வுத்தம், ஏவம். து³க்கா²தீ³ஸு…பே… வுத்தந்தி ‘‘து³க்கே²ன ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம். நத்தி² தி³ன்ன’’ந்தி ச ஆதி³னா காயகிலமனது³க்கே² தா³னானுபா⁴வாதி³கே ச மிச்சா²பி⁴னிவேஸனவஸேன உப்பஜ்ஜமானேன தி³ட்டா²னுஸயேன ஸம்பயுத்தோ அஞ்ஞாரம்மணோபி லோபோ⁴ ‘‘ஏவம் ஸுக²ம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அஜ்ஜா²ஸயதோ ஸுகா²பி⁴ஸங்க³வஸேனேவ பவத்ததீதி ஸுகு²பேக்கா²பே⁴த³ம் ஸாதஸந்தஸுக²த்³வயமேவ அஸ்ஸ லோப⁴ஸ்ஸ அனுஸயனட்டா²னம் வுத்தம் பாளியம், ந யதா²வுத்தம் து³க்கா²தி³, தஸ்மா ப⁴வராக³…பே… ந விருஜ்ஜ²தி. ஏகஸ்மிம்யேவ சாதிஆதி³ து³தியவிகப்பம்யேவ உபப்³ரூஹனத்த²ம் வுத்தம். தத்த² ராக³ஸ்ஸ ஸுக²ஜ்ஜா²ஸயதா தம்ஸமங்கி³னோ புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன வேதி³தப்³பா³, தன்னின்னபா⁴வேன வா சக்கு²ஸ்ஸ விஸமஜ்ஜா²ஸயதா விய. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. தேஸம் ராக³படிகா⁴னம் நானானுஸயட்டா²னதா ஹோதி ஏகஸ்மிம்பி ஆரம்மணேதி அத்தோ².

ஏவஞ்ச கத்வாதி அஸதிபி க³ஹேதப்³ப³பே⁴தே³ க³ஹணவிஸேஸேன அனுஸயனட்டா²னஸ்ஸ பி⁴ன்னத்தா ஏவ. ‘‘யத்த²…பே… நோ’’தி வுத்தம், அஞ்ஞதா² விருஜ்ஜே²ய்ய. க³ஹேதப்³ப³பே⁴தே³ன ஹி ராக³படிகா⁴னம் அனுஸயனட்டா²னபே⁴தே³ க³ய்ஹமானே விபாகமத்தே டா²தப்³ப³ம் ஸியா, ந ச தம் யுத்தம், நபி ஸப்³பே³ஸம் புரிஸத்³வாரானம் இட்டா²னிட்ட²ம் நியதந்தி. யதி³பி யதா²வுத்தலோப⁴ஸ்ஸ வுத்தனயேன காமராகா³னுஸயதா ஸம்ப⁴வதி, யதா² பன ஸுகு²பேக்கா²ஸு இட்டா²ரம்மணே ச உப்பஜ்ஜந்தேன தோ³மனஸ்ஸேன ஸஹ பவத்தோ தோ³ஸோ து³ப்³ப³லபா⁴வேன படிகா⁴னுஸயோ ந ஹோதி, ஏவம் யதா²வுத்தலோபோ⁴பி காமராகா³னுஸயோ ந ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்ட²கதா²யம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ந படிகா⁴னுஸயோதி ஏத்த² ந-காரோ படிஸேத⁴னத்தோ², ந அஞ்ஞத்தோ², இதரத்த² பன ஸம்ப⁴வோ ஏவ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யம் பனேத’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ந ஹி தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயபா⁴வாஸங்கா அத்தீ²’’தி இமினா ந-காரஸ்ஸ அஞ்ஞத்த²தாபா⁴வத³ஸ்ஸனமுகே²ன அபா⁴வத்த²தம் ஸமத்தே²தி.

