8. பட²மது³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

380. அட்ட²மே பாகாரேன பரிக்கி²த்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கோ³புரட்டாலகயுத்தந்தி த்³வாரபாஸாதே³ன ச தத்த² தத்த² பாகாரமத்த²கே பதிட்டா²பிதஅட்டாலகேஹி ச யுத்தம். வேளூஹி பரிக்கி²த்தத்தா அப்³ப⁴ந்தரே புப்பூ²பக³ப²லூபக³ருக்க²ஸஞ்ச²ன்னத்தா ச நீலோபா⁴ஸம். சா²யூத³கஸம்பத்தியா பூ⁴மிபா⁴க³ஸம்பத்தியா ச மனோரமம். காளகவேஸேனாதி கலந்த³கரூபேன. நிவாபந்தி போ⁴ஜனம். தந்தி உய்யானம். த³ப்³போ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமந்தி த³ப்³ப³த்த²ம்பே⁴ பதிதத்தா த³ப்³போ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி.

கஸ்ஸபத³ஸப³லஸ்ஸ ஸாஸனோஸக்கனகாலே கிர ஸத்த பி⁴க்கூ² ஏகசித்தா ஹுத்வா அஞ்ஞே ஸாஸனே அகா³ரவம் கரோந்தே தி³ஸ்வா ‘‘இத⁴ கிம் கரோம, ஏகமந்தே ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாமா’’தி நிஸ்ஸேணிம் ப³ந்தி⁴த்வா உச்சம் பப்³ப³தஸிக²ரம் அபி⁴ருஹித்வா அத்தனோ சித்தப³லம் ஜானந்தா ‘‘நிஸ்ஸேணிம் பாதேந்து, ஜீவிதே ஸாலயா ஓதரந்து, மா பச்சா²னுதப்பினோ அஹுவத்தா²’’தி வத்வா ஸப்³பே³ ஏகசித்தா ஹுத்வா நிஸ்ஸேணிம் பாதேத்வா ‘‘அப்பமத்தா ஹோத², ஆவுஸோ’’தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஓவதி³த்வா சித்தருசியேஸு டா²னேஸு நிஸீதி³த்வா ஸமணத⁴ம்மம் காதும் ஆரபி⁴ம்ஸு.

தத்ரேகோ தே²ரோ பஞ்சமே தி³வஸே அரஹத்தம் பத்வா ‘‘மம கிச்சம் நிப்ப²ன்னம், அஹம் இமஸ்மிம் டா²னே கிம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி இத்³தி⁴யா உத்தரகுருதோ பிண்ட³பாதம் ஆஹரித்வா ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, இமம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜத², பி⁴க்கா²சாரகிச்சம் மமாயத்தம் ஹோது, தும்ஹே அத்தனோ கம்மம் கரோதா²’’தி. கிம் நு மயம், ஆவுஸோ, நிஸ்ஸேணிம் பாதேந்தா ஏவம் அவசும்ஹ ‘‘யோ பட²மம் த⁴ம்மம் ஸச்சி²கரோதி, ஸோ பி⁴க்க²ம் ஆஹரது, தேனாப⁴தம் ஸேஸா பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. நத்தி², ஆவுஸோதி. தும்ஹே அத்தனோ புப்³ப³ஹேதுனாவ லபி⁴த்த², மயம்பி ஸக்கோந்தா வட்டஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாம, க³ச்ச²த² தும்ஹேதி. தே²ரோ தே ஸஞ்ஞாபேதும் அஸக்கோந்தோ பா²ஸுகட்டா²னே பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா க³தோ. அபரோபி தே²ரோ ஸத்தமே தி³வஸே அனாகா³மிப²லம் பத்வா ததோ சுதோ ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தோ, இதரே தே²ரா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரித்வா தேஸு தேஸு குலேஸு நிப்³ப³த்தா. ஏகோ க³ந்தா⁴ரரட்டே² தக்கஸிலனக³ரே ராஜகே³ஹே நிப்³ப³த்தோ, ஏகோ பச்சந்திமரட்டே² பரிப்³பா³ஜிகாய குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தோ, ஏகோ பா³ஹியரட்டே² குடும்பி³யகே³ஹே நிப்³ப³த்தோ, ஏகோ ராஜக³ஹே குடும்பி³யகே³ஹே நிப்³ப³த்தோ.

அயம் பன த³ப்³ப³த்தே²ரோ மல்லரட்டே² அனுபியனக³ரே ஏகஸ்ஸ மல்லரஞ்ஞோ கே³ஹே படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. தஸ்ஸ மாதா உபவிஜஞ்ஞா காலமகாஸி. மதஸரீரம் ஸுஸானம் நேத்வா தா³ருசிதகம் ஆரோபேத்வா அக்³கி³ம் அத³ம்ஸு. அக்³கி³வேக³ஸந்தத்தம் உத³ரபடலம் த்³வேதா⁴ அஹோஸி. தா³ரகோ அத்தனோ புஞ்ஞப³லேன உப்பதித்வா ஏகஸ்மிம் த³ப்³ப³த்த²ம்பே⁴ நிபதி, தம் தா³ரகம் க³ஹேத்வா அய்யிகாய அத³ம்ஸு. ஸா தஸ்ஸ நாமம் க³ண்ஹந்தீ த³ப்³ப³த்த²ம்பே⁴ பதித்வா லத்³த⁴ஜீவிகத்தா ‘‘த³ப்³போ³’’தி தஸ்ஸ நாமம் அகாஸி. தேன வுத்தம் ‘‘த³ப்³போ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாம’’ந்தி.

தஸ்ஸ ஸத்தவஸ்ஸிககாலே ஸத்தா² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ மல்லரட்டே² சாரிகம் சரமானோ அனுபியனிக³மம் பத்வா அனுபியம்ப³வனே விஹரதி. த³ப்³ப³குமாரோ ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா ஸஹ த³ஸ்ஸனேனேவ பஸீதி³த்வா பப்³ப³ஜிதுகாமோ ஹுத்வா ‘‘அஹம் த³ஸப³லஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி அய்யிகம் ஆபுச்சி². ஸா ‘‘ஸாது⁴ தாதா’’தி த³ப்³ப³குமாரம் ஆதா³ய ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘ப⁴ந்தே, இமம் குமாரம் பப்³பா³ஜேதா²’’தி ஆஹ. ஸத்தா² அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸஞ்ஞம் அதா³ஸி ‘‘பி⁴க்கு² இமம் தா³ரகம் பப்³பா³ஜேஹீ’’தி. ஸோ தே²ரோ ஸத்து² வசனம் ஸுத்வா த³ப்³ப³குமாரம் பப்³பா³ஜேந்தோ தசபஞ்சககம்மட்டா²னம் ஆசிக்கி². புப்³ப³ஹேதுஸம்பன்னோ கதாபி⁴னீஹாரோ பட²மகேஸவட்டியா வோரோபனக்க²ணேயேவ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ஸி, து³தியாய கேஸவட்டியா ஓரோபியமானாய ஸகதா³கா³மிப²லே, ததியாய அனாகா³மிப²லே, ஸப்³ப³கேஸானம் பன ஓரோபனஞ்ச அரஹத்தப²லஸச்சி²கிரியா ச அபச்சா² அபுரே அஹோஸி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘தே²ரோ கிர ஸத்தவஸ்ஸிகோவ ஸம்வேக³ம் லபி⁴த்வா பப்³ப³ஜிதோ கு²ரக்³கே³யேவ அரஹத்தம் பாபுணீதி வேதி³தப்³போ³’’தி.

