3. ததியபாராஜிகம்

தீஹீதி காயவசீமனோத்³வாரேஹி.

பட²மபஞ்ஞத்தினிதா³னவண்ணனா

162. யா அயம் ஹேட்டா² தம் பனேதம் பு³த்³த⁴காலே ச சக்கவத்திகாலே ச நக³ரம் ஹோதீதிஆதி³னா (பாரா. அட்ட². 1.84) ராஜக³ஹஸ்ஸ பு³த்³து⁴ப்பாதே³யேவ வேபுல்லப்பத்தி வுத்தா, ஸா ஏத்தா²பி ஸமானாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இத³ம்பி ச நக³ர’’ந்தி வுத்தம், தேன ச ந கேவலம் ராஜக³ஹாத³யோ ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி. மஹாவனம் நாமாதிஆதி³ மஜ்ஜி²மபா⁴ணகஸம்யுத்தபா⁴ணகானம் மதேன வுத்தம், தீ³க⁴பா⁴ணகா பன ‘‘ஹிமவந்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹுத்வா டி²தம் மஹாவன’’ந்தி வத³ந்தி. ஹம்ஸவட்டகச்ச²த³னேனாதி ஹம்ஸவட்டகபடிச்ச²ன்னேன, ஹம்ஸமண்ட³லாகாரேனாதி அத்தோ². காயவிச்ச²ந்த³னியகத²ந்தி கரஜகாயே விராகு³ப்பாத³னகத²ம். ச²ந்தோ³தி து³ப்³ப³லராகோ³. ராகோ³தி ப³லவராகோ³. ‘‘கேஸலோமாதி³’’ந்தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் யேபி ஹீதிஆதி³ வுத்தம். பஞ்சபஞ்சப்பபே⁴தே³னாதி ஏத்த² பஞ்ச பஞ்ச பபே⁴தா³ ஏதஸ்ஸ பரியாயஸ்ஸாதி பஞ்சபஞ்சப்பபே⁴தோ³, தேன பஞ்சபஞ்சப்பபே⁴தே³னாதி ஏவம் பா³ஹிரத்த²ஸமாஸவஸேன பரியாயவிஸேஸனதா த³ட்ட²ப்³பா³.

அஸுபா⁴யாதி அஸுப⁴மாதிகாய. வண்ணேதப்³ப³மாதிகஞ்ஹி அபேக்கி²த்வா இத்தி²லிங்கே³ ஸாமிவசனம், தேனாஹ மாதிகம் நிக்கி²பித்வாதிஆதி³. தம் விப⁴ஜந்தோதி மாதிகம் விப⁴ஜந்தோ. பா²திகம்மந்தி நிப்ப²த்திகரணம். பஞ்சங்க³விப்பஹீனந்தி காமச்ச²ந்தா³தி³பஞ்சனீவரணங்க³விக³மேன பஞ்சங்க³விப்பஹீனதா, அப்பனாப்பத்தவிதக்காதி³ஜ்ஜா²னங்கா³னம் உப்பத்திவஸேன பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³ததா ச வேதி³தப்³பா³. திவித⁴கல்யாணம் த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னந்தி ஏத்த² பன ஜா²னஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானம் வஸேன திவித⁴கல்யாணதா, தேஸம்யேவ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானம் லக்க²ணவஸேன த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னதா ச வேதி³தப்³பா³. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘த³ஸலக்க²ணவிபா⁴வனேனேவ தன்னிஸ்ஸயபூ⁴தா திவித⁴கல்யாணதாபி ஜா²னஸ்ஸ பாகடா ஹோதீதி தத்ரிமானீதிஆதி³ வுத்தம்.

தத்ராயம் பாளீதி தஸ்மிம் த³ஸலக்க²ணவிபா⁴வனவிஸயே அயம் பாளி. படிபதா³விஸுத்³தீ⁴தி கோ³த்ரபு⁴பரியோஸானாய புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ய ஜா²னஸ்ஸ நீவரணாதி³பரிப³ந்த⁴தோ விஸுத்³தி⁴, ஸாயம் யஸ்மா உபேக்கா²னுப்³ரூஹனாதீ³னம்பி பச்சயத்தேன பதா⁴னா புரிமகாரணஸித்³தா⁴ ச, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதீ³’’தி. உபேக்கா²னுப்³ரூஹனாதி விஸோதே⁴தப்³ப³தாதீ³னம் அபா⁴வதோ தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய கிச்சனிப்ப²த்தியா அனுப்³ரூஹனா, ஸா பன பரிப³ந்த⁴விஸுத்³தி⁴ஸமகாலவிபா⁴வினீபி தப்³பி³ஸுத்³தி⁴யாவ நிப்ப²ன்னாதி தீ³பனத்த²மாஹ ‘‘உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா மஜ்ஜே²’’தி. ஸம்பஹம்ஸனாதி வத்து²த⁴ம்மாதீ³னம் அனதிவத்தனாதி³ஸாத⁴கஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்திவஸேன பரியோத³பனா, ஸா பன யஸ்மா கத்தப்³ப³ஸ்ஸ ஸப்³ப³கிச்சஸ்ஸ நிப்ப²த்தியாவ ஸித்³தா⁴ நாம ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸான’’ந்தி. தீணிபி சேதானி கல்யாணானி ஏகக்க²ணே லப்³ப⁴மானானிபி பச்சயபச்சயுப்பன்னதாதி³வஸேன பவத்தந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானபா⁴வேன வுத்தானி, ந பன ஜா²னஸ்ஸ உப்பாதா³தி³க்க²ணத்தயே யதா²க்கமம் லப்³ப⁴மானத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். மஜ்ஜி²மம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் படிபஜ்ஜதீதிஆதீ³ஸு மஜ்ஜி²மம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் நாம ஸமப்பவத்தோ அப்பனாஸமாதி⁴யேவ. ஸோ ஹி லீனுத்³த⁴ச்சஸங்கா²தானம் உபி⁴ன்னம் அந்தானம் அனுபக³மனேன மஜ்ஜி²மோ, ஸவிஸேஸம் சித்தஸ்ஸ ஏகத்தாரம்மணே ட²பனதோ ஸமாதி⁴யேவ உபரிவிஸேஸானம் காரணபா⁴வதோ ‘‘ஸமாதி⁴னிமித்த’’ந்தி வுச்சதி, தம் படிபஜ்ஜதி படிலப்³ப⁴தீதி அத்தோ². ஏவம் படிபன்னத்தா மஜ்ஜி²மேன ஸமாதி⁴னிமித்தேன தத்த² ஏகத்தாரம்மணே அப்பனாகோ³சரே பக்க²ந்த³தி உபதிட்ட²தி, ஏவம் விஸுத்³த⁴ஸ்ஸ பன தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ புன விஸோதே⁴தப்³பா³பா⁴வதோ விஸோத⁴னே ப்³யாபாரம் அகரோந்தோ புக்³க³லோ விஸுத்³த⁴ம் சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி நாம. ஸமத²பா⁴வூபக³மனேன ஸமத²படிபன்னஸ்ஸ புன ஸமாதா⁴னே ப்³யாபாரம் அகரோந்தோ ஸமத²படிபன்னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, ஸமத²படிபன்னபா⁴வதோ ஏவமஸ்ஸ கிலேஸஸம்ஸக்³க³ம் பஹாய ஏகத்தேன உபட்டி²தஸ்ஸ புன ஏகத்துபட்டா²னே ப்³யாபாரம் அகரோந்தோ ஏகத்துபட்டா²னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி நாம.

தத்த² ஜாதானந்திஆதீ³ஸு யே பன தே ஏவம் உபேக்கா²னுப்³ரூஹிதே தஸ்மிம் ஜா²னசித்தே ஜாதா ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸங்கா²தா யுக³னத்³த⁴த⁴ம்மா, தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிவத்தனஸபா⁴வேன ஸம்பஹம்ஸனா விஸோத⁴னா பரியோத³பனா ச, ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் கிலேஸேஹி விமுத்தத்தா விமுத்திரஸேன ஏகரஸதாய ஸம்பஹம்ஸனா ச, யஞ்சேதம் தது³பக³ம் தேஸம் அனதிவத்தனஏகரஸபா⁴வானம் அனுச்ச²விகம் வீரியம், தஸ்ஸ தது³பக³வீரியஸ்ஸ வாஹனட்டே²ன பவத்தனட்டே²ன ஸம்பஹம்ஸனா ச, தஸ்மிம் க²ணே யதா²வுத்தத⁴ம்மானம் ஆஸேவனட்டே²ன ஸம்பஹம்ஸனா ச, பரியோத³பனா ச பரியோத³பனகஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்திவஸேனேவ இஜ்ஜ²தீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் திவித⁴த்தக³தம் சித்தந்திஆதீ³னி தஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ தோ²மனவசனானி. விதக்கஸம்பன்னந்தி விதக்கங்கே³ன ஸுந்த³ரபா⁴வமுபக³தம். சித்தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னஸம்பன்னந்தி தஸ்மிஞ்ஞேவ ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ நிரந்தரப்பவத்திஸங்கா²தேன ஸமாதி⁴னா ஸம்பன்னம், இத³ம் ஜா²னங்க³வஸேன வுத்தம். ஸமாதி⁴ஸம்பன்னந்தி இத³ம் பன இந்த்³ரியவஸேனாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

படிகுடதீதி ஸங்குசதி. படிவட்டதீதி படினிவட்டதி. ந்ஹாருத³த்³து³லந்தி ந்ஹாருக²ண்ட³ம். பயுத்தவாசந்தி பச்சயபரியேஸனே நியுத்தவாசம். த³ண்ட³வாகு³ராஹீதி த³ண்ட³படிப³த்³தா⁴ஹி தீ³க⁴ஜாலஸங்கா²தாஹி வாகு³ராஹி.

ஸமணகுத்தகோதி காஸாயனிவாஸனாதி³ஸமணகிச்சகோ. வக்³கு³முதா³தி ஏத்த² ‘‘வக்³கு³மதா’’தி வத்தப்³பே³ லோகிகா ‘‘முதா³’’தி வோஹரிம்ஸூதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வக்³கு³மதா’’தி. ‘‘வக்³கூ³’’தி மதா, ஸுத்³த⁴ஸம்மதாதி அத்தோ², தேனாஹ ‘‘புஞ்ஞஸம்மதா’’தி. ஸத்தானம் பாபுனனேன ஸோத⁴னேன ஸா புஞ்ஞஸம்மதா.

