4. ஸமத²க்க²ந்த⁴கோ

ஸதிவினயகதா²தி³வண்ணனா

195. ஸமத²க்க²ந்த⁴கே கீ²ணாஸவஸ்ஸ விபுலஸதிம் நிஸ்ஸாய தா³தப்³போ³ வினயோ சோத³னாதி³அஸாருப்பானம் வினயனுபாயோ ஸதிவினயோ.

196. சித்தவிபரியாஸகதோதி கதசித்தவிபரியாஸோ. க³க்³க³ம் பி⁴க்கு²ம்…பே… சோதே³ந்தீதி ஏத்த² பன உம்மத்தகஸ்ஸ இத³ம் உம்மத்தகம், அஜ்ஜா²சிண்ணம். ததே³வ சித்தவிபரியாஸேன கதந்தி சித்தவிபரியாஸகதம். தேன உம்மத்தகேன சித்தவிபரியாஸகதேன அஜ்ஜா²சிண்ணேன அனாசாரேன ஆபன்னாய ஆபத்தியா க³க்³க³ம் பி⁴க்கு²ம் சோதே³ந்தீதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. பட²மம் மூள்ஹோ ஹுத்வா பச்சா² அமூள்ஹபா⁴வம் உபக³தஸ்ஸ தா³தப்³போ³ வினயோ அமூள்ஹவினயோ.

202. த⁴ம்மவாதீ³னம் யேபு⁴ய்யபா⁴வஸம்பாதி³கா கிரியா யேபு⁴ய்யஸிகாதி இமஸ்மிம் அத்தே² ஸ-காராக³மஸஹிதோ இக-பச்சயந்தோயம் ஸத்³தோ³தி த³ஸ்ஸேதும் ஆஹ ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³. தத்த² யஸ்ஸா கிரியாயாதி கூ³ள்ஹகவிவட்டகாதி³னா ஸலாகக்³கா³ஹாபககிரியாய. யேபு⁴ய்யபா⁴வம் நிஸ்ஸிதஸமத²கிரியா யேபு⁴ய்யஸிகாதி ஏவம் யேபு⁴ய்யஸிகாஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. ஏவஞ்ஹி அயம் அதி⁴கரணஸமதோ² நாம ஹோதி. யதா²வுத்தஸலாகக்³கா³ஹேன ஹி த⁴ம்மவாதீ³னம் யேபு⁴ய்யபா⁴வே ஸித்³தே⁴ பச்சா² தம் யேபு⁴ய்யபா⁴வம் நிஸ்ஸாயேவ அதி⁴கரணவூபஸமோ ஹோதி, ந த⁴ம்மவாதீ³னம் ப³ஹுதரபா⁴வஸாத⁴ககிரியாமத்தேன.

207. ‘‘ஸேஸமேத்த² தஜ்ஜனீயாதீ³ஸு வுத்தனயமேவா’’தி ஏதேன தஜ்ஜனீயாதி³ஸத்தகம்மானி விய இத³ம்பி தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மம் அஸுசிபா⁴வாதி³தோ³ஸயுத்தஸ்ஸ, ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச வினிச்ச²யே அதிட்ட²மானஸ்ஸ கத்தப்³ப³ம் விஸும் ஏகம் நிக்³க³ஹகம்மந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஏதஸ்மிஞ்ஹி நிக்³க³ஹகம்மே கதே ஸோ புக்³க³லோ ‘‘அஹம் ஸுத்³தோ⁴’’தி அத்தனோ ஸுத்³தி⁴யா ஸாத⁴னத்த²ம் ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் ஓதரிதும், ஸங்கோ⁴ சஸ்ஸ வினிச்ச²யம் தா³தும் ந லப⁴தி, தம் கம்மகரணமத்தேனேவ ச தம் அதி⁴கரணம் வூபஸந்தம் ஹோதி.