ஸாவகேன பத்தப்³ப³ந்தி யது²பனிஸ்ஸயம் தேன தேன ஸாவகேன பத்தப்³ப³ம். திஸ்ஸோ விஜ்ஜாதிஆதி³ யதா²ஸம்ப⁴வவஸேன வுத்தம். கு³ணஜாதந்தி ‘‘யஞ்ச கிஞ்சி ஸாவகேன பத்தப்³ப³’’ந்தி நபும்ஸகலிங்க³ஸம்ப³ந்த⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். சதூஸு ஸச்சேஸு சதூஹி மக்³கே³ஹி ஸோளஸவித⁴ஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ கதத்தாதி து³க்க²ஸமுத³யனிரோத⁴மக்³க³ஸங்கா²தேஸு சதூஸு ஸச்சேஸு து³க்க²பரிஞ்ஞா ஸமுத³யப்பஹானம் நிரோத⁴ஸச்சி²கிரியா மக்³க³பா⁴வனாதி ஏகேகஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ சதுன்னம் சதுன்னம் கிச்சானம் வஸேன ஸோளஸவித⁴ஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ கதத்தா. ததோ ததோ படிக்கமித்வாதி ததோ ததோ கிச்சதோ ஆரம்மணதோ ச படிவத்தித்வா. ஸிலாபட்டகேதி பாஸாணப²லகே. தேரஸாபீதி ப⁴த்துத்³தே³ஸகஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகப⁴ண்டா³கா³ரிகசீவரபடிக்³கா³ஹகசீவரபா⁴ஜனகயாகு³பா⁴ஜனகப²லபா⁴ஜனகக²ஜ்ஜபா⁴ஜனகஅப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகஸாடியக்³கா³ஹாபகபத்தக்³கா³ஹாபகஆராமிகபேஸகஸாமணேரபேஸகஸம்முதீனம் வஸேன தேரஸாபி ஸம்முதியோ தா³தும் வட்டந்தி.

382. அபிஸூதி ஏத்த² ஸூதி நிபாதமத்தம், அபி-ஸத்³தோ³ அட்டா²னப்பயுத்தோ ‘‘விகாலே’’தி இமஸ்ஸ அனந்தரம் த³ட்ட²ப்³போ³, விகாலேபி ஆக³ச்ச²ந்தீதி அத்தோ². ஜானந்தாதி தூ³ரபா⁴வம் ஜானந்தா. ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸூதி ஏத்த² கதிகஸண்டா²னாதீ³னம் நானப்பகாரத்தா தஸ்மிம் தஸ்மிம் விஹாரே கதிகவத்தாதீ³னி விஸும் விஸும் கதா²பேதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்³ப³விஹாரேஸு ச க³மனமக்³கே³ ஸமப்பமாணே கத்வா அதி⁴ட்டா²தீதி வத³ந்தி. அயஞ்ஹி நிம்மிதானம் த⁴ம்மதாதி அனியமேத்வா நிம்மிதானம் அயம் ‘‘ஏகஸ்மிம் பா⁴ஸமானஸ்மி’’ந்திஆதி³ த⁴ம்மதா. ததா² ஹி யே வண்ணவயஸரீராவயவபரிக்கா²ரகிரியாவிஸேஸாதீ³ஹி நியமம் அகத்வா நிம்மிதா ஹோந்தி, தே அனியமேத்வா நிம்மிதத்தா இத்³தி⁴மதா ஸதி³ஸாவ ஹோந்தி. டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு பா⁴ஸிததுண்ஹீபா⁴வாதீ³ஸு வா யம் யம் இத்³தி⁴மா கரோதி, தம் ததே³வ கரோந்தி. ஸசே பன நானப்பகாரே காதுகாமோ ஹோதி, கேசி பட²மவயே, கேசி மஜ்ஜி²மவயே, கேசி பச்சி²மவயே, ததா² தீ³க⁴கேஸே, உபட்³ட⁴முண்டே³, மிஸ்ஸககேஸே, உபட்³ட⁴ரத்தசீவரே, பண்டு³கசீவரே, பத³பா⁴ணத⁴ம்மகதா²ஸரப⁴ஞ்ஞபஞ்ஹபுச்ச²னபஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனசீவரஸிப்³ப³னதோ⁴வனாதீ³னி கரோந்தே, அபரேபி வா நானப்பகாரகே காதுகாமோ ஹோதி, தேன பாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய ‘‘ஏத்தகா பி⁴க்கூ² பட²மவயா ஹோந்தூ’’திஆதி³னா நயேன பரிகம்மம் கத்வா புன ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய அதி⁴ட்டி²தே அதி⁴ட்டா²னசித்தேன ஸத்³தி⁴ம் இச்சி²திச்சி²தப்பகாராயேவ ஹோந்தி. அவத்து²கவசனம் ந ஹோதீதி நிம்மிதானம் ‘‘அயம் மஞ்சோ’’திஆதி³வசனம் அவத்து²கம் ந ஹோதி ஸப்³ப³த்த² மஞ்சபீடா²னம் ஸம்ப⁴வதோ.

383. ஏகசாரிகப⁴த்தந்தி அதிமனாபத்தா விஸும் டி²திகாய பாபேதப்³ப³ம் ப⁴த்தம். தத்³தி⁴தவோஹாரேனாதி சத்தாரி பரிமாணமஸ்ஸ சதுக்கந்தி ஏவம் தத்³தி⁴தவோஹாரேன. ஓத³னஸ்ஸ புச்சா²ய ஸாத⁴கதமத்தா ஆஹ – ‘‘கரணத்தே²யேவ கரணவசன’’ந்தி, ஓத³னேன கரணபூ⁴தேன புச்ச²ந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. யே ச ஓத³னேன கரணபூ⁴தேன புச்ச²ந்தி, தேஸம் புச்ச²னாகாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, ஓத³னம் தே³மாதி புச்ச²ந்தீ’’தி வுத்தம்.

ப⁴வோதி ப⁴விதப்³போ³. அஸமன்னாஹரித்வாதி ஆபோ⁴க³ம் அகத்வா. ரத்திம் ஸம்மந்தயமானாதி கஞ்சி காலம் ஸுபித்வா வுட்டா²ய ஸம்மந்தயமானா. ரத்தியஞ்ஹி பட²மயாமமஜ்ஜி²மயாமேஸு ஸுபித்வா பபு³த்³தா⁴னம் அஜ்ஜதனகாலேபி அனஜ்ஜதனாபி⁴மானோ ஹோதி, தஸ்மா தே ‘‘ஹிய்யோ’’தி ஆஹம்ஸு. யே பன ரத்தியம் கம்மப்பஸுதா ஜாக³ரியமனுயுத்தா ஹோந்தி, தேஸம் அஜ்ஜதனாபி⁴மானோயேவ, தஸ்மா தே ‘‘அஜ்ஜ’’இச்சேவ வோஹரந்தி, ந ‘‘ஹிய்யோ’’தி. பதூ⁴பாயந்தாதி புனப்புனம் உப்பஜ்ஜனககோத⁴வஸேன பதூ⁴பாயந்தா.