163. மாரஸ்ஸ தே⁴ய்யம் டா²னம், வத்து² வா நிவாஸோ மாரதே⁴ய்யம், ஸோ அத்த²தோ தேபூ⁴மகத⁴ம்மா ஏவ, இத⁴ பன பஞ்ச காமகு³ணா அதி⁴ப்பேதா, தம் மாரதே⁴ய்யம். ‘‘அயம் ஸமணகுத்தகோ யதா²ஸமுப்பன்னஸம்வேக³மூலகேன ஸமணபா⁴வூபக³மனேன அதிக்கமிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா அவோச, ந பன ‘‘அரஹத்தப்பத்தியா தீஸு ப⁴வேஸு அப்படிஸந்தி⁴கதாய தம் அதிக்கமிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி மரணேனேவ ஸத்தானம் ஸம்ஸாரமோசனலத்³தி⁴கத்தா தே³வதாய. ந ஹி மதானம் கத்த²சி படிஸந்தி⁴ க³ச்ச²தி. இமினா அத்தே²ன ஏவமேவ ப⁴விதப்³ப³ந்தி இமினா பரேஸம் ஜீவிதா வோரோபனத்தே²ன ஏவமேவ ஸம்ஸாரமோசனஸபா⁴வேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம். ‘‘அத்தனாபி அத்தானம் ஜீவிதா வோரோபேந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம்பி ஜீவிதா வோரோபேந்தீ’’தி (பாரா. 162) வுத்தத்தா ஸப்³பா³னிபி தானி பஞ்சபி⁴க்கு²ஸதானி ஜீவிதா வோரோபேஸீதி இத³ம் யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். தஸ்மா யே அத்தனாபி அத்தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச ஜீவிதா வோரோபேஸும், தே புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கூ² ட²பேத்வா தத³வஸேஸே ச புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கூ², ஸப்³பே³ ச அரியே அயம் ஜீவிதா வோரோபேஸீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

164. ஏகீபா⁴வதோதி பவிவேகதோ. உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²ம் க³ண்ஹந்தீதி அத்தனோ அத்தனோ ஆசரியானம் ஸந்திகே க³ண்ஹந்தி, க³ஹேத்வா ச ஆசரியேஹி ஸத்³தி⁴ம் ப⁴க³வந்தம் உபட்ட²ஹந்தி. ததா³ பன உத்³தே³ஸாதி³தா³யகா தனுபூ⁴தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ப⁴க³வந்தம் உபக³தா, தம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வா புச்ச²தி.

ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴கதா²வண்ணனா

165. த³ஸானுஸ்ஸதீஸு அந்தோக³தா⁴பி ஆனாபானஸ்ஸதி ததா³ பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூனம் ஸப்பாயதம் த³ஸ்ஸேதும் புன க³ஹிதா. ததா² ஹி தம் ப⁴க³வா தேஸம் தே³ஸேஸி. ஆஹாரே படிக்கூலஸஞ்ஞா அஸுப⁴கம்மட்டா²னஸதி³ஸா, சத்தாரோ பன ஆருப்பா ஆதி³கம்மிகானம் அனனுரூபாதி தேஸம் இத⁴ அக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஞ்ஞம் பரியாயந்தி அரஹத்தாதி⁴க³மத்தா²ய அஞ்ஞம் காரணம். அத்த²யோஜனாக்கமந்தி அத்த²ஞ்ச யோஜனாக்கமஞ்ச. அஸ்ஸாஸவஸேனாதி அஸ்ஸாஸம் ஆரம்மணம் கத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. உபட்டா²னம் ஸதீதி அப்பமுஸ்ஸனதாய தமேவ அஸ்ஸாஸம் பஸ்ஸாஸஞ்ச உபக³ந்த்வா டா²னம், ததா² திட்ட²னகத⁴ம்மோ ஸதி நாமாதி அத்தோ². இதா³னி ஸதிவஸேனேவ புக்³க³லம் நித்³தி³ஸிதுகாமேன யோ அஸ்ஸஸதீதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² யோ அஸ்ஸஸதி, தஸ்ஸ ஸதி அஸ்ஸாஸம் உபக³ந்த்வா திட்ட²தீதிஆதி³னா அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. அகோஸல்லஸம்பூ⁴தேதி அவிஜ்ஜாஸம்பூ⁴தே. க²ணேனேவாதி அத்தனோ பவத்திக்க²ணேனேவ. அரியமக்³க³ஸ்ஸ பாத³கபூ⁴தோ அயம் ஸமாதி⁴ அனுக்கமேன வட்³டி⁴த்வா அரியமக்³க³பா⁴வம் உபக³தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அரியமக்³க³வுட்³டி⁴ப்பத்தோ’’தி. ஓபம்மனித³ஸ்ஸனந்தி ஏத்த² உபமாவ ஓபம்மம், தஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனம்.

பா³ஹிரகா ஆனாபானஸ்ஸதிம் ஜானந்தா ஆதி³தோ சதுப்பகாரமேவ ஜானந்தி, ந ஸப்³ப³ம் ஸோளஸப்பகாரந்தி ஆஹ ஸப்³ப³ப்பகாரஇச்சாதி³. ஏவமஸ்ஸேதம் ஸேனாஸனந்தி ஏத்த² ஏவந்தி பா⁴வனாஸதியா யதா²வுத்தனயேன ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ நிப³ந்த⁴னே ஸதியேவ, நாஸதீதி அத்தோ², தேன முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ அரஞ்ஞவாஸோ நிரத்த²கோ அனனுரூபோதி த³ஸ்ஸேதி. அவஸேஸஸத்தவித⁴ஸேனாஸனந்தி ‘‘பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜ’’ந்தி (விப⁴. 508) ஏவம் வுத்தம். உதுத்தயானுகூலம் தா⁴துசரியானுகூலந்தி கி³ம்ஹானாதி³உதுத்தயஸ்ஸ ஸேம்ஹாதி³தா⁴துத்தயஸ்ஸ மோஹாதி³சரியத்தயஸ்ஸ ச அனுகூலம். நிஸஜ்ஜாய த³ள்ஹபா⁴வம் பல்லங்காபு⁴ஜனேன, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் பவத்தனஸுக²தம் உபரிமகாயஸ்ஸ உஜுகம் ட²பனேன, ஆரம்மணபரிக்³க³ஹூபாயம் பரிமுக²ம் ஸதியா ட²பனேன உபதி³ஸந்தோ. ந பணமந்தீதி ந ஓணமந்தி. பரிக்³க³ஹிதனிய்யானம் ஸதிந்தி ஸப்³ப³தா² க³ஹிதம் ஸம்மோஸபடிபக்க²தோ நிக்³க³மனஸங்கா²தம் ஸதிம் கத்வா, பரமம் ஸதினேபக்கம் உபட்ட²பேத்வாதி அத்தோ².

ஸதோவாதி ஸதியா ஸமன்னாக³தோ ஏவ. பா³த்திம்ஸாய ஆகாரேஹீதி சதூஸு சதுக்கேஸு ஆக³தானி தீ³க⁴ரஸ்ஸாதீ³னி ஸோளஸ பதா³னி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவஸேன த்³விதா⁴ விப⁴ஜித்வா வுத்தேஹி த்³வத்திம்ஸாகாரேஹி. தீ³க⁴ம்அஸ்ஸாஸவஸேனாதி தீ³க⁴அஸ்ஸாஸவஸேன, விப⁴த்திஅலோபம் கத்வா நித்³தே³ஸோ, தீ³க⁴ந்தி வா ப⁴க³வதா வுத்தஅஸ்ஸாஸவஸேன. சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பந்தி விக்கே²பபடிபக்க²பா⁴வதோ ‘‘அவிக்கே²போ’’தி லத்³த⁴னாமம் சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³பா⁴வம் பஜானதோ. படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸாஸவஸேனாதி படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ ஹுத்வா அஸ்ஸாஸவஸேன, ‘‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸிஅஸ்ஸாஸனவஸேனா’’தி வா பாடோ², தஸ்ஸ படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸினோ அஸ்ஸாஸவஸேனாதி அத்தோ². ஆ பட²மம் ப³ஹிமுக²ம் ஸஸனம் அஸ்ஸாஸோ, ததோ அந்தோமுக²ம் படிஸஸனம் பஸ்ஸாஸோதி ஆஹ அஸ்ஸாஸோதி ப³ஹினிக்க²மனவாதோதிஆதி³, ஸுத்தந்தட்ட²கதா²ஸு பன ஆகட்³ட⁴னவஸேன அந்தோ ஸஸனம் அஸ்ஸாஸோ, ப³ஹி படிஸஸனம் பஸ்ஸாஸோதி கத்வா உப்படிபாடியா வுத்தம்.

தத்தா²தி ப³ஹினிக்க²மனஅந்தோபவிஸனவாதேஸு, தஸ்ஸ ச பட²மம் அப்³ப⁴ந்தரவாதோ நிக்க²மதீதி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஸப்³பே³ஸம்பி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானந்திஆதி³னா தா³ரகானம் பவத்திக்கமேன அஸ்ஸாஸோ ப³ஹினிக்க²மனவாதோதி க³ஹேதப்³ப³ந்தி தீ³பேதீ’’தி கேசி வத³ந்தி. ஸுத்தனயோ ஏவ சேத்த² ‘‘அஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ அஜ்ஜ²த்தம் விக்கே²பக³தேன சித்தேன காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தி இஞ்ஜிதா ச ப²ந்தி³தா ச பஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பக³தேன சித்தேன காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தி இஞ்ஜிதா ச ப²ந்தி³தா சா’’தி இமாய பாளியா ஸமேதீதி க³ஹேதப்³ப³ம். அத்³தா⁴னவஸேனாதி காலத்³தா⁴னவஸேன. அயஞ்ஹி அத்³தா⁴ன-ஸத்³தோ³ காலஸ்ஸ தே³ஸஸ்ஸ ச வாசகோ. தத்த² யதா² ஹீதிஆதி³னா தே³ஸத்³தா⁴னம் உபமாவஸேன த³ஸ்ஸிதம். இதா³னி தப்³பி³ஸிட்ட²காலத்³தா⁴னவஸேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தீ³க⁴ரஸ்ஸதம் உபமேய்யவஸேன விபா⁴வேதும் ஏவந்திஆதி³ வுத்தம். சுண்ணவிசுண்ணா அனேககலாபபா⁴வேன. ஏத்த² ச ஹத்தி²ஆதி³ஸரீரே ஸுனகா²தி³ஸரீரே ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தே³ஸத்³தா⁴னவிஸிட்ட²காலத்³தா⁴னவஸேனேவ தீ³க⁴ரஸ்ஸதா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³ அத்தபா⁴வஸங்கா²தம் தீ³க⁴ம் அத்³தா⁴னம் ஸணிகம் பூரேத்வாதிஆதி³வசனதோ. தேஸந்தி ஸத்தானம். தேதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா. இத்தரமத்³தா⁴னந்தி அப்பகம் காலம். நவஹாகாரேஹீதி பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ புப்³பே³னாபரம் அலத்³த⁴விஸேஸஸ்ஸ கேவலம் அத்³தா⁴னவஸேன ஆதி³தோ வுத்தா தயோ ஆகாரா, தே ச கஸ்ஸசி அஸ்ஸாஸோவ, கஸ்ஸசி பஸ்ஸாஸோவ, கஸ்ஸசி தது³ப⁴யம்பி உபட்டா²தீதி திண்ணம் புக்³க³லானம் வஸேன வுத்தா, ததா² ச²ந்த³வஸேன தயோ, ததா² பாமோஜ்ஜவஸேனாதி இமேஹி நவஹி ஆகாரேஹி. ஏகேனாகாரேனாதி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸாதீ³ஸு ஏகேனாகாரேன.