கத²ம் பனேதம் கம்மம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தீதி? கேசி பனேத்த² ‘‘ஸோ ததா² நிக்³க³ஹிதோ நிக்³க³ஹிதோவ ஹோதி, ஓஸாரணம் ந லப⁴தி. தேனேவ பாளியம் ஓஸாரணா ந வுத்தா’’தி வத³ந்தி. அஞ்ஞே பன ‘‘பாளியம் ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ந்திஆதி³னா ஸம்மாவத்தனஸ்ஸ வுத்தத்தா ஸம்மாவத்தித்வா லஜ்ஜித⁴ம்மே ஓக்கந்தஸ்ஸ ஓஸாரணா அவுத்தாபி தஜ்ஜனீயாதீ³ஸு விய நயதோ கம்மவாசம் யோஜேத்வா ஓஸாரணா காதப்³பா³ ஏவா’’தி வத³ந்தி, இத³ம் யுத்தம். தேனேவ அட்ட²கதா²யம் வக்க²தி ‘‘ஸசே ஸீலவா ப⁴விஸ்ஸதி, வத்தம் பரிபூரேத்வா படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் லபி⁴ஸ்ஸதி. நோ சே, ததா²னாஸிதகோவ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 238). தஸ்ஸபாபியஸிகாகம்மந்தி ச அலுத்தஸமாஸோயேவ. தேனாஹ ‘‘இத³ம் ஹீ’’தி ஆதி³.

ஸதிவினயகதா²தி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

அதி⁴கரணகதா²வண்ணனா

215. விரூபதோ விபரிணாமட்டே²ன சித்தம் து³க்க²ம் விபச்சதீதி ஆஹ ‘‘சித்தது³க்க²த்த²ம் வோஹாரோ’’திஆதி³. உபவத³னாதி சோத³னா. தத்தே²வாதி அனுவத³னே.

ஆதி³தோ பட்டா²ய ச தஸ்ஸ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விஞ்ஞாதத்தாதி வித்தா²ரதோ ஆக³தகம்மவக்³க³ஸ்ஸ ஆதி³தோ பட்டா²ய வண்ணனாமுகே²ன விஞ்ஞாதத்தா வினிச்ச²யோ ப⁴விஸ்ஸதீதி யோஜனா.

216. பாளியம் அஜ்ஜ²த்தம் வாதி அத்தனி வா அத்தனோ பரிஸாய வா. ப³ஹித்³தா⁴ வாதி பரஸ்மிம் வா பரஸ்ஸ பரிஸாய வா. அனவஸ்ஸவாயாதி அனுப்பாதா³ய.

220. ‘‘விவாதா³தி⁴கரணம் குஸலம் அகுஸலம் அப்³யாகத’’ந்தி இத³ம் புச்சா²வசனம். விவாதா³தி⁴கரணம் ஸியா குஸலந்திஆதி³ விஸஜ்ஜனம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

222. ஸம்முதிஸபா⁴வாயபி ஆபத்தியா காரணூபசாரேன அகுஸலாப்³யாகதபா⁴வேன வுச்சமானே குஸலஸ்ஸாபி ஆபத்திகாரணத்தா தது³பசாரேன ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா குஸல’’ந்தி வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய, ததா² அவத்வா ‘‘நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’’ந்தி ஏவம்வசனஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்த² ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதவஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி வுத்தம். ஏத்த² சாயமதி⁴ப்பாயோ – யதி³ ஹி ஆபத்தி நாம பரமத்த²த⁴ம்மஸபா⁴வா ப⁴வேய்ய, ததா³ ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸல’’ந்திஆதி³வசனம் யுஜ்ஜேய்ய. யஸ்மா து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³ட்ட²கதா²தீ³ஸு த³ஸ்ஸிததோ³ஸப்பஸங்க³தோ பரமத்த²ஸப⁴ஆவதா ந யுத்தா, ஏகந்தஸம்முதிஸபா⁴வா ஏவ ஸா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸியா அகுஸலம் ஸியா அப்³யாகத’’ந்திபி நிப்பரியாயதோ ந வத்தப்³பா³. யதி³ பன அகுஸலஅப்³யாகதத⁴ம்மஸமுட்டி²தத்தமேவ உபாதா³ய பரியாயதோ ‘‘ஸியா அகுஸலம் ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி வுத்தம். ததா³ குஸலத⁴ம்மஸமஉட்டி²தத்தம்பி உபாதா³ய பரியாயதோ ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா குஸல’’ந்திபி வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய. யதோ சேதம் வசனம் ஆபத்தியா அகுஸலாப்³யாகதூபசாராரஹத்தஸ்ஸ குஸலூபசாரானாரஹத்தஸ்ஸ விஸும் காரணஸப்³பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம், தஸ்மா யம் தம் காரணவிஸேஸம் ஸந்தா⁴ய இத³ம் பா⁴ஸிதம், தஸ்ஸ வஸேனேவேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

