2. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகண்ட³ம்

1. ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

இதா³னி பாராஜிகஸம்வண்ணனாஸமனந்தரா யா தேரஸகாதி³ஸம்வண்ணனா ஸமாரத்³தா⁴, தஸ்ஸாபி –

அனாகுலா அஸந்தே³ஹா, பரிபுண்ணவினிச்ச²யா;

அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னா, ஹோதி ஸாரத்த²தீ³பனீ.

தேரஸகஸ்ஸாதி தேரஸ ஸிக்கா²பதா³னி பரிமாணானி அஸ்ஸ கண்ட³ஸ்ஸாதி தேரஸகம், தஸ்ஸ தேரஸகஸ்ஸ கண்ட³ஸ்ஸாதி அத்தோ².

234. அனபி⁴ரதோதி அஞ்ஞத்த² கி³ஹிபா⁴வம் பத்த²யமானோ வுச்சதி, இத⁴ பன காமராக³வஸேன உக்கண்டி²ததாய விக்கி²த்தசித்ததாய ஸமன்னாக³தோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ விக்கி²த்தசித்தோதிஆதி³.

236-237. ஸஞ்சேதனிகாதி ஏத்த² ஸம்-ஸத்³தோ³ விஜ்ஜமானத்த²தாய ஸாத்த²கோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ஸம்விஜ்ஜதி சேதனா அஸ்ஸாதி. தத்த² சேதனாதி வீதிக்கமவஸப்பவத்தா புப்³ப³பா⁴க³சேதனா. அஸ்ஸாதி ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²யா. இமஸ்மிம் விகப்பே இக-ஸத்³த³ஸ்ஸ விஸும் அத்தோ² நத்தீ²தி ஆஹ ஸஞ்சேதனாவ ஸஞ்சேதனிகாதி. இதா³னி ஸம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் அனபேக்கி²த்வா இக-ஸத்³தோ³வ அஸ்ஸத்தி²அத்த²ம் பகாஸேதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஸஞ்சேதனா வா அஸ்ஸா அத்தீ²தி ஸஞ்சேதனிகாதி து³தியவிகப்பமாஹ. ஸம்விஜ்ஜதி சேதனா அஸ்ஸாதி பத³பா⁴ஜனே வத்தப்³பே³ ப்³யஞ்ஜனே ஆத³ரம் அகத்வா ஜானந்தோதிஆதி³ வுத்தம். உபக்கமாமீதி ஜானந்தோதி மோசனத்த²ம் உபக்கமாமீதி ஜானந்தோ.

ஆஸயபே⁴த³தோதி பித்தாதி³ஆஸயபே⁴த³தோ. பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³தா⁴னம்பி ஹி ரஞ்ஞோபி சக்கவத்திஸ்ஸ பித்தஸேம்ஹபுப்³ப³லோஹிதாஸயேஸு சதூஸு அஞ்ஞதரோ ஆஸயோ ஹோதியேவ, மந்த³பஞ்ஞானம் பன சத்தாரோபி ஆஸயா ஹோந்தி. தா⁴துனானத்ததோதி பத²வீதா⁴துஆதீ³னம் சதுன்னம் தா⁴தூனம், சக்கா²தீ³னம் வா அட்டா²ரஸன்னம் தா⁴தூனம், ரஸஸோணிதாதீ³னம் வா தா⁴தூனம் நானத்ததோ.

வத்தி²ஸீஸந்தி வத்தி²புடஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே மத்த²கபஸ்ஸம். ‘‘ராக³…பே… அஸக்கோந்தோ’’தி ராக³பரியுட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ராஜா பன ‘‘ஸம்ப⁴வஸ்ஸ ஸகலகாயோ டா²ன’’ந்தி ஸுதபுப்³ப³த்தா வீமம்ஸனத்த²ம் ஏவமகாஸீதி வத³ந்தி. த³கஸோதந்தி முத்தமக்³க³ம், அங்க³ஜாதப்பதே³ஸந்தி வுத்தம் ஹோதி. த³கஸோதோரோஹணதோ பட்டா²ய பன உபாதி³ன்னதோ வினிமுத்ததாய ஸம்ப⁴வே உதுஸமுட்டா²னமேவ ரூபம் அவஸிஸ்ஸதி, ஸேஸம் திஸமுட்டா²னம் நத்தீ²தி வேதி³தப்³ப³ம். ஆபோதா⁴துயா ஸந்தானவஸேன பவத்தமானாய அவத்தா²விஸேஸோ ஸம்ப⁴வோ, ஸோ சதுஸமுட்டா²னிகோ அட்ட²கதா²யம் சதுஸமுட்டா²னிகேஸு ஸம்ப⁴வஸ்ஸ வுத்தத்தா. ஸோ பன ஸோளஸவஸ்ஸகாலே உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ராக³வஸேன டா²னாசாவனம் ஹோதீதி வத³ந்தி, தஸ்மா யம் வுத்தம் கதா²வத்து²அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² நாம ராக³ஸமுட்டா²னா ஹோதீ’’தி, தம் ஸம்ப⁴வஸ்ஸ டா²னாசாவனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம், ந பன ஸம்ப⁴வோ சித்தஸமுட்டா²னோயேவாதி தீ³பேதும், தேனேவ தத்த² விஸ்ஸட்டி²க்³க³ஹணம் கதம். ‘‘கீ²ணாஸவானம் பன ப்³ரஹ்மானஞ்ச ஸம்ப⁴வோ நத்தீ²’’தி ஆசரியத⁴ம்மபாலத்தே²ரேன வுத்தம், தஸ்மா யம் வுத்தம் கதா²வத்து²அட்ட²கதா²யம் (கதா². அட்ட². 307) ‘‘தாஸம் தே³வதானம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² நாம நத்தீ²’’தி, தம்பி டா²னாசாவனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம், ந பன தே³வதானம் ஸப்³ப³ஸோ ஸம்ப⁴வஸ்ஸ அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய. ச²ன்னம்பி பன காமாவசரதே³வதானம் காமா பாகதிகாயேவ. மனுஸ்ஸா விய ஹி தே த்³வயம்த்³வயஸமாபத்திவஸேனேவ மேது²னம் படிஸேவந்தி, கேவலம் பன நிஸ்ஸந்தா³பா⁴வோ தேஸம் வத்தப்³போ³. தங்க²ணிகபரிளாஹவூபஸமாவஹம் ஸம்ப²ஸ்ஸஸுக²மேவ ஹி தேஸம் காமகிச்சம். கேசி பன ‘‘சாதுமஹாராஜிகதாவதிம்ஸானம்யேவ த்³வயம்த்³வயஸமாபத்தியா காமகிச்சம் இஜ்ஜ²தி, யாமானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆலிங்க³னமத்தேன, துஸிதானம் ஹத்தா²மஸனமத்தேன, நிம்மானரதீனம் ஹஸிதமத்தேன, பரனிம்மிதவஸவத்தீனம் ஓலோகிதமத்தேன காமகிச்சம் இஜ்ஜ²தீ’’தி வத³ந்தி, தம் அட்ட²கதா²யம் படிக்கி²த்தம் தாதி³ஸஸ்ஸ காமேஸு விரஜ்ஜனஸ்ஸ தேஸு அபா⁴வதோ காமானஞ்ச உத்தருத்தரி பணீததரபணீததமபா⁴வதோ.

ததே²வாதி ‘‘மோசனஸ்ஸாதே³ன நிமித்தே உபக்கமதோ’’திஆதி³ம் அதிதி³ஸதி. ‘‘விஸ்ஸட்டீ²தி டா²னதோ சாவனா வுச்சதீ’’தி வுத்தத்தா த³கஸோதம் ஓதிண்ணமத்தேதி கஸ்மா வுத்தந்தி ஆஹ த³கஸோதோரோஹணஞ்சேத்தா²திஆதி³. ஏத்தா²தி தீஸுபி வாதே³ஸு. அதி⁴வாஸேத்வாதி நிமித்தே உபக்கமித்வா புன விப்படிஸாரே உப்பன்னே அதி⁴வாஸேத்வா. அந்தரா நிவாரேதுந்தி டா²னதோ சுதம் த³கஸோதம் ஓதரிதும் அத³த்வா அந்தரா நிவாரேதும். தேனாஹ – டா²னா சுதஞ்ஹி அவஸ்ஸம் த³கஸோதம் ஓதரதீதி. டா²னாசாவனமத்தேனேவாதி த³கஸோதம் அனோதிண்ணேபீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்த² ச ‘‘ஸகலோ காயோ டா²ன’’ந்தி வாதே³ டா²னாசாவனம் வத³ந்தேன ஸகலஸரீரதோ சுதஸ்ஸபி த³கஸோதோரோஹணதோ புப்³பே³ அப்பமத்தகஸ்ஸ அந்தராளஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ வுத்தம். ஸகலஸரீரே வா தஸ்மிம் தஸ்மிம் பதே³ஸே டி²தஸ்ஸ டா²னா சுதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘டா²னாசாவனமத்தேனேவா’’தி வுத்தம். நிமித்தே உபக்கமந்தஸ்ஸேவாதி மோசனஸ்ஸாதே³ன உபக்கமந்தஸ்ஸ. ஹத்த²பரிகம்மாதீ³ஸு ஸதிபி மோசனஸ்ஸாதே³ நிமித்தே உபக்கமாபா⁴வதோ நத்தி² ஆபத்தீதி ஆஹ ‘‘ஹத்தபரிகம்ம…பே… அனாபத்தீ’’தி. அயம் ஸப்³பா³சரியஸாதா⁴ரணவினிச்ச²யோதி ‘‘த³கஸோதோரோஹணஞ்சேத்தா²’’திஆதி³னா வுத்தோ திண்ணம்பி ஆசரியானம் ஸாதா⁴ரணோ வினிச்ச²யோ.

கோ²ப⁴கரணபச்சயோ நாம விஸபா⁴க³பே⁴ஸஜ்ஜஸேனாஸனாஹாராதி³பச்சயோ. அத்த²காமதாய வா அனத்த²காமதாய வாதி பஸன்னா அத்த²காமதாய, குத்³தா⁴ அனத்த²காமதாய. அத்தா²ய வா அனத்தா²ய வாதி ஸபா⁴வதோ ப⁴விதப்³பா³ய அத்தா²ய வா அனத்தா²ய வா. உபஸம்ஹரந்தீதி அத்தனோ தே³வானுபா⁴வேன உபனேந்தி. போ³தி⁴ஸத்தமாதா விய புத்தபடிலாப⁴னிமித்தந்தி ததா³ கிர புரே புண்ணமாய ஸத்தமதி³வஸதோ பட்டா²ய விக³தஸுராபானம் மாலாக³ந்தா⁴தி³விபூ⁴திஸம்பன்னம் நக்க²த்தகீளம் அனுப⁴வமானா போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஸத்தமே தி³வஸே பாதோவ உட்டா²ய க³ந்தோ⁴த³கேன ந்ஹாயித்வா ஸப்³பா³லங்காரவிபூ⁴ஸிதா வரபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய ஸிரிக³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா ஸிரிஸயனே நிபன்னா நித்³த³ம் ஓக்கமமானா இமம் ஸுபினம் அத்³த³ஸ – சத்தாரோ கிர நம் மஹாராஜானோ ஸயனேனேவ ஸத்³தி⁴ம் உக்கி²பித்வா அனோதத்தத³ஹம் நேத்வா ந்ஹாபேத்வா தி³ப்³ப³வத்த²ம் நிவாஸேத்வா தி³ப்³ப³க³ந்தே⁴ஹி விலிம்பேத்வா தி³ப்³ப³புப்பா²னி பிளந்தி⁴த்வா ததோ அவிதூ³ரே ரஜதபப்³ப³தோ, தஸ்ஸ அந்தோ கனகவிமானம் அத்தி², தஸ்மிம் பாசீனதோ ஸீஸம் கத்வா நிபஜ்ஜாபேஸும். அத² போ³தி⁴ஸத்தோ ஸேதவரவாரணோ ஹுத்வா ததோ அவிதூ³ரே ஏகோ ஸுவண்ணபப்³ப³தோ, தத்த² சரித்வா ததோ ஓருய்ஹ ரஜதபப்³ப³தம் அபி⁴ருஹித்வா கனகவிமானம் பவிஸித்வா மாதரம் பத³க்கி²ணம் கத்வா த³க்கி²ணபஸ்ஸம் பா²லேத்வா குச்சி²ம் பவிட்ட²ஸதி³ஸோ அஹோஸி. இமம் ஸுபினம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் வுத்தம் ‘‘போ³தி⁴ஸத்தமாதா விய புத்தபடிலாப⁴னிமித்த’’ந்தி.

பஞ்ச மஹாஸுபினேதி (அ. நி. அட்ட². 3.5.196) மஹந்தேஹி புரிஸேஹி பஸ்ஸிதப்³ப³தோ மஹந்தானஞ்ச அத்தா²னம் நிமித்தபா⁴வதோ மஹாஸுபினே. தே பன பஞ்ச மஹாஸுபினே நேவ லோகியமஹாஜனோ பஸ்ஸதி, ந மஹாராஜானோ, ந சக்கவத்திராஜானோ, ந அக்³க³ஸாவகா, ந பச்சேகபு³த்³தா⁴, ந ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, ஏகோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தோயேவ பஸ்ஸதி. தேன வுத்தம் ‘‘போ³தி⁴ஸத்தோ விய பஞ்ச மஹாஸுபினே’’தி. அம்ஹாகஞ்ச பன போ³தி⁴ஸத்தோ கதா³ தே ஸுபினே பஸ்ஸீதி? ‘‘ஸ்வே பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி சாதுத்³த³ஸியம் பக்க²ஸ்ஸ ரத்திவிபா⁴யனகாலே பஸ்ஸி. காலவஸேன ஹி தி³வா தி³ட்டோ² ஸுபினோ ந ஸமேதி, ததா² பட²மயாமே மஜ்ஜி²மயாமே ச. பச்சி²மயாமே ப³லவபச்சூஸே பன அஸிதபீதஸாயிதே ஸம்மாபரிணாமக³தே காயஸ்மிம் ஓஜாய பதிட்டி²தாய அருணே உக்³க³ச்ச²மானே தி³ட்ட²ஸுபினோ ஸமேதி. இட்ட²னிமித்தம் ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ இட்ட²ம் படிலப⁴தி, அனிட்ட²னிமித்தம் பஸ்ஸந்தோ அனிட்ட²ம், தஸ்மா போ³தி⁴ஸத்தோபி ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ ரத்திவிபா⁴யனகாலே பஸ்ஸி.

கே பன தே பஞ்ச மஹாஸுபினாதி? ததா²க³தஸ்ஸ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ புப்³பே³வ ஸம்போ³தா⁴ அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோ பஞ்ச மஹாஸுபினா பாதுரஹேஸும் (அ. நி. 5.196) – அயம் மஹாபத²வீ மஹாஸயனம் அஹோஸி, ஹிமவா பப்³ப³தராஜா பி³ம்போ³ஹனம் அஹோஸி, புரத்தி²மே ஸமுத்³தே³ வாமஹத்தோ² ஓஹிதோ அஹோஸி, பச்சி²மே ஸமுத்³தே³ த³க்கி²ணஹத்தோ² ஓஹிதோ அஹோஸி, த³க்கி²ணஸமுத்³தே³ உபோ⁴ பாதா³ ஓஹிதா அஹேஸும், அயம் பட²மோ மஹாஸுபினோ பாதுரஹோஸி.

புன சபரம் த³ப்³ப³திணஸங்கா²தா திரியா நாம திணஜாதி நங்க³லமத்தேன ரத்தத³ண்டே³ன நாபி⁴தோ உக்³க³ந்த்வா தஸ்ஸ பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ வித³த்தி²மத்தம் ரதனமத்தம் ப்³யாமமத்தம் யட்டி²மத்தம் கா³வுதமத்தம் அட்³ட⁴யோஜனமத்தம் யோஜனமத்தந்தி ஏவம் உக்³க³ந்த்வா அனேகயோஜனஸஹஸ்ஸம் நப⁴ம் ஆஹச்ச டி²தா அஹோஸி, அயம் து³தியோ மஹாஸுபினோ பாதுரஹோஸி.

புன சபரம் ஸேதா கிமீ கண்ஹஸீஸா பாதே³ஹி உஸ்ஸக்கித்வா யாவ ஜாணுமண்ட³லா படிச்சா²தே³ஸும், அயம் ததியோ மஹாஸுபினோ பாதுரஹோஸி.

புன சபரம் சத்தாரோ ஸகுணா நானாவண்ணா சதூஹி தி³ஸாஹி ஆக³ந்த்வா பாத³மூலே நிபதித்வா ஸப்³ப³ஸேதா ஸம்பஜ்ஜிம்ஸு, அயம் சதுத்தோ² மஹாஸுபினோ பாதுரஹோஸி.

புன சபரம் போ³தி⁴ஸத்தோ மஹதோ மீள்ஹபப்³ப³தஸ்ஸ உபரூபரி சங்கமதி அலிப்பமானோ மீள்ஹேன, அயம் பஞ்சமோ மஹாஸுபினோ பாதுரஹோஸி. இமே பஞ்ச மஹாஸுபினா.

தத்த² பட²மோ அனுத்தராய ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா புப்³ப³னிமித்தம், து³தியோ அரியஸ்ஸ அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸுப்பகாஸிதபா⁴வஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ததியோ ப³ஹூனம் ஓதா³தவஸனானம் கி³ஹீனம் ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா ஸரணக³மனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், சதுத்தோ² க²த்தியாதீ³னம் சதுன்னம் வண்ணானம் ததா²க³தப்பவேதி³தே த⁴ம்மவினயே அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா அனுத்தரவிமுத்திஸச்சி²கிரியாய புப்³ப³னிமித்தம், பஞ்சமோ சதுன்னம் பச்சயானம் லாபி⁴தாய தேஸு ச அனுபலித்தபா⁴வஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம்.

அபிச யம் ஸோ சக்கவாளமஹாபத²விம் ஸிரிஸயனபூ⁴தம் அத்³த³ஸ, தம் பு³த்³த⁴பா⁴வஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். யம் ஹிமவந்தம் பப்³ப³தராஜானம் பி³ம்போ³ஹனம் அத்³த³ஸ, தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபி³ம்போ³ஹனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். யம் சத்தாரோ ஹத்த²பாதே³ ஸமுத்³த³ஸ்ஸ உபரூபரிபா⁴கே³ன க³ந்த்வா சக்கவாளமத்த²கே டி²தே அத்³த³ஸ, தம் த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ அப்படிவத்தியபா⁴வே புப்³ப³னிமித்தம். யம் அத்தானம் உத்தானகம் நிபன்னம் அத்³த³ஸ, தம் தீஸு ப⁴வேஸு அவகுஜ்ஜானம் ஸத்தானம் உத்தானமுக²பா⁴வஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். யம் அக்கீ²னி உம்மீலேத்வா பஸ்ஸந்தோ விய அஹோஸி, தம் தி³ப்³ப³சக்கு²படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். யம் யாவ ப⁴வக்³கா³ ஏகாலோகம் அஹோஸி, தம் அனாவரணஞாணஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. இதி தம்தம்விஸேஸாதி⁴க³மனிமித்தபூ⁴தே பஞ்ச மஹாஸுபினே பஸ்ஸி. தேன வுத்தம் ‘‘போ³தி⁴ஸத்தோ விய பஞ்ச மஹாஸுபினே’’தி.

கோஸலராஜா விய ஸோளஸ ஸுபினேதி –

‘‘உஸபா⁴ ருக்கா² கா³வியோ க³வா ச,

அஸ்ஸோ கம்ஸோ ஸிங்கா³லீ ச கும்போ⁴;

போக்க²ரணீ ச அபாகசந்த³னம்,

லாபூ³னி ஸீத³ந்தி ஸிலா ப்லவந்தி.

‘‘மண்டூ³கியோ கண்ஹஸப்பே கி³லந்தி,

காகம் ஸுவண்ணா பரிவாரயந்தி;

தஸா வகா ஏளகானம் ப⁴யா ஹீ’’தி. (ஜா. 1.1.77) –

இமே ஸோளஸ ஸுபினே பஸ்ஸந்தோ கோஸலராஜா விய.

