கதி²னபே⁴த³ம்

கதி²னஅத்த²தாதி³வண்ணனா

404. கதி²னே அனாக³தவஸேனாதி உத³காஹரணாதி³பயோகே³ உப்பன்னே பச்சா² தோ⁴வனாதி³புப்³ப³கரணஸ்ஸ உப்பத்திதோ தப்பயோக³ஸ்ஸ அனாக³தவஸேனேவ அனந்தரபச்சயோ. பச்சயத்தஞ்சஸ்ஸ காரியபூ⁴தஸ்ஸ யஸ்மா நிப்பா²தே³தப்³ப³தம் நிஸ்ஸாய பச்சயா பவத்தா, ந வினா தேன, தஸ்மா தேன பரியாயேன வுத்தம், ந ஸபா⁴வதோ ஸப்³ப³த்த². தேனாஹ ‘‘பயோக³ஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. தத்த² பயோக³ஸ்ஸ ஸத்தவித⁴ம்பி புப்³ப³கரணம் பச்சயோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. காரணமாஹ ‘‘யஸ்மா’’திஆதி³. புப்³ப³கரணஸ்ஸத்தா²யாதி புப்³ப³கரணஸ்ஸ நிப்பா²த³னத்தா²ய. புரேஜாதபச்சயேதி புரேஜாதபச்சயஸ்ஸ விஸயே. ஏஸாதி பயோகோ³. தோ⁴வனாதி³த⁴ம்மேஸு ஏகம்பி அத்தனோ புரேஜாதபச்சயபூ⁴தம் த⁴ம்மம் ந லப⁴தி, அத்தனோ உப்பத்திதோ புரேஜாதஸ்ஸ புப்³ப³கரணஸ்ஸ அபா⁴வாதி அத்தோ². லப⁴தீதி பச்சா²ஜாதபச்சயம் புப்³ப³கரணம் லப⁴தி, பச்சா²ஜாதபச்சயோ ஹோதீதி அத்தோ².

பாளியம் பன்னரஸ த⁴ம்மா ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோதி ஏத்த² புப்³ப³கரணஸ்ஸாதி வா பயோக³ஸ்ஸாதி வா அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ அபராமட்ட²த்தா பன்னரஸ த⁴ம்மா ஸயம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோதி ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³, தேஹி ஸஹ உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ அபா⁴வா. ஏவம் உபரி ஸப்³ப³த்த². தேனாஹ ‘‘ஸஹஜாதபச்சயம் பனா’’திஆதி³. மாதிகா ச பலிபோ³தா⁴ சாதி ஏத்த² ச-ஸத்³தே³ன பஞ்சானிஸம்ஸானி க³ஹிதானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் மாதிகானஞ்ச பலிபோ³தா⁴னஞ்சாதி ஏத்தா²பி. தேஹிபி அத்தோ² அனந்தரமேவ மாதிகாதீ³ஹி ஸஹ ஜாயந்தி. தேனேவ ‘‘பன்னரஸ த⁴ம்மா ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோ’’தி வுத்தா. ஆஸாதி சீவராஸா. வத்தூ²தி ஆஸாய நிமித்தபூ⁴தம் அனுப்பன்னசீவரம். ‘‘த³ஸ்ஸாம கரிஸ்ஸாமா’’தி ஹி தா³யகேஹி படிஞ்ஞாதசீவரம் நிஸ்ஸாய அனந்தரம் உப்பஜ்ஜமானா சீவராஸா அனந்தரபச்சயாதி³பா⁴வேன வுத்தா. ஆஸானஞ்ச அனாஸானஞ்சாதி லப்³ப⁴மானகசீவரே உப்பஜ்ஜனகசீவராஸானஞ்சேவ அலப்³ப⁴மானே சீவரே உப்பஜ்ஜனகஅனாஸானஞ்ச, ஆஸானம், தப்³பி³க³மானஞ்சாதி அத்தோ². க²ணே க²ணே உப்பத்திபே⁴த³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஆஸான’’ந்தி ப³ஹுவசனம் கதம், ஆஸாய, அனாஸாய சாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஆஸா ச அனாஸா சா’’தி.