384. த³ப்³ப³ த³ப்³பா³தி து³தியோ த³ப்³ப³-ஸத்³தோ³ பண்டி³தாதி⁴வசனோதி ஆஹ ‘‘த³ப்³பா³ பண்டி³தா’’தி. ஏவம் ந நிப்³பே³டே²ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நிப்³பே³டே²ந்தீதி அத்தானம் தோ³ஸதோ மோசேந்தி. வுட்டா²னலக்க²ணம் மஞ்ஞமானாதி வுட்டா²னலக்க²ணந்தி மஞ்ஞமானா. ந க⁴டியதீதி தே²ரஸ்ஸ ஸுஸீலபடிஞ்ஞாய தஸ்ஸா து³ஸ்ஸீலபடிஞ்ஞாவசனம் ந க⁴டியதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. நாஸேதா²தி ஸேதகம் த³த்வா கி³ஹிபா⁴வம் பாபேதா²தி அத்தோ². லிங்க³னாஸனா ஹேத்த² அதி⁴ப்பேதா. இமமேவ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘திஸ்ஸோ நாஸனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏககம்மாதி³ஸம்வாஸஸ்ஸ அகரணம் ஸம்வாஸனாஸனா. த³ண்ட³கம்மனாஸனா நாம வாலுகாதீ³னி ஓகிரித்வா யாவ க²மாபேதி, தாவ த³ண்ட³கம்மவஸேன நிக்கட்³ட⁴னம். சர பிரே வினஸ்ஸாதி நிக்கட்³ட⁴னாகாரத³ஸ்ஸனம். தத்த² சராதி க³ச்ச², அபேஹீதி வுத்தம் ஹோதி. பிரேதி பர அமாமக, அம்ஹாகம் அனஜ்ஜ²த்திகபூ⁴தாதி அத்தோ². பிரேதி ஹி பர-ஸத்³தே³ன ஸமானத்த²ம் ஸம்போ³த⁴னவசனம். அத² வா பிரேதி ‘‘பரதோ’’தி இமினா ஸமானத்த²ம் நிபாதபத³ம், தஸ்மா சர பிரேதி பரதோ க³ச்ச², மா இத⁴ திட்டா²தி அத்தோ². வினஸ்ஸாதி அத³ஸ்ஸனம் க³ச்ச².

யஸ்மா தே பி⁴க்கூ² அத்தானம் அப்பகாஸேத்வா டி²தா, தஸ்மா அனுயுஞ்ஜதா²தி இமஸ்ஸ க³வேஸத² ஜானாதா²தி அத்தோ² வுத்தோ. காரகோ ஹோதீதி ‘‘அய்யேனம்ஹி தூ³ஸிதா’’தி படிஞ்ஞாதத்தா தாய படிஞ்ஞாய யதி³ நாஸிதா, தே²ரோ காரகோ ஹோதி, ஸதோ³ஸோதி அத்தோ². அகாரகோ ஹோதீதி தாய கதபடிஞ்ஞம் அனபேக்கி²த்வா யதி³ ப⁴க³வதா பகதிது³ஸ்ஸீலபா⁴வம்யேவ ஸந்தா⁴ய ஸா நாஸிதா, தே²ரோ அகாரகோ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஸகாய படிஞ்ஞாய நாஸேதா²’’தி வுத்தே ‘‘அய்யேனம்ஹி தூ³ஸிதா’’தி தாய கதபடிஞ்ஞாய பூ⁴ததா ஆபஜ்ஜதீதி ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் வாதே³ தே²ரோ காரகோ ஹோதி ஸதோ³ஸோ’’தி. பி⁴க்கு²னிம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, து³க்கடந்தி இமினா மஹாஅட்ட²கதா²வாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ. முஸாவாதே³ பாசித்தியந்தி வுத்தந்தி பி⁴க்கு²னிம் அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ முஸாவாதே³ பாசித்தியந்தி வுத்தம்.

தத்ராதி தேஸு து³க்கடபாசித்தியேஸு. இதோ பட்டா²ய ‘‘தஸ்மா பாசித்தியமேவ யுஜ்ஜதீ’’தி வசனபரியந்தம் த்³வீஸுபி அட்ட²கதா²ஸு அதி⁴ப்பாயவிபா⁴வனம். தத்த² புரிமனயேதி ‘‘பி⁴க்கு²னிம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, து³க்கட’’ந்தி வுத்தஅட்ட²கதா²னயே. து³க்கடமேவ யுஜ்ஜதீதி கஸ்மா வுத்தந்தி சே? தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா²’’திஆதி³மாஹ. பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கு²ஸ்மிம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன அந்திமவத்து²னா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி அத்தோ². பச்சி²மனயேபி ‘‘பி⁴க்கு²னிம் அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ முஸாவாதே³ பாசித்திய’’ந்தி வுத்தம். குருந்தீ³நயேபி முஸாவாத³த்தா பாசித்தியமேவ யுஜ்ஜதீதி விஸம்வாத³புரேக்க²தாய பாசித்தியமேவ யுஜ்ஜதீதி அதி⁴ப்பாயோ. யதி³ ஏவம் பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன அந்திமவத்து²னா அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ அக்கோஸந்தஸ்ஸ ச முஸாவாத³த்தா பாசித்தியேனேவ ப⁴விதப்³ப³ந்தி சே? தத்த² ஸதிபி முஸாவாதே³ வசனப்பமாணதோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஓமஸவாத³பாசித்தியேஹேவ ப⁴விதப்³ப³ம், ந ஸம்பஜானமுஸாவாத³பாசித்தியேனாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வசனப்பமாணதோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² வசனப்பமாணதோதி ப⁴க³வதா வுத்தபாளிவசனப்பமாணதோ. இதா³னி தம் வசனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயேனா’’திஆதி³ வுத்தம். பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பன பி⁴க்கு²னியா து³க்கடந்தி வசனம் நத்தீ²தி பி⁴க்கு²னியா அனுத்³த⁴ம்ஸனே பி⁴க்கு²னோ து³க்கடந்தி வசனம் நத்தி² ததா² பாளியம் அனாக³தத்தா. ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்தியந்தி வசனமத்தீ²தி ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தம் ஸம்பஜானமுஸாவாத³ஸிக்கா²பத³ம் த³ஸ்ஸேதி.

இதா³னி த்³வீஸுபி அட்ட²கதா²வாதே³ஸு அதி⁴ப்பாயம் விபா⁴வேத்வா தேஸு பச்சி²மவாதே³ தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா புரிமவாத³ம் பதிட்ட²பேதுகாமோ ஆசரியோ ‘‘தத்ர பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்ராதி ‘‘பாசித்தியமேவ யுஜ்ஜதீ’’தி வுத்தவாதே³. அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயே அஸதி பாசித்தியந்தி இமினா ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்தியஸ்ஸ ஓகாஸம் த³ஸ்ஸேதி. விஸும் பாசித்தியம் வுத்தந்தி ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ பாசித்தியதோ விஸும் அஞ்ஞமேவ பாசித்தியம் வுத்தம். ஏதேஹி நாஸனா நத்தீ²தி ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தம், இமிஸ்ஸா பன து³க்கடேன நாஸனா நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. யதி³ ஏவம் கஸ்மா நம் ப⁴க³வா நாஸேதீதி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³.