1. ஏகதி³வஸம் கிர கோஸலராஜா ரத்திம் நித்³தூ³பக³தோ பச்சி²மயாமே ஸோளஸ ஸுபினே பஸ்ஸி (ஜா. அட்ட². 1.1.மஹாஸுபினஜாதகவண்ணனா). தத்த² சத்தாரோ அஞ்ஜனவண்ணா காளஉஸபா⁴ ‘‘யுஜ்ஜி²ஸ்ஸாமா’’தி சதூஹி தி³ஸாஹி ராஜங்க³ணம் ஆக³ந்த்வா ‘‘உஸப⁴யுத்³த⁴ம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி மஹாஜனே ஸன்னிபதிதே யுஜ்ஜ²னாகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா நதி³த்வா க³ஜ்ஜித்வா அயுஜ்ஜி²த்வாவ படிக்கந்தா. இமம் பட²மம் ஸுபினம் அத்³த³ஸ.

2. கு²த்³த³கா ருக்கா² சேவ க³ச்சா² ச பத²விம் பி⁴ந்தி³த்வா வித³த்தி²மத்தம்பி ரதனமத்தம்பி அனுக்³க³ந்த்வாவ புப்ப²ந்தி சேவ ப²லந்தி ச. இமம் து³தியம் அத்³த³ஸ.

3. கா³வியோ தத³ஹுஜாதானம் வச்சா²னம் கீ²ரம் பிவந்தியோ அத்³த³ஸ. அயம் ததியோ ஸுபினோ.

4. து⁴ரவாஹே ஆரோஹபரிணாஹஸம்பன்னே மஹாகோ³ணே யுக³பரம்பராய அயோஜேத்வா தருணே கோ³த³ம்மே து⁴ரே யோஜேந்தே அத்³த³ஸ, தே து⁴ரம் வஹிதும் அஸக்கோந்தா ச²ட்³டே³த்வா அட்ட²ம்ஸு, ஸகடானி நப்பவத்திம்ஸு. அயம் சதுத்தோ² ஸுபினோ.

5. ஏகம் உப⁴தோமுக²ம் அஸ்ஸம் அத்³த³ஸ, தஸ்ஸ உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு யவஸீஸம் தே³ந்தி, ஸோ த்³வீஹிபி முகே²ஹி கா²த³தி. அயம் பஞ்சமோ ஸுபினோ.

6. மஹாஜனோ ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம் ஸுவண்ணபாதிம் ஸம்மஜ்ஜித்வா ‘‘இத⁴ பஸ்ஸாவம் கரோஹீ’’தி ஏகஸ்ஸ ஜரஸிங்கா³லஸ்ஸ உபனாமேஸி, தம் தத்த² பஸ்ஸாவம் கரோந்தம் அத்³த³ஸ. அயம் ச²ட்டோ² ஸுபினோ.

7. ஏகோ புரிஸோ ரஜ்ஜும் வட்டேத்வா பாத³மூலே நிக்கி²பதி, தேன நிஸின்னபீட²ஸ்ஸ ஹேட்டா² ஸயிதா சா²தஸிங்கா³லீ தஸ்ஸ அஜானந்தஸ்ஸேவ தம் கா²த³தி. இமம் ஸத்தமம் ஸுபினம் அத்³த³ஸ.

8. ராஜத்³வாரே ப³ஹூஹி துச்ச²கும்பே⁴ஹி பரிவாரேத்வா ட²பிதம் ஏகம் மஹந்தம் பூரிதகும்ப⁴ம் அத்³த³ஸ, சத்தாரோபி பன வண்ணா சதூஹி தி³ஸாஹி சதூஹி அனுதி³ஸாஹி ச க⁴டேஹி உத³கம் ஆஹரித்வா பூரிதகும்ப⁴மேவ பூரேந்தி, பூரிதபூரிதம் உத³கம் உத்தரித்வா பலாயதி, தேபி புனப்புனம் தத்தே²வ உத³கம் ஆஸிஞ்சந்தி, துச்ச²கும்பே⁴ ஓலோகேந்தாபி நத்தி². அயம் அட்ட²மோ ஸுபினோ.

9. ஏகம் பஞ்சபது³மஸஞ்ச²ன்னம் க³ம்பீ⁴ரம் ஸப்³ப³தோதித்த²ம் போக்க²ரணிம் அத்³த³ஸ, ஸமந்ததோ த்³விபத³சதுப்பதா³ ஓதரித்வா தத்த² பானீயம் பிவந்தி, தஸ்ஸா மஜ்ஜே² க³ம்பீ⁴ரட்டா²னே உத³கம் ஆவிலம், தீரப்பதே³ஸே த்³விபத³சதுப்பதா³னம் அக்கமனட்டா²னே அச்ச²ம் விப்பஸன்னம் அனாவிலம். அயம் நவமோ ஸுபினோ.

10. ஏகிஸ்ஸாயேவ ச கும்பி⁴யா பச்சமானம் ஓத³னம் அபாகம் அத்³த³ஸ, ‘‘அபாக’’ந்தி விசாரேத்வா விப⁴ஜித்வா ட²பிதம் விய தீஹாகாரேஹி பச்சமானம் ஏகஸ்மிம் பஸ்ஸே அதிகிலின்னோ ஹோதி, ஏகஸ்மிம் உத்தண்டு³லோ, ஏகஸ்மிம் ஸுபக்கோதி. அயம் த³ஸமோ ஸுபினோ.

11. ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம் சந்த³னஸாரம் பூதிதக்கேன விக்கிணந்தே அத்³த³ஸ. அயம் ஏகாத³ஸமோ ஸுபினோ.

12. துச்ச²லாபூ³னி உத³கே ஸீத³ந்தானி அத்³த³ஸ. அயம் த்³வாத³ஸமோ ஸுபினோ.

13. மஹந்தமஹந்தா கூடாகா³ரப்பமாணா க⁴னஸிலா நாவா விய உத³கே ப்லவமானா அத்³த³ஸ. அயம் தேரஸமோ ஸுபினோ.

14. கு²த்³த³கமது⁴கபுப்ப²ப்பமாணா மண்டூ³கியோ மஹந்தே கண்ஹஸப்பே வேகே³ன அனுப³ந்தி⁴த்வா உப்பலனாளே விய சி²ந்தி³த்வா மம்ஸம் கா²தி³த்வா கி³லந்தியோ அத்³த³ஸ. அயம் சுத்³த³ஸமோ ஸுபினோ.

15. த³ஸஹி அஸத்³த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தம் கா³மகோ³சரம் காகம் கஞ்சனவண்ணவண்ணதாய ‘‘ஸுவண்ணா’’தி லத்³த⁴னாமே ஸுவண்ணராஜஹம்ஸே பரிவாரேந்தே அத்³த³ஸ. அயம் பன்னரஸமோ ஸுபினோ.

16. புப்³பே³ தீ³பினோ ஏளகே கா²த³ந்தி, தே பன ஏளகே தீ³பினோ அனுப³ந்தி⁴த்வா முராமுராதி கா²த³ந்தே அத்³த³ஸ, அத²ஞ்ஞே தஸா வகா ஏளகே தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா தஸிதா தாஸப்பத்தா ஹுத்வா ஏளகானம் ப⁴யா பலாயித்வா கு³ம்ப³க³ஹனானி பவிஸித்வா நிலீயிம்ஸு. அயம் ஸோளஸமோ ஸுபினோ.

1. தத்த² அத⁴ம்மிகானம் ராஜூனம் அத⁴ம்மிகானஞ்ச மனுஸ்ஸானம் காலே லோகே விபரிவத்தமானே குஸலே ஓஸன்னே அகுஸலே உஸ்ஸன்னே லோகஸ்ஸ பரிஹீனகாலே தே³வோ ந ஸம்மா வஸ்ஸிஸ்ஸதி, மேக⁴பாதா³ சி²ஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, ஸஸ்ஸானி மிலாயிஸ்ஸந்தி, து³ப்³பி⁴க்க²ம் ப⁴விஸ்ஸதி, வஸ்ஸிதுகாமா விய சதூஹி தி³ஸாஹி மேகா⁴ உட்ட²ஹித்வா இத்தி²காஹி ஆதபே பத்த²டானம் வீஹிஆதீ³னம் தேமனப⁴யேன அந்தோ பவேஸிதகாலே புரிஸேஸு குதா³லபிடகே ஆதா³ய ஆளிப³ந்த⁴னத்தா²ய நிக்க²ந்தேஸு வஸ்ஸனாகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா க³ஜ்ஜித்வா விஜ்ஜுலதா நிச்சா²ரேத்வா உஸபா⁴ விய அயுஜ்ஜி²த்வா அவஸ்ஸித்வாவ பலாயிஸ்ஸந்தி. அயம் பட²மஸ்ஸ விபாகோ.

2. லோகஸ்ஸ பரிஹீனகாலே மனுஸ்ஸானம் பரித்தாயுககாலே ஸத்தா திப்³ப³ராகா³ ப⁴விஸ்ஸந்தி, அஸம்பத்தவயாவ குமாரியோ புரிஸந்தரம் க³ந்த்வா உதுனியோ சேவ க³ப்³பி⁴னியோ ச ஹுத்வா புத்ததீ⁴தாஹி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி. கு²த்³த³கருக்கா²னம் புப்ப²ம் விய ஹி தாஸம் உதுனிபா⁴வோ, ப²லம் விய ச புத்ததீ⁴தரோ ப⁴விஸ்ஸந்தி. அயம் து³தியஸ்ஸ விபாகோ.

3. மனுஸ்ஸானம் ஜேட்டா²பசாயிககம்மஸ்ஸ நட்ட²காலே ஸத்தா மாதாபிதூஸு வா ஸஸ்ஸுஸஸுரேஸு வா லஜ்ஜம் அனுபட்ட²பேத்வா ஸயமேவ குடும்ப³ம் ஸம்வித³ஹந்தாவ கா⁴ஸச்சா²த³னமத்தம்பி மஹல்லகானம் தா³துகாமா த³ஸ்ஸந்தி, அதா³துகாமா ந த³ஸ்ஸந்தி, மஹல்லகா அனாதா² ஹுத்வா அஸயம்வஸீ தா³ரகே ஆராதே⁴த்வா ஜீவிஸ்ஸந்தி தத³ஹுஜாதானம் வச்சா²னம் கீ²ரம் பிவந்தியோ மஹாகா³வியோ விய. அயம் ததியஸ்ஸ விபாகோ.

4. அத⁴ம்மிகராஜூனம் காலே அத⁴ம்மிகராஜானோ பண்டி³தானம் பவேணிகுஸலானம் கம்மனித்த²ரணஸமத்தா²னம் மஹாமத்தானம் யஸம் ந த³ஸ்ஸந்தி, த⁴ம்மஸபா⁴யம் வினிச்ச²யட்டா²னேபி பண்டி³தே வோஹாரகுஸலே மஹல்லகே அமச்சே ந ட²பேஸ்ஸந்தி. தப்³பி³பரீதானம் பன தருணதருணானம் யஸம் த³ஸ்ஸந்தி, ததா²ரூபே ஏவ ச வினிச்ச²யட்டா²னே ட²பேஸ்ஸந்தி, தே ராஜகம்மானி சேவ யுத்தாயுத்தஞ்ச அஜானந்தா நேவ தம் யஸம் உக்கி²பிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, ந ராஜகம்மானி நித்த²ரிதும், தே அஸக்கோந்தா கம்மது⁴ரம் ச²ட்³டே³ஸ்ஸந்தி, மஹல்லகாபி பண்டி³தா அமச்சா யஸம் அலப⁴ந்தா கிச்சானி நித்த²ரிதும் ஸமத்தா²பி ‘‘கிம் அம்ஹாகம் ஏதேஹி, மயம் பா³ஹிரகா ஜாதா, அப்³ப⁴ந்தரிகா தருணதா³ரகா ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி உப்பன்னானி கம்மானி ந கரிஸ்ஸந்தி, ஏவம் ஸப்³ப³தா²பி தேஸம் ராஜூனம் ஹானியேவ ப⁴விஸ்ஸதி, து⁴ரம் வஹிதும் அஸமத்தா²னம் வச்ச²த³ம்மானம் து⁴ரே யோஜிதகாலோ விய, து⁴ரவாஹானஞ்ச மஹாகோ³ணானம் யுக³பரம்பராய அயோஜிதகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் சதுத்த²ஸ்ஸ விபாகோ.

5. அத⁴ம்மிகராஜகாலேயேவ அத⁴ம்மிகபா³லராஜானோ அத⁴ம்மிகே லோலமனுஸ்ஸே வினிச்ச²யே ட²பேஸ்ஸந்தி, தே பாபபுஞ்ஞேஸு அனாத³ரா பா³லா ஸபா⁴யம் நிஸீதி³த்வா வினிச்ச²யம் தே³ந்தா உபி⁴ன்னம்பி அத்த²பச்சத்தி²கானம் ஹத்த²தோ லஞ்ஜம் க³ஹேத்வா கா²தி³ஸ்ஸந்தி அஸ்ஸோ விய த்³வீஹி முகே²ஹி யவஸீஸம். அயம் பஞ்சமஸ்ஸ விபாகோ.

6. அத⁴ம்மிகாயேவ விஜாதிராஜானோ ஜாதிஸம்பன்னானம் குலபுத்தானம் ஆஸங்காய யஸம் ந த³ஸ்ஸந்தி, அகுலீனே வட்³டே⁴ஸ்ஸந்தி, ஏவம் மஹாகுலானி து³க்³க³தானி ப⁴விஸ்ஸந்தி, லாமககுலானி இஸ்ஸரானி. தே ச குலீனா புரிஸா ஜீவிதும் அஸக்கோந்தா ‘‘இமே நிஸ்ஸாய ஜீவிஸ்ஸாமா’’தி அகுலீனானம் தீ⁴தரோ த³ஸ்ஸந்தி, இதி தாஸம் குலதீ⁴தானம் அகுலீனேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ ஜரஸிங்கா³லஸ்ஸ ஸுவண்ணபாதியம் பஸ்ஸாவகரணஸதி³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் ச²ட்ட²ஸ்ஸ விபாகோ.

7. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே இத்தி²யோ புரிஸலோலா ஸுராலோலா அலங்காரலோலா விஸிகா²லோலா ஆமிஸலோலா ப⁴விஸ்ஸந்தி து³ஸ்ஸீலா து³ராசாரா. தா ஸாமிகேஹி கஸிகோ³ரக்கா²தீ³னி கம்மானி கத்வா கிச்சே²ன கஸிரேன ஸம்ப⁴தம் த⁴னம் ஜாரேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸுரம் பிவந்தியோ மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயமானா அந்தோகே³ஹே அச்சாயிகம்பி கிச்சம் அனோலோகேத்வா கே³ஹபரிக்கே²பஸ்ஸ உபரிபா⁴கே³னபி சி²த்³த³ட்டா²னேஹிபி ஜாரே உபதா⁴ரயமானா ஸ்வே வபிதப்³ப³யுத்தகம் பீ³ஜம்பி கோட்டேத்வா யாகு³ப⁴த்தக²ஜ்ஜகானி ஸஜ்ஜேத்வா கா²த³மானா விலும்பிஸ்ஸந்தி ஹேட்டா²பீட²கனிபன்னகசா²தகஸிங்கா³லீ விய வட்டேத்வா வட்டேத்வா பாத³மூலே நிக்கி²த்தரஜ்ஜும். அயம் ஸத்தமஸ்ஸ விபாகோ.

8. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே லோகோ பரிஹாயிஸ்ஸதி, ரட்ட²ம் நிரோஜம் ப⁴விஸ்ஸதி, ராஜானோ து³க்³க³தா கபணா ப⁴விஸ்ஸந்தி. யோ இஸ்ஸரோ ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ப⁴ண்டா³கா³ரே ஸதஸஹஸ்ஸமத்தா கஹாபணா ப⁴விஸ்ஸந்தி, தே ஏவம் து³க்³க³தா ஸப்³பே³ ஜனபதே³ அத்தனோ கம்மம் காரயிஸ்ஸந்தி, உபத்³து³தா மனுஸ்ஸா ஸகே கம்மந்தே ச²ட்³டே³த்வா ராஜூனம்யேவ அத்தா²ய புப்³ப³ண்ணாபரண்ணானி வபந்தா ரக்க²ந்தா லாயந்தா மத்³த³ந்தா பவேஸேந்தா உச்சு²கே²த்தானி கரோந்தா யந்தானி வாஹேந்தா பா²ணிதாதீ³னி பசந்தா புப்பா²ராமே ப²லாராமே ச கரோந்தா தத்த² தத்த² நிப்ப²ன்னானி புப்ப²ப²லாதீ³னி ஆஹரித்வா ரஞ்ஞோ கோட்டா²கா³ரமேவ பூரேஸ்ஸந்தி, அத்தனோ கே³ஹேஸு துச்ச²கோட்டே² ஓலோகேந்தாபி ந ப⁴விஸ்ஸந்தி, துச்ச²துச்ச²கும்பே⁴ அனோலோகேத்வா பூரிதகும்ப⁴பூரணஸதி³ஸமேவ ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் அட்ட²மஸ்ஸ விபாகோ.

9. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே ராஜானோ அத⁴ம்மிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி, ச²ந்தா³தி³வஸேன அக³திம் க³ச்ச²ந்தா ரஜ்ஜம் காரேஸ்ஸந்தி, த⁴ம்மேன வினிச்ச²யம் நாம ந த³ஸ்ஸந்தி, லஞ்ஜவித்தகா ப⁴விஸ்ஸந்தி த⁴னலோலா, ரட்ட²வாஸிகேஸு தேஸம் க²ந்திமேத்தானுத்³த³யம் நாம ந ப⁴விஸ்ஸதி, கக்க²ளா ப²ருஸா உச்சு²யந்தே உச்சு²க³ண்டி²கா விய மனுஸ்ஸே பீளேந்தா நானப்பகாரம் ப³லிம் உப்பாதே³த்வா த⁴னம் க³ண்ஹிஸ்ஸந்தி, மனுஸ்ஸா ப³லிபீளிதா கிஞ்சி தா³தும் அஸக்கோந்தா கா³மனிக³மாத³யோ ச²ட்³டே³த்வா பச்சந்தம் க³ந்த்வா வாஸம் கப்பேஸ்ஸந்தி, மஜ்ஜி²மஜனபதோ³ ஸுஞ்ஞோ ப⁴விஸ்ஸதி, பச்சந்தோ க⁴னவாஸோ ஸேய்யதா²பி போக்க²ரணியா மஜ்ஜே² உத³கம் ஆவிலம் பரியந்தே விப்பஸன்னம். அயம் நவமஸ்ஸ விபாகோ.

10. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே ராஜானோ அத⁴ம்மிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி, தேஸு அத⁴ம்மிகேஸு ராஜயுத்தாபி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகாபி நேக³மஜானபதா³பீதி ஸமணப்³ராஹ்மணே உபாதா³ய ஸப்³பே³ மனுஸ்ஸா அத⁴ம்மிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி, ததோ தேஸம் ஆரக்க²தே³வதா ப³லிபடிக்³கா³ஹிகதே³வதா ருக்க²தே³வதா ஆகாஸட்ட²கதே³வதாதி ஏவம் தே³வதாபி அத⁴ம்மிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி, அத⁴ம்மிகராஜூனம் ரஜ்ஜே வாதா விஸமா க²ரா வாயிஸ்ஸந்தி, தே ஆகாஸட்ட²கவிமானானி கம்பேஸ்ஸந்தி, தேஸு கம்பிதேஸு தே³வதா குபிதா தே³வம் வஸ்ஸிதும் ந த³ஸ்ஸந்தி, வஸ்ஸமானோபி ஸகலரட்டே² ஏகப்பஹாரேனேவ ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி, வஸ்ஸமானோபி ஸப்³ப³த்த² கஸிகம்மஸ்ஸ வா வப்பகம்மஸ்ஸ வா உபகாரோ ஹுத்வா ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி. யதா² ச ரட்டே², ஏவம் ஜனபதே³பி கா³மேபி ஏகதளாகஸ்ஸரேபி ஏகப்பஹாரேனேவ ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி, தளாகஸ்ஸ உபரிபா⁴கே³ வஸ்ஸந்தோ ஹேட்டா²பா⁴கே³ ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி, ஹேட்டா² வஸ்ஸந்தோ உபரி ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி, ஏகஸ்மிம் பா⁴கே³ ஸஸ்ஸம் அதிவஸ்ஸேன நஸ்ஸிஸ்ஸதி, ஏகஸ்மிம் அவஸ்ஸந்தோ மிலாயிஸ்ஸதி, ஏகஸ்மிம் ஸம்மா வஸ்ஸமானோ ஸம்பாதே³ஸ்ஸதி, ஏவம் ஏகஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ரஜ்ஜே வுத்தா ஸஸ்ஸா திப்பகாரா ப⁴விஸ்ஸந்தி ஏககும்பி⁴யா ஓத³னோ விய. அயம் த³ஸமஸ்ஸ விபாகோ.

11. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே ஸாஸனே பரிஹாயந்தே பச்சயலோலா அலஜ்ஜிகா ப³ஹூ பி⁴க்கூ² ப⁴விஸ்ஸந்தி, தே ப⁴க³வதா பச்சயலோலுப்பம் நிம்மதே²த்வா கதி²தத⁴ம்மதே³ஸனம் சீவராதி³சதுபச்சயஹேது பரேஸம் தே³ஸேஸ்ஸந்தி, பச்சயேஹி முச்சி²த்வா நிரத்த²கபக்கே² டி²தா நிப்³பா³னாபி⁴முக²ம் கத்வா தே³ஸேதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, கேவலம் ‘‘பத³ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்திஞ்சேவ மது⁴ரஸத்³த³ஞ்ச ஸுத்வா மஹக்³கா⁴னி சீவரானி த³ஸ்ஸந்தி’’இச்சேவம் தே³ஸேஸ்ஸந்தி. அபரே அந்தரவீதி²சதுக்கராஜத்³வாராதீ³ஸு நிஸீதி³த்வா கஹாபணஅட்³ட⁴கஹாபணபாத³மாஸகரூபாதீ³னிபி நிஸ்ஸாய தே³ஸேஸ்ஸந்தி. இதி ப⁴க³வதா நிப்³பா³னக்³க⁴னகம் கத்வா தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் சதுபச்சயத்தா²ய சேவ கஹாபணஅட்³ட⁴கஹாபணாதி³அத்தா²ய ச விக்கிணித்வா தே³ஸேந்தா ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம் சந்த³னஸாரம் பூதிதக்கேன விக்கிணந்தா விய ப⁴விஸ்ஸந்தி. அயம் ஏகாத³ஸமஸ்ஸ விபாகோ.

12. அத⁴ம்மிகராஜகாலே லோகே விபரிவத்தந்தேயேவ ராஜானோ ஜாதிஸம்பன்னானம் குலபுத்தானம் யஸம் ந த³ஸ்ஸந்தி, அகுலீனானஞ்ஞேவ த³ஸ்ஸந்தி, தே இஸ்ஸரா ப⁴விஸ்ஸந்தி, இதரே த³லித்³தா³. ராஜஸம்முகே²பி ராஜத்³வாரேபி அமச்சஸம்முகே²பி வினிச்ச²யட்டா²னேபி துச்ச²லாபு³ஸதி³ஸானம் அகுலீனானம்யேவ கதா² ஓஸீதி³த்வா டி²தா விய நிச்சலா ஸுப்பதிட்டி²தா ப⁴விஸ்ஸதி, ஸங்க⁴ஸன்னிபாதேபி ஸங்க⁴கம்மக³ணகம்மட்டா²னேஸு சேவ பத்தசீவரபரிவேணாதி³வினிச்ச²யட்டா²னேஸு ச து³ஸ்ஸீலானம் பாபபுக்³க³லானம்யேவ கதா² நிய்யானிகா ப⁴விஸ்ஸதி, ந லஜ்ஜிபி⁴க்கூ²னந்தி ஏவம் ஸப்³ப³தா²பி துச்ச²லாபூ³னம் ஸீத³னகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் த்³வாத³ஸமஸ்ஸ விபாகோ.

13. தாதி³ஸேயேவ காலே அத⁴ம்மிகராஜானோ அகுலீனானம் யஸம் த³ஸ்ஸந்தி, தே இஸ்ஸரா ப⁴விஸ்ஸந்தி, குலீனா து³க்³க³தா. தேஸு ந கேசி கா³ரவம் கரிஸ்ஸந்தி, இதரேஸுயேவ கரிஸ்ஸந்தி, ராஜஸம்முகே² வா அமச்சஸம்முகே² வா வினிச்ச²யட்டா²னே வா வினிச்ச²யகுஸலானம் க⁴னஸிலாஸதி³ஸானம் குலபுத்தானம் கதா² ந ஓகா³ஹித்வா பதிட்ட²ஹிஸ்ஸதி. தேஸு கதே²ந்தேஸு ‘‘கிம் இமே கதே²ந்தீ’’தி இதரே பரிஹாஸமேவ கரிஸ்ஸந்தி, பி⁴க்கு²ஸன்னிபாதேபி வுத்தப்பகாரேஸு டா²னேஸு நேவ பேஸலே பி⁴க்கூ² க³ருகாதப்³பே³ மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, நாபி நேஸம் கதா² பரியோகா³ஹித்வா பதிட்ட²ஹிஸ்ஸதி, ஸிலானம் ப்லவகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் தேரஸமஸ்ஸ விபாகோ.

14. லோகே பரிஹாயந்தேயேவ மனுஸ்ஸா திப்³ப³ராகா³தி³ஜாதிகா கிலேஸானுவத்தகா ஹுத்வா தருணதருணானம் அத்தனோ ப⁴ரியானம் வஸே வத்திஸ்ஸந்தி, கே³ஹே தா³ஸகம்மகராத³யோபி கோ³மஹிம்ஸாத³யோபி ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம்பி ஸப்³ப³ம் தாஸம்யேவ ஆயத்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, ‘‘அஸுகஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம் வா பரிச்சே²தா³தி³ஜாதம் வா கஹ’’ந்தி வுத்தே ‘‘யத்த² வா தத்த² வா ஹோது, கிம் துய்ஹிமினா ப்³யாபாரேன, த்வம் மய்ஹம் க⁴ரே ஸந்தம் வா அஸந்தம் வா ஜானிதுகாமோ ஜாதோ’’தி வத்வா நானப்பகாரேஹி அக்கோஸித்வா முக²ஸத்தீஹி கோட்டேத்வா தா³ஸசேடகம் விய வஸே கத்வா அத்தனோ இஸ்ஸரியம் பவத்தேஸ்ஸந்தி, ஏவம் மது⁴கபுப்ப²ப்பமாணமண்டூ³கபோதிகானம் ஆஸீவிஸே கண்ஹஸப்பே கி³லனகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் சுத்³த³ஸமஸ்ஸ விபாகோ.

15. து³ப்³ப³லராஜகாலே ராஜானோ ஹத்தி²ஸிப்பாதீ³ஸு அகுஸலா யுத்³தே⁴ஸு அவிஸாரதா³ ப⁴விஸ்ஸந்தி, தே அத்தனோ ராஜாதி⁴பச்சம் ஆஸங்கமானா ஸமானஜாதிகானம் குலபுத்தானம் இஸ்ஸரியம் அத³த்வா அத்தனோ பாத³மூலிகன்ஹாபககப்பகாதீ³னம் த³ஸ்ஸந்தி, ஜாதிகோ³த்தஸம்பன்னா குலபுத்தா ராஜகுலே பதிட்ட²ம் அலப⁴மானா ஜீவிகம் கப்பேதும் அஸமத்தா² ஹுத்வா இஸ்ஸரியட்டா²னே ஜாதிகோ³த்தஹீனே அகுலீனே உபட்ட²ஹந்தா விசரிஸ்ஸந்தி, ஸுவண்ணராஜஹம்ஸேஹி காகஸ்ஸ பரிவாரிதகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் பன்னரஸமஸ்ஸ விபாகோ.

16. அத⁴ம்மிகராஜகாலேயேவ ச அகுலீனாவ ராஜவல்லபா⁴ இஸ்ஸரா ப⁴விஸ்ஸந்தி, குலீனா அப்பஞ்ஞாதா து³க்³க³தா. தே ராஜவல்லபா⁴ ராஜானம் அத்தனோ கத²ம் கா³ஹாபேத்வா வினிச்ச²யட்டா²னாதீ³ஸு ப³லவந்தோ ஹுத்வா து³ப்³ப³லானம் பவேணிஆக³தானி கே²த்தவத்து²ஆதீ³னி ‘‘அம்ஹாகம் ஸந்தகானி ஏதானீ’’தி அபி⁴யுஞ்ஜித்வா தே ‘‘ந தும்ஹாகம், அம்ஹாக’’ந்தி ஆக³ந்த்வா வினிச்ச²யட்டா²னாதீ³ஸு விவத³ந்தே வேத்தலதாதீ³ஹி பஹாராபேத்வா கீ³வாயம் க³ஹேத்வா அபகட்³டா⁴பேத்வா ‘‘அத்தனோ பமாணம் ந ஜானாத², அம்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் விவத³த², இதா³னி வோ ரஞ்ஞோ கதே²த்வா ஹத்த²பாத³ச்சே²தா³தீ³னி காரேஸ்ஸாமா’’தி ஸந்தஜ்ஜேஸ்ஸந்தி, தே தேஸம் ப⁴யேன அத்தனோ ஸந்தகானி கே²த்தவத்தூ²னி ‘‘தும்ஹாகம்யேவ தானி, க³ண்ஹதா²’’தி நிய்யாதேத்வா அத்தனோ கே³ஹானி பவிஸித்வா பீ⁴தா நிபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. பாபபி⁴க்கூ²பி பேஸலே பி⁴க்கூ² யதா²ருசி விஹேடே²ஸ்ஸந்தி, பேஸலா பி⁴க்கூ² படிஸரணம் அலப⁴மானா அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா க³ஹனட்டா²னேஸு நிலீயிஸ்ஸந்தி, ஏவம் ஹீனஜச்சேஹி சேவ பாபபி⁴க்கூ²ஹி ச உபத்³து³தானம் ஜாதிமந்தகுலபுத்தானஞ்சேவ பேஸலபி⁴க்கூ²னஞ்ச ஏளகானம் ப⁴யேன தஸவகானம் பலாயனகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் ஸோளஸமஸ்ஸ விபாகோ. ஏவம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தபூ⁴தே ஸோளஸ ஸுபினே பஸ்ஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘கோஸலராஜா விய ஸோளஸ ஸுபினே’’தி. ஏத்த² ச புப்³ப³னிமித்ததோ அத்தனோ அத்தா²னத்த²னிமித்தம் ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ அத்தனோ கம்மானுபா⁴வேன பஸ்ஸதி, கோஸலராஜா விய லோகஸ்ஸ அத்தா²னத்த²னிமித்தம் ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ பன ஸப்³ப³ஸத்தஸாதா⁴ரணகம்மானுபா⁴வேன பஸ்ஸதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

குத்³தா⁴ ஹி தே³வதாதி நாக³மஹாவிஹாரே மஹாதே²ரஸ்ஸ குத்³தா⁴ தே³வதா விய. ரோஹணே கிர நாக³மஹாவிஹாரே மஹாதே²ரோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அனபலோகேத்வாவ ஏகம் நாக³ருக்க²ம் சி²ந்தா³பேஸி. ருக்கே² அதி⁴வத்தா² தே³வதா தே²ரஸ்ஸ குத்³தா⁴ பட²மமேவ நம் ஸச்சஸுபினேன பலோபே⁴த்வா பச்சா² ‘‘இதோ தே ஸத்ததி³வஸமத்த²கே உபட்டா²கோ ராஜா மரிஸ்ஸதீ’’தி ஸுபினே ஆரோசேஸி. தே²ரோ தம் கத²ம் ஆஹரித்வா ராஜோரோதா⁴னம் ஆசிக்கி². தா ஏகப்பஹாரேனேவ மஹாவிரவம் விரவிம்ஸு. ராஜா ‘‘கிம் ஏத’’ந்தி புச்சி². தா ‘ஏவம் தே²ரேன வுத்த’’ந்தி ஆரோசயிம்ஸு. ராஜா தி³வஸே க³ணாபேத்வா ஸத்தாஹே வீதிவத்தே தே²ரஸ்ஸ ஹத்த²பாதே³ சி²ந்தா³பேஸி. ஏகந்தஸச்சமேவ ஹோதீதி ப²லஸ்ஸ ஸச்சபா⁴வதோ வுத்தம், த³ஸ்ஸனம் பன விபல்லத்த²மேவ. தேனேவ பஹீனவிபல்லாஸா புப்³ப³னிமித்தபூ⁴தம்பி ஸுபினம் ந பஸ்ஸந்தி, த்³வீஹி தீஹி வா காரணேஹி கதா³சி ஸுபினம் பஸ்ஸந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸம்ஸக்³க³பே⁴த³தோ’’தி. ‘‘அஸேக்கா² ந பஸ்ஸந்தி பஹீனவிபல்லாஸத்தா’’தி வசனதோ சதுன்னம்பி காரணானம் விபல்லாஸோ ஏவ மூலகாரணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

தந்தி ஸுபினகாலே பவத்தம் ப⁴வங்க³சித்தம். ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணந்தி கம்மனிமித்தக³தினிமித்ததோ அஞ்ஞம் ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணம் ந ஹோதி. ஈதி³ஸானீதி பச்சக்க²தோ அனுபூ⁴தபுப்³ப³பரிகப்பிதரூபாதி³ஆரம்மணானி சேவ ராகா³தி³ஸம்பயுத்தானி ச. ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேனாதி பகதிசித்தேன. த்³வீஹி அந்தேஹி முத்தோதி குஸலாகுஸலஸங்கா²தேஹி த்³வீஹி அந்தேஹி முத்தோ. ஆவஜ்ஜனததா³ரம்மணக்க²ணேதி இத³ம் யாவ ததா³ரம்மணுப்பத்தி, தாவ பவத்தம் சித்தவாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘ஸுபினேனேவ தி³ட்ட²ம் விய மே, ஸுதம் விய மேதி கத²னகாலே பன அப்³யாகதோயேவ ஆவஜ்ஜனமத்தஸ்ஸேவ உப்பஜ்ஜனதோ’’தி வத³ந்தி. ஏவம் வத³ந்தேஹி பஞ்சத்³வாரே து³தியமோக⁴வாரே விய மனோத்³வாரேபி ஆவஜ்ஜனம் த்³வத்திக்க²த்தும் உப்பஜ்ஜித்வா ஜவனட்டா²னே ட²த்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதீதி அதி⁴ப்பேதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஏகசித்தக்க²ணிகஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ உப்பத்தியம் ‘‘தி³ட்ட²ம் விய மே, ஸுதம் விய மே’’தி கப்பனாய அஸம்ப⁴வதோ.

ஏத்த² ச ‘‘ஸுபினந்தேபி ததா³ரம்மணவசனதோ பச்சுப்பன்னவஸேன வா அதீதவஸேன வா ஸபா⁴வத⁴ம்மாபி ஸுபினந்தே ஆரம்மணம் ஹோந்தீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘யதி³பி ஸுபினந்தே விபூ⁴தம் ஹுத்வா உபட்டி²தே ரூபாதி³வத்து²ம்ஹி ததா³ரம்மணம் வுத்தம், ததா²பி ஸுபினந்தே உபட்டி²தனிமித்தஸ்ஸ பரிகப்பவஸேன க³ஹேதப்³ப³தாய து³ப்³ப³லபா⁴வதோ து³ப்³ப³லவத்து²கத்தாதி வுத்த’’ந்தி தீஸுபி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். கேசி பன ‘‘கரஜகாயஸ்ஸ நிருஸ்ஸாஹஸந்தபா⁴வப்பத்திதோ தன்னிஸ்ஸிதம் ஹத³யவத்து² ந ஸுப்பஸன்னம் ஹோதி, ததோ தன்னிஸ்ஸிதாபி சித்துப்பத்தி ந ஸுப்பஸன்னா அஸுப்பஸன்னவட்டினிஸ்ஸிததீ³பப்பபா⁴ விய, தஸ்மா து³ப்³ப³லவத்து²கத்தாதி ஏத்த² து³ப்³ப³லஹத³யவத்து²கத்தா’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி, வீமம்ஸித்வா யுத்ததரம் க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஸுபினந்தசேதனாதி மனோத்³வாரிகஜவனவஸேன பவத்தா ஸுபினந்தே சேதனா. ஸுபினஞ்ஹி பஸ்ஸந்தோ மனோத்³வாரிகேனேவ ஜவனேன பஸ்ஸதி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன. படிபு³ஜ்ஜ²ந்தோ ச மனோத்³வாரிகேனேவ படிபு³ஜ்ஜ²தி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன. நித்³தா³யந்தஸ்ஸ ஹி மஹாவட்டிம் ஜாலேத்வா தீ³பே சக்கு²ஸமீபம் உபனீதே பட²மம் சக்கு²த்³வாரிகம் ஆவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ம் ந ஆவட்டேதி, மனோத்³வாரிகமேவ ஆவட்டேதி, அத² ஜவனம் ஜவித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. து³தியவாரே சக்கு²த்³வாரிகம் ஆவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேதி, ததோ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ஜவனபரியோஸானானி பவத்தந்தி, தத³னந்தரம் ப⁴வங்க³ம் பவத்ததி. ததியவாரே மனோத்³வாரிகஆவஜ்ஜனேன ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே மனோத்³வாரிகஜவனம் ஜவதி, தேன சித்தேன ‘‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே ஆலோகோ’’தி ஜானாதி. ததா² நித்³தா³யந்தஸ்ஸ கண்ணஸமீபே தூரியேஸு பக்³க³ஹிதேஸு கா⁴னஸமீபே ஸுக³ந்தே⁴ஸு வா து³க்³க³ந்தே⁴ஸு வா புப்பே²ஸு உபனீதேஸு முகே² ஸப்பிம்ஹி வா பா²ணிதே வா பக்கி²த்தே பிட்டி²யம் பாணினா பஹாரே தி³ன்னே பட²மம் ஸோதத்³வாரிகாதீ³னி ஆவஜ்ஜனானி ப⁴வங்க³ம் ந ஆவட்டேந்தி, மனோத்³வாரிகமேவ ஆவட்டேதி, அத² ஜவனம் ஜவித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. து³தியவாரே ஸோதத்³வாரிகாதீ³னி ஆவஜ்ஜனானி ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேந்தி, ததோ ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணாதீ³னி ஜவனபரியோஸானானி பவத்தந்தி, தத³னந்தரம் ப⁴வங்க³ம் பவத்ததி. ததியவாரே மனோத்³வாரிகஆவஜ்ஜனேன ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே மனோத்³வாரிகஜவனம் ஜவதி, தேன சித்தேன ஞத்வா ‘‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே ஸத்³தோ³, ஸங்க²ஸத்³தோ³ பே⁴ரிஸத்³தோ³’’தி வா ‘‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே க³ந்தோ⁴, மூலக³ந்தோ⁴ ஸாரக³ந்தோ⁴’’தி வா ‘‘கிம் இத³ம் மய்ஹம் முகே² பக்கி²த்தம், ஸப்பி பா²ணித’’ந்தி வா ‘‘கேனம்ஹி பிட்டி²யம் பஹடோ, அதித²த்³தோ⁴ மே பஹாரோ’’தி வா வத்தா ஹோதி, ஏவம் மனோத்³வாரிகஜவனேனேவ படிபு³ஜ்ஜ²தி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன. ஸுபினம்பி தேனேவ பஸ்ஸதி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன.