அத்³தா⁴னஸங்கா²தேதி தீ³கே⁴ ஓகாஸத்³தா⁴னஸங்கா²தே அத்தபா⁴வே காலத்³தா⁴னேபி வா, ஏவம் உபரி இத்தரஸங்கா²தேதி ஏத்தா²பி. ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதீதி பா⁴வனாய புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் ஆவஹந்தியா லத்³த⁴ஸ்ஸாத³த்தா தத்த² ஸாதிஸயோ கத்துகாமதாலக்க²ணோ குஸலச்ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதி. ச²ந்த³வஸேனாதி ததா²பவத்தச²ந்த³ஸ்ஸ வஸேன. பாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜதீதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸுகு²மதரபா⁴வே ஆரம்மணஸ்ஸ ஸந்ததரதாய, கம்மட்டா²னஸ்ஸ ச வீதி²படிபன்னதாய பா⁴வனாசித்தஸஹக³தோ பமோதோ³ கு²த்³த³காதி³பே⁴தா³ தருணா பீதி உப்பஜ்ஜதி. சித்தம் விவத்ததீதி படிபா⁴க³னிமித்தே உப்பன்னே பகதிஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸதோ சித்தம் நிவத்ததி. உபேக்கா² ஸண்டா²தீதி தஸ்மிம் படிபா⁴க³னிமித்தே உபசாரப்பனாபே⁴தே³ ஸமாதி⁴ம்ஹி உப்பன்னே புன ஜா²னனிப்³ப³த்தனத்த²ம் ப்³யாபாராபா⁴வதோ அஜ்ஜு²பேக்க²னம் ஹோதி, ஸா பனாயம் உபேக்கா² தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²தி வேதி³தப்³பா³. அனுபஸ்ஸனாஞாணந்தி ஸமத²வஸேன நிமித்தஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனா, விபஸ்ஸனாவஸேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸமுகே²ன தன்னிஸ்ஸயனாமரூபஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனா ச ஞாணம். காயோ உபட்டா²னந்தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஸங்கா²தோ காயோ உபக³ந்த்வா திட்ட²தி ஏத்த² ஸதீதி உபட்டா²னம், நோ ஸதி, ஸதி பன ஸரஸதோ உபதிட்ட²னட்டே²ன ஸரணட்டே²ன ச உபட்டா²னஞ்சேவ ஸதி ச. தேன வுச்சதீதிஆதீ³ஸு யா அயம் யதா²வுத்தஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயே, தன்னிஸ்ஸயபூ⁴தே கரஜகாயே ச காயஸ்ஸேவ அனுபஸ்ஸனா நிச்சாதி³பா⁴வம் வா இத்தி²புரிஸஸத்தஜீவாதி³பா⁴வம் வா அனனுபஸ்ஸித்வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயமத்தஸ்ஸேவ அனிச்சாதி³பா⁴வஸ்ஸ ச அனுபஸ்ஸனா, தாய காயானுபஸ்ஸனாய ஸதிஸங்கா²தஸ்ஸ பட்டா²னஸ்ஸ பா⁴வனா வட்³ட⁴னா காயே காயானுபஸ்ஸனா ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாதி அயம் ஸங்கே²பத்தோ².

இத்தரவஸேனாதி பரித்தகாலவஸேன. தாதி³ஸோதி தீ³கோ⁴ ரஸ்ஸோ ச. வண்ணாதி தீ³கா⁴தி³ஆகாரா. நாஸிகக்³கே³வ பி⁴க்கு²னோதி நாஸிகக்³கே³ வா, வா-ஸத்³தே³ன உத்தரோட்டே² வாதி அத்தோ². தஸ்மாதி யஸ்மா ‘‘ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானவஸேன ஸப்³ப³ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயம் விதி³தம் பாகடம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி புப்³பே³ பவத்தஆபோ⁴க³வஸேன பச்சா² ததா² ஸமுப்பன்னேன ஞாணஸம்பயுத்தசித்தேன தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயம் ஏவம் விதி³தம் பாகடம் கரோந்தோ அஸ்ஸஸதி சேவ பஸ்ஸஸதி ச, தஸ்மா ஏவம்பூ⁴தோ ஸப்³ப³காயபடிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி நாம, ந பன ‘‘அனாக³தே ஏவம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தனமத்தேன ஸோ ஏவம் வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ததா²பூ⁴தஸ்ஸாதி ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் விதி³தம் கரோந்தஸ்ஸ. ஸம்வரோதி ஸதி வீரியம்பி வா. ந அஞ்ஞம் கிஞ்சீதி ஸப்³ப³காயம் விதி³தம் கரிஸ்ஸாமீதிஆதி³கம் புப்³பா³போ⁴க³ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஞாணுப்பாத³னாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன காயஸங்கா²ரபஸ்ஸம்ப⁴னபீதிபடிஸம்வேத³னாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. காயஸங்கா²ரந்தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம். ஸோ ஹி சித்தஸமுட்டா²னோபி ஸமானோ கரஜகாயபடிப³த்³த⁴வுத்திதாய தேன ஸங்க²ரீயதீதி காயஸங்கா²ரோதி வுச்சதி. அபரிக்³க³ஹிதகாலேதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ அனாரத்³த⁴காலே, ததா³ரம்ப⁴த்தா²ய காயசித்தானம்பி அபரிக்³க³ஹிதகாலேதி அத்தோ². நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴யாதி ஹி இமினா காயபரிக்³க³ஹோ, பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வாதி இமினா சித்தபரிக்³க³ஹோ வுத்தோ. அதி⁴மத்தந்தி ப³லவம் ஓளாரிகம், லிங்க³விபல்லாஸேன வுத்தம். காயஸங்கா²ரோ ஹி அதி⁴ப்பேதோ. அதி⁴மத்தம் ஹுத்வா பவத்ததீதி கிரியாவிஸேஸனம் வா ஏதம். ஸப்³பே³ஸம்யேவாதி உப⁴யேஸம்பி.

மஹாபூ⁴தபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோதி சதுதா⁴துமுகே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாயாதி கலாபஸம்மஸனமாஹ. நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனதோ பட்டா²ய ப³லவவிபஸ்ஸனா, ததோ ஓரம் து³ப்³ப³லவிபஸ்ஸனா. புப்³பே³ வுத்தனயேனாதி அபரிக்³க³ஹிதகாலேதிஆதி³னா ஸமத²னயே வுத்தனயேன.

சோத³னாஸோத⁴னாஹீதி அனுயோக³பரிஹாரேஹி. கத²ந்திஆதி³ படிஸம்பி⁴தா³பாளி, தத்த² கத²ம் ஸிக்க²தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இதி கிராதிஆதி³ சோத³கவசனம். இதி கிராதி ஏவஞ்சேதி அத்தோ². அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸோ ஸப்³ப³தா² அபா⁴வம் உபனேதி சேதி சோத³கஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. வாதூபலத்³தி⁴யாதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவாதஸ்ஸ அபா⁴வேன தப்³பி³ஸயாய உபலத்³தி⁴யா பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ உப்பாதோ³ வட்³டி⁴ ச ந ஹோதீதி அத்தோ². ந ச நந்தி ஏத்த² நந்தி நிபாதமத்தம். புன இதி கிராதிஆதி³ யதா²வுத்தாய சோத³னாய விஸ்ஸஜ்ஜனா, தத்த² இதி கிர ஸிக்க²தீதி மயா வுத்தாகாரேன யதி³ ஸிக்க²தீதி அத்தோ². பபா⁴வனா ஹோதீதி யதி³பி ஓளாரிகா காயஸங்கா²ரா படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி, ஸுகு²மா பன அத்தே²வாதி பா⁴வனாயபி வட்³டி⁴ ஹோதேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. கம்ஸேதி கம்ஸபா⁴ஜனே. நிமித்தந்தி நிமித்தஸ்ஸ, தேஸம் ஸத்³தா³னம் பவத்திஆகாரஸ்ஸாதி அத்தோ². ஸுகு²மகா ஸத்³தா³தி அனுரவே ஆஹ. ஸுகு²மஸத்³த³னிமித்தாரம்மணதாபீதி ஸுகு²மோ ஸத்³தோ³வ நிமித்தம் ததா³ரம்மணதாயபி.

ஆபி⁴ஸமாசாரிகஸீலந்தி ஏத்த² அபி⁴ஸமாசாரோதி உத்தமஸமாசாரோ, ததே³வ ஆபி⁴ஸமாசாரிகம் ஸீலம், க²ந்த⁴கவத்தபரியாபன்னஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அஹம் ஸீலம் ரக்கா²மீதி உப⁴தோவிப⁴ங்க³பரியாபன்னம் ஸீலம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஆவாஸோதி ஆவாஸபலிபோ³தோ⁴. குலந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கம்மந்தி நவகம்மம். இத்³தீ⁴தி போது²ஜ்ஜனிகா இத்³தி⁴, ஸா விபஸ்ஸனாய பலிபோ³தோ⁴. ஸோ உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³தி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.41) வுத்தேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ பலிபோ³த⁴ஸ்ஸ உபச்சே²த³ப்பகாரேன உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³. யோகா³னுயோகோ³தி யோக³ஸ்ஸ பா⁴வனாய அனுயுஞ்ஜனம். அட்ட²திம்ஸாரம்மணேஸூதி ஆலோகாகாஸகஸிணத்³வயம் வஜ்ஜேத்வா பாளியம் ஆக³தானம் அட்ட²ன்னம் கஸிணானம் வஸேன வுத்தம், சத்தாரீஸஞ்ஞேவ பன கம்மட்டா²னானி. யதா²வுத்தேனேவ நயேனாதி யோகா³னுயோக³கம்மஸ்ஸ பத³ட்டா²னத்தாதி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. இமினாவ கம்மட்டா²னேனாதி இமினா ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னேன. மஹாஹத்தி²பத²ம் நீஹரந்தோ வியாதி கம்மட்டா²னவீதி²ம் மஹாஹத்தி²மக்³க³ம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ விய.

வுத்தப்பகாரமாசரியந்தி ‘‘இமினாவ கம்மட்டா²னேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தஸ்ஸா’’திஆதி³னா ஹேட்டா² வுத்தப்பகாரம் ஆசரியம். ‘‘பியோ க³ரு பா⁴வனீயோ’’திஆதி³னா (அ. நி. 7.37; நேத்தி. 113; மி. ப. 6.1.10) விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.42) வுத்தப்பகாரமாசரியந்திபி வத³ந்தி. பஞ்சஸந்தி⁴கந்தி பஞ்சபப்³ப³ம், பஞ்சபா⁴க³ந்தி அத்தோ². கம்மட்டா²னஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனந்தி கம்மட்டா²னக³ந்த²ஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம். தத³த்த²பரிபுச்சா² கம்மட்டா²னஸ்ஸ பரிபுச்சா², தத்த² ஸம்ஸயபரிபுச்சா² வா. கம்மட்டா²னஸ்ஸ உபட்டா²னந்தி ஏவம் பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஏவமித⁴ நிமித்தம் உபதிட்ட²தீதி உபதா⁴ரணம். ததா² கம்மட்டா²னப்பனா ஏவம் ஜா²னமப்பேதீதி. கம்மட்டா²னஸ்ஸ லக்க²ணந்தி க³ணனானுப³ந்த⁴னாபு²ஸனானம் வஸேன பா⁴வனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா ட²பனாவஸேன மத்த²கப்பத்தி இத⁴ பா⁴வனாதி கம்மட்டா²னஸபா⁴வஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணம், தேனாஹ ‘‘கம்மட்டா²னஸபா⁴வூபதா⁴ரணந்தி வுத்தம் ஹோதீ’’தி.

