1. பரிமண்ட³லவக்³க³வண்ணனா
576. ஸேகி²யேஸு யஸ்மா வத்தக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 356 ஆத³யோ) வுத்தவத்தானிபி ஸிக்கி²தப்³ப³த்தா ஸேகி²யானேவ, தஸ்மா பாராஜிகாதீ³ஸு வியேத்த² பாளியம் பரிச்சே²தோ³ ந கதோ. சாரித்தனயத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஓலம்பே³ந்தோ நிவாஸேய்ய, து³க்கட’’ந்தி அவத்வா ‘‘ஸிக்கா² கரணீயா’’தி ஸப்³ப³த்த² பாளி ஆரோபிதா. பத³பா⁴ஜனே பன ‘‘ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி வுத்தத்தா ஸப்³ப³த்த² அனாத³ரியகரணே து³க்கடம் வேதி³தப்³ப³ம்.
அட்ட²ங்கு³லமத்தந்தி மத்த-ஸத்³தே³ன ததோ கிஞ்சி அதி⁴கம், ஊனம்பி ஸங்க³ண்ஹாதி. தேனேவ நிஸின்னஸ்ஸ சதுரங்கு³லமத்தம்பி வுத்தம். ந ஹி நிஸின்னஸ்ஸ சதுரங்கு³லப்பமாணம், டி²தஸ்ஸ அட்ட²ங்கு³லமேவாதி ஸக்கா நியமேதும் ஊனாதி⁴கத்தஸம்ப⁴வதோ. தஸ்மா யதா² ஸாருப்பம் ஹோதி ஏவம் அட்ட²ங்கு³லானுஸாரேன நிவாஸனஞ்ஞேவ அதி⁴ப்பேதந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். தேனேவ வக்க²தி ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² ஸுக்க²ஜங்கோ⁴ வா’’திஆதி³. குருந்தி³யம் ‘‘அஜானந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி ஆத³ரம் கத்வா உக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி அஜானனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேனாபி நிரந்தரம் நிவாஸனபாருபனவத்தம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம், அஸிக்கி²தோ அனாத³ரியமேவ. பரிமண்ட³லக்³க³ஹணேன உக்கி²பித்வா நிவாஸனம்பி படிக்கி²த்தந்தி ஆஹ ‘‘உக்கி²பித்வா வா ஓதாரேத்வா வா’’தி.
ஸசித்தகந்தி வத்து²விஜானனசித்தேன ஸசித்தகம். ஸாரத்த²தீ³பனியம் பன உபதிஸ்ஸத்தே²ரவாத³னயேன லோகவஜ்ஜத்தம் க³ஹேத்வா ‘‘வத்து²விஜானனசித்தேன, பண்ணத்திவிஜானனசித்தேன ச ஸசித்தக’’ந்தி (ஸாரத்த². டீ. ஸேகி²யகண்ட³ 3.576) வுத்தம். தத்த² ச வத்து²விஜானனம் விஸும் ந வத்தப்³ப³ம். பண்ணத்திவிஜானனேன தஸ்ஸாபி அந்தோக³த⁴பா⁴வதோ இத³ம் வத்து²ம் ஏவம் வீதிக்கமந்தஸ்ஸ ஆபத்தீதி விஜானந்தோ ஹி பண்ணத்திம் விஜானாதீதி வுச்சதி. உபதிஸ்ஸத்தே²ரவாதே³ சேத்த² பண்ணத்திம் அஜானித்வா அபரிமண்ட³லனிவாஸனாதி³வத்து²மேவ ஜானந்தஸ்ஸ பண்ணத்திவீதிக்கமானாத³ரியாபா⁴வா ஸப்³ப³ஸேகி²யேஸு அனாபத்தி ஏவ அபி⁴மதா, தஞ்ச ந யுத்தம் கோஸம்ப³க்க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 451 ஆத³யோ) வச்சகுடியம் உத³காவஸேஸம் ட²பேந்தஸ்ஸ பண்ணத்திவிஜானனாபா⁴வேபி ஆபத்தியா வுத்தத்தா. வுத்தஞ்ஹி தத்த² ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஹோதி …பே… ஸோ அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² ஹோதீ’’திஆதி³ (மஹாவ. 451). அட்ட²கதா²யஞ்சஸ்ஸ ‘‘த்வம் ஏத்த² ஆபத்திபா⁴வம் ந ஜானாஸீதி, ஆம ந ஜானாமீதி. ஹோது ஆவுஸோ, ஏத்த² ஆபத்தீதி, ஸசே ஹோதி, தே³ஸேஸ்ஸாமீதி. ஸசே பன தே, ஆவுஸோ, அஸஞ்சிச்ச அஸதியா கதம், நத்தி² ஆபத்தீதி. ஸோ தஸ்ஸா ஆபத்தியா அனாபத்திதி³ட்டி² அஹோஸீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 