அஸ்ஸாதி அஸ்ஸ ஆபத்தினிகாயஸ்ஸ. நனு ச அயுத்தோயம் நித்³தே³ஸோ ‘‘ஸங்கோ⁴ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச இச்சி²தப்³போ³ அஸ்ஸா’’தி. ந ஹி ஆபத்தினிகாயஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச ஸங்கோ⁴ இச்சி²தோ, கிஞ்சரஹி வுட்டா²னஸ்ஸாதி இமம் சோத³னம் மனஸி ஸன்னிதா⁴ய யதா² ந விருஜ்ஜ²தி, ததா² அதி⁴ப்பாயம் விவரந்தோ ‘‘கிம் வுத்தம் ஹோதீ’’திஆதி³மாஹ. ஆபத்திதோ வுட்டா²னஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச இச்சி²தோ ஸங்கோ⁴ ஆபத்தியாவ இச்சி²தோ நாம ஹோதீதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. ஆபத்திவுட்டா²னந்தி ஆபத்திதோ வுட்டா²னம், அனாபத்திகபா⁴வூபக³மனந்தி அத்தோ². வசனகாரணந்தி ‘‘ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி ஏவம் வசனே காரணம். ஸமுதா³யே நிருள்ஹோ நிகாய-ஸத்³தோ³ ததே³கதே³ஸே பவத்தமானோபி தாய ஏவ ருள்ஹியா பவத்ததீதி ஆஹ ருளீஸத்³தே³னாதி. அத² வா கிஞ்சி நிமித்தம் க³ஹேத்வா ஸதிபி அஞ்ஞஸ்மிம் தம்னிமித்தயுத்தே கிஸ்மிஞ்சிதே³வ விஸயே ஸம்முதியா சிரகாலதாவஸேன நிமித்தவிரஹேபி பவத்தனிருள்ஹோ ருள்ஹீ நாம. யதா² மஹியம் ஸேதீதி மஹிம்ஸோ, க³ச்ச²தீதி கோ³தி, ஏவம் நிகாய-ஸத்³த³ஸ்ஸபி ருள்ஹிபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஏகஸ்மிம்பி விஸிட்டே² ஸதிபி ஸாமஞ்ஞா விய ஸமுதா³யே பவத்தவோஹாரோ அவயவேபி பவத்ததீதி ஆஹ அவயவே ஸமூஹவோஹாரேன வாதி. நவமஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயஸ்ஸாதி வீமம்ஸாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ.

238-239. லோமா ஏதேஸம் ஸந்தீதி லோமஸா, ப³ஹுலோமாதி வுத்தம் ஹோதி. அரோகோ³ ப⁴விஸ்ஸாமீதி ராக³பரிளாஹவூபஸமதோ நிரோகோ³ ப⁴விஸ்ஸாமி. மோசனேனாதி மோசனத்தா²ய உபக்கமகரணேன. உபக்கமகரணஞ்ஹேத்த² மோசனந்தி அதி⁴ப்பேதம் மோசேதி ஏதேனாதி கத்வா. பீ³ஜம் ப⁴விஸ்ஸதீதி சோளக்³க³ஹணாதி³கம்மம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

240. த்³வே ஆபத்திஸஹஸ்ஸானீதி க²ண்ட³சக்காதி³பே⁴த³ம் அனாமஸித்வா வுத்தம், இச்ச²ந்தேன பன க²ண்ட³சக்காதி³பே⁴தே³னபி ஆபத்திக³ணனா காதப்³பா³. மிஸ்ஸகசக்கந்தி உப⁴தோவட்³ட⁴னகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஏத்த² ச நீலஞ்ச பீதகஞ்சாதிஆதி³னா ஏகக்க²ணே அனேகவண்ணானம் மோசனாதி⁴ப்பாயவசனம் யதா²தி⁴ப்பாயேன மோசனம் ப⁴வது வா மா வா, இமினாபி அதி⁴ப்பாயேன உபக்கமித்வா மோசேந்தஸ்ஸ ஆபத்தி ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ந ஹி ஏகஸ்மிம் க²ணே நீலாதீ³னம் ஸப்³பே³ஸம்பி முத்தி ஸம்ப⁴வதி. அஞ்ஞம் வத³தீதி அத்தனோ தோ³ஸம் உஜும் வத்தும் அஸக்கோந்தோ புன புட்டோ² அஞ்ஞம் ப⁴ணதி.

மோசனஸ்ஸாதோ³தி மோசனஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தஅஸ்ஸாதோ³. தேனேவ ‘‘மோசேதும் அஸ்ஸாதோ³ மோசனஸ்ஸாதோ³’’தி வுத்தம். கே³ஹஸ்ஸிதபேமந்தி ஏத்த² கே³ஹ-ஸத்³தே³ன கே³ஹே டி²தா மாதுப⁴கி³னீஆத³யோ அஜ்ஜ²த்திகஞாதகா க³ஹிதா. தேஸு மாதுபேமாதி³வஸேன உப்பன்னோ ஸினேஹோ கே³ஹஸ்ஸிதபேமம், அஞ்ஞத்த² பன கே³ஹஸ்ஸிதபேமந்தி பஞ்சகாமகு³ணிகராகோ³ வுச்சதி. ஸம்பயுத்தஅஸ்ஸாத³ஸீஸேனாதி ராக³ஸம்பயுத்தஸுக²வேத³னாமுகே²ன. ஏகேன பதே³னாதி கே³ஹஸ்ஸிதபேம-பதே³ன.

ததே²வாதி மோசனஸ்ஸாத³சேதனாய ஏவ. புப்³ப³பா⁴கே³ மோசனஸ்ஸாத³வஸேன கதப்பயோக³ம் அவிஜஹித்வாவ ஸயிதத்தா ‘‘ஸசே பன…பே… ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி வுத்தம். புன ஸுத்³த⁴சித்தே உப்பன்னே தஸ்ஸ பயோக³ஸ்ஸ படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா ‘‘ஸுத்³த⁴சித்தோ…பே… அனாபத்தீ’’தி வுத்தம். ஜக்³க³னத்தா²யாதி தோ⁴வனத்தா²ய. அனோகாஸந்தி அங்க³ஜாதப்பதே³ஸம்.

263-264. கே³ஹஸ்ஸிதகாமவிதக்கந்தி பஞ்சகாமகு³ணஸன்னிஸ்ஸிதம் காமவிதக்கம். வத்தி²ம் த³ள்ஹம் க³ஹேத்வாதி அங்க³ஜாதஸ்ஸ அக்³கே³ பஸ்ஸாவனிக்³க³மனட்டா²னே சம்மம் த³ள்ஹம் க³ஹேத்வா. நிமித்தே உபக்கமாபா⁴வதோ ‘‘மோசனஸ்ஸாதா³தி⁴ப்பாயஸ்ஸபி முத்தே அனாபத்தீ’’தி வுத்தம்.

265. ‘‘ஏஹி மே த்வம், ஆவுஸோ, ஸாமணேராதி ஆணத்தியா அஞ்ஞேன கதோபி பயோகோ³ அத்தனாவ கதோ நாம ஹோதீதி கத்வா ஆபத்தி வுத்தா. யதி³ பன அனாணத்தோ ஸயமேவ கரோதி, அங்க³பாரிபூரியா அபா⁴வதோ அனாபத்தீ’’தி வத³ந்தி. ஸுத்தஸாமணேரவத்து²ஸ்மிம் அஸுசிம்ஹி முத்தேபி அங்க³ஜாதஸ்ஸ க³ஹணபச்சயா து³க்கடம் வுத்தம், ந பன முத்தபச்சயா.

266. காயத்த²ம்ப⁴னவத்து²ஸ்மிம் சலனவஸேன யதா² அங்க³ஜாதேபி உபக்கமோ ஸம்ப⁴வதி, ததா²பி விஜம்பி⁴தத்தா ஆபத்தி வுத்தா. ‘‘பச்ச²தோ வா’’தி வசனதோ உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு கடியம் ஊருப்பதே³ஸோபி க³ஹிதோயேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், தஸ்மா உபோ⁴ஸுபி பஸ்ஸேஸு ட²த்வா இமஸ்மிம் ஓகாஸே நிமித்தந்தி உபனிஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸபி ஆபத்தியேவ. ‘‘அங்க³ஜாத’’ந்தி வசனதோ நிமித்தந்தி பஸ்ஸாவமக்³கோ³வ வுத்தோ. உம்மீலனனிமீலனவஸேன பன ந காரேதப்³போ³தி உம்மீலனனிமீலனப்பயோக³வஸஏன ஆபத்திபே⁴தோ³ ந காரேதப்³போ³தி அத்தோ². அனேகக்க²த்தும்பி உம்மீலேத்வா நிமீலேத்வா உபனிஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ ஏகமேவ து³க்கடந்தி வுத்தம் ஹோதி. அக்கீ²னி அவிப்ப²ந்தே³த்வா அபி⁴முக²ம் ஸம்பத்தஸ்ஸ மாதுகா³மஸ்ஸ நிமித்தோலோகனேபி ஆபத்தியேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘தா³ருதீ⁴தலிகலேபசித்தானம் அங்க³ஜாதுபனிஜ்ஜா²னேபி து³க்கட’’ந்தி வத³ந்தி.

267. புப்பா²வலீதி கீளாவிஸேஸஸ்ஸாதி⁴வசனம். தம் கீளந்தா நதீ³ஆதீ³ஸு சி²ன்னதடம் உத³கேன சிக்க²ல்லம் கத்வா தத்த² உபோ⁴ பாதே³ பஸாரேத்வா நிஸின்னா பபதந்தி. ‘‘புப்பா²வலிய’’ந்திபி பாடோ². பவேஸேந்தஸ்ஸாதி த்³விகம்மகத்தா வாலிகம் அங்க³ஜாதந்தி உப⁴யத்தா²பி உபயோக³வசனம் கதம். வாலிகந்தி வாலிகாயாதி அத்தோ². சேதனா, உபக்கமோ, முச்சனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி.

ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

269. து³தியே யேஸு விவடேஸு அந்த⁴காரோ ஹோதி, தானி விவரந்தோதி ப்³ராஹ்மணியா ஸத்³தி⁴ம் காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸமாபஜ்ஜிதுகாமோ ஏவமகாஸி. தேன கதஸ்ஸபி விப்பகாரஸ்ஸ அத்தனி கதத்தா ‘‘அத்தனோ விப்பகார’’ந்தி வுத்தம். உளாரத்ததாதி உளாரசித்ததா, பணீதாதி⁴முத்ததாதி வுத்தம் ஹோதி.

270. ஓதிண்ணோதி இத³ம் கம்மஸாத⁴னம் கத்துஸாத⁴னம் வா ஹோதீதி தது³ப⁴யவஸேன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யக்கா²தீ³ஹி விய ஸத்தா’’திஆதி³மாஹ. அஸமபேக்கி²த்வாதி யதா²ஸபா⁴வம் அனுபபரிக்கி²த்வா, யதா² தே ரதிஜனகா ரூபாத³யோ விஸயா அனிச்சது³க்கா²ஸுபா⁴னத்தாகாரேன அவத்தி²தா, ததா² அபஸ்ஸித்வாதி வுத்தம் ஹோதி.

271. ஸஞ்ஞமவேலந்தி ஸீலமரியாத³ம். ஆசாரோதி ஆசரணம் ஹத்த²க³ஹணாதி³கிரியா. அஸ்ஸாதி ‘‘காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸமாபஜ்ஜேய்யா’’தி பத³ஸ்ஸ.

273. ஏதேஸம் பதா³னம் வஸேனாதி ஆமஸனாதி³பதா³னம் வஸேன. இதோ சிதோ ச…பே… ஸஞ்சோபேதீதி அத்தனோ ஹத்த²ம் வா காயம் வா திரியம் இதோ சிதோ ச ஸஞ்சாரேதி. ‘‘காயதோ அமோசேத்வாவாதி வசனதோ மத்த²கதோ பட்டா²ய ஹத்த²ம் ஓதாரேந்தஸ்ஸ காயதோ மோசேத்வா நிவத்த²ஸாடகூபரி ஓமஸந்தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம், ஸாடகதோ ஓதாரேத்வா ஜங்க⁴தோ பட்டா²ய காயம் ஓமஸந்தஸ்ஸ புன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி வத³ந்தி.

த்³வாத³ஸஸுபி ஆமஸனாதி³ப்பயோகே³ஸு ஏகேகஸ்மிம் பயோகே³ காயதோ அமோசிதே ஏகேகாவ ஆபத்தி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மூலக்³க³ஹணமேவ பமாண’’ந்தி. இத³ஞ்ச ஏகேன ஹத்தே²ன காயம் க³ஹேத்வா இதரேன ஹத்தே²ன காயபராமஸனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஏகேன பன ஹத்தே²ன காயபடிப³த்³த⁴ம் க³ஹேத்வா இதரேன தத்த² தத்த² காயம் பராமஸதோ பயோக³க³ணனாய ஆபத்தி. அயம் பன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ந கேவலம் வத்து²வஸேனேவ, அபிச ஸஞ்ஞாவஸேனபீதி ஆஹ ‘‘இத்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞிஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி. பாளியம் திரச்சா²னக³தோ ச ஹோதீதி ஏத்த² திரச்சா²னக³தித்தி²யா திரச்சா²னக³தபுரிஸஸ்ஸ ச க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸமஸாராகோ³தி காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன ஏகஸதி³ஸராகோ³. புரிமனயேனேவாதி ரஜ்ஜுவத்தா²தீ³ஹி பரிக்கி²பித்வா க³ஹணே வுத்தனயேன. புன புரிமனயேனேவாதி ஸமஸாராகோ³ வுத்தோ. அனந்தரனயேனேவாதி காயபடிப³த்³த⁴ஆமஸனனயேன. வேணிக்³க³ஹணேன லோமானம்பி ஸங்க³ஹிதத்தா லோமானம் பு²ஸனேபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ வுத்தோ. இதா³னி வுத்தமேவத்த²ம் பகாஸேதுகாமோ ‘‘உபாதி³ன்னகேன ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

யதா²னித்³தி³ட்ட²னித்³தே³ஸேதி யதா²வுத்தகாயஸம்ஸக்³க³னித்³தே³ஸே. தேனாதி தேன யதா²வுத்தகாரணேன. ஸஞ்ஞாய விராகி³தம்ஹீதி ஸஞ்ஞாய விரத்³தா⁴ய. லிங்க³ப்³யத்தயேன ‘‘விராகி³தம்ஹீ’’தி வுத்தம். இமம் நாம வத்து²ந்தி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ ஆக³தம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. அஞ்ஞம்பி யம் கிஞ்சி வத்து²ம் ஸந்தா⁴ய வத³தீதிபி கேசி. ஸாரத்தந்தி காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன ஸாரத்தம். விரத்தந்தி காயஸம்ஸக்³க³ராக³ரஹிதம் மாதுப⁴கி³னீஆதி³ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ‘‘விரத்தம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி விரத்தம் க³ண்ஹி, து³க்கடந்தி மாதுபேமாதி³வஸேன க³ஹணே து³க்கடம் வுத்தம்.

இமாய பாளியா ஸமேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ம் ஸமேதீதி சே? யதி³ ஹி ‘‘இத்தி²யா காயபடிப³த்³த⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தே உப்பன்னே இத்தி²ஸஞ்ஞா விராகி³தா ப⁴வேய்ய, காயபடிப³த்³த⁴க்³க³ஹணே து²ல்லச்சயம் வத³ந்தேன ப⁴க³வதா ‘‘இத்தீ² ச ஹோதி இத்தி²ஸஞ்ஞீ சா’’தி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா, வுத்தஞ்ச, தஸ்மா ‘‘இத்தி²யா காயபடிப³த்³த⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி காயம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ இத்தி²ஸஞ்ஞா விராகி³தா நாம ந ஹோதீதி ‘‘காயபடிப³த்³த⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி காயம் க³ண்ஹந்தோ யதா²வத்து²கமேவ ஆபஜ்ஜதீ’’தி மஹாஸுமத்தே²ரேன வுத்தவாதோ³ இமாய பாளியா ஸமேதி. யோ பனேத்த² ‘‘ஸதிபி இத்தி²ஸஞ்ஞாய காயபடிப³த்³த⁴ம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ க³ஹணஸமயே ‘காயபடிப³த்³த⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’தி ஸஞ்ஞம் ட²பேத்வா ‘இத்தி²ம் க³ண்ஹாமீ’தி ஸஞ்ஞாய அபா⁴வதோ வத்து²ஸஞ்ஞானம் பி⁴ன்னத்தா அயுத்த’’ந்தி வதே³ய்ய, ஸோ புச்சி²தப்³போ³ ‘‘கிம் காயபடிப³த்³த⁴ம் வத்தா²தி³ம் க³ண்ஹந்தோ இத்தி²யா ராகே³ன க³ண்ஹாதி, உதா³ஹு வத்தா²தீ³ஸு ராகே³னா’’தி. யதி³ ‘‘வத்தா²தீ³ஸு ராகே³ன க³ண்ஹாதீ’’தி வதே³ய்ய, இத்தி²யா காயபடிப³த்³த⁴ம் அஹுத்வா அஞ்ஞத்த² டி²தம் வத்தா²தி³ம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸபி து²ல்லச்சயம் ஸியா, தஸ்மா இத்தீ² இத்தி²ஸஞ்ஞா ஸாரத்தபா⁴வோ க³ஹணஞ்சாதி அங்க³பாரிபூரிஸப்³பா⁴வதோ மஹாஸுமத்தே²ரவாதோ³வ யுத்தவாதோ³. அட்ட²கதா²வினிச்ச²யேஹி ச ஸமேதீதி ஏத்தா²பி அயமதி⁴ப்பாயோ – யதி³ ஸஞ்ஞாவிராகே³ன விராகி³தம் நாம ஸியா, ‘‘ஸம்ப³ஹுலா இத்தி²யோ பா³ஹாஹி பரிக்கி²பித்வா க³ண்ஹாமீ’’தி ஏவம்ஸஞ்ஞிஸ்ஸ ‘‘மஜ்ஜ²க³தித்தி²யோ காயபடிப³த்³தே⁴ன க³ண்ஹாமீ’’தி ஏவரூபாய ஸஞ்ஞாய அபா⁴வதோ மஜ்ஜ²க³தானம் வஸேன து²ல்லச்சயம் ந ஸியா, ஏவம் ஸந்தேபி அட்ட²கதா²ய து²ல்லச்சயஸ்ஸ வுத்தத்தா ஸஞ்ஞாவிராகே³ன விராகி³தம் நாம ந ஹோதீதி அயமத்தோ² ஸித்³தோ⁴யேவாதி. நீலேன து³விஞ்ஞேய்யஸபா⁴வதோ காளித்தீ² வுத்தா.

279. ஸேவனாதி⁴ப்பாயோதி ப²ஸ்ஸஸுக²ஸேவனாதி⁴ப்பாயோ. இத்தி²யா காயேன பி⁴க்கு²ஸ்ஸ காயபடிப³த்³தா⁴மஸனவாரேபி ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானாதீதி இத³ம் அத்தனோ காயபடிப³த்³தா⁴மஸனேபி காயஸம்ப³ந்த⁴ஸபா⁴வதோ வுத்தம். ஏத்தா²தி நிஸ்ஸக்³கி³யேன நிஸ்ஸக்³கி³யவாரே. மோக்கா²தி⁴ப்பாயோதி ஏத்த² பட²மம் காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ ஸதிபி பச்சா² மோக்கா²தி⁴ப்பாயஸ்ஸ அனாபத்தி.

281. பாரிபந்தி²காதி விலும்பனிகா, அந்தராயிகாதி வுத்தம் ஹோதி. நதீ³ஸோதேன வுய்ஹமானம் மாதரந்தி உக்கட்ட²பரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், அஞ்ஞாஸுபி பன இத்தீ²ஸு காருஞ்ஞாதி⁴ப்பாயேன மாதரி வுத்தனயேன படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ நேவத்தி² தோ³ஸோதி வத³ந்தி. ‘‘மாதர’’ந்தி வுத்தத்தா அஞ்ஞாஸம் ந வட்டதீதி வத³ந்தாபி அத்தி². திணண்டு³பகந்தி ஹிரீவேராதி³மூலேஹி கதசும்ப³டகம். தாலபண்ணமுத்³தி³கந்தி தாலபண்ணேஹி கதஅங்கு³லிமுத்³தி³கம். பரிவத்தேத்வாதி அத்தனோ நிவாஸனபாருபனபா⁴வதோ அபனேத்வா, சீவரத்தா²ய அபனாமேத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. சீவரத்தா²ய பாத³மூலே ட²பேதி, வட்டதீதி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம், பச்சத்த²ரணவிதானாதி³அத்த²ம்பி வட்டதியேவ, பூஜாதி³அத்த²ம் தாவகாலிகம்பி க³ஹேதும் வட்டதி.