அட்டா²ரஸஸேனாஸனதோ³ஸவிவஜ்ஜிதந்தி மஹத்தம் நவத்தம் ஜிண்ணத்தம் பந்த²னிஸ்ஸிதத்தம் ஸோண்டி³பண்ணபுப்ப²ப²லயுத்ததா பத்த²னீயதா நக³ரதா³ருகே²த்தஸன்னிஸ்ஸிததா விஸபா⁴கா³னம் புக்³க³லானம் அத்தி²தா பட்டனஸன்னிஸ்ஸிததா பச்சந்தஸன்னிஸ்ஸிததா ரஜ்ஜஸீமஸன்னிஸ்ஸிததா அஸப்பாயதா கல்யாணமித்தானம் அலாபோ⁴தி இமேஹி அட்டா²ரஸஹி ஸேனாஸனதோ³ஸேஹி விவஜ்ஜிதம். பஞ்சஸேனாஸனங்க³ஸமன்னாக³தந்தி –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் நாதிதூ³ரம் ஹோதி நாச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னம் தி³வா அப்பாகிண்ணம் ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம் அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ அப்பகஸிரேன உப்பஜ்ஜந்தி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா, தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி …பே… ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதீ’’தி (அ. நி. 10.11) –

ஏவம் ப⁴க³வதா வுத்தேஹி பஞ்சஹி ஸேனாஸனங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம், ஏத்த² ச நாதிதூ³ரதாதி³ ஏகம், தி³வா அப்பாகிண்ணதாதி³ ஏகம், அப்பட³ம்ஸாதி³தா ஏகம், சீவராதி³லாபோ⁴ ஏகம், தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் நிவாஸோ ஏகந்தி ஏவம் பஞ்சங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி.

உபச்சி²ன்னகு²த்³த³கபலிபோ³தே⁴னாதி தீ³கா⁴னம் கேஸாதீ³னம் ஹரணேன பத்தசீவராதீ³னம் பசனதுன்னகரணரஜனாதி³கரணேஹி ச உபச்சி²ன்னா கு²த்³த³கா பலிபோ³தா⁴ யேன, தேன. ப⁴த்தஸம்மத³ந்தி போ⁴ஜனனிமித்தம் பரிஸ்ஸமம். ஆசரியதோ உக்³க³ஹோ ஆசரியுக்³க³ஹோ, ஸப்³போ³பி கம்மட்டா²னவிதி⁴, ந புப்³பே³ வுத்தஉக்³க³ஹமத்தம், ததோ. ஏகபத³ம்பீதி ஏககோட்டா²ஸம்பி.

அனுவஹனாதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் அனுக³மனவஸேன ஸதியா நிரந்தரம் அனுப்பவத்தனா. யஸ்மா பன க³ணனாதி³வஸேன விய பு²ஸனாவஸேன விஸும் மனஸிகாரோ நத்தி², பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னே ஏவ க³ணனாதி³ காதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் இத⁴ பு²ஸனாக³ஹணந்தி தீ³பேந்தோ ‘‘பு²ஸனாதி பு²ட்ட²ட்டா²ன’’ந்தி ஆஹ. ட²பனாதி ஸமாதா⁴னம், ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னா பன அப்பனாதி ஆஹ ‘‘ட²பனாதி அப்பனா’’தி. அனிச்சதாதீ³னம் லக்க²ணதோ ஸல்லக்க²ணா விபஸ்ஸனா. பவத்ததோ நிமித்ததோ ச வினிவட்டனதோ வினிவட்டனா மக்³கோ³. கிலேஸபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பா⁴வதோ பாரிஸுத்³தி⁴ ப²லம். தேஸந்தி வினிவட்டனாபாரிஸுத்³தீ⁴னம். க²ண்ட³ந்தி ‘‘ஏகம் தீணி பஞ்சா’’தி ஏகந்தரிகாதி³பா⁴வேன க³ணனாய க²ண்ட³னம். அத² வா க²ண்ட³ந்தி அந்தரந்தரா கதிபயகாலம் அக³ணேத்வா புன க³ணனவஸேன அந்தரா ஓதி⁴பரிச்சே²தோ³ ந த³ஸ்ஸேதப்³போ³. ததா² க²ண்ட³ம் த³ஸ்ஸேந்தஸ்ஸ ஹி ‘‘கம்மட்டா²னனின்னம் பவத்ததி நு கோ² மே சித்தம், நோ’’தி வீமம்ஸுப்பத்தியா விக்கே²போ ஹோதி, தேனாஹ ஸிகா²ப்பத்தம் நு கோ² மேதிஆதி³, இத³ஞ்ச ஏவம் க²ண்ட³ம் த³ஸ்ஸேத்வா சிரதரம் க³ணனாய மனஸிகரோந்தஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். ஸோ ஹி ததா² லத்³த⁴ம் அவிக்கே²பமத்தம் நிஸ்ஸாய ஏவம் மஞ்ஞேய்ய. யோ உபட்டா²தி, தம் க³ஹேத்வாதி இத³ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு யஸ்ஸ ஏகோவ பட²மம் உபட்டா²தி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், யஸ்ஸ பன உபோ⁴பி உபட்ட²ஹந்தி, தேன உப⁴யம்பி க³ஹேத்வா க³ணிதப்³ப³ம். யோ உபட்டா²தீதி இமினாவ த்³வீஸு நாஸாபுடவாதேஸு யோ பாகடோ ஹோதி, ஸோ க³ஹேதப்³போ³தி அயம்பி அத்தோ² தீ³பிதோதி க³ஹேதப்³ப³ம். பட²மம் ஏகேகஸ்மிம் உபட்டி²தேபி உபலக்கே²த்வா க³ணந்தஸ்ஸேவ கமேன உபோ⁴பி பாகடா ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா பாகடா ஹோந்தீ’’தி. ஏவம் ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ணேதப்³ப³மேவாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் ஸீக⁴க³ணனாரம்ப⁴ஸ்ஸ ஓகாஸம் த³ஸ்ஸேதும் இமஸ்ஸாபி புரிமனயேன க³ணயதோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² புரிமனயேனாதி த³ந்த⁴க³ணனாய, பாகடா ஹுத்வாதி இமினா த³ந்த⁴க³ணனாய ஆரத்³த⁴காலே சித்தஸ்ஸ அவிஸத³தாய ஸுகு²மஸ்ஸாஸாதீ³னம் அபாகடதம், பச்சா² விஸத³காலே பாகடதஞ்ச தேஸு ச பாகடேஸு த³ந்த⁴க³ணனம் பஹாய ஸீக⁴க³ணனா காதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதி. ஸீக⁴க³ணனாய நிப்பரியாயதோ நிரந்தரப்பவத்தி அப்பனாவீதி²யமேவ, ந காமாவசரே ப⁴வங்க³ந்தரிகத்தாதி ஆஹ ‘‘நிரந்தரப்பவத்தம் வியா’’தி. புரிமனயேனேவாதி ஸீக⁴க³ணனாய. அந்தோ பவிஸந்தம் வாதம் மனஸிகரோந்தோ அந்தோ சித்தம் பவேஸேதி நாம.

ஏதந்தி ஏதம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஜாதம். அனுக³மனந்தி பு²ட்ட²ட்டா²னே மனஸிகரணமேவ, ந அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் அனுவத்தனம், தேனாஹ – ‘‘தஞ்ச கோ² ந ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானுக³மனவஸேனா’’தி. பு²ஸனாட²பனாவஸேன விஸும் மனஸிகாரோ நத்தீ²தி இமினா யதா² க³ணனாய பு²ஸனாய ச மனஸிகரோதி, ஏவம் அனுப³ந்த⁴னம் வினா கேவலம் ட²பனாய ச பு²ஸனாய ச மனஸிகாரோபி நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தேன க³ணனம் படிஸம்ஹரித்வா யாவ அப்பனா உப்பஜ்ஜதி, தாவ அனுப³ந்த⁴னாய ச பு²ஸனாய ச மனஸிகரோதி, அப்பனாய பன உப்பன்னாய அனுப³ந்த⁴னாய ட²பனாய ச மனஸிகரோதி நாமாதி தீ³பிதம் ஹோதி, அட்ட²கதா²யம் பன அனுப³ந்த⁴னாய வினா ட²பனாய மனஸிகாரோ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அனுப³ந்த⁴னாய ச பு²ஸனாய ச ட²பனாய ச மனஸிகரோதீதி வுச்சதீ’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். யா அச்சந்தாய ந மினோதி ந வினிச்ச²னதி, ஸா மானஸ்ஸ ஸமீபேதி உபமானம் ஸித்³த⁴ஸாதி³ஸேன ஸாத்⁴யஸாத⁴னம் யதா² கோ³ விய க³வயோதி. பங்கு³ளோதி பீட²ஸப்பீ. தோ³லாதி பேங்கோ²லோ. கீளதந்தி கீளந்தானம். உபனிப³ந்த⁴னத்த²ம்ப⁴மூலேதி நாஸிகக்³க³ம் முக²னிமித்தஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஆதி³தோ பபு⁴தீதி உபமேய்யத்த²த³ஸ்ஸனதோ பட்டா²ய. நிமித்தந்தி உபனிப³ந்த⁴னனிமித்தம் நாஸிகக்³க³ம், முக²னிமித்தம் வா. அனாரம்மணமேகசித்தஸ்ஸாதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஏகக்க²ணே அப்பவத்தனதோ ஏகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ தயோபி ஆரம்மணம் ந ஹோந்தி, நிமித்தேன ஸஹ அஸ்ஸாஸோ பஸ்ஸாஸோ வாதி த்³வேயேவ ஏகக்க²ணே ஆரம்மணம் ஹோந்தீதி அத்தோ². அஜானதோ ச தயோ த⁴ம்மேதி நிமித்தம் அஸ்ஸாஸோ பஸ்ஸாஸோதி இமே தயோ த⁴ம்மே ஆரம்மணகரணவஸேன அவிந்த³ந்தஸ்ஸ, ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகோ, தேன ஏவஞ்ச ஸதி அயம் அனிட்ட²ப்பஸங்கோ³தி ப்³யதிரேகம் த³ஸ்ஸேதி. பா⁴வனாதி ஆனாபானஸ்ஸதிபா⁴வனா.

கத²ம் இமே…பே… விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீதி இத³ம் பரிஹாரகா³தா²ய வுத்தமேவத்த²ம் ககசோபமாய (ம. நி. 1.222 ஆத³யோ) விவரிதும் புச்சா²ட²பனம். தத்த² கத²ம்-ஸத்³தோ³ பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³ ‘‘கத²மிமே அவிதி³தா…பே… கத²ம் விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி. பதா⁴னந்தி பா⁴வனானிப்பா²த³கம் வீரியம். பயோக³ந்தி நீவரணவிக்க²ம்ப⁴கம் பா⁴வனானுயோக³ம். விஸேஸந்தி அரஹத்தபரியோஸானவிஸேஸம். பதா⁴னந்தி ருக்க²ஸ்ஸ சே²த³னவீரியம். பயோக³ந்தி தஸ்ஸேவ சே²த³னககிரியம். கிஞ்சாபேத்த² ‘‘விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி உபமாயம் ந வுத்தம், ததா²பி அத்த²தோ யோஜேதப்³ப³மேவ. யதா² ருக்கோ²திஆதி³ உபமாஸம்ஸந்த³னம். நாஸிகக்³கே³ வா முக²னிமித்தே வாதி தீ³க⁴னாஸிகோ நாஸிகக்³கே³, இதரோ முக²ம் நிமியதி சா²தி³யதி ஏதேனாதி முக²னிமித்தந்தி லத்³த⁴னாமே உத்தரோட்டே².