இதா³னி பன யோ அங்க³ப்பஹோனகசித்தமேவ ஸந்தா⁴ய ஆபத்தியா அகுஸலாதி³பா⁴வோ வுத்தோ, நாஞ்ஞம் விஸேஸகாரணம் ஸந்தா⁴யாதி க³ண்ஹேய்ய, தஸ்ஸ கா³ஹே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஸ்மிம் ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பத²வீக²ணனாதி³கேதி பத²வீக²ணனாதி³னிமித்தே பண்ணத்திவஜ்ஜே. ஆபத்தாதி⁴கரணே குஸலசித்தம் அங்க³ந்தி பண்ணத்திம் அஜானித்வா குஸலசித்தேன சேதியங்க³ணாதீ³ஸு பூ⁴மிஸோத⁴னாதி³வஸேன பத²வீபூ⁴தகா³மவிகோபனாதி³காலே குஸலசித்தம் காரணம் ஹோதி. தஸ்மிம் ஸதீதி தஸ்மிம் ஆபத்தாதி⁴கரணே விஜ்ஜமானே குஸலசித்தஸமுட்டி²தத்தேன குஸலவோஹாராரஹாய ஆபத்தியா விஜ்ஜமானாயாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. சூளவக்³க³ 3.222) பன ‘‘தஸ்மிம் ஸதீ’’தி இமஸ்ஸ ‘‘தஸ்மிம் குஸலசித்தே ஆபத்திபா⁴வேன க³ஹிதே’’தி அத்தோ² வுத்தோ, தம் ந யுஜ்ஜதி ‘‘யஸ்மி’’ந்தி ய-ஸத்³தே³ன பராமட்ட²ஸ்ஸேவ ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ ‘‘தஸ்மி’’ந்தி பராமஸிதப்³ப³தோ.

ந ஸக்கா வத்துந்தி யதி³ ஸம்முதிஸபா⁴வாயபி ஆபத்தியா அகுஸலாதி³ஸமுட்டி²தத்தேன அகுஸலாதி³வோஹாரோ கரீயதி, ததா³ குஸலவோஹாரோபி கத்தப்³போ³தி ‘‘நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’’ந்தி ந ஸக்கா வத்தும், அஞ்ஞதா² அகுஸலாதி³பா⁴வோபிஸ்ஸ படிக்கி²பிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. தஸ்மாதி யஸ்மா குஸலாதீ³னம் திண்ணம் ஸமானேபி ஆபத்தியா அங்க³ப்பஹோனகத்தே குஸலவோஹாரோவ ஆபத்தியா படிக்கி²த்தோ, ந அகுஸலாதி³வோஹாரோ, தஸ்மா நயித³ம் அங்க³ப்பஹோனகம் சித்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம் ஸியா அப்³யாகதம், நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’’ந்தி இத³ம் ஆபத்தியா ஸமுட்டா²பகத்தேன அங்க³ப்பஹோனகம் காரணபூ⁴தம் சித்தமத்தம் ஸந்தா⁴ய ந வுத்தம், அஞ்ஞதா² ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா குஸல’’ந்திபி வத்தப்³ப³தோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதேன ஆபத்தியா அகுஸலாதி³பா⁴வோபி கேனசி நிமித்தேன பரியாயதோவ வுத்தோ, ந பரமத்த²தோதி த³ஸ்ஸேதி. யதா²ஹ ‘‘யம் குஸலசித்தேன ஆபஜ்ஜதி, தம் குஸலம், இதரேஹி இதர’’ந்தி.