கதி²னஅத்த²தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

புப்³ப³கரணனிதா³னாதி³விபா⁴க³வண்ணனா

406-7. ச² சீவரானீதி கோ²மாதீ³ஸு ச²ஸு அஞ்ஞதரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவஸேன பன ‘‘சீவரானீ’’தி ப³ஹுவசனம் கதம். பாளியம் பனேத்த² வத்து², ஆஸா ச அனாஸா சாதிஆதீ³ஸு அத்த²தே கதி²னே ஆனிஸம்ஸவஸேன உப்பஜ்ஜனகபச்சாஸாசீவரம் ‘‘வத்தூ²’’தி வுத்தம். கதி²னசீவரம் ஹேதுபச்சய-ஸத்³தே³ஹி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

408. பச்சுத்³தா⁴ரோ தீஹி த⁴ம்மேஹீதிஆதி³ கதி²னத்தா²ரத்தா²ய திசீவரதோ அஞ்ஞம் வஸ்ஸிகஸாடிகாதி³ம் பச்சுத்³த⁴ரிதும், அதி⁴ட்ட²ஹித்வா அத்த²ரிதுஞ்ச ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ‘‘வசீபே⁴தே³னா’’தி ஏதேன கேவலம் காயேன கதி²னத்தா²ரோ ந ருஹதீதி த³ஸ்ஸேதி.

புப்³ப³கரணனிதா³னாதி³விபா⁴க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

கதி²னாதி³ஜானிதப்³ப³விபா⁴க³வண்ணனா

412. யேஸு ரூபாதி³த⁴ம்மேஸூதி ‘‘புரிமவஸ்ஸம்வுத்தா² பி⁴க்கூ², பஞ்சஹி அனூனோ ஸங்கோ⁴, சீவரமாஸோ, த⁴ம்மேன ஸமேன ஸமுப்பன்னம் சீவர’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு யேஸு ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு. ஸதீதி ஸந்தேஸு. மிஸ்ஸீபா⁴வோதி ஸம்ஸக்³க³தா ஸமூஹபஞ்ஞத்திமத்தம். தேனாஹ ‘‘ந பரமத்த²தோ ஏகோ த⁴ம்மோ அத்தீ²’’தி.

416. ஏகதோ உப்பஜ்ஜந்தீதி கதி²னுத்³தா⁴ரேன ஸஹ உப்பஜ்ஜமானாரஹா ஹோந்தீதி அத்தோ². கதி²னத்தா²ரதோ ஹி பபு⁴தி ஸப்³பே³ கதி²னுத்³தா⁴ரா தம் தம் காரணந்தரமாக³ம்ம உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா ஸப்³பே³ ஏகுப்பாதா³ நாம ஜாதா. தேஸு அந்தருப்³பா⁴ரஸஹுப்³பா⁴ரா த்³வே ஏவ தம் விஹாரம் அனத்த²தகதி²னவிஹாரஸதி³ஸம் கரோந்தா ஸயம் ஸகலேன கதி²னத்தா²ரேன ஸஹ நிருஜ்ஜ²ந்தி உத்³தா⁴ரபா⁴வம் பாபுணந்தி. அவஸேஸா பன தம் தம் பாடிபுக்³க³லிகமேவ கதி²னத்தா²ரம் த்³வின்னம் பலிபோ³தா⁴னம் உபச்சி²ந்த³னவஸேன நிரோதே⁴ந்தா ஸயம் உத்³தா⁴ரபா⁴வம் பாபுணந்தி, ந ஸகலம் கதி²னத்தா²ரம். கதி²னுத்³தா⁴ரானஞ்ச நிரோதோ⁴ நாம தம் தம் காரணமாக³ம்ம உத்³தா⁴ரபா⁴வப்பத்தி, ஏவஞ்ச உப்பத்தி நாம கதி²னுத்³தா⁴ரோ ஏவ. தேனாஹ ‘‘ஸப்³பே³பி அத்தா²ரேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ உப்பஜ்ஜந்தீ’’திஆதி³. தத்த² புரிமா த்³வேதி ‘‘ஏகுப்பாதா³ ஏகனிரோதா⁴’’தி பாளியம் பட²மம் வுத்தா அந்தருப்³பா⁴ரஸஹுப்³பா⁴ரா த்³வே. தேஸூதி பக்கமனந்திகாதீ³ஸு. உத்³தா⁴ரபா⁴வம் பத்தேஸூதி உத்³தா⁴ரபா⁴வப்பத்திஸங்கா²தனிரோத⁴ம் பத்தேஸூதி அத்தோ². அத்தா²ரோ திட்ட²தீதி கதசீவரம் ஆதா³ய பக்கந்தாதி³புக்³க³லம் ட²பேத்வா தத³வஸேஸானம் பலிபோ³த⁴ஸப்³பா⁴வதோ கதி²னத்தா²ரோ திட்ட²தி.

கதி²னாதி³ஜானிதப்³ப³விபா⁴க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்ஞத்திவக்³க³வண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

ஸங்க³ஹவக்³கோ³