385-386. தூ³ஸிதோதி து³ட்ட²ஸத்³த³ஸ்ஸ கம்மஸாத⁴னதம் த³ஸ்ஸேதி. தூ³ஸயதி பரம் வினாஸேதீதி தூ³ஸகோ. இமினா ‘‘தூ³ஸயதீதி தோ³ஸோ’’தி தோ³ஸஸத்³த³ஸ்ஸ கத்துஸாத⁴னதா வுத்தா. பகதிபா⁴வம் ஜஹாபிதோதி து³ஸஸத்³த³ஸ்ஸ விகதியம் படி²தத்தா வுத்தம், பகதியா ஸோம்மபா⁴வம் ஜஹாபிதோதி அத்தோ², விகாரமாபாதி³தோதி வுத்தம் ஹோதி. ஆகாரனானத்தேனாதி தூ³ஸிதாகாரஸ்ஸ தூ³ஸகாகாரஸ்ஸ ச நானத்தேன. அனபி⁴ரத்³தோ⁴தி அதுட்டோ². யோ பன அதுட்டோ², ஸோ ஸுகி²தோ நாம ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ந ஸுகி²தோ’’தி. ‘‘ஆராதி⁴தோ ராஜா’’திஆதீ³ஸு பஸாதி³தோதி அத்த²ஸம்ப⁴வதோ ‘‘ந வா பஸாதி³தோ’’தி வுத்தம். கீ²லஸத்³தோ³ த²த்³த⁴பா⁴வவசனோ கசவரபரியாயோ ச ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘சித்தத²த்³த⁴பா⁴வசித்தகசவரஸங்கா²தம் படிக⁴கீ²ல’’ந்தி. கீ²லயதி தேன சித்தம் த²த்³த⁴பா⁴வம் ஆபஜ்ஜதீதி கீ²லம், சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴பா⁴வோ. ஸோ ச அத்த²தோ படிகோ⁴யேவ. சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴பா⁴வலக்க²ணோ ஹி படிகோ⁴, தஸ்மிஞ்ச உப்பன்னே சித்தம் உக்லாபஜாதட்டா²னம் விய அமனுஞ்ஞம் ஹோதி, தஸ்மா கசவரஸதி³ஸத்தாபி படிகோ⁴வ ‘‘கீ²ல’’ந்தி வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘படிக⁴கீ²ல’’ந்தி. சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴பா⁴வத்தா கசவரஸதி³ஸத்தா ச படிகோ⁴யேவ கீ²லம் படிக⁴கீ²லம். நப்பதீதோதி பீதிஸுகா²தீ³ஹி ந அபி⁴க³தோ ந அனுக³தோ, ந உபேதோதி அத்தோ². யோ ச பீதிஸுகா²தீ³ஹி அனுபக³தோ, ஸோ தேஹி வஜ்ஜிதோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பீதிஸுகா²தீ³ஹி வஜ்ஜிதோ’’தி. யோ ச தேஹி வஜ்ஜிதோ, ந ஸோ தேன அபி⁴ஸடோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ந அபி⁴ஸடோ’’தி, பீதிஸுகா²தீ³ஹி ந பத்த²டோதி அத்தோ².

யேனாதி யேன கோபேன. து³ட்டோ²தி மாதிகாய ஆக³தபத³ம் த³ஸ்ஸேதி, குபிதோதி பத³பா⁴ஜனே ஆக³தபத³ம். அத்த²தோ ஏகத்தேபி உபி⁴ன்னம் பதா³னம் வஸேன ‘‘உப⁴யம்பீ’’தி வுத்தம். ஏவம் ‘‘தேன ச கோபேன தேன ச தோ³ஸேனா’’தி இமேஸம் பதா³னம் வஸேன ‘‘த்³வீஹீ’’தி வுத்தம், அத்த²தோ பன தோ³ஸோயேவ. ஸோ ச ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னோதி ஆஹ ‘‘இமேஹி த்³வீஹி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴மேவ த³ஸ்ஸேதீ’’தி. ‘‘அனத்தமனதா அனபி⁴ரத்³தீ⁴’’தி வசனேஹி தோ³மனஸ்ஸவேத³னாவ வுத்தாதி ஆஹ ‘‘இமேஹி த்³வீஹி வேத³னாக்க²ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி.

யதா³ பன சோத³கேன அதி³ட்ட²ம் அஸுதம் அபரிஸங்கிதம் வா ஹோதி, ததா³ அமூலகம் நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘தம் பனஸ்ஸ…பே… சோத³கவஸேன அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. யதி³ சுதி³தகவஸேன அதி⁴ப்பேதம் ஸியா, அமூலகம் நாம அனஜ்ஜா²பன்னந்தி பத³பா⁴ஜனம் வதே³ய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ. யம் பாராஜிகந்தி பி⁴க்கு²னோ அனுரூபேஸு ஏகூனவீஸதியா பாராஜிகேஸு அஞ்ஞதரம். பத³பா⁴ஜனே பன பாளியம் ஆக³தானேவ க³ஹேத்வா ‘‘சதுன்னம் அஞ்ஞதரேனா’’தி வுத்தம். ஏதந்தி சுதி³தகஸ்ஸ ஆபன்னானாபன்னத்தம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³.

ததே²வாதி பஸாத³ஸோதேன தி³ப்³ப³ஸோதேன வாதி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. ஸுத்வாவ ஜானிதப்³ப³தோ ‘‘ஸுதட்டா²னேயேவ திட்ட²தீ’’தி வுத்தம். பரிஸங்கனம் பரிஸங்கிதம், தி³ட்டா²னுக³தம் பரிஸங்கிதம் தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி. இமேஸந்தி கத்துஅத்தே² ஸாமிவசனம், இமேஹீதி அத்தோ². கரிஸ்ஸந்தி வாதி ஏத்த² விப⁴த்திபரிணாமம் கத்வா இமேதி யோஜேதப்³ப³ம். தி³ட்ட²ம் அத்தி² ஸமூலகம், அத்தி² அமூலகந்தி இத³ம் அஜ்ஜா²சாரஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வாஸப்³பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அத்தி² ஸஞ்ஞாஸமூலகம், அத்தி² ஸஞ்ஞாஅமூலகந்தி இத³ம் பன தி³ட்ட²ஸஞ்ஞாய ஸப்³பா⁴வாஸப்³பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய.

ஸமீபே ட²த்வாதி த்³வாத³ஸஹத்த²ப்³ப⁴ந்தரே ஸமீபே ட²த்வாதி வத³ந்தீதி தீஸுபி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். பரதோ பன ‘‘தூ³தம் வா பண்ணம் வா ஸாஸனம் பேஸேத்வா சோதே³ந்தஸ்ஸ ஸீஸம் ந ஏதீ’’தி பரம்முகா²சோத³னாய ஏவ அனாபத்தியா வுத்தத்தா ‘‘ஸமீபே ட²த்வா’’தி இத³ம் ஸம்முக²பா⁴வமத்தத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி அம்ஹாகம் க²ந்தி. தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா) அங்க³ம் த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘சாவனாதி⁴ப்பாயேன ஸம்முகா²சோத³னா’’தி வுத்தம், ந ச ஸம்முக²பா⁴வோ த்³வாத³ஸஹத்த²ப்³ப⁴ந்தரேயேவாதி நியமோ ஸக்கா வத்து²ம். வினயவினிச்ச²யஞ்ச பத்வா க³ருகேயேவ டா²தப்³ப³ந்தி வுத்தம், தஸ்மா உபபரிக்கி²த்வா யுத்ததரம் க³ஹேதப்³ப³ம். சோதா³பகஸ்ஸேவ வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி ஆணத்தஸ்ஸ வாசாய வாசாய சோதா³பகஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. மயாபி தி³ட்ட²ம் ஸுதம் அத்தீ²தி இத³ம் ஆணத்தஸ்ஸபி சோத³கபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ஏவம் பன அவத்வாபி ‘‘பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோஸீ’’தி இத³மேவ வசனம் பரஸ்ஸ வசனம் விய அகத்வா அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயேன வத³ந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோயேவ. ஸதிபி பன அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயே ‘‘அஸுகேன ஏவம் வுத்த’’ந்தி த³ஸ்ஸேத்வா வத³ந்தஸ்ஸ நத்தி² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி வத³ந்தி.