451) வுத்தம், ததா² ‘‘அத⁴ம்மவாதீ³தி உக்கி²த்தானுவத்தகேஸு அஞ்ஞதரோ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 457-458) ச வுத்தம். க²ந்த⁴கவத்தானஞ்ஹி ஸேகி²யத்தா தத்த² வுத்தோ நயோ இமேஸம், இத⁴ வுத்தோ ச தேஸம் ஸாதா⁴ரணோவ ஹோதீதி. தேனேவ ‘‘அஸஞ்சிச்ச அஸதியா கதம், நத்தி² ஆபத்தீ’’தி ஏவம் இத⁴ வுத்தோ ஆபத்தினயோ தத்தா²பி த³ஸ்ஸிதோ. தஸ்மா பு²ஸ்ஸதே³வத்தே²ரவாதே³ ஏவ ட²த்வா வத்து²விஜானனசித்தேனேவ ஸப்³ப³ஸேகி²யானி ஸசித்தகானி, ந பண்ணத்திவிஜானனசித்தேன. பி⁴ய்யோகம்யதாயஸூபப்³யஞ்ஜனபடிச்சா²த³னஉஜ்ஜா²னஸஞ்ஞீதி த்³வே ஸிக்கா²பதா³னி லோகவஜ்ஜானி அகுஸலசித்தானி, ஸேஸானி பண்ணத்திவஜ்ஜானி, திசித்தானி, திவேத³னானி சாதி க³ஹணமேவ யுத்ததரம் தி³ஸ்ஸதி. தேனேவேத்த² ‘‘அஸஞ்சிச்சாதி புரதோ வா பச்ச²தோ வா ஓலம்பே³த்வா நிவாஸேஸ்ஸாமீதி ஏவம் அஸஞ்சிச்சா’’திஆதி³னா வத்து²அஜானனவஸேனேவ அனாபத்திவண்ணனா கதா, ந பண்ணத்திவிஜானனசித்தவஸேன.
அபிச ‘‘யஸ்ஸ ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதி, தம் லோகவஜ்ஜ’’ந்தி (கங்கா². அட்ட². பட²மபாராஜிகவண்ணனா) இமினா லக்க²ணவசனேனாபி சேதம் ஸிஜ்ஜ²தி. வத்து²விஜானனசித்தவஸேனேவ ஹேத்த² ‘‘ஸசித்தகபக்கே²’’தி வுத்தம். இதரதா² பண்ணத்திவிஜானனசித்தவஸேன ஸப்³ப³ஸிக்கா²பதா³னம்பி ஸசித்தகபக்கே² சித்தஸ்ஸ அகுஸலத்தனியமேன லோகவஜ்ஜத்தப்பஸங்க³தோ பண்ணத்திவஜ்ஜமேவ ந ஸியா, இத³ஞ்ச வசனம் நிரத்த²கம் ஸியா இமினா வசனேன நிவத்தேதப்³ப³ஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ அபா⁴வா. ந ச ஸேகி²யேஸு வத்து²விஜானனசித்தேன ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் பாணாதிபாதாதீ³ஸு விய அகுஸலமேவாதி நியமோ அத்தி², யேனேத்த² லோகவஜ்ஜதா பஸஜ்ஜேய்ய, ‘‘அனாத³ரியம் படிச்சா’’தி சேதம் பாளிவசனம் வத்து²ம் ஜானித்வா தீஹி சித்தேஹி வீதிக்கமமேவ அனாத³ரியம் கத்வா வுத்தம், ந பண்ணத்திம் ஜானித்வா அகுஸலசித்தேனேவ வீதிக்கமந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். அஞ்ஞதா² க²ந்த⁴கபாளியா, அட்ட²கதா²யஞ்ச புப்³பா³பரஞ்ச விருஜ்ஜ²னதோதி அம்ஹாகம் க²ந்தி. யதா² வா ந விருஜ்ஜ²தி, ததா² ஏத்த² அதி⁴ப்பாயோ க³வேஸிதப்³போ³. அனாத³ரியம், அனாபத்திகாரணாபா⁴வோ, அபரிமண்ட³லனிவாஸனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. யதா² சேத்த², ஏவம் ஸப்³ப³த்த². கேவலம் தத்த² தத்த² வுத்தபடிபக்க²கரணவஸேன ததியங்க³யோஜனமேவ விஸேஸோ.
577. து³தியாதீ³ஸு கி³ஹிபாருதந்தி ஸேதபடபாருதாதி³. விஹாரேபீதி ஸங்க⁴ஸன்னிபாதபு³த்³து⁴பட்டா²னாதி³காலம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.
578. க³ண்டி²கம் படிமுஞ்சித்வாதிஆதி³ படிச்சா²த³னவிதி⁴த³ஸ்ஸனம். கீ³வம் படிச்சா²தே³த்வாதிஆதி³னா வுத்தத்தா ஸஞ்சிச்ச கீ³வம், மணிப³ந்த⁴னஞ்ச அப்படிச்சா²தே³ந்தஸ்ஸ ஆபத்தி. ஏத்தா²பி பரிமண்ட³லஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணத்தா ஜாணுமண்ட³லதோ ஹேட்டா² சதுரங்கு³லமத்தம் ஓதாரேத்வா அனோலம்பே³த்வா பரிமண்ட³லமேவ பாருபிதப்³ப³ம்.