இத³ம் பனாதிஆதீ³ஸு அயம் அதி⁴ப்பாயோ – ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம் ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி இத³ஞ்ஹி யம் கிஞ்சி கதா³சி கத்த²சி காரணம் ப⁴வந்தம் அனியதகாரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ந ஹோதி. யம் பன ஸப்³ப³ஸிக்கா²பதே³ஸு ஆபத்தியா காரணம் ப⁴விதுமரஹதி, இத³மேவ காரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அகுஸலஞ்ஹி பண்ணத்திம் ஞத்வா வீதிக்கமந்தஸ்ஸ ஸப்³பா³பத்தியா காரணம் ஹோதி, லோகவஜ்ஜாபத்தியா பன பண்ணத்திம் அஜானந்தஸ்ஸபி காரணம் ஹோதி. கேவலம் பண்ணத்திவஜ்ஜாபத்தீஸு குஸலாப்³யாகதசித்தபவத்திக்க²ணே ஏவ அகுஸலம் ந வத்ததி, தத³ஞ்ஞத்த² ஸயமேவ பவத்ததி. அப்³யாகதம் பன காயவசீபூ⁴தம் குஸலாகுஸலாதீ³னம் பவத்திக்க²ணே நிரோத⁴ஸமாபன்னஸ்ஸ ஸஹஸேய்யாபத்தியந்தி ஸப்³பா³பத்தியா அங்க³மேவ ஹோதி ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் காயவாசங்க³விரஹிதத்தாபா⁴வா. தஸ்மா இமேஸம் அகுஸலாப்³யாகதானம் ஸப்³பா³பத்திமூலகத்தமேவ ஸந்தா⁴ய இத³ம் ஆபத்தியா அகுஸலத்தம், அப்³யாகதத்தஞ்ச வுத்தம். யத்த² பன பத²வீக²ணனாதீ³ஸு குஸலம்பி ஆபத்தியா காரணம் ஹோதி, தத்தா²பி ஆபத்தியா தது³பசாரேன குஸலத்தவோஹாரோ அயுத்தோ ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜானம் ஏகத்தவோஹாரஸ்ஸ விருத்³த⁴த்தா. யத³க்³கே³ன அஞ்ஞமஞ்ஞம் விருத்³தா⁴, தத³க்³கே³ன காரணகாரியவோஹாரோபி நேஸம் அயுத்தோ. தஸ்மா தத்த² விஜ்ஜமானம்பி குஸலம் அப்³போ³ஹாரிகம், காயவசீத்³வாரமேவ ஆவேணிகம் காரணந்தி.

தத்த² ஏகந்ததோ அகுஸலமேவாதி அகுஸலசித்தேன ஸமுட்ட²ஹனதோ காரணூபசாரதோ ஏவம் வுத்தம். தத்தா²தி லோகவஜ்ஜே. விகப்போ நத்தீ²தி ஸியா-ஸத்³த³ஸ்ஸ விகப்பனத்த²தம் த³ஸ்ஸேதி. அகுஸலம் ஹோதீதி அகுஸலஸமுட்டி²தாய காரணூபசாரேன அகுஸலம் ஹோதி. ஸஹஸேய்யாதி³வஸேன ஆபஜ்ஜனதோ அப்³யாகதம் ஹோதீதி இத்தி²யாதீ³ஹி ஸஹ பிட்டி²பஸாரணவஸப்பவத்தகாயத்³வாரஸங்கா²தரூபாப்³யாகதவஸேனேவ ஆபஜ்ஜிதப்³ப³தோ காரணூபசாரேனேவ ஆபத்தி அப்³யாகதம் ஹோதி. தத்தா²தி தஸ்மிம் பண்ணத்திவஜ்ஜாபத்தாதி⁴கரணே. ஸஞ்சிச்சாஸஞ்சிச்சவஸேனாதி பண்ணத்திம் ஞத்வா, அஞ்ஞத்வா ச ஆபஜ்ஜனவஸேன இமம் விகப்பபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய அகுஸலத்தஅப்³யாகதத்தஸங்கா²தம் யதா²வுத்தம் இமம் விகப்பஸபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய இத³ம் வசனம் வுத்தம்.