ஸம்ப³ஹுலா ஸம்ப³ஹுலே ஸம்ப³ஹுலேஹி வத்தூ²ஹி சோதே³ந்தீதி ஏத்த² ஸம்ப³ஹுலேதி ப³ஹுத்தனித்³தே³ஸே காரணம் ந தி³ஸ்ஸதி. வத்து²சோத³கானம்யேவ ஹி ஏகானேகவஸேன இத³ம் சதுக்கமாக³தம், ந சுதி³தகஸ்ஸபி ஏகானேகவஸேன. ததா² ஹி ஏகஸ்ஸேவ சுதி³தகஸ்ஸ வஸேன ஏகவத்து²ஏகசோத³கஏகவத்து²னானாசோத³கனானாவத்து²ஏகசோத³கனானாவத்து²னானாசோத³கப்பபே⁴த³ம் இத³ம் சதுக்கமாக³தம், தேனேவ சதுத்த²சோத³னம் த³ஸ்ஸேந்தேனபி ‘‘இமிஸ்ஸா சோத³னாய நானாவத்தூ²னி நானாசோத³கா’’தி வுத்தம், ந பன ‘‘நானாசுதி³தகா’’தி, தஸ்மா ‘‘ஸம்ப³ஹுலே’’தி ப³ஹுத்தனித்³தே³ஸே காரணம் ந தி³ஸ்ஸதி. அத² வா பட²மம் தீஸுபி சோத³னாஸு ஏகத்தேன சுதி³தகம் நித்³தி³ஸித்வாபி இத⁴ ப³ஹுத்தேன நித்³தே³ஸோ ‘‘ந கேவலம் ஏகஸ்மிம்யேவ சுதி³தகே சோத³னா ஸம்ப⁴வதி, அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலேஸுபீ’’தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் கதோ.

சோதே³தும் பன கோ லப⁴தி, கோ ந லப⁴தீதிஆதி³ அனுத்³த⁴ம்ஸனாதி⁴ப்பாயம் வினாபி சோத³னாலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ஸீலஸம்பன்னோதி இத³ம் து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ வசனம் அப்பமாணந்தி அதி⁴ப்பாயேன வுத்தம். பி⁴க்கு²னீனம் பன பி⁴க்கு²ம் சோதே³தும் அனிஸ்ஸரத்தா ‘‘பி⁴க்கு²னிமேவா’’தி வுத்தம். ஸதிபி பி⁴க்கு²னீனம் பி⁴க்கூ²ஸு அனிஸ்ஸரபா⁴வே தாஹி கதசோத³னாபி சோத³னாருஹத்தா சோத³னாயேவாதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘பஞ்சபி ஸஹத⁴ம்மிகா லப⁴ந்தீ’’தி வுத்தம். பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸுத்வா சோதே³தீதிஆதி³னா சோத³கோ யேஸம் ஸுத்வா சோதே³தி, தேஸம்பி வசனம் பமாணமேவாதி ஸம்படிச்சி²தத்தா தேஸம் சோத³னாபி ருஹதேவாதி த³ஸ்ஸேதும் தே²ரோ ஸுத்தம் நித³ஸ்ஸேஸி.

தூ³தம் வா பண்ணம் வா ஸாஸனம் வா பேஸேத்வாதி ‘‘த்வம்யேவ க³ந்த்வா சோதே³ஹீ’’தி தூ³தம் வா பேஸேத்வா யோ தம் சோதே³தும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ முக²ஸாஸனம் வா பண்ணம் வா பேஸேத்வா. ஸீஸம் ந ஏதீதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. கிஞ்சாபி பாளியம் ‘‘சோதே³தி வா சோதா³பேதி வா’’தி ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தத்தா தூ³தஸாஸனாதீ³ஹி சோதா³பேந்தஸ்ஸபி ஆபத்தியேவாதி பஞ்ஞாயதி, ‘‘ஸீஸம் ந ஏதீ’’தி இத³ம் பன அட்ட²கதா²சரியப்பமாணேன க³ஹேதப்³ப³ம். ஸமயேனாதி பகதியா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா அத்த²விஜானனஸமயேன.

க³ருகானம் த்³வின்னந்தி பாராஜிகஸங்கா⁴தி³ஸேஸானம். அவஸேஸானம் வஸேனாதி பஞ்சலஹுகாபத்தீனம் வஸேன. ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³ த³ஸவத்து²கா மிச்சா²தி³ட்டி². ‘‘அந்தவா லோகோ, அனந்தவா லோகோ’’திஆதி³னயப்பவத்தா தி³ட்டி² ஸஸ்ஸதுச்சே²த³ஸங்கா²தம் அந்தம் க³ண்ஹாதீதி அந்தக்³கா³ஹிகா. ஆஜீவஹேது பஞ்ஞத்தானம் ச²ன்னம் ஸிக்கா²பதா³னம் வஸேனாதி ஆஜீவஹேது ஆஜீவகாரணா பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ அஸந்தம் அபூ⁴தம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் உல்லபதி, ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ, ஆஜீவஹேது ஆஜீவகாரணா ஸஞ்சரித்தம் ஸமாபஜ்ஜதி, ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ, ஆஜீவஹேது ஆஜீவகாரணா யோ தே விஹாரே வஸதி, ஸோ பி⁴க்கு² அரஹாதி ப⁴ணதி, படிவிஜானந்தஸ்ஸ ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ, ஆஜீவஹேது ஆஜீவகாரணா பி⁴க்கு² பணீதபோ⁴ஜனானி அகி³லானோ அத்தனோ அத்தா²ய விஞ்ஞாபேத்வா பு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ, ஆஜீவஹேது ஆஜீவகாரணா பி⁴க்கு²னீ பணீதபோ⁴ஜனானி அகி³லானா அத்தனோ அத்தா²ய விஞ்ஞாபேத்வா பு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி பாடிதே³ஸனீயஸ்ஸ, ஆஜீவஹேது ஆஜீவகாரணா பி⁴க்கு² ஸூபம் வா ஓத³னம் வா அகி³லானோ அத்தனோ அத்தா²ய விஞ்ஞாபேத்வா பு⁴ஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ, ஆஜீவவிபத்திபச்சயா இமா ச² ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதீதி ஏவம் பரிவாரபாளியம் (பரி. 287) த³ஸ்ஸிதானம் ச²ன்னம் ஸிக்கா²பதா³னம் வஸேன. தி³ட்டி²விபத்திஆஜீவவிபத்தீஹி சோதே³ந்தோபி தம்மூலிகாய ஆபத்தியா ஏவ சோதே³தி.

‘‘கஸ்மா மம் ந வந்த³ஸீ’’தி புச்சி²தே ‘‘அஸ்ஸமணோஸி அஸக்யபுத்தியோஸீ’’தி அவந்த³னகாரணஸ்ஸ வுத்தத்தா அந்திமவத்து²ம் அஜ்ஜா²பன்னோ ந வந்தி³தப்³போ³தி வத³ந்தி. சோதே³துகாமதாய ஏவ அவந்தி³த்வா அத்தனா வத்தப்³ப³ஸ்ஸ வுத்தமத்த²ம் ட²பேத்வா அவந்தி³யபா⁴வே தம் காரணம் ந ஹோதீதி சூளக³ண்டி²பதே³ மஜ்ஜி²மக³ண்டி²பதே³ ச வுத்தம். அந்திமவத்து²ம் அஜ்ஜா²பன்னஸ்ஸ அவந்த³னீயேஸு அவுத்தத்தா தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸயந்தஸ்ஸ ஸஹஸேய்யாபத்தியா அபா⁴வதோ தஸ்ஸ ச படிக்³க³ஹணஸ்ஸ ருஹனதோ ததே³வ யுத்ததரந்தி விஞ்ஞாயதி. கிஞ்சாபி யாவ ஸோ பி⁴க்கு²பா⁴வம் படிஜானாதி, தாவ வந்தி³தப்³போ³. யதா³ பன ‘‘அஸ்ஸமணோம்ஹீ’’தி படிஜானாதி, ததா³ ந வந்தி³தப்³போ³தி அயமேத்த² விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. அந்திமவத்து²ம் அஜ்ஜா²பன்னஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²பா⁴வம் படிஜானந்தஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²பா⁴வோ, ந ததோ பரம். பி⁴க்கு²பா⁴வம் அப்படிஜானந்தோ ஹி அனுபஸம்பன்னபக்க²ம் ப⁴ஜதி. யஸ்மா ஆமிஸம் தே³ந்தோ அத்தனோ இச்சி²தட்டா²னேயேவ தே³தி, தஸ்மா படிபாடியா நிஸின்னானம் யாகு³ப⁴த்தாதீ³னி தே³ந்தேன ஏகஸ்ஸ சோதே³துகாமதாய அதி³ன்னேபி சோத³னா நாம ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ந தாவதா சோத³னா ஹோதீ’’தி.