இத³ம் பதா⁴னந்தி யேன வீரியாரம்பே⁴ன காயோபி சித்தம்பி பா⁴வனாகம்மஸ்ஸ அரஹம் இத⁴ பதா⁴னந்தி ப²லேன ஹேதும் த³ஸ்ஸேதி. உபக்கிலேஸாதி நீவரணா. விதக்காதி காமவிதக்காதி³மிச்சா²விதக்கா, நீவரணப்பஹானேன வா பட²மஜ்ஜா²னாதி⁴க³மம் த³ஸ்ஸேத்வா விதக்கூபஸமாபதே³ஸேன து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னமதி⁴க³மமாஹ. அயம் பயோகோ³தி அயம் ஜா²னாதி⁴க³மஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தோ கம்மட்டா²னானுயோக³ஸங்கா²தோ பயோகோ³. ஸம்யோஜனா பஹீயந்தீதி த³ஸபி ஸம்யோஜனானி மக்³க³பஅபாடியா ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹீயந்தி. ப்³யந்தீ ஹோந்தீதி ததா² ஸத்தபி அனுஸயா ப⁴ங்க³மத்தஸ்ஸபி அனவஸேஸதோ விக³தந்தா ஹோந்தி. அயம் விஸேஸோதி இமம் ஸமாதி⁴ம் நிஸ்ஸாய அனுக்கமேன லப்³ப⁴மானோ அயம் ஸம்யோஜனப்பஹானாதி³கோ இமஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ விஸேஸோதி அத்தோ². ஏவம் இமே தயோ த⁴ம்மாதிஆதி³ நிக³மனவசனம். பரிபுண்ணாதி ஸோளஸன்னம் வத்தூ²னம் பாரிபூரியா ஸப்³ப³ஸோ புண்ணா. அனுபுப்³ப³ந்தி அனுக்கமேன. பரிசிதாதி பரிசிண்ணா. இமம் லோகந்தி க²ந்தா⁴தி³லோகம் பஞ்ஞாபபா⁴ஸேன பபா⁴ஸேதி.

இதா⁴தி இமஸ்மிம் டா²னே. அஸ்ஸாதி உபமாபூ⁴தஸ்ஸ ககசஸ்ஸ. ஆனயனே பயோஜனந்தி யோஜேதப்³ப³ம். நிமித்தந்தி படிபா⁴க³னிமித்தம். அவஸேஸஜா²னங்க³படிமண்டி³தாதி விதக்காதி³அவஸேஸஜா²னங்க³படிமண்டி³தாதி வத³ந்தி. விசாராதீ³ஹீதி பன வத்தப்³ப³ம் நிப்பரியாயேன விதக்கஸ்ஸ அப்பனாபா⁴வதோ. ஸோ ஹி ‘‘அப்பனா ப்³யப்பனா’’தி நித்³தி³ட்டோ². ஏவஞ்ஹி ஸதி அவஸேஸ-ஸத்³தோ³ உபபன்னோ ஹோதி, விதக்கஸம்பயோக³தோ வா ஜா²னங்கே³ஸு பதா⁴னபூ⁴தோ ஸமாதி⁴ அப்பனாதி கத்வா ‘‘அவஸேஸஜா²னங்க³படிமண்டி³தா அப்பனாஸங்கா²தா ட²பனா ச ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம். கஸ்ஸசி பன க³ணனாவஸேனேவ மனஸிகாரகாலதோ பபு⁴தீதி ஏத்த² ‘‘அனுக்கமதோ…பே… பத்தம் விய ஹோதீ’’தி உபரி வக்க²மானோ க³ந்தோ² புராணபோத்த²கேஸு தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா அயம் பாடோ² ஏத்தா²பி லிகி²தப்³போ³, லேக²கானம் பன தோ³ஸேன க³ளிதோதி வேதி³தப்³போ³.

ஓளாரிகே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே நிருத்³தே⁴திஆதி³ ஹேட்டா² வுத்தனயம்பி விசேதப்³பா³காரப்பத்தஸ்ஸ காயஸங்கா²ரஸ்ஸ விசயனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ஆனீதம். தே³ஸதோதி புப்³பே³ பு²ஸனவஸேன க³ஹிதட்டா²னதோ. நிமித்தம் பட்ட²பேதப்³ப³ந்தி புப்³பே³ க³ஹிதாகாரனிமித்தக்³கா³ஹிகா ஸஞ்ஞா பு²ஸனட்டா²னே பட்ட²பேதப்³பா³. இமமேவ ஹி அத்த²வஸந்தி இமம் அனுபட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ உபட்டா²னவிதி⁴ஸங்கா²தம் காரணம் படிச்ச. இதோதி ஆனாபானகம்மட்டா²னதோ. க³ருகதா ச பா⁴வனாது³க்கரதாயாதி ஆஹ ‘‘க³ருகபா⁴வன’’ந்தி. சரித்வாதி கோ³சரம் க³ஹேத்வா. நிமித்தந்தி உக்³க³ஹனிமித்தம், படிபா⁴க³னிமித்தம் வா. உப⁴யம்பி ஹி இத⁴ ஏகஜ்ஜ²ம் வுத்தம். ததா² ஹி தூலபிசுஆதி³உபமத்தயம் உக்³க³ஹே யுஜ்ஜதி, ஸேஸம் உப⁴யத்த².

தாரகரூபம் வியாதி தாரகாய ஸரூபம் விய. ஸஞ்ஞானானதாயாதி நிமித்துபட்டா²னதோ புப்³பே³ பவத்தஸஞ்ஞானம் நானதாய. ஸஞ்ஞஜந்தி பா⁴வனாஸஞ்ஞாய பரிகப்பிதம், ந உப்பாதி³தம் அவிஜ்ஜமானத்தா, தேனாஹ ‘‘நானதோ உபட்டா²தீ’’தி. ஏவம் ஹோதீதி பா⁴வனமனுயுத்தஸ்ஸ ஏவம் உபட்டா²தி. ஏவந்தி ஏவம் ஸதி, யதா²வுத்தனயேன நிமித்தே ஏவ சித்தஸ்ஸ ட²பனே ஸதீதி அத்தோ². இதோ பபு⁴தீதி இதோ படிபா⁴க³னிமித்துப்பத்திதோ பட்டா²ய. நிமித்தேதி படிபா⁴க³னிமித்தே. ட²பயந்தி ட²பனாவஸேன சித்தம் ட²பந்தோ. நானாகாரந்தி ‘‘சத்தாரோ வண்ணா’’தி ஏவம் வுத்தம் நானாகாரம். விபா⁴வயந்தி விபா⁴வேந்தோ அந்தரதா⁴பேந்தோ. நிமித்துப்பத்திதோ பட்டா²ய ஹி தே ஆகாரா அமனஸிகரோதோ அந்தரஹிதா விய ஹோந்தி. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேதி அஸ்ஸாஸே பஸ்ஸாஸே ச யோ நானாகாரோ, தம் விபா⁴வயம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஸம்பூ⁴தே வா நிமித்தே சித்தம் ட²பயம் ஸகம் சித்தம் நிப³ந்த⁴தி நாமாதி யோஜனா. கேசி பன விபா⁴வயந்தி ஏதஸ்ஸ விபா⁴வேந்தோ விதி³தம் பாகடம் கரோந்தோதி அத்த²ம் வத³ந்தி, தம் புப்³ப³பா⁴க³வஸேன யுஜ்ஜேய்ய. அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே நானாகாரம் விபா⁴வேந்தோ பஜானந்தோ தத்த² யம் லத்³த⁴ம் நிமித்தம், தஸ்மிம் சித்தம் ட²பேந்தோ அனுக்கமேன ஸகம் சித்தம் நிப³ந்த⁴தி அப்பேதீதி.

கிலேஸாதி அவஸேஸகிலேஸா. ஸன்னிஸின்னாயேவாதி அலத்³த⁴னீவரணஸஹாயா ஓலீனாயேவ. உபசாரபூ⁴மியந்தி உபசாராவத்தா²யம். லக்க²ணதோதி விக்க²ம்ப⁴னாதி³ஸபா⁴வதோ வா அனிச்சாதி³ஸபா⁴வதோ வா. கோ³சரோதி பி⁴க்கா²சாரகா³மோ. யத்த² து³ல்லபா⁴ ஸப்பாயபி⁴க்கா², ஸோ அஸப்பாயோ, இதரோ ஸப்பாயோ. ப⁴ஸ்ஸந்தி த³ஸகதா²வத்து²னிஸ்ஸிதம் ப⁴ஸ்ஸம், தம் ஸப்பாயம், இதரமஸப்பாயம். ஸேஸேஸு ஆவாஸாதீ³ஸு யத்த² யத்த² அஸமாஹிதம் சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, தம் தம் ஸப்பாயம், இதரமஸப்பாயந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். யஸ்ஸ பன ஏவம் ஸத்தவித⁴ம் அஸப்பாயம் வஜ்ஜேத்வா ஸப்பாயமேவ ஸேவந்தஸ்ஸபி அப்பனா ந ஹோதி, தேன ஸம்பாதே³தப்³ப³ம் த³ஸவித⁴ம் அப்பனாகோஸல்லம் த³ஸ்ஸேந்தோ வத்து²விஸத³கிரியாதிஆதி³மாஹ. தத்த² வத்து²விஸத³கிரியா நாம கேஸனக²ச்சே²த³னாதீ³ஹி அஜ்ஜ²த்திகஸ்ஸ ஸரீரவத்து²ஸ்ஸ, சீவரஸேனாஸனாதி³தோ⁴வனபரிகம்மாதீ³ஹி பா³ஹிரவத்து²ஸ்ஸ ச விஸத³பா⁴வகரணம். ஏவஞ்ஹி ஞாணம்பி விஸத³கிச்சனிப்ப²த்திகரம் ஹோதி. இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா நாம ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் ஸமபா⁴வகரணம். நிமித்தகுஸலதா நாம பா⁴வனாய லத்³த⁴னிமித்தஸ்ஸ ரக்க²ணகோஸல்லம். யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் நிக்³க³ஹேதப்³ப³ந்திஆதீ³ஸு யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் அச்சாரத்³த⁴தாதீ³ஹி காரணேஹி உத்³த⁴ததாய நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம், ததா³ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ தயோ அபா⁴வேத்வா பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³னம் திண்ணம் பா⁴வனேன சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனா ஹோதி. யதா³ஸ்ஸ சித்தம் அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹி லீனதாய பக்³க³ஹேதப்³ப³ம், ததா³ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ தயோ அபா⁴வேத்வா த⁴ம்மவிசயாதீ³னம் திண்ணம் பா⁴வனேன சித்தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனம் ஹோதி. யதா³ஸ்ஸ பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாதீ³ஹி நிரஸ்ஸாத³ம் சித்தம் ஹோதி, ததா³ தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அட்ட²ஸம்வேக³வத்து²பச்சவேக்க²ணாதி³னா (அ. நி. அட்ட². 1.1.418) ஸம்பஹம்ஸனஸங்கா²தா ஸம்வேஜனா ஹோதி. யதா³ பனஸ்ஸ ஏவம் படிபஜ்ஜனதோ அலீனம் அனுத்³த⁴தம் அனிரஸ்ஸாத³ம் ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம் ஸமத²வீதி²படிபன்னஞ்ச சித்தம் ஹோதி, ததா³ தஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு அப்³யாபாரதாஸமாபஜ்ஜனேன அஜ்ஜு²பேக்க²னா ஹோதி.

தத³தி⁴முத்ததா நாம ஸமாதி⁴அதி⁴முத்ததா, ஸமாதி⁴னின்னபோணபப்³பா⁴ரதாதி அத்தோ². ஏத்தா²தி ஏதிஸ்ஸம் காயானுபஸ்ஸனாயம்.