யதி³ ஏவம் அஸஞ்சிச்சாபஜ்ஜனபக்கே² குஸலேனாபி ஆபஜ்ஜனதோ தம்பி விகப்பம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா குஸல’’ந்திபி கஸ்மா ந வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³. ‘‘அசித்தகான’’ந்தி வுத்தமேவத்த²ம் ஸமுட்டா²னவஸேன விபா⁴வேதும் ‘‘ஏளகலோமபத³ஸோத⁴ம்மாதி³ஸமுட்டா²னானம்பீ’’தி வுத்தம். அசித்தகஸமுட்டா²னானம் ‘‘குஸலசித்தம் ஆபஜ்ஜேய்யா’’தி ஏதேன ஸாவஜ்ஜபூ⁴தாய ஆபத்தியா காரணூபசாரேனாபி அனவஜ்ஜபூ⁴தகுஸலவோஹாரோ அயுத்தோதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ந ச தத்தா²’’திஆதி³னா குஸலஸ்ஸ ஆபத்தியா காரணத்தம் விஜ்ஜமானம்பி ததா² வோஹரிதும் அயுத்தந்தி படிக்கி²பித்வா காயவாசாஸங்கா²தம் அப்³யாகதஸ்ஸேவ காரணத்தம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² சலிதப்பவத்தானந்தி சலிதானம், பவத்தானஞ்ச. சலிதோ ஹி காயோ, பவத்தா வாசா. ஏத்த² ச காயவாசானமஞ்ஞதரமேவ அங்க³ம். தஞ்ச…பே… அப்³யாகதந்தி ஏவம் அப்³யாகதஸ்ஸ ஆபத்திகாரணபா⁴வேனேவ வுத்தத்தா. ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம் ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி இத³ம் காரணூபசாரேன பரியாயதோ வுத்தம், ந நிப்பரியாயதோதி ஸிஜ்ஜ²தி.

யம் பன ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. சூளவ. 3.222) ஆபத்தியா நிப்பரியாயதோவ அகுஸலாதி³ஸபா⁴வதம் ஸமத்தே²தும் ப³ஹும் பபஞ்சிதம், தம் ந ஸாரதோ பச்சேதப்³ப³ம் து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³ட்ட²கதா²யமேவ படிக்கி²த்தத்தா. தேனேவேத்தா²பி ‘‘யம் சித்தம் ஆபத்தியா அங்க³ம் ஹோதீ’’திஆதி³னா அகுஸலசித்தஸ்ஸாபி ஆபத்தியா காரணத்தேன பி⁴ன்னதாவ த³ஸ்ஸிதா. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² த³ஸ்ஸிதமேவாதி இத⁴ ந வித்தா²ரயிம்ஹ. ஏவம் வீதிக்கமதோ யோ வீதிக்கமோதி ஏத்த² அகுஸலசித்தேன ஞத்வா வீதிக்கமந்தஸ்ஸ காயவசீவீதிக்கமஸமுட்டி²தா ஆபத்திவீதிக்கமோதி வுத்தோ. ஏஸ நயோ அப்³யாகதவாரேபி.

அதி⁴கரணகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அதி⁴கரணவூபஸமனஸமத²கதா²தி³வண்ணனா

228. பாளியம் விவாதா³தி⁴கரணம் ஏகம் ஸமத²ம் அனாக³ம்மாதிஆதி³ புச்சா². ஸியாதிஆதி³ விஸ்ஸஜ்ஜனம். ஸியாதிஸ்ஸ வசனீயந்தி ஏதேனேவ வூபஸமம் ஸியாதி வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². ஸம்முகா²வினயஸ்மிந்தி ஸம்முகா²வினயத்தஸ்மிந்தி பா⁴வப்பதா⁴னோ நித்³தே³ஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவம் ஸப்³ப³வாரேஸு. ‘‘காரகோ உக்கோடேதீ’’தி இத³ம் உபலக்க²ணமத்தம், யஸ்ஸ கஸ்ஸசி உக்கோடேந்தஸ்ஸ பாசித்தியமேவ. உப்³பா³ஹிகாய கீ²யனகே பாசித்தியம் ந வுத்தம் தத்த² ச²ந்த³தா³னஸ்ஸ நத்தி²தாய.

235. வண்ணாவண்ணாயோ கத்வாதி கு²த்³த³கமஹந்தேஹி ஸஞ்ஞாணேஹி யுத்தாயோ கத்வா. தேனாஹ ‘‘நிமித்தஸஞ்ஞம் ஆரோபேத்வா’’தி.

242. கிச்சாதி⁴கரணம் …பே… ஸம்மதீதி ஏத்த² ஸம்முகா²வினயேன அபலோகனாதி³கம்மம் ஸம்பஜ்ஜதீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

அதி⁴கரணவூபஸமனஸமத²கதா²தி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸமத²க்க²ந்த⁴கவண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.