திம்ஸானீதி திம்ஸ ஏதேஸமத்தீ²தி திம்ஸானி, திம்ஸவந்தானீதி அத்தோ², திம்ஸாதி⁴கானீதி வுத்தம் ஹோதி. கு³ணவசனத்தா தத்³தி⁴தலோபம் கத்வா ‘‘திம்ஸானீ’’தி வுத்தம். அத² வா திம்ஸ சோத³னா அதி⁴கா ஏதேஸூதி திம்ஸானி. தஸ்மிம் அதி⁴கமிதி ட³காரபச்சயே ஸதி ரூபமித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நவுதானீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

உப்³பா³ஹிகாய தம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னிதப்³ப³ந்தி உப்³பா³ஹிகாய ஸம்மதேஹி தம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னிதப்³ப³ம். அலஜ்ஜுஸ்ஸன்னாய ஹி பரிஸாய த³ஸஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² உப்³பா³ஹிகாய ஸம்மன்னிதப்³போ³. ‘‘ஸீலவா ஹோதி பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ’’திஆதி³னா ஸமத²க்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 231) வுத்தத³ஸங்க³ஸம்பத்தியா ஸமன்னாக³தா த்³வே தயோ பி⁴க்கூ² உச்சினித்வா தத்தே²வ வுத்தாய ஞத்திது³தியகம்மவாசாய ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஏவம் ஸம்மதேஹி பன தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி விஸும் வா நிஸீதி³த்வா தஸ்ஸாயேவ வா பரிஸாய ‘‘அஞ்ஞேஹி ந கிஞ்சி கதே²தப்³ப³’’ந்தி ஸாவேத்வா தம் அதி⁴கரணம் வினிச்சி²னிதப்³ப³ம். தும்ஹாகந்தி சுதி³தகசோத³கே ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

கிம்ஹீதி கிஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம். கிம்ஹி நம்பி ந ஜானாஸீதி கிம்ஹி நந்தி வசனம்பி ந ஜானாஸி. நாஸ்ஸ அனுயோகோ³ தா³தப்³போ³தி நாஸ்ஸ புச்சா² படிபுச்சா² தா³தப்³பா³. ‘‘து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாயா’’திஆதி³வசனதோ ‘‘அலஜ்ஜீனிக்³க³ஹத்தா²ய…பே… பஞ்ஞத்த’’ந்தி வுத்தம். ஏஹிதீதி ஆக³மிஸ்ஸதி. தி³ட்ட²ஸந்தானேனாதி தி³ட்ட²ஸம்ப³ந்தே⁴ன, தி³ட்ட²னியாமேனாதி வுத்தம் ஹோதி. விவாத³வத்து²ஸங்கா²தே அத்தே² பச்சத்தி²கா அத்த²ப்பச்சத்தி²கா. ஸஞ்ஞம் த³த்வாதி தேஸம் கத²ம் பச்சி²ந்தி³த்வா அத்தனோ வசனம் ஸாதே⁴தும் ஸஞ்ஞம் கத்வா. அஸுத்³த⁴ஸஞ்ஞாய உப்பன்னத்தா ‘‘அனனுச்ச²விகோ’’தி ஆஹ. ஏகஸம்போ⁴க³பரிபோ⁴கா³தி இத³ம் அத்தனோ ஸந்திகா தேஸம் மோசனத்த²ம் வுத்தம், ந பன தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்போ⁴கே³ யோஜனத்த²ம். வினிச்ச²யோ ந காதப்³போ³தி ‘‘அம்ஹாகம் வசனே அட்டா²தப்³ப³ஸபா⁴வா ஏதே அலஜ்ஜினோ’’தி ஜானந்தேன வினிச்ச²யோ ந காதப்³போ³.

விரத்³த⁴ம் ஹோதீதி அத்தனா கததோ³ஸப்படிச்சா²த³னத்த²ம் கஞ்சி முஸாவாத³ம் கத்வா விரத்³த⁴ம் ஹோதி. படிஞ்ஞம் ந தே³தீதி ஸசே மயா கததோ³ஸம் வக்கா²மி, மய்ஹம் அனுவத்தகா பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி ‘‘கதம் மயா’’தி படிஞ்ஞம் ந தே³தி. ஸுத்³தோ⁴ ஹோதூதி தேஸம் வசனேன ஸுத்³தோ⁴ நாம ஹோது, தேஸம் வசனேன ஏகத்³வேவாரமஸ்ஸ வினிச்ச²யோ தா³தப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. டா²னே ந திட்ட²தீதி லஜ்ஜிட்டா²னே ந திட்ட²தி. வினிச்ச²யோ ந தா³தப்³போ³தி அலஜ்ஜிபா⁴வமாபன்னத்தா ந தா³தப்³போ³.

அமூலகம்பி ஸமூலகம்பி மூலம் க³ஹேத்வா வத³ந்தீதி ஆஹ ‘‘த்³வே மூலானீ’’தி. காலேன வக்கா²மீதிஆதீ³ஸு ஏகோ ஏகம் ஓகாஸம் காரேத்வா சோதே³ந்தோ காலேன வத³தி நாம. ஸங்க⁴மஜ்ஜே² க³ணமஜ்ஜே² ஸலாகக்³க³யாகு³அக்³க³விதக்கமாளகபி⁴க்கா²சாரமக்³க³ஆஸனஸாலாதீ³ஸு உபட்டா²கேஹி பரிவாரிதக்க²ணே வா சோதே³ந்தோ அகாலேன வத³தி நாம. தச்சே²ன வத³ந்தோ பூ⁴தேன வத³தி நாம. ‘‘அம்போ⁴ மஹல்லக-பரிஸாவசர-பம்ஸுகூலிக-த⁴ம்மகதி²க-பதிரூபம் தவ இத³’’ந்தி வத³ந்தோ ப²ருஸேன வத³தி நாம. காரணனிஸ்ஸிதம் பன கத்வா ‘‘ப⁴ந்தே மஹல்லகாத்த², பரிஸாவசரா பம்ஸுகூலிகா த⁴ம்மகதி²காத்த², பதிரூபம் தும்ஹாகம் இத³’’ந்தி வத³ந்தோ ஸண்ஹேன வத³தி நாம. காரணனிஸ்ஸிதம் கத்வா வத³ந்தோ அத்த²ஸஞ்ஹிதேன வத³தி நாம. மேத்தசித்தோ வக்கா²மி, நோ தோ³ஸந்தரோதி மேத்தசித்தம் உபட்டா²பேத்வா வக்கா²மி, ந து³ட்ட²சித்தோ ஹுத்வா. பன்னரஸஸு த⁴ம்மேஸூதி பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரதா, பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரதா, ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு மேத்தசித்ததா, ப³ஹுஸ்ஸுததா, உபி⁴ன்னம் பாதிமோக்கா²னம் வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தஸுவிப⁴த்தஸுப்பவத்தஸுவினிச்சி²ததா, ‘‘காலேன வக்கா²மீ’’திஆதி³னா வுத்தபஞ்சத⁴ம்மா, காருஞ்ஞதா, ஹிதேஸிதா, அனுகம்பதா, ஆபத்திவுட்டா²னதா, வினயபுரேக்கா²ரதாதி இமேஸு பன்னரஸஸு த⁴ம்மேஸு. தத்த² காருஞ்ஞதாதி காருணிகபா⁴வோ. இமினா கருணா ச கருணாபுப்³ப³பா⁴கோ³ ச த³ஸ்ஸிதோ. ஹிதேஸிதாதி ஹிதக³வேஸனதா. அனுகம்பதாதி தேன ஹிதேன ஸம்யோஜனா. த்³வீஹிபி மேத்தா ச மேத்தாபுப்³ப³பா⁴கோ³ ச த³ஸ்ஸிதோ. ஆபத்திவுட்டா²னதாதி ஆபத்திதோ வுட்டா²பேத்வா ஸுத்³த⁴ந்தே பதிட்டா²பனா. வத்து²ம் சோதே³த்வா ஸாரேத்வா படிஞ்ஞம் ஆரோபேத்வா யதா²படிஞ்ஞாய கம்மகரணம் வினயபுரேக்கா²ரதா நாம. ஸச்சே ச அகுப்பே சாதி வசீஸச்சே ச அகுப்பதாய ச. சுதி³தகேன ஹி ஸச்சஞ்ச வத்தப்³ப³ம், கோபோ ச ந காதப்³போ³, நேவ அத்தனா குஜ்ஜி²தப்³போ³, ந பரோ க⁴ட்டேதப்³போ³தி அத்தோ².

