5. சம்மக்க²ந்த⁴கோ

ஸோணகோளிவிஸகதா²தி³வண்ணனா

242. சம்மக்க²ந்த⁴கே உண்ணபாவாரணந்தி உப⁴தோ லோமானி உட்டா²பேத்வா கதம் உண்ணமயம் பாவாரணம், உப⁴தோ கப்பாஸபிசும் உட்டா²பேத்வா வீதபாவாரோபி அத்தி², ததோ நிவத்தனத்த²ம் ‘‘உண்ணபாவாரண’’ந்தி வுத்தம்.

அட்³ட⁴சந்த³பாஸாணேதி ஸோபானமூலே உபட்³ட⁴ம் அந்தோ பவேஸேத்வா ட²பிதே அட்³ட⁴பாஸாணே. பாளியம் விஹாரபச்சா²யாயந்தி விஹாரபச்சந்தே சா²யாய, விஹாரஸ்ஸ வட்³ட⁴மானச்சா²யாயந்திபி வத³ந்தி.

243. போ⁴கா³தி உபயோக³த்தே² பச்சத்தவசனம். அச்சாயதாதி அதிஆயதா க²ரமுச்ச²னா. ஸரவதீதி மது⁴ரஸரஸம்யுத்தா. அதிஸிதி²லா மந்த³முச்ச²னா. வீரியஸமத²ந்தி வீரியஸம்பயுத்தஸமத²ம். தத்த² ச நிமித்தம் க³ண்ஹாஹீதி தஸ்மிஞ்ச ஸமபா⁴வே ஸதி யம் ஆதா³ஸே முக²னிமித்தம் விய நிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, தம் ஸமத²னிமித்தம், விபஸ்ஸனானிமித்தம், மக்³க³னிமித்தம், ப²லனிமித்தஞ்ச க³ண்ஹாஹி நிப்³ப³த்தேஹீதி, ஏவமஸ்ஸ அரஹத்தபரியோஸானம் கம்மட்டா²னம் கதி²தம்.

244. ச²டா²னானீதி ச² காரணானி. அதி⁴முத்தோதி படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தோ. நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் அரஹத்தவஸேன வுத்தம். அரஹத்தஞ்ஹி ஸப்³ப³கிலேஸேஹி நிக்க²ந்தத்தா நேக்க²ம்மம், தேஹேவ ச பவிவித்தத்தா பவிவேகோ, ப்³யாபஜ்ஜாபா⁴வதோ அப்³யாபஜ்ஜம், உபாதா³னஸ்ஸ க²யந்தே உப்பன்னத்தா உபாதா³னக்க²யோ, தண்ஹக்க²யந்தே உப்பன்னத்தா தண்ஹக்க²யோ, ஸம்மோஹாபா⁴வதோ அஸம்மோஹோதி ச வுச்சதி.

கேவலம் ஸத்³தா⁴மத்தகந்தி கேவலம் படிவேத⁴பஞ்ஞாய அஸம்மிஸ்ஸம் ஸத்³தா⁴மத்தகம். படிசயந்தி புனப்புனம் கரணேன வட்³டி⁴ம். வீதராக³த்தாதி மக்³க³படிவேதே⁴ன ராக³ஸ்ஸ விக³தத்தா ஏவ நேக்க²ம்மஸங்கா²தம் அரஹத்தம் படிவிஜ்ஜி²த்வா ஸச்சி²கத்வா டி²தோ ஹோதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. பவிவேகாதி⁴முத்தோதி ‘‘பவிவேகே அதி⁴முத்தோ அஹ’’ந்தி ஏவம் அரஹத்தம் ப்³யாகரோதீதி அத்தோ².

ஸீலப்³ப³தபராமாஸந்தி ஸீலஞ்ச வதஞ்ச பராமஸித்வா க³ஹிதக்³க³ஹணமத்தம். ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²ந்தோதி ஸாரபா⁴வேன ஜானந்தோ. அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோதி அப்³யாபஜ்ஜம் அரஹத்தம் ப்³யாகரோதி.

அமிஸ்ஸீகதந்தி அமிஸ்ஸகதம். கிலேஸா ஹி ஆரம்மணேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தம் மிஸ்ஸம் கரோந்தி, தேஸம் அபா⁴வா அமிஸ்ஸீகதம். பு⁴ஸா வாதவுட்டீ²தி ப³லவவாதக்க²ந்தோ⁴.

உபாதா³னக்க²யஸ்ஸ சாதி உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனம். தி³ஸ்வா ஆயதனுப்பாத³ந்தி சக்கா²தி³ஆயதனானம் உப்பாத³ஞ்ச வயஞ்ச தி³ஸ்வா. சித்தம் விமுச்சதீதி இமாய விபஸ்ஸனாபடிபத்தியா ப²லஸமாபத்திவஸேன சித்தம் விமுச்சதி.