பாரிஸுத்³தி⁴ம் பத்துகாமோதி ப²லம் அதி⁴க³ந்துகாமோ ஸமாபஜ்ஜிதுகாமோ ச. தத்த² ஸல்லக்க²ணாவிவட்டனாவஸேன பட²மம் மக்³கா³னந்தரப²லம் அதி⁴க³ந்துகாமோ. ததோ பரம் ஸல்லக்க²ணவஸேன ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜிதுகாமோபீதி ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. ஆவஜ்ஜனஸமாபஜ்ஜன…பே… வஸிப்பத்தந்தி ஏத்த² படிலத்³த⁴ஜா²னதோ வுட்டா²ய விதக்காதீ³ஸு ஜா²னங்கே³ஸு ஏகேகம் ஆவஜ்ஜயதோ ப⁴வங்க³ம் உபச்சி²ந்தி³த்வா உப்பன்னாவஜ்ஜனானந்தரம் விதக்காதீ³ஸு யதா²வஜ்ஜிதஜா²னங்கா³ரம்மணானி காமாவசரஜவனானி ப⁴வங்க³ந்தரிதானி யதா³ நிரந்தரம் பவத்தந்தி, அத²ஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனவஸீ ஸித்³தா⁴ ஹோதி. தம் பன ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜிதுகாமதானந்தரம் ஸீக⁴ம் ஸமாபஜ்ஜனஸமத்த²தா ஸமாபஜ்ஜனவஸீ நாம. அச்ச²ராமத்தம் வா த³ஸச்ச²ராமத்தம் வா க²ணம் ஜா²னம் ட²பேதும் ஸமத்த²தா அதி⁴ட்டா²னவஸீ நாம. ததே²வ லஹும் க²ணம் ஜா²னஸமங்கீ³ ஹுத்வா ஜா²னதோ ப⁴வங்கு³ப்பத்திவஸேன வுட்டா²தும் ஸமத்த²தா வுட்டா²னவஸீ நாம. ‘‘ஏத்தகமேவ க²ணம் ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி, ‘‘ஏத்தகமேவ க²ணம் ஜா²னஸமங்கீ³ ஹுத்வா ஜா²னதோ வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ச பவத்தபுப்³ப³பரிகம்மபே⁴தே³னேத்த² அதி⁴ட்டா²னவுட்டா²னவஸியோ பி⁴ன்னா, ந ஸரூபபே⁴தே³ன, யா ‘‘ஸமாபத்திகுஸலதா, வுட்டா²னகுஸலதா’’தி வுச்சந்தி. பச்சவேக்க²ணவஸீ பன ஆவஜ்ஜனவஸியா ஏவ வுத்தா. பச்சவேக்க²ணவீதி²யஞ்ஹி ஸீக⁴ம் ஆவஜ்ஜனுப்பத்தியா ஆவஜ்ஜனவஸீ தத³னந்தரானம் ஜவனானம் ஸமுப்பத்தியா பச்சவேக்க²ணவஸீதி ஆவஜ்ஜனவஸீஸித்³தி⁴யாவ பச்சவேக்க²ணவஸீ ஸித்³தா⁴ ஏவ ஹோதீதி வேதி³தப்³பா³. ஜா²னங்கா³னி பரிக்³க³ஹேத்வாதி ஜா²னசித்தஸம்பயுத்தானி ஜா²னங்கா³னி லக்க²ணாதி³வஸேன பரிக்³க³ஹேத்வா. தேஸஞ்ச நிஸ்ஸயந்தி தேஸம் வத்து²னிஸ்ஸயானம் பூ⁴தானம் நிஸ்ஸயம். இத³ஞ்ச கரஜகாயஸ்ஸ வத்து²த³ஸகஸ்ஸ பூ⁴தனிஸ்ஸயத்தா ஸுத்தந்தனயேன வுத்தம், ந பட்டா²னனயேன. ந ஹி கலாபந்தரக³தானி பூ⁴தானி கலாபந்தரக³தானம் பூ⁴தானம் நிஸ்ஸயபச்சயா ஹோந்தி, ஸுத்தந்தனயேன பன உபனிஸ்ஸயபச்சயோதி வேதி³தப்³பா³னி. பட்டா²னே ஹி அஸங்க³ஹிதா ஸப்³பே³ பச்சயா ஸுத்தந்திகனயேன உபனிஸ்ஸயபச்சயே ஸங்க³ய்ஹந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். தம்னிஸ்ஸிதரூபானீதி உபாதா³ரூபானி. யதா²பரிக்³க³ஹிதரூபவத்து²த்³வாராரம்மணம் வாதி ஏத்த² யதா²பரிக்³க³ஹிதகேஸாதி³ரூபாரம்மணம் ததோ புப்³பே³ வுத்தனயவத்தா²ரம்மணஞ்ச தன்னிஸ்ஸயகரஜகாயபஅக்³க³ஹமுகே²ன உபட்டி²தசக்கா²தி³த்³வாரஞ்ச ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மவிஞ்ஞாணம் வாதி யோஜேதப்³ப³ம். கம்மாரக³க்³க³ரீதி கம்மாரானம் அக்³கி³த⁴மனப⁴ஸ்தா. தஜ்ஜந்தி தத³னுரூபம். தஸ்ஸாதி நாமரூபஸ்ஸ. தம் தி³ஸ்வாதி அவிஜ்ஜாதண்ஹாதி³பச்சயம் தி³ஸ்வா. கங்க²ம் விதரதீதி அஹோஸிம் நு கோ² அஹம் அதீதமத்³தா⁴னந்திஆதி³னயப்பவத்தம் (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20) ஸோளஸவத்து²கம் விசிகிச்ச²ம் அதிக்கமதி. கலாபஸம்மஸனவஸேனாதி யம் கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.361; 3.86, 89; அ. நி. 4.181) பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு அதீதாதி³கோட்டா²ஸம் ஏகேககலாபதோ க³ஹேத்வா அனிச்சாதி³வஸேன ஸம்மஸனம் கலாபஸம்மஸனம், தஸ்ஸ வஸேன. புப்³ப³பா⁴கே³தி படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴பரியாபன்னாய உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய புப்³ப³பா⁴கே³. ஓபா⁴ஸாத³யோதி ஓபா⁴ஸோ ஞாணம் பீதி பஸ்ஸத்³தி⁴ ஸுக²ம் அதி⁴மோக்கோ² பக்³க³ஹோ உபேக்கா² உபட்டா²னம் நிகந்தி ச. தத்த² அதி⁴மோக்கோ²தி ஸத்³தா⁴. உபட்டா²னந்தி ஸதி. உபேக்கா²தி தத்ரமஜ்ஜ²த்ததா. ஏத்த² ச ஓபா⁴ஸாத³யோ நவ நிகந்திஸங்கா²ததண்ஹுபக்கிலேஸவத்து²தாய உபக்கிலேஸா வுத்தா, நிகந்தி பன உபக்கிலேஸதாய தப்³ப³த்து²தாய ச. நிப்³பி³ந்த³ந்தோ ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மாய நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய நிப்³பி³ந்த³ந்தோ. முஞ்சிதுகம்யதாபடிஸங்கா²னுபஸ்ஸனாஸங்கா²ருபேக்கா²னுலோமஞாணானம் சிண்ணபரியந்தே உப்பன்னகோ³த்ரபு⁴ஞாணானந்தரம் உப்பன்னேன மக்³க³ஞாணேன ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு விரஜ்ஜந்தோ விமுச்சந்தோ. ப²லக்க²ணே ஹி விமுத்தோ நாம வுச்சதி, மக்³க³க்க²ணே விமுச்சந்தோதி. ஏகூனவீஸதிபே⁴த³ஸ்ஸாதி சதுன்னம் மக்³க³வீதீ²னம் அனந்தரம் பச்சேகம் உப்பஜ்ஜந்தஸ்ஸ மக்³க³ப²லனிப்³பா³னபஹீனாவஸிட்ட²கிலேஸானம் பஞ்சன்னம் பச்சவேக்கி²தப்³பா³னம் வஸேன ஏகூனவீஸதிபே⁴த³ஸ்ஸ. அரஹதோ ஹி அவஸிட்ட²கிலேஸாபா⁴வேன ஏகூனவீஸதிதா. அஸ்ஸாதி ஆனாபானகம்மட்டா²னிகஸ்ஸ.

ஸப்பீதிகே த்³வே ஜா²னேதி பீதிஸஹக³தானி சதுக்கனயே த்³வே பட²மது³தியஜ்ஜா²னானி. தஸ்ஸாதி தேன யோகி³னா. ஸமாபத்திக்க²ணேதி ஸமாபன்னக்க²ணே. ஆரம்மணதோதி படிபா⁴கா³ரம்மணக்³க³ஹணமுகே²ன பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி, ஆரம்மணஸ்ஸ படிஸம்விதி³தத்தா. ஆரம்மணே ஹி விதி³தே தப்³பி³ஸயா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா ஸயம் அத்தனோ படிஸம்விதி³தா நாம ஹோதி ஸலக்க²ணதோ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணதோ ச பச்சா² க³ஹணே ஸந்தே³ஹாபா⁴வதோ. விபஸ்ஸனாக்க²ணேதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய விஸயதோ த³ஸ்ஸனக்க²ணே. ஏவம் பீதிம் அனிச்சாதி³வஸேன க³ஹணமேவ அஸம்மோஹதோ பீதிபடிஸம்வேத³னம் நாம.

தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸவஸேனாதி தீ³க⁴ஸ்ஸ அஸ்ஸாஸஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தஸ்ஸ வஸேன, பஜானதோ ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பம் பஜானதோதி ஜா²னபரியாபன்னம் அவிக்கே²பாபன்னம் நாம சித்தஸ்ஸேகக்³க³தம் தம்ஸம்பயுத்தாய பஞ்ஞாய பஜானதோ. யதே²வ ஹி ஆரம்மணமுகே²ன பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி, ஏவம் தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி படிஸம்விதி³தா ஏவ ஹோந்தீதி. ஸதி உபட்டி²தா ஹோதீதி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸவஸேன ஜா²னஸம்பயுத்தா ஸதி தஸ்ஸ ஆரம்மணே உபட்டி²தா ததா³ரம்மணஜ்ஜா²னேபி உபட்டி²தா நாம ஹோதீதி. தீ³க⁴ம் பஸ்ஸாஸவஸேனாதிஆதீ³ஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏவம் த³ஸ்ஸிதம் பீதிபடிஸம்வேத³னம் ஆரம்மணதோ அஸம்மோஹதோ ச விபா⁴க³தோ த³ஸ்ஸேதும் ஆவஜ்ஜதோதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆவஜ்ஜதோதி ஜா²னம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ. ஸா பீதீதி ஸா ஜா²னபரியாபன்னா பீதி. ஜானதோதி ஸமாபன்னக்க²ணே ஆரம்மணமுகே²ன ஜானதோ, தஸ்ஸ ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பஸ்ஸதோதி த³ஸ்ஸனபூ⁴தேன ஞாணேன ஜா²னதோ வுட்டா²ய பஸ்ஸந்தஸ்ஸ. பச்சவேக்க²தோதி ஜா²னம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ. சித்தம் அதி⁴ட்ட²ஹதோதி ‘‘ஏத்தகம் வேலம் ஜா²னஸமங்கீ³ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி ஜா²னசித்தம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸ. ஏவம் பஞ்சன்னம் வஸிபா⁴வானம் வஸேன ஜா²னஸ்ஸ பஜானனமுகே²ன ஆரம்மணதோ பீதியா படிஸம்வேத³னா த³ஸ்ஸிதா. அதி⁴முச்சதோதி ஸத்³த³ஹந்தஸ்ஸ, ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. வீரியம் பக்³க³ண்ஹதோதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அபி⁴ஞ்ஞேய்யந்தி விஸிட்டா²ய பஞ்ஞாய ஜானிதப்³ப³ம் சதுஸச்சம் விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மாய மக்³க³பஞ்ஞாய அபி⁴ஜானதோதிஆதி³ யோஜனா. ஏவம் பரிஞ்ஞேய்யந்திஆதீ³ஸுபி பரிஜானதோதிஆதி³னா யோஜனா வேதி³தப்³பா³. தத்த² பரிஞ்ஞேய்யந்தி து³க்க²ஸச்சம். அவஸேஸபதா³னீதி ஸுக²படிஸம்வேதீ³ சித்தஸங்கா²ரபடிஸம்வேதீ³தி பதா³னி.