பு⁴ம்மப்பத்தியாதி பு⁴ம்மவசனே ஸம்பத்தே, பு⁴ம்மத்தே² இத³ம் உபயோக³வசனந்தி வுத்தம் ஹோதி. அதி⁴கரீயந்தி ஏத்தா²தி அதி⁴கரணானி. கே அதி⁴கரீயந்தி? ஸமதா². கத²ம் அதி⁴கரீயந்தி? ஸமனவஸேன. அதி⁴கரணம் ஸமேந்தி வூபஸமேந்தீதி ஹி ஸமதா². அத² வா ஸமனத்தா²ய பவத்தமானேஹி ஸமதே²ஹி அதி⁴காதப்³பா³னீதி அதி⁴கரணானி. யதா² ஹி ஸமனவஸேன ஸமதா²னம் விவாதா³தீ³ஸு அதி⁴கத்துபா⁴வோ, ஏவம் விவாதா³தீ³னம் தேஹி அதி⁴கத்தப்³ப³தாபி. தேனாஹ ‘‘ஸமதே²ஹி அதி⁴கரணீயதா’’தி. இமினா அதி⁴கரணஸத்³த³ஸ்ஸ கம்மஸாத⁴னதா வுத்தா. கா³ஹந்தி ‘‘அஸுகம் சோதே³ஸ்ஸாமீ’’தி மனஸா சோத³னாய க³ஹணம். சேதனந்தி ‘‘சோதே³ஸ்ஸாமீ’’தி உப்பன்னசேதனம். அக்க²ந்திந்தி சுதி³தகே உப்பன்னம் அக்க²ந்திம். வோஹாரந்தி சோத³னாவஸப்பத்தவசனம். பண்ணத்திந்தி சோத³னாவஸப்பவத்தனாமபண்ணத்திம். அத்தாதா³னம் க³ஹேத்வாதி சோத³னம் மனஸா க³ஹேத்வா. தம் அதி⁴கரணந்தி தம் கா³ஹலக்க²ணம் அதி⁴கரணம்.

தஸ்மா பண்ணத்தி அதி⁴கரணந்தி அட்ட²கதா²ஸு கதஸன்னிட்டா²னம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தம்பி ந யுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம் பனேத’’ந்திஆதி³மாஹ. தேதி அட்ட²கதா²சரியா. பாராஜிகத⁴ம்மோதி பாராஜிகாபத்தி. அச்சந்தஅகுஸலத்தாதி லோகவஜ்ஜபா⁴வதோ பாராஜிகாபத்தியா ஏகந்தஅகுஸலத்தா. யாய பண்ணத்தியாதி நாமபண்ணத்திம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. அபி⁴லாபேனாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். பஞ்ஞத்தோதி வோஹாரவஸேன கதி²தோ. அதி⁴கரணே பவத்தத்தா ச அதி⁴கரணந்தி மஞ்சட்டே²ஸு மஞ்சவோஹாரோ விய. யஸ்மா அமூலகேன சோதே³ந்தோ சுதி³தகே புக்³க³லே தம் அதி⁴கரணம் நத்தீ²தி ஸல்லக்கே²தி, தஸ்மா தஸ்ஸ வசனம் அபி⁴தே⁴ய்யஸுஞ்ஞந்தி ஆஹ ‘‘ஸபா⁴வதோ நத்தீ²’’தி. தஞ்ச கோ² இதே⁴வாதி தஞ்ச யதா²வுத்தபரியாயேன பண்ணத்தியா அதி⁴கரணபா⁴வோ இதே⁴வ இமஸ்மிம்யேவ ஸிக்கா²பதே³. ‘‘மாதாபி புத்தேன விவத³தீ’’திஆதி³னயப்பவத்தஸ்ஸ விவாத³ஸ்ஸ அதி⁴கரணபா⁴வோ ந ஸம்ப⁴வதி ஸமதே²ஹி அனதி⁴கரணீயத்தாதி ஆஹ ‘‘இதே⁴கச்சோ விவாதோ³’’தி.

அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்தூ²னீதி லக்க²ணவசனமேதம் யதா² ‘‘யதி³ மே ப்³யாதி⁴தா த³ஹேய்யும், தா³தப்³ப³மித³மோஸத⁴’’ந்தி, தஸ்மா தேஸு அஞ்ஞதரஞ்ஞதரம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னோ விவாதோ³ ‘‘அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்தூ²னி நிஸ்ஸாய உப்பன்னோ’’தி வுச்சதி. அனுவாதோ³தி உபவத³னா சேவ சோத³னா ச. தத்த² உபவத³னா நாம அக்கோஸோ. பஞ்சபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴தி மாதிகாய ஆக³தா பஞ்ச ஆபத்திக்க²ந்தா⁴. ஸத்தாதி தேயேவ பஞ்ச, விப⁴ங்கே³ ஆக³தா து²ல்லச்சயது³ப்³பா⁴ஸிதாபத்தியோ த்³வேதி ஸத்த. கிச்சயதாதி கத்தப்³ப³தா. கரணீயதாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். உப⁴யேனபி அபலோகனாதி³ஸங்க⁴கம்மம்யேவ த³ஸ்ஸேதி, தேனாஹ ‘‘அபலோகனகம்ம’’ந்திஆதி³.

ஆபத்தாதி⁴கரணம் ட²பேத்வா ஸேஸாதி⁴கரணேஹி சோத³னாயேவ நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘இமஸ்மிம் பனத்தே²…பே… ஆபத்தாதி⁴கரணமேவ அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. ஸபதா³னுக்கமனித்³தே³ஸஸ்ஸாதி பதா³னம் அனுக்கமேன நித்³தே³ஸோ பதா³னுக்கமனித்³தே³ஸோ, பத³பா⁴ஜனஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தேன ஸஹ வத்தமானம் ஸபதா³னுக்கமனித்³தே³ஸம், ஸிக்கா²பத³ம், தஸ்ஸ பதா³னுக்கமனித்³தே³ஸஸஹிதஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸாதி அத்தோ², பத³பா⁴ஜனஸஹிதஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி.