ஸோணகோளிவிஸகதா²தி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

தி³கு³ணாதி³உபாஹனபடிக்கே²பகதா²வண்ணனா

245. ஸகடவாஹேதி த்³வீஹி ஸகடேஹி பரிச்சி²ன்னே வாஹே. ‘‘வாஹே’’தி ப³ஹுவசனஸ்ஸ ஹிரஞ்ஞவிஸேஸனத்தேபி ஸாமஞ்ஞாபேக்கா²ய ‘‘ஹிரஞ்ஞ’’ந்தி ஏகவசனம் கதம்.

246. அத்³தா³ரிட்ட²கவண்ணாதி அல்லாரிட்ட²ப²லவண்ணா, திந்தகாகபக்க²வண்ணாதிபி வத³ந்தி. ரஜனந்தி உபலித்தம் நீலாதி³வண்ணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேனாஹ ‘‘சோளகேன புஞ்சி²த்வா’’தி. தஞ்ஹி ததா² புஞ்சி²தே விக³ச்ச²தி. யம் பன சம்மஸ்ஸ து³க்³க³ந்தா⁴பனயனத்த²ம் காளரத்தாதி³ரஜனேஹி ரஞ்ஜிதத்தா காளரத்தாதி³வண்ணம் ஹோதி, தம் சோளாதீ³ஹி அபனேதும் ந ஸக்கா சம்மக³திகமேவ, தஸ்மா தம் வட்டதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

க²ல்லகந்தி ஸப்³ப³பண்ஹிபிதா⁴னசம்மம், அபரிக³ளனத்த²ம் பண்ஹிஉபரிபா⁴கே³ அபிதா⁴ய ஆரோபனப³ந்த⁴னமத்தம் வட்டதி. விசித்ராதி ஸண்டா²னதோ விசித்ரபடா அதி⁴ப்பேதா, ந வண்ணதோ ஸப்³ப³ஸோ அபனேதப்³பே³ஸு க²ல்லகாதீ³ஸு பவிட்ட²த்தா. பி³ளாலஸதி³ஸமுக²த்தா மஹாஉலூகா ‘‘பக்கி²பி³ளாலா’’தி வுச்சதி, தேஸம் சம்மம் நாம பக்க²லோமமேவ.

தி³கு³ணாதி³உபாஹனபடிக்கே²பகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அஜ்ஜா²ராமேஉபாஹனபடிக்கே²பகதா²தி³வண்ணனா

251. உண்ணாஹி கதபாது³காதி ஏத்த² உண்ணாமயகம்ப³லேஹி கதா பாது³கா ஸங்க³ய்ஹந்தி.

253. க³ங்கா³மஹகீளிகாயாதி க³ங்கா³மஹே கீளிகாய. தத்த² ஹி இத்தி²புரிஸா யானேஹி உத³ககீளம் க³ச்ச²ந்தி. பீட²கஸிவிகந்தி ப²லகாதி³னா கதம் பீட²கயானம். படபோதலிகம் அந்தோ³லிகா. ஸப்³ப³ம்பி யானம் உபாஹனேனபி க³ந்தும் அஸமத்த²ஸ்ஸ கி³லானஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதம்.

254. வாளரூபானீதி ஆஹரிமானி வாளரூபானி. சதுரங்கு³லாதி⁴கானீதி உத்³த³லோமீஏகந்தலோமீஹி விஸேஸத³ஸ்ஸனம். சதுரங்கு³லதோ ஹி ஊனானி கிர உத்³த³லோமீஆதீ³ஸு பவிஸந்தி. வானசித்ரோ உண்ணாமயத்த²ரணோதி நானாவண்ணேஹி உண்ணாமயஸுத்தேஹி பி⁴த்திச்சே²தா³தி³வஸேன வாயித்வா கதசித்தத்த²ரணோ. க⁴னபுப்ப²கோதி ப³ஹலராகோ³. பகதிதூலிகாதி தூலபுண்ணா பி⁴ஸி. விகதிகாதி ஸீஹரூபாதி³வஸேன வானசித்ராவ க³ய்ஹதி. உத்³த³லோமீதி ‘‘உப⁴தோத³ஸம் உண்ணாமயத்த²ரண’’ந்தி தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம் வுத்தம். கோஸேய்யகட்டிஸ்ஸமயந்தி கோஸியஸுத்தானம் அந்தரா ஸுவண்ணமயஸுத்தானி பவேஸேத்வா வீதம். ஸுவண்ணஸுத்தம் கிர ‘‘கட்டிஸ்ஸம், கஸட’’ந்தி ச வுச்சதி. தேனேவ ‘‘கோஸேய்யகஸடமய’’ந்தி ஆசரிய-த⁴ம்மபாலத்தே²ரேன வுத்தந்தி வத³ந்தி. ரதனபரிஸிப்³பி³தந்தி ஸுவண்ணலித்தம். ஸுத்³த⁴கோஸேய்யந்தி ரதனபரிஸிப்³ப³னரஹிதம்.