வேத³னாத³யோதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸஞ்ஞா க³ஹிதா, தேனாஹ ‘‘த்³வே க²ந்தா⁴’’தி. விபஸ்ஸனாபூ⁴மித³ஸ்ஸனத்த²ந்தி காயிகஸுகா²தி³ஸீஸேன பகிண்ணகஸங்கா²ரத³ஸ்ஸனதோ வுத்தம் ஸமதே² காயிகஸுகா²பா⁴வதோ. ஸோதி பஸ்ஸம்ப⁴னபரியாயேன வுத்தோ நிரோதோ⁴. வுத்தனயேனாதி இமஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²னோ புப்³பே³ அபரிக்³க³ஹிதகாலேதிஆதி³னா (பாரா. அட்ட². 2.165) காயஸங்கா²ரே வுத்தனயேன. பீதிஸீஸேன வேத³னா வுத்தாதி பீதிஅபதே³ஸேன வேத³னா வுத்தா, ஸுக²க்³க³ஹணதோ வேத³னானுபஸ்ஸனாபஸங்க³தோதி அதி⁴ப்பாயோ. த்³வீஸு சித்தஸங்கா²ரபதே³ஸூதி ‘‘சித்தஸங்கா²ரபடிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ர’’ந்தி இமேஸு த்³வீஸு கோட்டா²ஸேஸு. ஸஞ்ஞாஸம்பயுத்தா வேத³னாதி வேத³னானுபஸ்ஸனாபா⁴வதோ வுத்தம். சித்தபடிஸம்வேதி³தா வேதி³தப்³பா³தி ஆரம்மணதோ அஸம்மோஹதோதிஆதி³னா வுத்தனயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். சித்தந்தி ஜா²னஸம்பயுத்தம் விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தஞ்ச சித்தம். ஆமோதே³தீதி ஸம்பயுத்தாய பீதியா ஜா²னவிஸயாய மோதே³தி. விபஸ்ஸனாக்க²ணேதிஆதி³னா வுத்தப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனக்க²ணே.

ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴கதா²வண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

167. யதி³பி அரியா நேவ அத்தனாவ அத்தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் வா ஜீவிதா வோரோபேந்தி, நாபி பரேஹி ஸமாத³பேந்தி, ததா²பி யதா²வுத்தேஹி தீஹி பகாரேஹி மதானம் புது²ஜ்ஜனானம் அந்தரே மிக³லண்டி³கேன மாரிதானம் அரியபுக்³க³லானம்பி அத்தி²தாய ‘‘அரியபுக்³க³லமிஸ்ஸகத்தா’’தி வுத்தம். அத² வா புது²ஜ்ஜனகாலே அத்தனாவ அத்தானம் கா⁴தேத்வா மரணஸமயே விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரியமக்³க³ம் படிலபி⁴த்வா மதானம்பி ஸப்³பா⁴வதோ ஏவம் வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம்.

பத³பா⁴ஜனீயவண்ணனா

172. ப்³யஞ்ஜனே ஆத³ரம் அகத்வாதி ஜானித்வா ஸஞ்ஜானித்வாதிஆதி³னா ப்³யஞ்ஜனானுரூபம் அவுத்தத்தா வுத்தம். பாணோதி ஜானந்தோதி இத³ம் மனுஸ்ஸோதி அஜானித்வாபி கேவலம் ஸத்தஸஞ்ஞாய ஏவ பாராஜிகபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். வத⁴கசேதனாவஸேன சேதேத்வாதி ‘‘இமம் மாரேமீ’’தி வத⁴கசேதனாய சிந்தேத்வா. பகப்பேத்வாதி ‘‘வதா⁴மி ந’’ந்தி ஏவம் சித்தேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா. அபி⁴விதரித்வாதி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா, தேனாஹ ‘‘நிராஸங்கசித்தம் பேஸேத்வா’’தி. ஸிகா²ப்பத்தோ அத்தோ²தி ஸஞ்சிச்சாதி புப்³ப³காலகிரியாவஸேன வுத்தஸ்ஸபி வீதிக்கமபூ⁴தஸ்ஸ அபரகாலகிரியாயுத்தத³ஸ்ஸனேன கோடிப்பத்தோ அத்தோ². ஜாதிஉண்ணா நாம தத³ஹுஜாதஏளகஸ்ஸ லோமம். ஏவம் வண்ணப்படிபா⁴க³ந்தி ஏவம் வண்ணஸண்டா²னம். ததோ வா உத்³த⁴ந்தி து³தியஸத்தாஹாதீ³ஸு அப்³பு³தா³தி³பா⁴வப்பத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பரிஹீனவேக³ஸ்ஸ ஸந்தானஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி ஸஹகாரீபச்சயோ ஹோதி, ந ஜனகோ. கம்மமேவ ஹி க²ணே க²ணே உப்பஜ்ஜமானானம் கம்மஜரூபானம் ஜனகபச்சயோ, தஞ்ச பவத்தியம் புப்³பே³ உப்பஜ்ஜித்வா டி²தம் அனுபஹதம் சதுஸந்ததிரூபம் ஸஹகாரீபச்சயம் லபி⁴த்வாவ காதும் ஸக்கோதி, ந அஞ்ஞதா², யேன கேனசி விரோதி⁴பச்சயேன நிருத்³த⁴சக்கா²தி³ப்பஸாதா³னம் புக்³க³லானம் விஜ்ஜமானம்பி கம்மம் சக்கா²தி³கம் ஜனேதும் ந ஸக்கோதீதி ஸித்³த⁴மேவ ஹோதி.

அதிபாதேந்தோதி அதிபாதேந்தோ வினாஸேந்தோ. வுத்தபகாரமேவாதி ஜீவிதிந்த்³ரியாதிபாதனவிதா⁴னம் வுத்தப்பகாரமேவ. ஸரஸேனேவ பதனஸபா⁴வஸ்ஸ ஸணிகம் பதிதும் அத³த்வா அதீவ பாதனம் ஸீக⁴பாதனம் அதிபாதோ, பாணஸ்ஸ அதிபாதோ பாணாதிபாதோ. ஆத²ப்³ப³ணிகாதி அத²ப்³ப³ணவேதி³னோ. அத²ப்³ப³ணந்தி அத²ப்³ப³ணவேத³விஹிதம். மந்தம் பயோஜேந்தீதி அலோணபோ⁴ஜனத³ப்³ப³ஸயனஸுஸானக³மனாதீ³ஹி பயோகே³ஹி மந்தம் பரிவத்தேந்தி, தேன யதி²ச்சி²தபாணவதா⁴தி³ப²லம் உபபஜ்ஜதி, தஸ்மா தம் காயவசீகம்மேஸு பவிட்ட²ம். ஈதிந்தி பீளம். உபத்³த³வந்தி ததோ அதி⁴கதரம் பீளம். பஜ்ஜரகந்தி விஸமஜ்ஜரம். ஸூசிகந்தி ஸூசீஹி விய விஜ்ஜ²மானம் ஸூலம். விஸூசிகந்தி ஸஸூலம் ஆமாதிஸாரம். பக்க²ந்தி³யந்தி ரத்தாதிஸாரம். விஜ்ஜம் பரிவத்தேத்வாதி க³ந்தா⁴ரவிஜ்ஜாதி³கம் அத்தனோ விஜ்ஜம் கதூபசாரம் மந்தபட²னக்கமேன பரிஜப்பித்வா. தேஹீதி தேஹி வத்தூ²ஹி. பயோஜனந்தி பவத்தனம். அஹோ வதாயந்தி அயம் தம் குச்சி²க³தம். க³ப்³ப⁴ந்தி இத³ம் குச்சி²க³தம் க³ப்³ப⁴ம். குலும்ப³ஸ்ஸாதி க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ, குலஸ்ஸேவ வா, குடும்ப³ஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி. பா⁴வனாமயித்³தி⁴யாதி அதி⁴ட்டா²னித்³தி⁴ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தம் தேஸம் இச்சா²மத்தந்தி ஸுத்தத்த²தோ ந ஸமேதீதி அதி⁴ப்பாயோ. அத²ப்³ப³ணித்³தி⁴வஸேனேவ ஹி ஸுத்தே ‘‘இத்³தி⁴மா சேதோவஸிப்பத்தோ’’தி வுத்தம், ந பா⁴வனாமயித்³தி⁴வஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

இதரதா²தி பரியேஸேய்யாதி பத³ஸ்ஸ க³வேஸனமத்தமேவ யதா²ருதவஸேன அத்தோ² ஸியா, ததா³ பரியிட்ட²மத்தேன பரியேஸித்வா ஸத்தா²தீ³னம் லத்³த⁴மத்தேனாதி அத்தோ². ஸஸந்தி ஹிம்ஸந்தி ஏதேனாதி ஸத்த²ந்தி வதோ⁴பகரணஸ்ஸ பாஸாணரஜ்ஜுஆதி³னோ ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி நாமந்தி ஆஹ லகு³ளாதிஆதி³. லகு³ளந்தி முக்³க³ரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸத்த²ஸங்க³ஹோதி மாதிகாயம் ஸத்த²ஹாரகந்தி ஏத்த² வுத்தஸத்த²ஸங்க³ஹோ. பரதோ வுத்தனயத்தாதி பரதோ நிக³மனவஸேன வுத்தஸ்ஸ து³தியபத³ஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே வுத்தனயத்தா. சித்தஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²தீ³பனத்த²ம் வுத்தோதி சித்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ விசித்தாதி³அனேகத்த²விஸயத்தா இதரேஹி நிவத்தேத்வா விஞ்ஞாணத்த²ம் நியமேதும் வுத்தோ.