அஸ்ஸாதி கத்துஅத்தே² ஸாமிவசனம், அனேனாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஏதேன சோத³கேனா’’திஆதி³. இதா⁴க³தேஸூதி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஆக³தேஸு. அஞ்ஞத்ர ஆக³தேஸூதி இதோ அஞ்ஞத்ர ஓமஸவாதா³தி³ஸிக்கா²பத³பாளியம் ஆக³தேஸு. து³ஸ்ஸீலோதி நிஸ்ஸீலோ ஸீலவிரஹிதோ. பாபத⁴ம்மோதி து³ஸ்ஸீலத்தா ஏவ ஹீனஜ்ஜா²ஸயதாய லாமகஸபா⁴வோ. அஸுசிஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோதி அபரிஸுத்³த⁴காயகம்மாதி³தாய அஸுசி ஹுத்வா ஸங்காய ஸரிதப்³ப³ஸமாசாரோ. து³ஸ்ஸீலோ ஹி கிஞ்சிதே³வ அஸாருப்பம் தி³ஸ்வா ‘‘இத³ம் அஸுகேன கதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பரேஸம் ஆஸங்கனீயோ ஹோதி, கேனசிதே³வ வா கரணீயேன மந்தயந்தே பி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா ‘‘கச்சி நு கோ² இமே மயா கதகம்மம் ஜானித்வா மந்தேந்தீ’’தி அத்தனோயேவ ஸங்காய ஸரிதப்³ப³ஸமாசாரோ. படிச்ச²ன்னகம்மந்தோதி லஜ்ஜிதப்³ப³தாய படிச்சா²தே³தப்³ப³கம்மந்தோ. அஸ்ஸமணோதி ந ஸமணோ. ஸலாகக்³க³ஹணாதீ³ஸு ‘‘அஹம்பி ஸமணோ’’தி மிச்சா²படிஞ்ஞாய ஸமணபடிஞ்ஞோ. அஸேட்ட²சாரிதாய அப்³ரஹ்மசாரீ. உபோஸதா²தீ³ஸு ‘‘அஹம்பி ப்³ரஹ்மசாரீ’’தி மிச்சா²படிஞ்ஞாய ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ. பூதினா கம்மேன ஸீலவிபத்தியா அந்தோ அனுபவிட்ட²த்தா அந்தோபூதி. ச²த்³வாரேஹி ராகா³தி³கிலேஸானுவஸ்ஸனேன திந்தத்தா அவஸ்ஸுதோ. ஸஞ்ஜாதராகா³தி³கசவரத்தா ஸீலவந்தேஹி ச²ட்³டே³தப்³ப³த்தா ச கஸம்பு³ஜாதோ.

இத⁴ பாளியந்தி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ பாளியம். ஜேட்ட²ப்³ப³திகோதி கலிதே³வீவதனியுத்தோ. கலிதே³வீ கிர ஸிரீதே³வியா ஜேட்டா², தஸ்மா தஸ்ஸா வதத⁴ரோ ‘‘ஜேட்ட²ப்³ப³திகோ’’தி வுச்சதி. தம் பன வதம் ஸமாதி³யித்வா பூரேந்தோ ஸகலஸரீரே மஸிம் மக்கே²த்வா காகபத்தானி முட்டி²யம் கத்வா கலிதே³விம் ப²லகே லிகா²பேத்வா தம் காஜகோடியம் ப³ந்தி⁴த்வா தோ²மேந்தோ விசரதி. யத³க்³கே³னாதி யத்தகேன. தத³க்³கே³னாதி தத்தகேன. நோ கப்பேதீதிஆதி³ வேமதிகபா⁴வதீ³பனத்த²மேவ வுத்தந்தி மஹாபது³மத்தே²ரஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. து³தியத்தே²ரோ பன ‘‘நோ கப்பேதி, நஸ்ஸரதி, பமுட்டோ²’’தி ஏதேஹி வேமதிகபா⁴வாவத்தா²ய அதீ³பனதோ அஞ்ஞோ வேமதிகபா⁴வோ, அஞ்ஞானி நோ கப்பனாதீ³னீதி சதுன்னம்பி விபா⁴கே³ன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி, தஸ்மா தஸ்ஸ வாதோ³ யுத்ததரோதி பச்சா² வுத்தோ. த³ஸ்ஸனே வேமதிகோ ஹோதீதி புக்³க³லே ஞாதேபி தஸ்ஸ கிரியாய ஸம்மா அதி³ட்ட²பா⁴வதோ சிரகாலாதிக்கமதோ வா தம் கிரியம் கரோந்தோ ‘‘ஏஸ மயா தி³ட்டோ² வா, ந வா’’தி த³ஸ்ஸனே வேமதிகோ ஹோதி. புக்³க³லே வேமதிகோ ஹோதீதி தேன கதகம்மே ஞாதேபி தம் கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ ஸம்மா அதி³ட்ட²பா⁴வதோ காலந்தரபா⁴வதோ வா ‘‘தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ காரகோ அயம் வா, நோ’’தி புக்³க³லே வேமதிகோ ஹோதி.

389. ‘‘தஜ்ஜனீயகம்மாதி³ஸத்தவித⁴ம்பி கம்மம் கரிஸ்ஸாமா’’தி ஆபத்தியா சோதே³ந்தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ கம்மாதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஆபத்திதோ வுட்டா²பேஸ்ஸாமீ’’தி அதி⁴ப்பாயோ வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ. அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸாதி இமினா சாவனாதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேதி. அக்கோஸாதி⁴ப்பாயேன வத³ந்தஸ்ஸ பாசித்தியந்தி அக்கோஸாதி⁴ப்பாயேன ஸத்தஹிபி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸ பாசித்தியம். து³க்கடந்தி அக்கோஸாதி⁴ப்பாயேன வத³ந்தஸ்ஸ து³க்கடம்.

‘‘ஏவம் ஸம்வத்³தா⁴ ஹி தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பரிஸா யதி³த³ம் அஞ்ஞமஞ்ஞவசனேன அஞ்ஞமஞ்ஞவுட்டா²பனேனா’’தி வசனதோ குருந்த³ட்ட²கதா²னயம் பதிட்ட²பேந்தோ ‘‘குருந்தி³யம் பனா’’திஆதி³மாஹ. ஸப்³ப³த்தே²வாதி ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு. ய்ய-காரே ஸம்பத்தே ரே-காரோ அதிக்கந்தோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ரே-காரே அனதிக்கந்தே’’தி. உபோஸத²ஸ்ஸ ஞத்திகம்மபா⁴வதோ ஞத்தியா ஸமத்தாய உபோஸதோ² கதோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ய்ய-காரே ஸம்பத்தே ந லப்³ப⁴தீ’’தி.

இத³ஞ்சித³ஞ்சாதி ‘‘பாணாதிபாதம் அதி³ன்னாதா³ன’’ந்திஆதி³ம். ‘‘அஸுகோ ச அஸுகோ ச அஸ்ஸமணோ அனுபாஸகோ’’தி அக்கோஸாதி⁴ப்பாயேன பரம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸ து³க்கடம், ஸம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸ பன பாசித்தியமேவ. யதா² ‘‘அஸூரியம் பஸ்ஸதி கஞ்ஞா’’தி ஏத்த² ‘‘ஸூரியம் ந பஸ்ஸதி கஞ்ஞா’’தி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தி, ஏவம் ‘‘அனோகாஸம் காராபேத்வா’’தி ஏத்தா²பி ‘‘ஓகாஸம் அகாராபேத்வா’’தி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘யம் பனா’’திஆதி³. யம் சோதே³தி, தஸ்ஸ உபஸம்பன்னோதி ஸங்க்²யூபக³மனம், தஸ்மிம் ஸுத்³த⁴ஸஞ்ஞிதா, யேன பாராஜிகேன சோதே³தி, தஸ்ஸ தி³ட்டா²தி³வஸேன அமூலகதா, சாவனாதி⁴ப்பாயேன ஸம்முகா² சோத³னா, தஸ்ஸ தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி.

பட²மது³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.