இத்தி²ஸண்டா²னேன கதந்தி ஏத்த² ஹேட்டி²மபரிச்சே²த³தோ பாராஜிகவத்து²பூ⁴ததிரச்சா²னக³தித்தீ²னம்பி அனாமாஸபா⁴வதோ தாதி³ஸம் இத்தி²ஸண்டா²னேன கதம் திரச்சா²னக³தரூபம்பி அனாமாஸந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘பி⁴க்கு²னீஹி படிமாரூபம் ஆமஸிதும் வட்டதீ’’தி வத³ந்தி ஆசரியா. இத்தி²ரூபானி த³ஸ்ஸேத்வா கதம் வத்த²ஞ்ச பச்சத்த²ரணஞ்ச பி⁴த்திஞ்ச இத்தி²ரூபம் அனாமஸித்வா க³ண்ஹிதும் வட்டதி. பி⁴ந்தி³த்வாதி ஏத்த² ஹத்தே²ன அக்³க³ஹேத்வாவ கேனசிதே³வ த³ண்டா³தி³னா பி⁴ந்தி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ச ‘‘அனாமாஸம்பி ஹத்தே²ன அபராமஸித்வா த³ண்டா³தி³னா கேனசி பி⁴ந்தி³தும் வட்டதீ’’தி இத⁴ வுத்தத்தா ‘‘பம்ஸுகூலம் க³ண்ஹந்தேன மாதுகா³மஸரீரேபி ஸத்தா²தீ³ஹி வணம் கத்வா க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி வுத்தத்தா ச க³ஹிதமண்டூ³கஸப்பினிம் த³ண்டா³தீ³ஹி நிப்பீளேத்வா மண்டூ³கம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேதும் வட்டதி.

மக்³க³ம் அதி⁴ட்டா²யாதி மக்³கே³ க³ச்சா²மீதி ஏவம் மக்³க³ஸஞ்ஞீ ஹுத்வாதி அத்தோ². கீளந்தேனாதி இத³ம் கி³ஹிஸந்தகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், பி⁴க்கு²ஸந்தகம் பன யேன கேனசி அதி⁴ப்பாயேன அனாமஸிதப்³ப³மேவ து³ருபசிண்ணபா⁴வதோ. தாலபனஸாதீ³னீதி சேத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன நாளிகேரலபு³ஜதிபுஸஅலாபு³கும்ப⁴ண்ட³புஸ்ஸப²லஏளாலுகப²லானம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘யதா²வுத்தப²லானம்யேவ சேத்த² கீளாதி⁴ப்பாயேன ஆமஸனம் ந வட்டதீ’’தி வுத்தத்தா பாஸாணஸக்க²ராதீ³னி கீளாதி⁴ப்பாயேனபி ஆமஸிதும் வட்டதி.

முத்தாதி ஹத்தி²கும்ப⁴ஜாதி³கா அட்ட²விதா⁴ முத்தா. ததா² ஹி ஹத்தி²கும்ப⁴ம், வராஹதா³ட²ம், பு⁴ஜங்க³ஸீஸம், வலாஹகம், வேளு, மச்ச²ஸிரோ, ஸங்கோ², ஸிப்பீதி அட்ட² முத்தாயோனியோ. தத்த² ஹத்தி²கும்ப⁴ஜா பீதவண்ணா பபா⁴விஹீனா. வராஹதா³ட²ஜா வராஹதா³ட²வண்ணாவ. பு⁴ஜங்க³ஸீஸஜா நீலாதி³வண்ணா ஸுவிஸுத்³தா⁴ வட்டலா. வலாஹகஜா ஆபா⁴ஸூரா து³ப்³பி³பா⁴க³ரூபா ரத்திபா⁴கே³ அந்த⁴காரம் வித்³த⁴மந்தியோ திட்ட²ந்தி, தே³வூபபோ⁴கா³ ஏவ ச ஹோந்தி. வேளுஜா கரகப²லஸமானவண்ணா ந ஆபா⁴ஸூரா, தே ச வேளூ அமனுஸ்ஸகோ³சரே ஏவ பதே³ஸே ஜாயந்தி. மச்ச²ஸிரஜா பாடீ²னபிட்டி²ஸமஆனவண்ணா வட்டலா லக⁴வோ ச ஹோந்தி பபா⁴விஹீனா ச, தே ச மச்சா² ஸமுத்³த³மஜ்ஜே²யேவ ஜாயந்தி. ஸங்க²ஜா ஸங்க²உத³ரச்ச²விவண்ணா கோலப²லப்பமாணாபி ஹோந்தி பபா⁴விஹீனாவ. ஸிப்பிஜா பபா⁴விஸேஸயுத்தா ஹோந்தி நானாஸண்டா²னா. ஏவம் ஜாதிதோ அட்ட²விதா⁴ஸு முத்தாஸு யா மச்ச²ஸங்க²ஸிப்பிஜா, தா ஸாமுத்³தி³கா. பு⁴ஜங்க³ஜாபி காசி ஸாமுத்³தி³கா ஹோந்தி, இதரா அஸாமுத்³தி³கா. யஸ்மா ப³ஹுலம் ஸாமுத்³தி³காவ முத்தா லோகே தி³ஸ்ஸந்தி, தத்தா²பி ஸப்பிஜாவ, இதரா கதா³சி காசி, தஸ்மா ஸம்மோஹவினோத³னியம் ‘‘முத்தாதி ஸாமுத்³தி³கா முத்தா’’தி வுத்தம்.

மணீதி ட²பேத்வா வேளுரியாதி³கே ஸேஸோ ஜோதிரஸாதி³பே⁴தோ³ ஸப்³போ³பி மணி. வேளுரியோதி வம்ஸவண்ணமணி. ஸங்கோ²தி ஸாமுத்³தி³கஸங்கோ². ஸிலாதி காளஸிலாபண்டு³ஸிலாஸேதஸிலாதி³பே⁴தா³ ஸப்³பா³பி ஸிலா. ரஜதந்தி கஹாபணாதி³கம் வுத்தாவஸேஸம் ரதனஸம்மதம். ஜாதரூபந்தி ஸுவண்ணம். லோஹிதங்கோதி ரத்தமணி. மஸாரக³ல்லந்தி கப³ரமணி. ப⁴ண்ட³மூலத்தா²யாதி பத்தசீவராதி³ப⁴ண்ட³மூலத்தா²ய. குட்ட²ரோக³ஸ்ஸாதி நித³ஸ்ஸனமத்தம், தாய வூபஸமேதப்³ப³ஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ரோக³ஸ்ஸத்தா²யபி வட்டதியேவ. ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜத்த²ஞ்ச அதி⁴ட்டா²யேவ முத்தா வட்டதீ’’தி தீஸுபி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். ஆகரமுத்தோதி ஆகரதோ முத்தமத்தோ. ‘‘ப⁴ண்ட³மூலத்தா²ய ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதீ’’தி இமினா ச ஆமஸிதும்பி வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. பசித்வா கதோதி காசகாரேஹி பசித்வா கதோ.

தோ⁴தவித்³தோ⁴ ச ரதனமிஸ்ஸோதி அலங்காரத்த²ம் கஞ்சனலதாதி³ம் த³ஸ்ஸேத்வா கதோ ரதனக²சிதோ தோ⁴தவித்³தோ⁴ அனாமாஸோ. தோ⁴தவித்³தோ⁴ ச ரதனமிஸ்ஸோ சாதி விஸும் வா பத³ம் ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். பானீயஸங்கோ²தி இமினா ச ஸங்கே²ன கதபானீயபா⁴ஜனபிதா⁴னாதி³ஸமணபரிக்கா²ரோபி ஆமஸிதும் வட்டதீதி ஸித்³த⁴ம். ஸேஸந்தி ரதனமிஸ்ஸம் ட²பேத்வா அவஸேஸம். முக்³க³வண்ணம்யேவ ரதனஸம்மிஸ்ஸம் கரோந்தி, ந அஞ்ஞந்தி ஆஹ ‘‘முக்³க³வண்ணாவா’’தி, முக்³க³வண்ணா ரதனமிஸ்ஸாவ ந வட்டதீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸாதி ரதனஸம்மிஸ்ஸம் ட²பேத்வா அவஸேஸா முக்³க³வண்ணா நீலஸிலா.

பீ³ஜதோ பட்டா²யாதி தா⁴துபாஸாணதோ பட்டா²ய. ஸுவண்ணசேதியந்தி தா⁴துகரண்ட³கம். படிக்கி²பீதி ‘‘தா⁴துட்ட²பனத்தா²ய க³ண்ஹதா²’’தி அவத்வா ‘‘தும்ஹாகம் க³ண்ஹதா²’’தி பேஸிதத்தா படிக்கி²பி. ஸுவண்ணபு³ப்³பு³ளகந்தி ஸுவண்ணதாரகம். ‘‘கேளாபயிதுந்தி இதோ சிதோ ச ஸஞ்சாரந்தேஹி ஆமஸிதும் வட்டதீ’’தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தம். கசவரமேவ ஹரிதும் வட்டதீதி சேதியகோ³பகா வா பி⁴க்கூ² ஹோந்து அஞ்ஞே வா, ஹத்தே²னபி புஞ்சி²த்வா கசவரம் அபனேதும் வட்டதி, மலம்பி பமஜ்ஜிதும் வட்டதியேவ.

ஆரகூடலோஹந்தி கித்திமலோஹம். தீணி ஹி கித்திமலோஹானி கம்ஸலோஹம், வட்டலோஹம், ஆரகூடந்தி. தத்த² திபுதம்பே³ மிஸ்ஸேத்வா கதம் கம்ஸலோஹம், ஸீஸதம்பே³ மிஸ்ஸேத்வா கதம் வட்டலோஹம், பகதிரஸதம்பே³ மிஸ்ஸேத்வா கதம் ஆரகூடம். தேனேவ தம்கரணேன நிப்³ப³த்தத்தா ‘‘கித்திமலோஹ’’ந்தி வுச்சதி. ‘‘ஜாதரூபக³திகமேவாதி வுத்தத்தா ஆரகூடம் ஸுவண்ணஸதி³ஸமேவ ஆமஸிதும் ந வட்டதி, அஞ்ஞம் பன வட்டதீ’’தி தீஸுபி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். கேசி பன ‘‘ஆரகூடம் அனாமஸிதப்³ப³தோ ஜாதரூபக³திகமேவாதி வுத்தம், தஸ்மா உப⁴யம்பி ஜாதரூபம் விய ஆமஸிதும் ந வட்டதீ’’தி வத³ந்தி. பட²மம் வுத்தோயேவ ச அத்தோ² க³ண்டி²பத³காரேஹி அதி⁴ப்பேதோ. படிஜக்³கி³தும் வட்டதீதி ஸேனாஸனபடிப³த்³த⁴த்தா வுத்தம்.

ஸாமிகானம் பேஸேதப்³ப³ந்தி ஸாமிகானம் ஸாஸனம் பேஸேதப்³ப³ம். பி⁴ந்தி³த்வாதி ஹத்தே²ன அக்³க³ஹேத்வா அஞ்ஞேன யேன கேனசி பி⁴ந்தி³த்வா. பே⁴ரிஸங்கா⁴டோதி ஸங்க⁴டிதசம்மபே⁴ரீ. வீணாஸங்கா⁴டோதி ஸங்க⁴டிதசம்மவீணா. சம்மவினத்³தா⁴னம் பே⁴ரிவீணானமேதம் அதி⁴வசனம். துச்ச²போக்க²ரந்தி அவினத்³த⁴சம்மம் பே⁴ரிபோக்க²ரம் வீணாபோக்க²ரஞ்ச. ஆரோபிதசம்மந்தி பே⁴ரிஆதீ³னம் வினத்³த⁴னத்தா²ய முக²வட்டியம் ஆரோபிதசம்மம் ததோ உத்³த⁴ரித்வா விஸும் ட²பிதசம்மஞ்ச. ஓனஹிதும் வாதி பே⁴ரிபோக்க²ராதீ³னி சம்மம் ஆரோபேத்வா வினந்தி⁴தும். ஓனஹாபேதும் வாதி ததே²வ அஞ்ஞேஹி வினந்தா⁴பேதும். பாராஜிகப்பஹோனககாலேதி அகுதி²தகாலே.

282. ஸங்கமாதி³ பூ⁴மிக³திகத்தா ந காயபடிப³த்³த⁴ட்டா²னியந்தி து³க்கடம் வுத்தம். ஏகபதி³கஸங்கமோதி கு²த்³த³கஸேது. ஸகடமக்³க³ஸங்கமோதி ஸகடமக்³க³பூ⁴தோ மஹாஸேது. டா²னா சாலேதுந்தி ரஜ்ஜும் டா²னா சாலேதும். படிச்சா²தே³தப்³பா³தி அபனேதப்³பா³. மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, தேன ராகே³ன வாயாமோ, ஹத்த²க்³கா³ஹாதி³ஸமாபஜ்ஜனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி.

காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பத³வண்ணனா

283. ததியே உத்தரபத³லோபேன சி²ன்னஓத்தப்பா ‘‘சி²ன்னிகா’’தி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘சி²ன்னிகாதி சி²ன்னஓதப்பா’’தி.

285. யதா² யுவா யுவதிந்தி ஏதேன ஓபா⁴ஸனே நிராஸங்கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. மேது²னுபஸஞ்ஹிதாஹீதி இத³ம் து³ட்டு²ல்லவாசாய ஸிகா²ப்பத்தலக்க²ணத³ஸ்ஸனம். இத்தி²லக்க²ணேனாதி வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘ஸுப⁴லக்க²ணேனா’’தி வுத்தம். ந தாவ ஸீஸம் ஏதீதி ‘‘இத்தி²லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தாஸீ’’திஆதி³னா வண்ணப⁴ணனம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்திஜனகம் ஹுத்வா மத்த²கம் ந பாபுணாதி. வண்ணப⁴ணனஞ்ஹி யேனாகாரேன ப⁴ணந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதி, தேனாகாரேன ப⁴ணந்தஸ்ஸ ஸிகா²ப்பத்தம் நாம ஹோதி. ‘‘இத்தி²லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தாஸீதிஆதி³கம் பன து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராக³வஸேன ப⁴ணந்தஸ்ஸ து³க்கட’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம்.

ஏகாத³ஸஹி பதே³ஹி அக⁴டிதே ஸீஸம் ந ஏதீதி ‘‘அனிமித்தாஸீ’’திஆதீ³ஹி ஏகாத³ஸஹி பதே³ஹி அக⁴டிதே அவண்ணப⁴ணனம் ஸீஸம் ந ஏதி, அவண்ணப⁴ணனம் நாம ந ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. க⁴டிதேபீதி ஏகாத³ஸஹி பதே³ஹி அவண்ணப⁴ணனே க⁴டிதேபி. இமேஹி தீஹி க⁴டிதேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி ‘‘ஸிக²ரணீ’’திஆதீ³ஹி தீஹியேவ பதே³ஹி அவண்ணப⁴ணனே க⁴டிதேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ பஸ்ஸாவமக்³க³ஸ்ஸ நியதவசனத்தா அச்சோளாரிகத்தா ச. அனிமித்தாஸீதிஆதீ³ஹி பன அட்ட²ஹி பதே³ஹி க⁴டிதே கேவலம் அவண்ணப⁴ணனமேவ ஸம்பஜ்ஜதி, ந ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, தஸ்மா தானி து²ல்லச்சயவத்தூ²னீதி கேசி. அக்கோஸனமத்தத்தா து³க்கடவத்தூ²னீதி அபரே. பரிப்³பா³ஜிகாவத்து²ஸ்மிம் விய து²ல்லச்சயமேவேத்த² யுத்ததரம் தி³ஸ்ஸதி. குஞ்சிகபணாலிமத்தந்தி குஞ்சிகாசி²த்³த³மத்தம்.

286-287. க³ருகாபத்திந்தி பி⁴க்கு²னியா காயஸம்ஸக்³கே³ பாராஜிகாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஹஸந்தோ ஹஸந்தோதி ஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். அஹஸந்தோபி வாசஸ்ஸாத³ராகே³ன புனப்புனம் வத³தி, ஆபத்தியேவ. காயசித்ததோதி ஹத்த²முத்³தா³ய ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ காயசித்ததோ ஸமுட்டா²தி.

288. தஸ்மா து³க்கடந்தி அப்படிவிஜானனஹேது து³க்கடம், படிவிஜானந்தியா பன அகே²த்தபத³த்தா து²ல்லச்சயேன ப⁴விதப்³ப³ம். தேனேவ பரிப்³பா³ஜிகாவத்து²ஸ்மிம் படிவிஜானந்தியா து²ல்லச்சயம் வக்க²தி.

289. அஸத்³த⁴ம்மம் ஸந்தா⁴யாஹாதி ‘‘வாபித’’ந்தி இமஸ்ஸ பீ³ஜனிக்கே²பவசனத்தா வுத்தம். ஸம்ஸீத³தீதி வஹதி பவத்ததி. அத² வா ஸம்ஸீத³தீதி ஸம்ஸீதி³ஸ்ஸதி. மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராகோ³, தேன ராகே³ன ஓபா⁴ஸனம், தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி.

து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. அத்தகாமபாரிசரியஸிக்கா²பத³வண்ணனா

290. சதுத்தே² சீவரந்தி நிவாஸனாதி³ யம் கிஞ்சி சீவரம். பிண்ட³பாதந்தி யோ கோசி ஆஹாரோ. ஸோ ஹி பிண்டோ³ல்யேன பி⁴க்கு²னோ பத்தே பதனதோ தத்த² தத்த² லத்³த⁴பி⁴க்கா²னம் பிண்டா³னம் பாதோ ஸன்னிபாதோதி வா பிண்ட³பாதோதி வுச்சதி. ஸேனாஸனந்தி ஸயனஞ்ச ஆஸனஞ்ச. யத்த² ஹி விஹாராதி³கே ஸேதி நிபஜ்ஜதி ஆஸதி நிஸீத³தி, தம் ஸேனாஸனம். பதி ஏதி ஏதஸ்மாதி பச்சயோதி ஆஹ ‘‘பதிகரணட்டே²ன பச்சயோ’’தி. ரோக³ஸ்ஸ பதிஅயனட்டே²ன வா பச்சயோ, பச்சனீகக³மனட்டே²னாதி அத்தோ², வூபஸமனத்தே²னாதி வுத்தம் ஹோதி. தா⁴துக்கோ²ப⁴லக்க²ணஸ்ஸ ஹி தம்ஹேதுகது³க்க²வேத³னாலக்க²ணஸ்ஸ வா ரோக³ஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வோ பதிஅயனட்டோ². யஸ்ஸ கஸ்ஸசீதி ஸப்பிஆதீ³ஸு யஸ்ஸ கஸ்ஸசி. ஸப்பாயஸ்ஸாதி ஹிதஸ்ஸ விகாரவூபஸமேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. பி⁴ஸக்கஸ்ஸ கம்மம் தேன விதா⁴தப்³ப³தோ, தேனாஹ ‘‘அனுஞ்ஞாதத்தா’’தி. நக³ரபரிக்கா²ரேஹீதி நக³ரம் பரிவாரேத்வா ரக்க²ணகேஹி. ஆவாடபரிக்கே²போ பரிகா² உத்³தா³போ பாகாரோ ஏஸிகா பலிகோ⁴ பாகாரமத்த²கமண்ட³லந்தி ஸத்த நக³ரபரிக்கா²ராதி வத³ந்தி. ஸேதபரிக்கா²ரோதி ஸுவிஸுத்³த⁴ஸீலாலங்காரோ. அரியமக்³கோ³ ஹி இத⁴ ‘‘ரதோ²’’தி அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்ஸ ச ஸம்மாவாசாத³யோ அலங்காரட்டே²ன ‘‘பரிக்கா²ரோ’’தி வுத்தா. சக்கவீரியோதி வீரியசக்கோ. ஜீவிதபரிக்கா²ராதி ஜீவிதஸ்ஸ பவத்திகாரணானி. ஸமுதா³னேதப்³பா³தி ஸம்மா உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் ஆனேதப்³பா³ பரியேஸிதப்³பா³. பரிவாரோபி ஹோதி அந்தராயானம் பரிதோ வாரணதோ, தேனாஹ – ‘‘ஜீவித…பே… ரக்க²ணதோ’’தி. தத்த² அந்தரந்தி விவரம், ஓகாஸோதி அத்தோ². ரக்க²ணதோதி வேரிகானம் அந்தரம் அத³த்வா அத்தனோ ஸாமீனம் பரிவாரேத்வா டி²தஸேவகா விய ரக்க²ணதோ. அஸ்ஸாதி ஜீவிதஸ்ஸ. காரணபா⁴வதோதி சிரப்பவத்தியா காரணபா⁴வதோ. ரஸாயனபூ⁴தஞ்ஹி பே⁴ஸஜ்ஜம் ஸுசிரம்பி காலம் ஜீவிதம் பவத்தேதியேவ.