தே³ஸனா ஸம்கிண்ணா விய ப⁴வேய்யாதி ஏத்த² தே³ஸனாஸங்கரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப⁴வராக³ஸ்ஸபி…பே… ப⁴வேய்யா’’தி வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – யதா² காமராக³ஸ்ஸ காமதா⁴துயா த்³வீஸு வேத³னாஸு ஆரம்மணகரணவஸேன உப்பத்தி வுத்தா ‘‘காமராகோ³ காமதா⁴துயா த்³வீஸு வேத³னாஸு அனுஸேதீ’’தி, ஏவம் யதி³ ‘‘ப⁴வராகோ³ காமதா⁴துயா த்³வீஸு வேத³னாஸு அனுஸேதீ’’தி வுச்சேய்ய, ப⁴வராக³ஸ்ஸபி…பே… ப⁴வேய்ய. ததோ ச காமராகே³ன ஸத்³தி⁴ம் ப⁴வராக³ஸ்ஸ தே³ஸனா ஸம்கிண்ணா ப⁴வேய்ய, காமராக³தோ ச ப⁴வராக³ஸ்ஸ விஸேஸோ த³ஸ்ஸேதப்³போ³. ஸோ ச ஸஹஜாதானுஸயவஸேன ந ஸக்கா த³ஸ்ஸேதுந்தி ஆரம்மணகரணவஸேன த³ஸ்ஸேதப்³போ³. தேன வுத்தம் ‘‘தஸ்மா ஆரம்மண…பே… அதி⁴ப்பாயோ’’தி. தத்த² ஆரம்மணவிஸேஸேனாதி ரூபாரூபதா⁴துஸங்கா²தஆரம்மணவிஸேஸேன. விஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி காமராக³தோ ப⁴வராக³ஸ்ஸ விஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஏவம் தே³ஸனா கதாதி ‘‘ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா ஏத்த² ப⁴வராகா³னுஸயோ அனுஸேதீ’’தி ஏவம் விஸயே பு⁴ம்மம் கத்வா தே³ஸனா கதா. தேனாஹ ‘‘ஸஹஜாதவேத³னாவிஸேஸாபா⁴வதோ’’தி.

உப்பத்திட்டா²னவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

மஹாவாரோ

1. அனுஸயவாரவண்ணனா

3. பவத்தாவிராமவஸேனாதி அனுஸயப்பவத்தியா அவிராமவஸேன, அவிச்சே²த³வஸேனாதி அத்தோ². கத²ம் பன குஸலாப்³யாகதசித்தக்க²ணே அனுஸயானம் பவத்தீதி ஆஹ ‘‘மக்³கே³னேவ…பே… புப்³பே³’’தி.

20. சித்தசேதஸிகானஞ்ச டா²னம் நாம சித்துப்பாதோ³தி ஆஹ ‘‘ஏகஸ்மிம் சித்துப்பாதே³’’தி. தேஸம் தேஸம் புக்³க³லானந்தி புது²ஜ்ஜனாதீ³னம் புக்³க³லானம். பகதியா ஸபா⁴வேன. ஸபா⁴வஸித்³தா⁴ ஹி து³க்கா²ய வேத³னாய காமராக³ஸ்ஸ அனனுஸயனட்டா²னதா. ஏவம் ஸேஸேஸுபி யதா²ரஹம் வத்தப்³ப³ம். வக்க²தி ஹி ‘‘பகதியா து³க்கா²தீ³னம் காமராகா³தீ³னம் அனனுஸயனட்டா²னதம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. பஹானேனாதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனுஸயஸ்ஸ ஸமுச்சி²ந்த³னேன. திண்ணம் புக்³க³லானந்தி புது²ஜ்ஜனஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம். த்³வின்னம் புக்³க³லானந்தி அனாகா³மிஅரஹந்தானம். ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் புக்³க³லோகாஸவாரே. புரிமனயேதி ‘‘திண்ணம் புக்³க³லான’’ந்திஆதி³கே புரிமஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜனனயே. ஓகாஸந்தி உப்பத்திட்டா²னம், இத⁴ பன து³க்க²வேத³னா வேதி³தப்³பா³. பச்சி²மனயேதி ‘‘த்³வின்னம் புக்³க³லான’’ந்திஆதி³கே விஸ்ஸஜ்ஜனனயே. அனோகாஸதா அனனுஸயனட்டா²னதா.

அனுஸயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸானுஸயவாரவண்ணனா

66-131. ‘‘ஸானுஸயோ, பஜஹதி, பரிஜானாதீ’’தி புக்³க³லோ வுத்தோதி ‘‘காமராகே³ன ஸானுஸயோ, காமராக³ம் பஜஹதி, காமராக³ம் பரிஜானாதீ’’திஆதீ³ஸு அனுஸயஸமங்கி³பா⁴வேன பஹானபரிஞ்ஞாகிரியாய கத்துபா⁴வேன ச புக்³க³லோ வுத்தோ, ந த⁴ம்மோ. ப⁴வவிஸேஸேன வாதி கேவலேன ப⁴வவிஸேஸேன வா. இதரேஸூதி படிகா⁴னுஸயாதீ³ஸு. ப⁴வானுஸயவிஸேஸேன வாதி காமப⁴வாதி³ப⁴வவிஸிட்டா²னுஸயவிஸேஸேன வா. ஸானுஸயதானிரனுஸயதாதி³காதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன பஹானாபஹானபரிஞ்ஞாபரிஞ்ஞா ஸங்க³ய்ஹந்தி. நனு ச ப⁴வவிஸேஸே கேஸஞ்சி அனுஸயானம் அப்பஹானந்தி? ந தம் அனுஸயகதம், அத² கோ² பச்சயவேகல்லதோ அனோகாஸதாய சாதி நாயம் விரோதோ⁴. த்³வீஸு வேத³னாஸூதி ஸுக²உபேக்கா²ஸு வேத³னாஸு து³க்கா²ய வேத³னாய காமராகா³னுஸயேன நிரனுஸயோதி யோஜேதப்³ப³ம். இத³ம்பி நத்தி² புக்³க³லவஸேன வுச்சமானத்தா. தேனாஹ ‘‘ந ஹி புக்³க³லஸ்ஸ…பே… அனுஸயான’’ந்தி. யதி³பி புக்³க³லஸ்ஸ அனுஸயனோகாஸோ அனோகாஸோ, தஸ்ஸ பன ஸானுஸயதாதி³ஹேது ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனுஸயஸ்ஸ பனா’’திஆதி³மாஹ. நிரனுஸயதாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அப்பஹானாபரிஞ்ஞா ஸங்க³ண்ஹாதி. பரிஜானனம் ஸமதிக்கமனந்தி பரிஞ்ஞாவாரேபி ‘‘அபாதா³னே நிஸ்ஸக்கவசன’’ந்தி வுத்தம்.

அனுஸயனட்டா²னதோதி அனுஸயனட்டா²னஹேது. ‘‘அனனுஸயனட்டா²னதோ’’தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. நிமித்தாபாதா³னபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி ஸானுஸயவாரே நிமித்தபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம், பஜஹனபரிஞ்ஞாவாரேஸு அபாதா³னபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சாதி யோஜேதப்³ப³ம். பஜஹதீதி ஏத்த² ‘‘ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா ததோ மானானுஸயம் பஜஹதீ’’தி பாளிபத³ம் ஆஹரித்வா யோஜேதப்³ப³ம், ந பஜஹதீதி ஏத்த² பன ‘‘து³க்கா²ய வேத³னாய ததோ காமராகா³னுஸயம் நப்பஜஹதீ’’தி. ஏவமாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பரிஞ்ஞாவாரம்பி ஸங்க³ண்ஹாதி. பு⁴ம்மனித்³தே³ஸேனேவ ஹேதுஅத்தே²னேவ நித்³தி³ட்டா²தி அத்தோ².