579. விவரித்வா நிஸீத³தோதி விஹாரே விய ஏகம்ஸபாருபனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘வாஸத்தா²ய உபக³தஸ்ஸா’’தி வுத்தத்தா வாஸாதி⁴ப்பாயம் வினா த⁴ம்மதே³ஸனபரித்தப⁴ணனாதி³அத்தா²ய ஸுசிரம்பி நிஸீத³ந்தேன ஸப்³ப³ம் அந்தரக⁴ரவத்தம் பூரேந்தேனேவ நிஸீதி³தப்³ப³ம். நிஸீத³னபடிஸம்யுத்தேஸு ஏவ ச ஸிக்கா²பதே³ஸு ‘‘வாஸூபக³தஸ்ஸா’’தி அனாபத்தியா வுத்தத்தா வாஸத்தா²ய அந்தரக⁴ரம் உபக³ச்ச²ந்தேனாபி ஸுப்படிச்ச²ன்னதாதி³ஸப்³ப³ம் அகோபேந்தேனேவ க³ந்தப்³ப³ம். ‘‘வாஸூபக³தஸ்ஸா’’தி ஹி வுத்தம், ந பன உபக³ச்ச²மானஸ்ஸாதி. கேசி பன ‘‘ஏகேகஸ்மிம் பட²மம் க³ந்த்வா வாஸபரிக்³க³ஹே கதே ததோ அஞ்ஞேஹி யதா²ஸுக²ம் க³ந்தும் வட்டதீ’’தி வத³ந்தி. அபரே பன ‘‘கே³ஹஸ்ஸாமிகேஹி ‘யாவ தும்ஹே நிவஸிஸ்ஸத², தாவ தும்ஹாகம் இமம் கே³ஹம் தே³மீ’தி தி³ன்னே அஞ்ஞேஹி அவாஸாதி⁴ப்பாயேஹி அந்தராராமே விய யதா²ஸுக²ம் க³ந்தும், நிஸீதி³துஞ்ச வட்டதீ’’தி வத³ந்தி, தம் ஸப்³ப³ம் ந க³ஹேதப்³ப³ம் ததா²வசனாபா⁴வா, தா³னலக்க²ணாபா⁴வா, தாவத்தகேன விஹாரஸங்க்²யானுபக³மனதோ ச. ‘‘யாவ நிஸீதி³ஸ்ஸத², தாவ தும்ஹாகம் இமம் கே³ஹம் தே³மீ’’தி தே³ந்தோபி ஹி தாவகாலிகமேவ தே³தி வத்து²பரிச்சாக³லக்க²ணத்தா தா³னஸ்ஸ.
582. சதுஹத்த²ப்பமாணந்தி வட்³ட⁴கீஹத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வத³ந்தி.
584. உக்கி²த்தசீவரோ ஹுத்வாதி கடிதோ உத்³த⁴ம் காயப³ந்த⁴னாதி³த³ஸ்ஸனவஸேனேவுக்கி²பனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் பிண்டா³ய சரதோ பத்தக்³க³ஹணாதி³மத்தஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதத்தா. தேனேவ ‘‘நிஸின்னகாலே பன த⁴மகரண’’ந்திஆதி³ வுத்தம். நிஸின்னகாலே ஹி க²ந்தே⁴ லக்³க³பத்தத்த²விகாதி³தோ த⁴மகரணம் நீஹரந்தஸ்ஸ கடிதோ உத்³த⁴ம்பி தி³ஸ்ஸதி, ததா² அத³ஸ்ஸேத்வா நீஹரிதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஆஸனே நிஸீத³ந்தஸ்ஸாபி ச பாருபிதசீவரம் கிஞ்சி உக்கி²பித்வா ஸங்கா⁴டிம் ஜங்க⁴பிண்டே³ஹி அனுக்கி²பித்வாவ நிஸீதி³தப்³ப³ம். இமஸ்மிஞ்ஞேவ பன ஸிக்கா²பதே³ ‘‘வாஸூபக³தஸ்ஸா’’தி வுத்தத்தா நிஸீத³னபடிஸம்யுத்தேஸு ச²ட்ட²அட்ட²மேஸு அவுத்தத்தா வாஸூபக³தேனாபி ஸுஸம்வுதேன ஓக்கி²த்தசக்கு²னாவ நிஸீதி³தப்³ப³ம். தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யம்பி தேஸம் விஸேஸம் அவத்வா இதே⁴வ ‘‘வாஸூபக³தஸ்ஸ பன அனாபத்தீ’’தி (கங்கா². அட்ட². உக்கி²த்தகஸிக்கா²பத³வண்ணனா) வுத்தா.
பரிமண்ட³லவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.