291. உபசாரேதி யத்த² டி²தோ விஞ்ஞாபேதும் ஸக்கோதி, தாதி³ஸே. காமோ சேவ ஹேது ச பாரிசரியா ச அத்தோ². ஸேஸம் ப்³யஞ்ஜனந்திஆதீ³ஸு பாளியம் ‘‘அத்தகாம’’ந்தி பத³ம் உத்³த⁴ரித்வா அத்தனோ காமம், அத்தனோ ஹேதும், அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம், அத்தனோ பாரிசரியந்தி சத்தாரோ அத்தா² பத³பா⁴ஜனே வுத்தா. தேஸு பட²மே அத்த²விகப்பே காமோ ச ஹேது ச பாரிசரியா ச அத்தோ², ஸேஸம் அதி⁴ப்பாயபத³மேகம் ப்³யஞ்ஜனம் பட²மவிக்³க³ஹே தத³த்த²ஸ்ஸ அஸம்ப⁴வபா⁴வதோ நிரத்த²கத்தா. து³தியே பன அத்த²விகப்பே அதி⁴ப்பாயோ ச பாரிசரியா ச அத்தோ², காமோ ச ஹேது சாதி ஸேஸம் பத³த்³வயம் ப்³யஞ்ஜனம் தேஸம் தத்த² அத்தா²பா⁴வதோதி ஏவம் சத்தாரி பதா³னி த்³வின்னம் விக்³க³ஹானம் வஸேன யோஜிதானீதி கேசி வத³ந்தி. க³ண்டி²பதே³ ச அயமேவத்தோ² வுத்தோ. சூளமஜ்ஜி²மமஹாக³ண்டி²பதே³ஸு பன ‘‘பட²மஸ்மிம் அத்த²விகப்பே காமோ ச ஹேது ச பாரிசரியா ச அதி⁴ப்பாயத்தோ², ஸேஸம் மேது²னத⁴ம்மஸங்கா²தேன காமேனாதிஆதி³ விக்³க³ஹவாக்யம் அக்க²ரவிவரணமத்ததோ ப்³யஞ்ஜனமத்தம். து³தியே அத்த²விகப்பே அதி⁴ப்பாயோ ச பாரிசரியா ச அதி⁴ப்பாயத்தோ², ஸேஸம் அத்தனா காமிதா இச்சி²தாதிஆதி³ விக்³க³ஹவாக்யம் அக்க²ரவிவரணமத்ததோ ப்³யஞ்ஜனமத்த’’ந்தி ஏவமத்தோ² வுத்தோ. ‘‘ப்³யஞ்ஜனே ஆத³ரம் அகத்வா’’தி வசனதோ அயமேவத்தோ² இத⁴ யுத்ததரோதி விஞ்ஞாயதி. ப்³யஞ்ஜனே ஆத³ரம் அகத்வாதி இமினா ஹி அட்ட²கதா²யம் வுத்தவிக்³க³ஹவஸேன ப்³யஞ்ஜனே ஆத³ரம் அகத்வாதி அயமத்தோ² தீ³பிதோ.

இதா³னி யதா²வுத்தமேவத்த²ம் பத³பா⁴ஜனேன ஸம்ஸந்தி³த்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்தனோ காமம் அத்தனோ ஹேதும் அத்தனோ பாரிசரியந்தி ஹி வுத்தே ஜானிஸ்ஸந்தி பண்டி³தா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘அத்தனோ ஹேது’’ந்தி வுத்தே அத்தனோ அத்தா²யாதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதி. ‘‘அத்தனோ காமம் அத்தனோ பாரிசரிய’’ந்தி ச வுத்தே காமேன பாரிசரியாதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதி. தஸ்மா அத்தனோ காமம் அத்தனோ ஹேதும் அத்தனோ பாரிசரியந்தி இமேஹி தீஹி பதே³ஹி அத்தனோ அத்தா²ய காமேன பாரிசரியா அத்தகாமபாரிசரியாதி அயமத்த²விகப்போ வுத்தோதி விஞ்ஞூ ஜானிஸ்ஸந்தி. ‘‘அத்தனோ அதி⁴ப்பாய’’ந்தி வுத்தே பன அதி⁴ப்பாயஸத்³த³ஸ்ஸ காமிதஸத்³தே³ன ஸமானத்த²பா⁴வதோ அத்தனோ பாரிசரியந்தி இமஸ்ஸ ச உப⁴யவிக்³க³ஹஸாமஞ்ஞதோ அத்தனோ இச்சி²தகாமிதட்டே²ன அத்தகாமபாரிசரியாதி அயமத்த²விகப்போ த்³வீஹி பதே³ஹி த³ஸ்ஸிதோதி விஞ்ஞூ ஜானிஸ்ஸந்தீதி.

ஏதத³க்³க³ந்தி ஏஸா அக்³கா³. து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பதே³ கிஞ்சாபி மேது²னயாசனம் ஆக³தம், ததா²பி தம் து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராக³வஸேன வுத்தம், இத⁴ பன அத்தனோ மேது²னஸ்ஸாத³ராக³வஸேனாதி அயம் விஸேஸோ. வினீதவத்தூ²ஸு ‘‘தேன ஹி ப⁴கி³னி அக்³க³தா³னம் தே³ஹீ’’தி இத³ம் அத்தனோ அத்தா²ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, அத்தகாமபாரிசரியாய ராகோ³, தேன ராகே³ன வண்ணப⁴ணனம், தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி.

அத்தகாமபாரிசரியஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா

296. பஞ்சமே பண்டி³தஸ்ஸ பா⁴வோ பண்டி³ச்சம், ஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். க³திமந்தாதி ஞாணக³தியா ஸமன்னாக³தா. பண்டி³தாதி இமினா ஸபா⁴வஞாணேன ஸமன்னாக³ததா வுத்தா, ப்³யத்தாதி இமினா இத்தி²கத்தப்³பே³ஸு விஸாரத³பஞ்ஞாய. தேனாஹ ‘‘உபாயஞ்ஞூ விஸாரதா³’’தி. மேதா⁴வினீதி டா²னுப்பத்திபஞ்ஞாஸங்கா²தாய தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்த²கிச்சே உபட்டி²தே டா²னஸோ தங்க²ணே ஏவ உப்பஜ்ஜனபஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தா. தேனாஹ ‘‘தி³ட்ட²ம் தி³ட்ட²ம் கரோதீ’’தி. சே²காதி யாகு³ப⁴த்தஸம்பாத³னாதீ³ஸு நிபுணா. உட்டா²னவீரியஸம்பன்னாதி காயிகேன வீரியேன ஸமன்னாக³தா, யதா² அஞ்ஞா குஸீதா நிஸின்னட்டா²னே நிஸின்னாவ ஹோந்தி, டி²தட்டா²னே டி²தாவ, ஏவம் அஹுத்வா விப்பா²ரிகேன சித்தேன ஸப்³ப³கிச்சம் நிப்பா²தே³தீதி வுத்தம் ஹோதி. குமாரிகாயாதி நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மம், ஹேதும்ஹி வா கரணவசனம். தேனாஹ ‘‘குமாரிகாய காரணா’’தி. ஆவஹனம் ஆவாஹோ, பரிக்³க³ஹபா⁴வேன தா³ரிகாய க³ண்ஹாபனம், ததா² தா³பனம் விவாஹோ. தேனாஹ ‘‘தா³ரகஸ்ஸா’’திஆதி³.

297-298. ப⁴த்தபாசனம் ஸந்தா⁴ய ரந்தா⁴பனம் வுத்தம், யஸ்ஸ கஸ்ஸசி பாசனம் ஸந்தா⁴ய பசாபனம் வுத்தம். து³ட்டு²ம் குலம் க³தா து³க்³க³தாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யத்த² வா க³தா’’திஆதி³மாஹ. ஆஹரணம் ஆஹாரோ. ந உபாஹடந்தி ந தி³ன்னம். கயோ க³ஹணம், விக்கயோ தா³னம். தது³ப⁴யம் ஸங்க³ண்ஹித்வா ‘‘வோஹாரோ’’தி வுத்தம். மண்டி³தபஸாதி⁴தோதி ஏத்த² பா³ஹிருபகரணேன அலங்கரணம் மண்ட³னம், அஜ்ஜ²த்திகானம் கேஸாதீ³னம்யேவ ஸண்ட²பனம் பஸாத⁴னம்.

300. ‘‘அப்³பு⁴தம் காதும் ந வட்டதீ’’தி இமினா து³க்கடம் ஹோதீதி தீ³பேதி. ‘‘பராஜிதேன தா³தப்³ப³’’ந்தி வுத்தத்தா அதே³ந்தோ து⁴ரனிக்கே²பேன காரேதப்³போ³. அசிரகாலே அதி⁴காரோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அசிரகாலாதி⁴காரிகம், ஸஞ்சரித்தம். ‘‘அசிரகாலாசாரிக’’ந்தி வா பாடோ², அசிரகாலே ஆசாரோ அஜ்ஜா²சாரோ ஏதஸ்ஸாதி அசிரகாலாசாரிகம்.

கிஞ்சாபி ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பன்னா சேவ ஸரணக³மனூபஸம்பன்னா ச ஸஞ்சரித்தாதி³பண்ணத்திவஜ்ஜம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி, தேஸம் பன ந ஸப்³ப³காலிகத்தா தே வஜ்ஜேத்வா ஸப்³ப³காலானுரூபம் தந்திம் ட²பேந்தோ ப⁴க³வா இதா⁴பி ஞத்திசதுத்தே²னேவ கம்மேன உபஸம்பன்னம் பி⁴க்கு²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்ர ய்வாயம் பி⁴க்கு²…பே… அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதோ பி⁴க்கூ²’’தி பத³பா⁴ஜனம் ஆஹ, ந பன நேஸம் ஸஞ்சரித்தாதி³ஆபஜ்ஜனே அப⁴ப்³ப³பா⁴வதோ. கீ²ணாஸவாபி ஹி அப்பஸ்ஸுதா கிஞ்சாபி லோகவஜ்ஜம் நாபஜ்ஜந்தி, பண்ணத்தியம் பன அகோவித³த்தா விஹாரகாரம் குடிகாரம் ஸஹாகா³ரம் ஸஹஸேய்யந்தி ஏவரூபா காயத்³வாரே ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜந்தி, ஸஞ்சரித்தம் பத³ஸோத⁴ம்மம் உத்தரிச²ப்பஞ்சவாசம் பூ⁴தாரோசனந்தி ஏவரூபா வசீத்³வாரே ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜந்தி, உபனிக்கி²த்தஸாதி³யனவஸேன மனோத்³வாரே ரூபியபடிக்³க³ஹணாபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி.

301. ஸஞ்சரணம் ஸஞ்சரோ, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸஞ்சரீ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸஞ்சரித்தம். தேனாஹ ‘‘ஸஞ்சரணபா⁴வ’’ந்தி, இத்தி²புரிஸானம் அந்தரே ஸஞ்சரணபா⁴வந்தி அத்தோ². ஜாயத்தனே ஜாரத்தனேதி ச நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மம், ஜாயபா⁴வத்த²ம் ஜாரபா⁴வத்த²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஜாயபா⁴வேதி ப⁴ரியபா⁴வாய. ஜாரபா⁴வேதி ஸாமிகபா⁴வாய. கிஞ்சாபி இமஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘ஜாரீ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி இத்தி²லிங்க³வஸேன பத³பா⁴ஜனம் வுத்தம், ஜாரத்தனேதி பன நித்³தே³ஸஸ்ஸ உப⁴யலிங்க³ஸாதா⁴ரணத்தா புரிஸலிங்க³வஸேனபி யோஜேத்வா அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இத்தி²யா மதிம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசேந்தோ ஜாரத்தனே ஆரோசேதீ’’திஆதி³மாஹ. ஏத்த² ஹி ‘‘ஜாரோ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி இத்தி²யா மதிம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசேந்தோ ஜாரத்தனே ஆரோசேதி நாம. பாளியம் பன இத்தி²லிங்க³வஸேனேவ யோஜனா கதா, தத³னுஸாரேன புரிஸலிங்க³வஸேனபி ஸக்கா யோஜேதுந்தி.

இதா³னி பாளியம் வுத்தனயேனபி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. பதி ப⁴விஸ்ஸஸீதி வுத்தமேவத்த²ம் ‘‘ஸாமிகோ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி பரியாயவசனேன விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேதி. இத³ஞ்ச ஜாரத்தனேதி நித்³தே³ஸஸ்ஸ உப⁴யலிங்க³ஸாதா⁴ரணத்தா வுத்தம். முஹுத்திகா ப⁴விஸ்ஸஸீதி அஸாமிகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஜாரீ ப⁴விஸ்ஸஸீதி ஸஸாமிகம் ஸந்தா⁴ய. அந்தமஸோ தங்க²ணிகாயபீதி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஏதேனேவுபாயேனா’’திஆதி³.

303. ஸேரிவிஹாரந்தி ஸச்ச²ந்த³சாரம். அத்தனோ வஸந்தி அத்தனோ ஆணம். கோ³த்தந்தி கோ³தமகோ³த்தாதி³கம் கோ³த்தம். த⁴ம்மோதி பண்ட³ரங்க³பரிப்³பா³ஜகாதீ³னம், தேஸம் தேஸம் வா குலானம் த⁴ம்மோ. கோ³த்தவந்தேஸு கோ³த்தஸத்³தோ³, த⁴ம்மசாரீஸு ச த⁴ம்மஸத்³தோ³ வத்ததீதி ஆஹ ‘‘ஸகோ³த்தேஹீ’’திஆதி³. தத்த² ஸகோ³த்தேஹீதி ஸமானகோ³த்தேஹி, ஏகவம்ஸஜாதேஹீதி அத்தோ². ஸஹத⁴ம்மிகேஹீதி ஏகஸ்ஸ ஸத்து²ஸாஸனே ஸஹசரிதப்³ப³த⁴ம்மேஹி, ஸமானகுலத⁴ம்மேஹி வா. தேனேவாஹ ‘‘ஏகம் ஸத்தா²ர’’ந்திஆதி³. தத்த² ‘‘ஏகம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதேஹீ’’தி இமினா பண்ட³ரங்க³பரிப்³பா³ஜகாத³யோ வுத்தா, ஏகக³ணபரியாபன்னேஹீதி மாலாகாராதி³ஏகக³ணபரியாபன்னேஹி.

ஸஸாமிகா ஸாரக்கா². யஸ்ஸா க³மனே ரஞ்ஞா த³ண்டோ³ ட²பிதோ, ஸா ஸபரித³ண்டா³. பச்சி²மானம் த்³வின்னந்தி ஸாரக்க²ஸபரித³ண்டா³னம் மிச்சா²சாரோ ஹோதி தாஸம் ஸஸாமிகபா⁴வதோ. ந இதராஸந்தி இதராஸம் மாதுரக்கி²தாதீ³னம் அட்ட²ன்னம் புரிஸந்தரக³மனே நத்தி² மிச்சா²சாரோ தாஸம் அஸாமிகபா⁴வதோ. யா ஹி ஸாமிகஸ்ஸ ஸந்தகம் ப²ஸ்ஸம் தே²னேத்வா பரேஸம் அபி⁴ரதிம் உப்பாதே³ந்தி, தாஸம் மிச்சா²சாரோ, ந ச மாதாத³யோ தாஸம் ப²ஸ்ஸே இஸ்ஸரா. மாதாத³யோ ஹி ந அத்தனா ப²ஸ்ஸானுப⁴வனத்த²ம் தா ரக்க²ந்தி, கேவலம் அனாசாரம் நிஸேதே⁴ந்தா புரிஸந்தரக³மனம் தாஸம் வாரேந்தி. புரிஸஸ்ஸ பன ஏதாஸு அட்ட²ஸுபி ஹோதியேவ மிச்சா²சாரோ மாதாதீ³ஹி யதா² புரிஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸம் ந கப்பேதி, ததா² ரக்கி²தத்தா பரேஸம் ரக்கி²தகோ³பிதம் ப²ஸ்ஸம் தே²னேத்வா பு²ட்ட²பா⁴வதோ.

த⁴னேன கீதாதி ப⁴ரியபா⁴வத்த²ம் த⁴னேன கீதா. தேனாஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. போ⁴கே³னாதி போ⁴க³ஹேது. போ⁴க³த்த²ஞ்ஹி வஸந்தீ ‘‘போ⁴க³வாஸினீ’’தி வுச்சதி. லபி⁴த்வாதி யோ நம் வாஸேதி, தஸ்ஸ ஹத்த²தோ லபி⁴த்வா. உத³கபத்தம் ஆமஸித்வா க³ஹிதா ஓத³பத்தகினீ. தேனாஹ ‘‘உபி⁴ன்ன’’ந்திஆதி³. த⁴ஜேன ஆஹடாதி ஏத்த² த⁴ஜயோக³தோ ஸேனாவ த⁴ஜஸத்³தே³ன வுத்தா, உஸ்ஸிதத்³த⁴ஜாய ஸேனாய ஆஹடாதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘உஸ்ஸிதத்³த⁴ஜாயா’’திஆதி³.

305. ப³ஹித்³தா⁴ விமட்ட²ம் நாம ஹோதீதி அஞ்ஞத்த² ஆரோசிதம் நாம ஹோதி. தம் கிரியம் ஸம்பாதே³ஸ்ஸதீதி தஸ்ஸா ஆரோசேத்வா தம் கிச்சம் ஸம்பாதே³து வா மா வா, தம்கிரியாஸம்பாத³னே யோக்³யதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தா³ரகம் தா³ரிகஞ்ச அஜானாபேத்வா தேஸம் மாதாபிதுஆதீ³ஹி மாதாபிதுஆதீ³னம்யேவ ஸந்திகம் ஸாஸனே பேஸிதேபி ஹரணவீமம்ஸனபச்சாஹரணஸங்கா²தாய திவங்க³ஸம்பத்தியா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதியேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸாஸனம் பேஸிதம், தம்யேவ ஸந்தா⁴ய தஸ்ஸா மாதுஆதீ³னம் ஆரோசிதே வத்து²னோ ஏகத்தா மாதுஆத³யோபி கே²த்தமேவாதி கே²த்தமேவ ஓதிண்ணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’திஆதி³ உதா³ஹடம். இமினா ஸமேதீதி ஏத்தா²யமதி⁴ப்பாயோ – யதா² ஸயம் அனாரோசேத்வா அஞ்ஞேன அந்தேவாஸிஆதி³னா ஆரோசாபேந்தஸ்ஸ விஸங்கேதோ நத்தி², ஏவம் தஸ்ஸா ஸயம் அனாரோசேத்வா ஆரோசனத்த²ம் மாதுஆதீ³னம் வத³ந்தஸ்ஸபி நத்தி² விஸங்கேதோதி. க⁴ரம் நயதீதி க⁴ரணீ. மூலட்டா²னஞ்ச வஸேனாதி ஏத்த² புரிஸஸ்ஸ மாதுஆத³யோ ஸாஸனபேஸனே மூலபூ⁴தத்தா ‘‘மூலட்டா²’’தி வுச்சந்தி. மாதுரக்கி²தாய மாதா பி⁴க்கு²ம் பஹிணதீதி ஏத்த² அத்தனோ வா தீ⁴து ஸந்திகம் ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா ஹோதூ’’தி பி⁴க்கு²ம் பஹிணதி, புரிஸஸ்ஸ வா ஸந்திகம் ‘‘மம தீ⁴தா இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா ஹோதூ’’தி பஹிணதீதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. புப்³பே³ வுத்தனயத்தாதி பட²மஸங்கா⁴தி³ஸேஸே வுத்தனயத்தா.