அஜினமிக³சம்மானம் அதிஸுகு²மத்தா து³பட்டதிபட்டானி கத்வா ஸிப்³ப³ந்தீதி வுத்தம் ‘‘அஜினப்பவேணீ’’தி. ரத்தவிதானேனாதி ஸப்³ப³ரத்தேன விதானேன. யம் பன நானாவண்ணம் வானசித்தம் வா லேபசித்தம் வா, தம் வட்டதி. உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னேபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘சித்ரம் வா’’தி இத³ம் பன ஸப்³ப³தா² கப்பியத்தா வுத்தம், ந பன உப⁴தோஉபதா⁴னேஸு அகப்பியத்தா. ந ஹி லோஹிதக-ஸத்³தோ³ சித்தே வத்ததி, படலிக்³க³ஹணேனேவ சித்தகஸ்ஸபி அத்த²ரணஸ்ஸ ஸங்க³ஹேதப்³ப³ப்பஸங்க³தோ, காஸாவம் பன லோஹிதகவோஹாரம் ந க³ச்ச²தி. தஸ்மா விதானேபி உப⁴தோஉபதா⁴னேபி வட்டதி. ஸசே பமாணயுத்தந்திஆதி³ அஞ்ஞப்பமாணாதிக்கந்தஸ்ஸ பி³ப்³போ³ஹனஸ்ஸ படிக்கி²த்தபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ந பன உச்சாஸயனமஹாஸயனபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ததா² அவுத்தத்தா. தம் பன உபதா⁴னம் உபோஸதி²கானம் க³ஹட்டா²னம் வட்டதி. உச்சாஸயனமஹாஸயனமேவ ஹி ததா³ தேஸம் ந வட்டதி. தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²தீ³ஸு கிஞ்சாபி ‘‘ட²பேத்வா தூலிகம் ஸப்³பா³னேவ கோ³னகாதீ³னி ரதனபரிஸிப்³பி³தானி வட்டந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம், வினயட்ட²கதா²யேவ கப்பியாகப்பியபா⁴வே பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம்.

அஜ்ஜா²ராமேஉபாஹனபடிக்கே²பகதா²தி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

கி³ஹிவிகதானுஞ்ஞாதாதி³கதா²வண்ணனா

256. அபி⁴னிஸ்ஸாயாதி அபஸ்ஸாய. விஸுகாயிகவிப்ப²ந்தி³தானந்தி படிபக்க²பூ⁴தானம் தி³ட்டி²சித்தவிப்ப²ந்தி³தானந்தி அத்தோ².

257. யதிந்த்³ரியந்தி மனிந்த்³ரியவஸேன ஸஞ்ஞதிந்த்³ரியம்.

258. பாளியம் அட்ட²கவக்³கி³கானீதி ஸுத்தனிபாதே (ஸு. நி. 772 ஆத³யோ) அட்ட²கவக்³க³பூ⁴தானி ஸோளஸ ஸுத்தானி. ஏவம் சிரம் அகாஸீதி ஏவம் சிரகாலம் பப்³ப³ஜ்ஜம் அனுபக³ந்த்வா அகா³ரமஜ்ஜே² கேன காரணேன வாஸமகாஸீதி அத்தோ². ஸோ கிர மஜ்ஜி²மவயே பப்³ப³ஜிதோ, தேன ப⁴க³வா ஏவமாஹ. ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி காமேஸு தி³ட்டா²தீ³னவா சிராயித்வாபி க⁴ராவாஸேன பக்க²ந்த³ந்தீதி ஏதமத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா.

ஆதீ³னவம் லோகேதி ஸங்கா²ரலோகே அனிச்சதாதி³ஆதீ³னவம். நிருபதி⁴ந்தி நிப்³பா³னம். ‘‘அரியோ ந ரமதீ பாபே’’தி இமஸ்ஸ ஹேதுமாஹ ‘‘பாபே ந ரமதீ ஸுசீ’’தி. தத்த² ஸுசீதி விஸுத்³த⁴புக்³க³லோ.

259. காளஸீஹோதி காளமுக²வானரஜாதி. சம்மம் ந வட்டதீதி நிஸீத³னத்த²ரணம் காதும் ந வட்டதி, பூ⁴மத்த²ரணாதி³வஸேன ஸேனாஸனபரிபோ⁴கோ³ வட்டதேவ.

கி³ஹிவிகதானுஞ்ஞாதாதி³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

சம்மக்க²ந்த⁴கவண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.