338. ஏத்தோவ பக்கமதீதி புன ஆக³ந்த்வா ஆணாபகஸ்ஸ அனாரோசேத்வா ததோயேவ பக்கமதி. அஞ்ஞேன கரணீயேனாதி க³மனஹேதுவிஸுத்³தி⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தேனேவ பன கரணீயேன க³ந்த்வாபி கிஞ்சி அனாரோசேந்தோ ந வீமம்ஸதி நாம. அனபி⁴னந்தி³த்வாதி இத³ம் ததா² படிபஜ்ஜமானம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஸதிபி அபி⁴னந்த³னே ஸாஸனம் அனாரோசேந்தோ பன ந வீமம்ஸதி நாம. ததியபதே³ வுத்தனயேனாதி ‘‘ஸோ தஸ்ஸா வசனம் அனபி⁴னந்தி³த்வா’’திஆதி³னா வுத்தனயேன. வத்து²க³ணனாயாதி ஸம்ப³ஹுலானம் இத்தி²புரிஸானம் ஸமபா⁴வே ஸதி த்³வின்னம் த்³வின்னம் இத்தி²புரிஸவத்தூ²னம் க³ணனாய. ஸசே பன ஏகதோ அதி⁴கா ஹோந்தி, அதி⁴கானம் க³ணனாய ஆபத்திபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³.

339-340. பாளியம் சதுத்த²வாரே அஸதிபி ‘‘க³ச்ச²ந்தோ ந ஸம்பாதே³தி, ஆக³ச்ச²ந்தோ விஸம்வாதே³தி, அனாபத்தீ’’தி இத³ம் அத்த²தோ ஆபன்னமேவாதி கத்வா வுத்தம் ‘‘சதுத்தே² அனாபத்தீ’’தி. காருகானந்தி வட்³ட⁴கீஆதீ³னம். தச்ச²கஅயோகாரதந்தவாயரஜகன்ஹாபிதகா பஞ்ச காரவோ ‘‘காருகா’’தி வுச்சந்தி. ஏவரூபேன…பே… அனாபத்தீதி தாதி³ஸம் கி³ஹிவேய்யாவச்சம்பி ந ஹோதீதி கத்வா வுத்தம்.

காயதோ ஸமுட்டா²தீதி பண்ணத்திம் வா அலம்வசனீயபா⁴வம் வா அஜானந்தஸ்ஸ காயதோ ஸமுட்டா²தி. வாசதோ ஸமுட்டா²தீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. காயவாசதோ ஸமுட்டா²தீதி பண்ணத்திம் ஜானித்வா அலம்வசனீயபா⁴வம் அஜானந்தஸ்ஸபி காயவாசதோ ஸமுட்டா²தீதி வேதி³தப்³ப³ம். அலம்வசனீயா ஹோந்தீதி தே³ஸசாரித்தவஸேன பண்ணதா³னாதி³னா பரிச்சத்தா ஹோந்தி. பண்ணத்திம் பன ஜானித்வாதி ஏத்த² அலம்வசனீயபா⁴வம் வாதி ச த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா) ‘‘தது³ப⁴யம் பன ஜானித்வா ஏதேஹேவ தீஹி நயேஹி ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ தானேவ தீணி தது³ப⁴யஜானனசித்தேன ஸசித்தகானி ஹோந்தீ’’தி வுத்தம். தஸ்மா பண்ணத்திஜானனசித்தேனாதி ஏத்தா²பி தது³ப⁴யஜானனம் வத்தப்³ப³ம். பி⁴க்கு²ம் அஜானாபேத்வா அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் பண்ணே லிகி²த்வா தி³ன்னம் ஹரந்தஸ்ஸபி ஆபத்தி ஹோதி, இமஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ அசித்தகத்தாதி ந க³ஹேதப்³ப³ம். பாளியம் பன ‘‘ஆரோசேதீ’’தி வுத்தத்தா அட்ட²கதா²யஞ்ச தத்த² தத்த² ஆரோசனஸ்ஸேவ த³ஸ்ஸிதத்தா காயேன வா வாசாய வா ஆரோசேந்தஸ்ஸேவ ஆபத்தி ஹோதீதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

341. து³ட்டு²ல்லாதீ³ஸுபீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸஞ்சரித்தம்பி ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏத்த² பன கிஞ்சாபி இத்தீ² நாம மனுஸ்ஸித்தீ², ந யக்கீ², ந பேதீ, ந திரச்சா²னக³தா, புரிஸோ நாம மனுஸ்ஸபுரிஸோ, ந யக்கோ²திஆதி³ ந வுத்தம், ததா²பி மனுஸ்ஸஜாதிகாவ இத்தி²புரிஸா இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. தஸ்மா யேஸு ஸஞ்சரித்தம் ஸமாபஜ்ஜதி, தேஸம் மனுஸ்ஸஜாதிகதா, ந நாலம்வசனீயதா, படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனபச்சாஹரணானீதி இமானேத்த² பஞ்சங்கா³னி.

ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா

342. ச²ட்டே² ஏத்தகேனாதி ஏத்தகேன தா³ருஆதி³னா. அபரிச்சி²ன்னப்பமாணாயோதி அபரிச்சி²ன்னதா³ருஆதி³ப்பமாணாயோ. மூலச்சே²ஜ்ஜாய புரிஸம் யாசிதும் ந வட்டதீதி பரஸந்தகபா⁴வதோ மோசேத்வா அத்தனோயேவ ஸந்தகம் கத்வா யாசிதும் ந வட்டதி. ஏவம் மூலச்சே²ஜ்ஜாய அஞ்ஞாதகஅப்பவாரிதட்டா²னதோ யாசந்தஸ்ஸ அஞ்ஞாதகவிஞ்ஞத்தியா து³க்கடம். தா³ஸம் அத்தனோ அத்தா²ய ஸாதி³யந்தஸ்ஸபி து³க்கடமேவ ‘‘தா³ஸிதா³ஸபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.10, 194) வசனதோ. ஞாதகபவாரிதட்டா²னதோ பன தா³ஸம் மூலச்சே²ஜ்ஜாய யாசந்தஸ்ஸ ஸாதி³யனவஸேன து³க்கடம். ஸககம்மம் ந யாசிதப்³பா³தி பாணாதிபாதஸிக்கா²பத³ரக்க²ணத்த²ம் வுத்தம். அனியமேத்வாபி ந யாசிதப்³பா³தி மனுஸ்ஸானம் அஞ்ஞதா² கா³ஹஸ்ஸபி ஸம்ப⁴வதோ வுத்தம், ஸுத்³த⁴சித்தேன பன ஹத்த²கம்மம் யாசந்தஸ்ஸ ஆபத்தி நாம நத்தி².

ஸப்³ப³கப்பியபா⁴வதீ³பனத்த²ந்தி ஸப்³ப³ஸோ கப்பியபா⁴வதீ³பனத்த²ம். மூலம் தே³தா²தி வத்தும் வட்டதீதி யஸ்மா மூலம் த³ஸ்ஸாமாதி தேஹி பட²மம் வுத்தத்தா விஞ்ஞத்தி ந ஹோதி, யஸ்மா ச மூலந்தி ப⁴ணிதம் ஸாமஞ்ஞவசனதோ அகப்பியவசனம் ந ஹோதி, தஸ்மா மூலம் தே³தா²தி வத்தும் வட்டதி. அனஜ்ஜா²வுத்த²கந்தி அபரிக்³க³ஹிதம். அகப்பியகஹாபணாதி³ ந தா³தப்³ப³ந்தி கிஞ்சாபி அகப்பியகஹாபணாதி³ம் அஸாதி³யந்தேன கப்பியவோஹாரதோ தா³தும் வட்டதி, ததா²பி ஸாருப்பம் ந ஹோதி. மனுஸ்ஸா ச ஏதஸ்ஸ ஸந்தகம் கிஞ்சி அத்தீ²தி விஹேடே²தப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீதி அகப்பியகஹாபணாதி³தா³னம் படிக்கி²த்தம். ததே²வ பாசேத்வாதி ஹத்த²கம்மவஸேனேவ பாசேத்வா. ‘‘கிம், ப⁴ந்தே’’தி ஏத்தகேபி புச்சி²தே யத³த்தா²ய பவிட்டோ², தம் கதே²தும் வட்டதி புச்சி²தபஞ்ஹத்தா.

வத்தந்தி சாரித்தம், ஆபத்தி பன ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. கப்பியம் காராபேத்வா படிக்³க³ஹேதப்³பா³னீதி ஸாகா²ய லக்³க³ரஜஸ்மிம் பத்தே பதிதேபி ஸாக²ம் சி²ந்தி³த்வா கா²தி³துகாமதாயபி ஸதி ஸுக²பரிபோ⁴க³த்த²ம் வுத்தம். ‘‘நதி³ம் வா…பே… ஆஹரா’’தி வத்து²ம் வட்டதீதி அபரிக்³க³ஹிதத்தா வுத்தம். கே³ஹதோ…பே… பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி பரிக்³க³ஹிதஉத³கத்தா விஞ்ஞத்தியா து³க்கடம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. அலஜ்ஜீஹி…பே… ந காரேதப்³ப³ந்தி இத³ம் உத்தரிப⁴ங்கா³தி⁴காரத்தா அஜ்ஜோ²ஹரணீயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பா³ஹிரபரிபோ⁴கே³ஸு பன அலஜ்ஜீஹிபி ஹத்த²கம்மம் காரேதும் வட்டதீதி.

கோ³ணம் பன…பே… ஆஹராபேதும் ந வட்டதீதி அத்தனோ அத்தா²ய மூலச்சே²ஜ்ஜவஸேன ஆஹராபேதும் ந வட்டதி. ஆஹராபேந்தஸ்ஸ து³க்கடந்தி அஞ்ஞாதகவிஞ்ஞத்தியா து³க்கடம். அத்தனோ அத்தா²ய ஸாதி³யனேபி து³க்கடமேவ ‘‘ஹத்தி²க³வாஸ்ஸவளவபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.10, 194) வுத்தத்தா. தேனேவாஹ ‘‘ஞாதகபவாரிதட்டா²னதோபி மூலச்சே²ஜ்ஜாய யாசிதும் ந வட்டதீ’’தி. ரக்கி²த்வாதி யதா² சோரா ந ஹரந்தி, ஏவம் ரக்கி²த்வா. ஜக்³கி³த்வாதி திணதா³னாதீ³ஹி ஜக்³கி³த்வா. ந ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ந்தி அத்தனோ அத்தா²ய கோ³ணே ஸாதி³யனஸ்ஸ படிக்கி²த்தத்தா வுத்தம்.

ஸகடம் தே³தா²தி…பே… வட்டதீதி மூலச்சே²ஜ்ஜவஸேன ஸகடம் தே³தா²தி வத்தும் ந வட்டதி. தாவகாலிகம் வட்டதீதி தாவகாலிகம் கத்வா ஸப்³ப³த்த² யாசிதும் வட்டதி. வல்லிஆதீ³ஸு ச பரபரிக்³க³ஹிதேஸு ஏஸேவ நயோதி யோஜேதப்³ப³ம். க³ருப⁴ண்ட³ப்பஹோனகேஸுயேவ ச வல்லிஆதீ³ஸூதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன வேளுமுஞ்ஜபப்³ப³ஜதிணமத்திகானம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. யம் பன வத்து²வஸேன அப்பம் ஹுத்வா அக்³க⁴வஸேன மஹந்தம் ஹரிதாலஹிங்கு³லகாதி³, தம் க³ருப⁴ண்ட³ம் அப்பஹோந்தம்பி யாசிதும் ந வட்டதீதி வத³ந்தி.

ஸாதி விஞ்ஞத்திம் பராமஸதி. ஸா ச இத⁴ பரிகதா²தி³னா யேன கேனசி அதி⁴ப்பாயவிஞ்ஞாபனம் விஞ்ஞத்தீதி க³ஹேதப்³பா³. தேனாஹ ‘‘ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³’’ந்தி, ஸப்³ப³ப்பகாரேனாதி அத்தோ². தேன ‘‘பரிகதா²தி³வஸேனபி விஞ்ஞாபனம் ந வட்டதீ’’தி தீ³பேதி. பரிகதோ²பா⁴ஸனிமித்தகம்மம்பி ஹி சீவரபிண்ட³பாதேஸு த்³வீஸு பச்சயேஸு ந வட்டதி. இதா³னி ஸேனாஸனபச்சயே அதி⁴ப்பேதம் விஞ்ஞத்திம் பரிகதா²தீ³ஹி விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆஹர தே³ஹீதி விஞ்ஞத்திமத்தமேவ ந வட்டதீ’’தி ஆஹ. பரிகதோ²பா⁴ஸனிமித்தகம்மானி வட்டந்தீதி ஏத்த² பரிகதா² நாம பரியாயேன கத²னம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனம் ஸம்பா³த⁴ந்திஆதி³வசனம். ஓபா⁴ஸோ நாம உஜுகமேவ அகதே²த்வா யதா² அதி⁴ப்பாயோ விபூ⁴தோ ஹோதி, ஏவம் ஓபா⁴ஸனம், உபாஸகா, தும்ஹே குஹிம் வஸதா²தி? பாஸாதே³, ப⁴ந்தேதி. பி⁴க்கூ²னம் பன, உபாஸகா, பாஸாதோ³ ந வட்டதீதிஆதி³வசனம். நிமித்தகம்மம் நாம பச்சயே உத்³தி³ஸ்ஸ யதா² அதி⁴ப்பாயோ விஞ்ஞாயதி, ஏவம் நிமித்தகம்மம், ஸேனாஸனத்த²ம் பூ⁴மிபரிகம்மாதீ³னி கரோந்தஸ்ஸ ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, கரோஸி, கோ காராபேதீ’’தி வுத்தே ‘‘ந கோசீ’’திஆதி³வசனம்.

இதா³னி கி³லானபச்சயே விஞ்ஞத்திஆதி³கம் ஸப்³ப³ம்பி வட்டதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கி³லானபச்சயே பனா’’திஆதி³. ததா² உப்பன்னம் பன பே⁴ஸஜ்ஜம் ரோகே³ வூபஸந்தே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, ந வட்டதீதி? தத்த² வினயத⁴ரா ‘‘ப⁴க³வதா ரோக³ஸீஸேன பரிபோ⁴க³ஸ்ஸ த்³வாரம் தி³ன்னம், தஸ்மா அரோக³காலேபி பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, ஆபத்தி ந ஹோதீ’’தி வத³ந்தி. ஸுத்தந்திகா பன ‘‘கிஞ்சாபி ஆபத்தி ந ஹோதி, ஆஜீவம் பன கோபேதி, தஸ்மா ஸல்லேக²ப்படிபத்தியம் டி²தஸ்ஸ ந வட்டதி, ஸல்லேக²ம் கோபேதீ’’தி வத³ந்தி. உக்கமந்தீதி அபக³ச்ச²ந்தி.

344. மணி கண்டே² அஸ்ஸாதி மணிகண்டோ², மணினா உபலக்கி²தோ வா கண்டோ² அஸ்ஸாதி மணிகண்டோ²தி மஜ்ஜ²பத³லோபீஸமாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. தே³வவண்ணந்தி தே³வத்தபா⁴வம். பஸன்னாகாரந்தி பஸன்னேஹி காதப்³ப³கிச்சம், காயவேய்யாவச்சஸங்கா²தம் உபட்டா²னந்தி வுத்தம் ஹோதி. மணியாசனாய தஸ்ஸ அனாக³மனேன அத்தனோ வட்³டி⁴ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘மணினா மே அத்தோ²’’தி, மந்தபத³னீஹாரேன வா ததா² வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

345. வத்தமானஸமீபேதி வத்தமானஸ்ஸ ஸமீபே அதீதே. ஏவம் வத்தும் லப்³ப⁴தீதி ‘‘ஆக³தோஸீ’’தி வத்தப்³பே³ வத்தமானஸமீபத்தா ‘‘ஆக³ச்ச²ஸீ’’தி ஏவம் வத்தமானவோஹாரேன வத்தும் லப்³ப⁴தி. லக்க²ணம் பனேத்த² ஸத்³த³ஸத்தா²னுஸாரதோ வேதி³தப்³ப³ம். ஸோ ஏவ நயோதி ‘‘ஆக³தோம்ஹீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஆக³ச்சா²மீ’’தி அயம்பி வத்தமானஸமீபே வத்தமானவோஹாரோதி த³ஸ்ஸேதி.

348-349. யஸ்மா பன ந ஸக்கா கேவலம் யாசனாய கிஞ்சி காதும், தஸ்மா ‘‘ஸயம் யாசிதகேஹி உபகரணேஹீ’’தி அதி⁴ப்பாயத்தோ² வுத்தோ. உத்³த⁴ம்முக²ம் லித்தா உல்லித்தா, அதோ⁴முக²ம் லித்தா அவலித்தா. யஸ்மா பன உத்³த⁴ம்முக²ம் லிம்பந்தா யேபு⁴ய்யேன அந்தோ லிம்பந்தி, அதோ⁴முக²ம் லிம்பந்தா ச ப³ஹி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘உல்லித்தாதி அந்தோலித்தா, அவலித்தாதி ப³ஹிலித்தா’’தி. தத்த² உல்லித்தா நாம ட²பேத்வா துலாபிட்ட²ஸங்கா⁴தவாதபானதூ⁴மசி²த்³தா³தி³பே⁴த³ம் அலேபோகாஸம் அவஸேஸே லேபோகாஸே குட்டேஹி ஸத்³தி⁴ம் க⁴டேத்வா ச²த³னஸ்ஸ அந்தோ ஸுதா⁴ய வா மத்திகாய வா லித்தா. அவலித்தா நாம வுத்தனயேனேவ ச²த³னஸ்ஸ ப³ஹி லித்தா. உல்லித்தாவலித்தா நாம ததே²வ ச²த³னஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச லித்தா.

ப்³யஞ்ஜனம் ஸமேதீதி ‘‘காரயமானேனா’’தி ஹேதுகத்துவஸேன உத்³தி³ட்ட²பத³ஸ்ஸ ‘‘காராபேந்தேனா’’தி ஹேதுகத்துவஸேனேவ நித்³தே³ஸஸ்ஸ கதத்தா ப்³யஞ்ஜனம் ஸமேதி. யதி³ ஏவம் ‘‘கரோந்தோ வா காராபேந்தோ வா’’தி கஸ்மா தஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. ‘‘அத்தனா விப்பகதம் பரேஹி பரியோஸாபேதீ’’திஆதி³வசனதோ ‘‘கரோந்தேனபி இத⁴ வுத்தனயேனேவ படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். தத்த² இத⁴ வுத்தனயேனேவாதி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேனேவ. உபோ⁴பேதேதி காரககாராபகா. காரயமானேனாதி இமினாவ பதே³ன ஸங்க³ஹிதாதி கத²ம் ஸங்க³ஹிதா. ந ஹி காரயமானோ கரோந்தோ நாம ஹோதி, ஏவம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³ – யஸ்மா கரோந்தேனபி காரயமானேனபி இத⁴ வுத்தனயேனேவ படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம், தஸ்மா காரயமானேன ஏவம் படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி வுத்தே பகே³வ கரோந்தேனாதி இத³ம் அத்த²தோ ஆக³தமேவாதி ‘‘காரயமானேனா’’தி ப⁴க³வதா வுத்தம். ததோ ‘‘காரயமானேனா’’தி வுத்தே ஸாமத்தி²யதோ லப்³ப⁴மானோபி அத்தோ² தேனேவ ஸங்க³ஹிதோ நாம ஹோதீதி. ப்³யஞ்ஜனம் விலோமிதம் ப⁴வேய்யாதி யஸ்மா ‘‘காரயமானேனா’’தி இமஸ்ஸ ‘‘கரோந்தேனா’’தி இத³ம் பரியாயவசனம் ந ஹோதி, தஸ்மா கரோந்தேன வா காராபேந்தேன வாதி பத³த்த²வஸேன நித்³தே³ஸே கதே ப்³யஞ்ஜனம் விருத்³த⁴ம் ப⁴வேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ. அத்த²மத்தமேவாதி பத³த்த²தோ ஸாமத்தி²யதோ ச லப்³ப⁴மானம் அத்த²மத்தமேவ.

உத்³தே³ஸோதி உத்³தி³ஸிதப்³போ³. அப்³போ³ஹாரிகந்தி அப்பமாணம். ‘‘ஆயாமதோ ச வித்தா²ரதோ சா’’தி அவத்வா விகப்பத்த²ஸ்ஸ வா-ஸத்³த³ஸ்ஸ வுத்தத்தா ஏகதோபா⁴கே³ன வட்³டி⁴தேபி ஆபத்தியேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ பனா’’திஆதி³மாஹ. திஹத்தா²தி வட்³ட⁴கீஹத்தே²ன திஹத்தா². பமாணயுத்தோ மஞ்சோதி பகதிவித³த்தி²யா நவவித³த்தி²ப்பமாணோ மஞ்சோ. பமாணிகா காரேதப்³பா³தி உக்கட்ட²ப்பமாணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தத்தா உக்கட்ட²ப்பமாணயுத்தாவ குடி அதே³ஸிதவத்து²கா ந வட்டதி, பமாணதோ பன ஊனதரா அதே³ஸிதவத்து²காபி வட்டதீதி கஸ்ஸசி ஸந்தே³ஹோ ஸியாதி தம்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘பமாணதோ ஊனதரம்பீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பமாணதோ ஊனதரந்தி பாளியம் வுத்தப்பமாணதோ ஊனதரம். பச்சி²மேன பமாணேன சதுஹத்த²தோ ஊனதரா குடி நாம ந ஹோதீதி சதுஹத்த²தோ பட்டா²ய குடிலக்க²ணப்பத்தம் குடிம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதுஹத்த²ம் பஞ்சஹத்த²ம்பீ’’தி வுத்தம். கலலலேபோதி கேனசி ஸிலேஸேன கதலேபோ, தம்ப³மத்திகாதி³கலலலேபோ வா. அலேபோ ஏவாதி அப்³போ³ஹாரிகாயேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. பிட்ட²ஸங்கா⁴டோ த்³வாரபா³ஹா. ஓலோகேத்வாபீதி அபலோகேத்வாபி, அபலோகனகம்மவஸேனபி காதும் வட்டதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

353. யதா² ஸீஹாதீ³னம் கோ³சராய பக்கமந்தானம் நிப³த்³த⁴க³மனமக்³கோ³ ந வட்டதி, ஏவம் ஹத்தீ²னம்பி நிப³த்³த⁴க³மனமக்³கோ³ ந வட்டதி. ஏதேஸந்தி ஸீஹாதீ³னம். சாரிபூ⁴மீதி கோ³சரபூ⁴மி. ந க³ஹிதாதி ந வாரிதாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஆரோக்³யத்தா²யாதி நிருபத்³த³வத்தா²ய. ஸேஸானீதி புப்³ப³ண்ணனிஸ்ஸிதாதீ³னி. புப்³ப³ண்ணனிஸ்ஸிதந்தி ஏத்த² புப்³ப³ண்ணவிருஹனட்டா²னம் புப்³ப³ண்ண-ஸத்³தே³ன க³ஹிதம். தேனாஹ – ‘‘ஸத்தன்னம் த⁴ஞ்ஞானம்…பே… டி²த’’ந்தி. அபி⁴ஹனந்தி ஏத்தா²தி அப்³பா⁴கா⁴தம். ‘‘வேரிக⁴ர’’ந்தி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘சோரானம் மாரணத்தா²ய கத’’ந்தி வுத்தம். த⁴ம்மக³ந்தி⁴காதி ஹத்த²பாதா³தி³சி²ந்த³னக³ந்தி⁴கா.

ஆவிஜ்ஜிதும் ந ஸக்கா ஹோதீதி சி²ந்த³தடாதி³ஸம்ப⁴வதோ ந ஸக்கா ஹோதி ஆவிஜ்ஜிதும். பாசினந்தி குடிவத்து²ஸாமந்தா சினிதப்³ப³அதி⁴ட்டா²னம். கிஞ்சாபி இத⁴ புப்³ப³பயோக³ஸஹபயோகா³னம் அதி³ன்னாதா³னே விய விஸேஸோ நத்தி², ததா²பி தேஸம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸனம் சி²ந்தி³த்வா புன காதப்³பா³தி ஏத்த² குடியா பே⁴த³னபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் கதம். தத³த்தா²யாதி தச்ச²னத்தா²ய. ஏவம் கதந்தி அதே³ஸிதவத்து²ம் பமாணாதிக்கந்தம் வா கதம். தா³ருனா கதம் குட்டம் ஏத்தா²தி தா³ருகுட்டிகா, குடி. ஸிலாகுட்டிகந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. பண்ணஸாலந்தி ப³ஹி பண்ணேஹி சா²தே³தப்³ப³ம் உல்லித்தாவலித்தம் குடிமேவ வத³தி. தேனேவாஹ ‘‘ஸபி⁴த்திச்ச²த³னம் லிம்பிஸ்ஸாமீ’’தி.

அந்தோலேபேனேவ நிட்டா²பேதுகாமம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அந்தோலேபே வா’’திஆதி³ வுத்தம். ப³ஹிலேபே வாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மிம் த்³வாரப³த்³தே⁴ வா வாதபானே வா ட²பிதேதி யோஜேதப்³ப³ம். தஸ்ஸோகாஸந்தி தஸ்ஸ த்³வாரப³த்³த⁴ஸ்ஸ வா வாதபானஸ்ஸ வா ஓகாஸம். புன வட்³டே⁴த்வா வாதி புப்³பே³வ ட²பிதோகாஸம் கு²த்³த³கம் சே, பே⁴த³னேன புன வட்³டே⁴த்வா. லேபோ ந க⁴டியதீதி புப்³பே³ தி³ன்னலேபோ த்³வாரப³த்³தே⁴ன வா வாதபானேன வா ஸத்³தி⁴ம் ந க⁴டியதி, ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹுத்வா ந திட்ட²தீதி வுத்தம் ஹோதி. தந்தி த்³வாரப³த்³த⁴ம் வா வாதபானம் வா. பட²மமேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி லேபகிச்சஸ்ஸ நிட்டி²தத்தா த்³வாரப³த்³த⁴ம் வா வாதபானம் வா ட²பனதோ புப்³பே³யேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அட்ட²ங்கு³லமத்தேன அப்பத்தச்ச²த³னம் கத்வாதி ஏத்த² ஏவம் மே ஆபத்தி ந ஸியாதி பி⁴த்தியம் வா ச²த³னே வா ஏகங்கு³லமத்தம்பி ஓகாஸம் லேபேன அக⁴டேத்வா ட²பேதி, வட்டதீதி வத³ந்தி. மத்திகாகுட்டமேவ மத்திகாலேபஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீதி ஆஹ – ‘‘ஸசே மத்திகாய குட்டம் கரோதி, ச²த³னலேபேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டனே ஆபத்தீ’’தி. உபி⁴ன்னம் அனாபத்தீதி புரிமஸ்ஸ லேபஸ்ஸ அக⁴டிதத்தா து³தியஸ்ஸ அத்துத்³தே³ஸிகதாஸம்ப⁴வதோ உபி⁴ன்னம் அனாபத்தி, தஸ்மா வினாபி வத்தஸீஸேன தேன அனாணத்தோ தஸ்ஸ கரோமீதி கரோதி, உபி⁴ன்னம் அனாபத்தியேவ. ஸசே தேன ஆணத்தோ கரோதி, மூலட்ட²ஸ்ஸேவ ஆபத்தி.

354. ச²த்திம்ஸ சதுக்கானி நாம ‘‘பி⁴க்கு² குடிம் கரோதீ’’திஆதி³ம்ஹி பட²மவாரே அதே³ஸிதவத்து²கசதுக்கம் தே³ஸிதவத்து²கசதுக்கம் பமாணாதிக்கந்தசதுக்கம் பமாணிகசதுக்கம் அதே³ஸிதவத்து²கப்பமாணாதிக்கந்தசதுக்கம் தே³ஸிதவத்து²கப்பமாணிகசதுக்கந்தி ச² சதுக்கானி, ஏவம் ஸமாதி³ஸதிவாராதீ³ஸுபி பஞ்சஸூதி ச²த்திம்ஸ. ஆபத்திபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தானீதி ‘‘ஸாரம்பே⁴ சே பி⁴க்கு² வத்து²ஸ்மிம் அபரிக்கமனே’’தி அவிஸேஸேன மாதிகாய வுத்தத்தா ஸாரம்ப⁴அபரிக்கமனேஸுபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவ ஸியாதி மிச்சா²கா³ஹனிவத்தனத்த²ம் ஸாரம்பே⁴ அபரிக்கமனே ச து³க்கடம், அதே³ஸிதவத்து²கதாய பமாணாதிக்கந்ததாய ச ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி ஏவம் ஆபத்திபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தானி.

355-361. ‘‘த்³வீஹி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேஹீ’’தி வத்தப்³பே³ விப⁴த்திப்³யத்தயேன ச வசனப்³யத்தயேன ச த்³வின்னம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேனாதி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘த்³வீஹி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேஹி…பே… அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி. ‘‘அஞ்ஞஸ்ஸ வா தா³தப்³பா³’’தி வுத்தத்தா விப்பகதம் குடிம் லபி⁴த்வா அத்தனோ அத்தா²ய கரோந்தஸ்ஸபி ஆதி³தோ பட்டா²ய அகதத்தா அனாபத்தியேவாதி வத³ந்தி. அபசினிதப்³பா³தி வித்³த⁴ம்ஸேதப்³பா³. பூ⁴மிஸமம் கத்வாதி குடிவத்து²ஸமம் கத்வா.

364. ந ஹேத்த² லேபோ க⁴டியதீதி ச²த³னலேபஸ்ஸ அபா⁴வதோ வுத்தம், விஸும்யேவ அனுஞ்ஞாதத்தா பன ஸசேபி லேணஸ்ஸ அந்தோ உபரிபா⁴கே³ சித்தகம்மாதி³கரணத்த²ம் லேபம் தே³ந்தி, வட்டதியேவ. லேபதா³னவஸேன அகதா இட்ட²காதி³கு³ஹா கு³ஹா நாமாதி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். திணேஹி வா பண்ணேஹி வா சா²தி³தகுடிகாவ வுத்தாதி ‘‘குக்குடச்சி²ககே³ஹம் வட்டதீ’’தி வத்வா ‘‘ச²த³னம் த³ண்ட³கேஹீ’’திஆதி³னா புன தம் த³ஸ்ஸேந்தேஹி திணபண்ணச்ச²த³னா குடிகாவ வுத்தா. ச²த³னம் த³ண்ட³கேஹி ஜாலப³ந்த⁴ம் கத்வாதி ச²த³னம் தீ³க⁴தோ திரியதோ ச ட²பிதத³ண்ட³கேஹி ஜாலம் விய ப³ந்தி⁴த்வா. ஓகு³ம்பே²த்வாதி திணாதி³ம் வித்³த⁴ம்ஸேத்வா. பி⁴த்திலேபேன ஸத்³தி⁴ம் லேபே க⁴டிதேதி ஏத்த² உல்லித்தாவலித்தபா⁴வஸ்ஸ ச²த³னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தத்தா ஸசேபி பி⁴த்திலேபேன அனத்தி²கோ ஹோதி, ச²த³னலேபே ஸமந்ததோ பி⁴த்தியா அப்பமத்தகேனபி க⁴டிதே பி⁴த்திலேபேன வினாபி ஆபத்தியேவாதி வத³ந்தி. உபசிகாமோசனத்த²மேவ ஹேட்டா² பாஸாணகுட்டம் கத்வா தம் அலிம்பித்வா உபரி லிம்பதி, லேபோ ந க⁴டியதி நாம, அனாபத்தியேவாதி இமினா அட்ட²கதா²வசனேன தம் ந ஸமேதி. தத்த² கேசி வத³ந்தி ‘‘பி⁴த்திம் அலிம்பிதுகாமதாய அபா⁴வதோ ச²த³னலேபே பாஸாணகுட்டேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதேபி தத்த² அனாபத்தி வுத்தா’’தி, தம்பி ந யுத்தம். ‘‘உபசிகாமோசனத்த²மேவா’’தி ஹி வுத்தத்தா பாஸாணகுட்டே புன லிம்பிதுகாமதாய அபா⁴வோயேவ விஞ்ஞாயதி, தேனேவ ‘‘தம் அலிம்பித்வா’’தி வுத்தம். தஸ்மா ‘‘உல்லித்தாதி³பா⁴வோ…பே… ச²த³னமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தோ’’தி இத³ம் ஸதிபி பி⁴த்திலேபே ச²த³னலேபேன வினா ஆபத்தி ந ஹோதீதி ச²த³னலேபஸ்ஸ பதா⁴னபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ந பன பி⁴த்திலேபேன வினாபி ஆபத்தி ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ந்தி வத³ந்தி, இத³மேவ சேத்த² யுத்ததரந்தி அம்ஹாகம் க²ந்தி. ஏத்தா²தி திணகுடிகாய.

ஏத்த² ச திணகுடிகாய ஏவ ஸப்³ப³தா² அனாபத்திபா⁴வஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் பரிவாரபாளிம் ஆனேத்வா திணகுடிகாய ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயாபி அனாபத்திபா⁴வோ ஸுகே²ன ஸக்கா ஸாதே⁴துந்தி கதம். திணகுடிகாய ச ஸப்³ப³தா² அனாபத்திபா⁴வே ஸாதி⁴தே தேனேவ நயேன லேணகு³ஹாதீ³ஸுபி ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயாபி அனாபத்திபா⁴வோ ஸக்கா விஞ்ஞாதுந்தி. தேனேவ ‘‘யம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ததா² ஹி திணகுடிகாய ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயாபி அனாபத்திபா⁴வே ஸாதி⁴தே தேனேவ நயேன அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோந்தஸ்ஸபி ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயாபி அனாபத்திபா⁴வோ அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதோயேவ ஹோதி. ஏவஞ்ச ஸதி பி⁴க்கு² ஸமாதி³ஸித்வா பக்கமதி ‘‘குடிம் மே கரோதா²’’தி, ஸமாதி³ஸதி ச தே³ஸிதவத்து²கா ச ஹோது அனாரம்பா⁴ ச ஸபரிக்கமனா சாதி, தஸ்ஸ குடிம் கரோந்தி அதே³ஸிதவத்து²கம் ஸாரம்ப⁴ம் அபரிக்கமனம். ‘‘ஆபத்தி காருகானம் திண்ணம் து³க்கடான’’ந்தி பாளியம் அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோந்தஸ்ஸபி ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயாபி து³க்கடம் கஸ்மா வுத்தந்தி இமம் சோத³னம் மனஸி நிதா⁴ய ‘‘யம் பன…பே… அகரணபச்சயா வுத்த’’ந்தி இத³ம் வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோந்தஸ்ஸபி ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயாபி அனாபத்தியேவ. ‘‘ஆபத்தி காருகானம் திண்ணம் து³க்கடான’’ந்தி இத³ம் பன அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய கரோந்தஸ்ஸ ந ஸாரம்பா⁴தி³பச்சயா ஆபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், கிஞ்சரஹி யதா²ஸமாதி³ட்டா²ய அகரணபச்சயா ஆபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ந்தி. யஸ்மா ப³ஹூஸு போத்த²கேஸு ஸதஸோதி⁴தஸம்மதே ச புராணபோத்த²கே அயமேவ பாட²க்கமோ தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா யதா²தி³ட்ட²பாடா²னுக்கமேனேவேத்த² அத்தோ² பகாஸிதோ. கத்த²சி போத்த²கே பன ‘‘குடிலக்க²ணப்பத்தம்பி குடிம்…பே… அனாபத்தீ’’தி இமஸ்ஸானந்தரம் ‘‘யம் பனா’’திஆதி³பாட²ம் லிக²ந்தி, ஏவஞ்ச ஸதி தத்த² அதி⁴ப்பாயோ பாகடோயேவ. அனாபத்தீதி வத்வாதி உபோஸதா²கா³ரஞ்ச ப⁴விஸ்ஸதி, அஹஞ்ச வஸிஸ்ஸாமீதிஆதீ³ஸு வாஸாகா³ரத்தா²ய ஏவ அனியமிதத்தா அனாபத்தீதி வத்வா.

பமாணாதிக்கந்தகுடிகரணலக்க²ணா கிரியாயேவ, அதே³ஸிதவத்து²மூலிகாயபி ஆபத்தியா அங்க³ம் ஹோதி பமாணாதிக்கந்தமூலிகாயபி, தது³ப⁴யம் ஏகதோ கத்வா ‘‘கிரியாகிரியதோ’’தி வுத்தம். வத்து²ம் அதே³ஸாபேத்வா பமாணயுத்தம் குடிம் கரோந்தஸ்ஸபி வத்து²ம் தே³ஸாபேத்வா அகிரியாய குடிகரணகிரியாய ச ஸமுட்டா²னதோ கிரியாகிரியதோவ ஸமுட்டா²தீதி வேதி³தப்³ப³ம். அசித்தகந்தி பண்ணத்திஅஜானனசித்தேன அசித்தகம். உல்லித்தாதீ³னம் அஞ்ஞதரதா, ஹேட்டி²மப்பமாணஸம்ப⁴வோ, அதே³ஸிதவத்து²தா, பமாணாதிக்கந்ததா, அத்துத்³தே³ஸிகதா, வாஸாகா³ரதா, லேபக⁴ட்டனாதி இமானேத்த² ச² வா ஸத்த வா அங்கா³னி.

குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. விஹாரகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா

365. ஸத்தமே ஏவம்னாமகே நக³ரேதி கோஸம்பீ³னாமகே. தஸ்ஸ கிர நக³ரஸ்ஸ ஆராமபோக்க²ரணீஆதீ³ஸு தேஸு தேஸு டா²னேஸு கோஸம்ப³ருக்கா²வ உஸ்ஸன்னா அஹேஸும், தஸ்மா கோஸம்பீ³தி ஸங்க்²யம் அக³மாஸி. குஸும்ப³ஸ்ஸ நாம இஸினோ அஸ்ஸமதோ அவிதூ³ரே மாபிதத்தாதி ஏகே. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – குஸும்ப³ஸ்ஸ இஸினோ நிவாஸபூ⁴மி கோஸம்பீ³, தஸ்ஸ ச அவிதூ³ரே ப⁴வத்தா நக³ரம் கோஸம்பீ³தி ஸங்க்²யம் க³தந்தி. கோ⁴ஸிதனாமகேன கிர ஸேட்டி²னா ஸோ காரிதோதி ஏத்த² கோ கோ⁴ஸிதஸேட்டி², கத²ஞ்சானேன ஸோ ஆராமோ காரிதோதி? புப்³பே³ கிர அத்³தி³லரட்ட²ம் நாம அஹோஸி. ததோ கோதூஹலகோ நாம த³லித்³தோ³ சா²தகப⁴யேன ஸபுத்ததா³ரோ ஸுபி⁴க்க²ம் ரட்ட²ம் க³ச்ச²ந்தோ புத்தம் வஹிதும் அஸக்கோந்தோ ச²ட்³டே³த்வா அக³மாஸி. மாதா நிவத்தித்வா தம் க³ஹேத்வா க³தா. தே ஏகம் கோ³பாலககா³மம் பவிஸிம்ஸு. கோ³பாலகானஞ்ச ததா³ ப³ஹுபாயாஸோ படியத்தோ ஹோதி, ததோ பாயாஸம் லபி⁴த்வா பு⁴ஞ்ஜிம்ஸு. அத² ஸோ புரிஸோ ப³ஹுதரம் பாயாஸம் பு⁴த்தோ ஜீராபேதும் அஸக்கோந்தோ ரத்திபா⁴கே³ காலம் கத்வா தத்தே²வ ஸுனகி²யா குச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா குக்குரோ ஜாதோ, ஸோ கோ³பாலகஸ்ஸ பியோ அஹோஸி. கோ³பாலகோ ச பச்சேகபு³த்³த⁴ம் உபட்டா²தி. பச்சேகபு³த்³தோ⁴பி ப⁴த்தகிச்சகாலே குக்குரஸ்ஸ ஏகம் பிண்ட³ம் தே³தி. ஸோ பச்சேகபு³த்³தே⁴ ஸினேஹம் உப்பாதே³த்வா கோ³பாலகேன ஸத்³தி⁴ம் பண்ணஸாலம்பி க³ச்ச²தி, கோ³பாலகே அஸன்னிஹிதே ப⁴த்தவேலாயம் ஸயமேவ க³ந்த்வா காலாரோசனத்த²ம் பண்ணஸாலத்³வாரே பு⁴ஸ்ஸதி, அந்தராமக்³கே³பி சண்ட³மிகே³ தி³ஸ்வா பு⁴ஸ்ஸித்வா பலாபேதி. ஸோ பச்சேகபு³த்³தே⁴ முது³கேன சித்தேன காலம் கத்வா தே³வலோகே நிப்³ப³த்தி. தத்ராஸ்ஸ ‘‘கோ⁴ஸகதே³வபுத்தோ’’த்வேவ நாமம் அஹோஸி.