174. கம்முனா ப³ஜ்ஜ²தீதி பாணாதிபாதகம்முனா ப³ஜ்ஜ²தி, தம் கம்மமஸ்ஸ ஸித்³த⁴ந்தி அத்தோ². உப⁴யதா²பீதி உத்³தி³ஸகானுத்³தி³ஸகவஸேன. பச்சா² வா தேன ரோகே³னாதி ஏதேன அனாக³தம்பி ஜீவிதிந்த்³ரியம் ஆரப்³ப⁴ பாணாதிபாதஸ்ஸ பவத்திம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவஞ்ச ‘‘யதா³ ஸக்கோதி, ததா³ தம் ஜீவிதா வோரோபேஹீ’’தி ஆணத்தியா சிரேன ஸமித்³தி⁴யம்பி ஆணத்திக்க²ணேயேவ பாணாதிபாதோ. ஓபாதக²ணனாதி³தா²வரபயோகே³ஸு பயோக³கரணதோ பச்சா² க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸாபி ஸத்தஸ்ஸ மரணே பாணாதிபாதோ ச அனாக³தாரம்மணோ உபபன்னோ ஹோதி. யம் பன ஸிக்கா²பத³விப⁴ங்கே³ ‘‘பஞ்ச ஸிக்கா²பதா³னி பச்சுப்பன்னாரம்மணாயேவா’’தி வுத்தம், தம் பாணாதிபாதாதி³தோ விரதிம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பாணாதிபாதாதி³ந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். அஞ்ஞசித்தேனாதி அமாரேதுகாமதாசித்தேன. து³தியப்பஹாரேன மரதீதி பட²மப்பஹாரம் வினா து³தியேனேவ மரதீதி அத்தோ². பட²மப்பஹாரேனேவாதி பட²மப்பஹாரஸமுட்டா²பகசேதனாக்க²ணேயேவாதி அத்தோ². கிஞ்சாபி பட²மப்பஹாரோ ஸயமேவ ந ஸக்கோதி மாரேதும், து³தியம் பன லபி⁴த்வா ஸக்கோந்தோ ஜீவிதவினாஸஹேது ஹோதி, தஸ்மா பட²மப்பஹாரம் வினா மரணஸ்ஸ அஸித்³த⁴த்தா ‘‘பயோகோ³ தேன ச மரண’’ந்தி இமினா ஸம்ஸந்த³னதோ பட²மப்பஹாரேனேவ கம்மப³த்³தோ⁴ யுத்தோ, ந து³தியேன தஸ்ஸ அஞ்ஞசித்தேன தி³ன்னத்தா. யதா² சேத்த², ஏவம் அஞ்ஞேன புக்³க³லேன து³தியப்பஹாரதா³னாதீ³ஸு விய. யதி³ பன து³தியப்பஹாரதா³யகஸ்ஸாபி புக்³க³லஸ்ஸ வத⁴கசேதனா அத்தி², தஸ்ஸாபி அத்தனோ பயோகே³னாபி மதத்தா பயோக³க்க²ணே பாணாதிபாதோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

கம்மாபத்திப்³யத்திபா⁴வத்த²ந்தி ஆனந்தரியாதி³கம்மவிபா⁴க³ஸ்ஸ பாராஜிகாதி³ஆபத்திவிபா⁴க³ஸ்ஸ ச பாகடபா⁴வத்த²ம். ‘‘ஏளகம் மாரேமீ’’தி விபரீதக்³க³ஹணேபி ‘‘இம’’ந்தி யதா²னிபன்னஸ்ஸேவ பரமத்த²தோ க³ஹிதத்தா யதா²வத்து²கம் கம்மப³த்³தோ⁴ ஹோதியேவாதி ஆஹ இமம் வத்து²ந்திஆதி³. கா⁴தகோ ச ஹோதீதி பாணாதிபாதகம்மேன ப³த்³தோ⁴தி அத்தோ². மாதாதி³கு³ணமஹந்தே ஆரப்³ப⁴ பவத்தவத⁴கசேதனாய மஹாஸாவஜ்ஜதாய வுத்தம் ‘‘இத⁴ பன சேதனா தா³ருணா ஹோதீ’’தி.

லோஹிதகந்தி லோஹிதமக்கி²தம். கம்மம் கரோந்தேதி யுத்³த⁴கம்மம் கரோந்தே. யதா²தி⁴ப்பாயம் க³தேதி யோத⁴ம் விஜ்ஜி²த்வா பிதரி வித்³தே⁴, யோத⁴ம் பன அவிஜ்ஜி²த்வா கேவலம் பிதரி வித்³தே⁴பி விஸங்கேதோ நத்தி²யேவ பிதரிபி வத⁴கசித்தஸ்ஸ அத்தி²தாய, கேவலம் யோதே⁴ வித்³தே⁴பி ஏஸேவ நயோ. ஆனந்தரியம் பன நத்தீ²தி பிதுவிஸயம் பாணாதிபாதகம்மம் நத்தீ²தி அத்தோ².

ஏவம் விஜ்ஜா²தி ஏவம் பாதே³ஹி பூ⁴மியம் ட²த்வா ஏவம் த⁴னும் க³ஹேத்வா ஆகட்³டி⁴த்வாதிஆதி³னா விஜ்ஜ²னப்பகாரஸிக்கா²பனமுகே²ன ஆணாபேதீதி அத்தோ². ஏவம் பஹராதி த³ள்ஹம் அஸிம் க³ஹேத்வா ஏவம் பஹர. ஏவம் கா⁴தேஹீதி ஏவம் கம்மகாரணம் கத்வா மாரேஹி. தத்தகா உபி⁴ன்னம் பாணாதிபாதாதி அனுத்³தி³ஸித்வா யேஸம் கேஸஞ்சி மாரணத்தா²ய உபோ⁴ஹி பயோக³ஸ்ஸ கதத்தா வுத்தம். ஸசே ஹி ஆணாபகோ ‘‘ஏவம் வித்³தே⁴ அஸுகோ ஏவம் மரதீ’’தி ஸஞ்ஞாய ‘‘ஏவம் விஜ்ஜா²’’தி ஆணாபேதி, நியமிதஸ்ஸேவ மரணே ஆணாபகஸ்ஸ கம்மப³த்³தோ⁴தி வத³ந்தி. ஸசே ஆணத்தோ ‘‘அஸுக’’ந்தி நியமேத்வா உத்³தி³ஸ்ஸ ஸரம் கி²பதி, ஆணாபகோ அனியமேத்வா ஆணாபேதி, ஆணாபகஸ்ஸ யேஸம் கேஸஞ்சி மரணேபி கம்மப³த்³தோ⁴, ஆணத்தஸ்ஸ பன நியமிதமரணேயேவாதி வேதி³தப்³ப³ம். மஜ்ஜே²தி ஹத்தி²னோ பிட்டி²னோ மஜ்ஜே². ஏதேனாதி அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஆணாபேதீதிஆதி³பாளிவசனேன. தத்தா²தி ஆணத்திகபயோகே³.

கிஞ்சாபி கிரியாவிஸேஸோ அட்ட²கதா²ஸு அனாக³தோ, பாளியம் பன ‘‘ஏவம் விஜ்ஜ², ஏவம் பஹர, ஏவம் கா⁴தேஹீ’’தி (பாரா. 174) கிரியாவிஸேஸஸ்ஸ பராமட்ட²த்தா ஆசரியபரம்பரா ஆக³தம் கிரியாவிஸேஸம்பி பாளிஸம்ஸந்த³னதோ க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ அபரோ நயோதிஆதி³மாஹ. விஜ்ஜ²னந்தி உஸுஸத்திஆதீ³ஹி விஜ்ஜ²னம். சே²த³னந்தி அஸிஆதீ³ஹி ஹத்த²பாதா³தி³ச்சே²த³னம். பே⁴த³னந்தி முக்³க³ராதீ³ஹி ஸீஸாதி³பே⁴த³னம் த்³விதா⁴கரணம். ஸங்க²முண்ட³கந்தி ஸீஸகடாஹே சம்மம் ஸஹ கேஸேஹி உப்பாடேத்வா தூ²லஸக்க²ராஹி ஸீஸகடாஹம் க⁴ம்ஸித்வா ஸங்க²வண்ணகரணவஸேன ஸங்க²முண்ட³கம்மகரணம். ஏவமாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பி³ளங்க³தா²லிகாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. உரே பஹரித்வா பிட்டி²யம் பஹரித்வா கீ³வாயம் பஹரித்வாதிஆதி³னா ஸரீராவயவப்பதே³ஸேஸு பஹரணவிஜ்ஜ²னாதி³னியமோபி கிரியாவிஸேஸேயேவ ஸங்க³ய்ஹதி அட்ட²கதா²ஸு ஸங்க²முண்ட³காதி³ஸரீரப்பதே³ஸவிஸயாயபி கா⁴தனாய தத்த² பவேஸிதத்தா, யம் பன ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. பாராஜிககண்ட³ 2.174 பயோக³கதா²வண்ணனா) புரதோ பஹரித்வா மாரேஹீதிஆதி³கஸ்ஸ அட்ட²கதா²பாட²ஸ்ஸ ‘‘புரிமபஸ்ஸாதீ³னம்பி வத்து²ஸபா⁴க³தோ வத்து²க்³க³ஹணேனேவ க³ஹணந்தி ஆஹ புரதோ பஹரித்வாதிஆதீ³’’தி ஏவமதி⁴ப்பாயகத²னம், தம் ஸங்க²முண்ட³காதி³கஸ்ஸ ஸரீரப்பதே³ஸே கம்மகாரணாகரணஸ்ஸ அட்ட²கதா²ய கிரியாவிஸேஸவிஸயே வுத்தத்தா ந யுஜ்ஜதி. யதா²ணத்தம் முஞ்சித்வா புக்³க³லந்தரமாரணமேவ ஹி வத்து²விஸம்வாதோ³, ந பஹரிதும் ஆணத்தம் ஸரீரப்பதே³ஸவிஸம்வாத³னம், தேனாஹ ‘‘வத்து²ம் விஸம் வாதே³த்வா…பே… ததோ அஞ்ஞம் மாரேதி. புரதோ பஹரித்வா மாரேஹீதி வா…பே… நத்தி² கம்மப³த்³தோ⁴’’தி, இத³ம் பன யதா²ணத்தவத்து²ஸ்மிம்பி கிரியாவிஸேஸவிஸங்கேதேன கம்மப³த்³தா⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தந்தி பஞ்ஞாயதி. தேன ‘‘வத்து²ம் அவிஸம்வாதே³த்வா மாரேந்தீ’’தி ஏத்தகமேவ அவத்வா ‘‘யதா²ணத்தியா’’தி கிரியாவிஸேஸனியமோபி த³ஸ்ஸிதோ, இதரதா² யதா²ணத்தியாதி வசனஸ்ஸ நிரத்த²கதாபத்திதோ. வத்து²னித்³தே³ஸே ச ‘‘வத்தூ²தி மாரேதப்³போ³ ஸத்தோ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.174) ஏத்தகமேவ வுத்தம், ந பன ‘‘யதா²ணத்தஸ்ஸ பஹரிதப்³ப³ஸரீரப்பதே³ஸோபீ’’தி வுத்தம். தஸ்மா புரதோ பஹரணாதி³பி கிரியாவிஸேஸே ஏவ ஸங்க³ய்ஹதீதி அம்ஹாகம் க²ந்தி, வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். வத்து²விஸேஸேனாதி மாதுஆதி³மதஸத்தவிஸேஸேன. கம்மவிஸேஸோதி ஆனந்தரியாதி³கம்மவிஸேஸோ. ஆபத்திவிஸேஸோதி பாராஜிகாதி³ஆபத்திவிஸேஸோ.

யதா³ கதா³சி புப்³ப³ண்ஹேதி ஆணத்ததி³வஸதோ அஞ்ஞஸ்ஸபி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி தி³வஸஸ்ஸ புப்³ப³ண்ஹே. ஏதம் கா³மே டி²தந்தி கா³மோ புக்³க³லனியமனத்த²ம் வுத்தோ, ந ஓகாஸனியமனத்த²ம், தஸ்மா ‘‘யத்த² கத்த²சி மாரேதி, நத்தி² விஸங்கேதோ’’தி வுத்தம், ஏதேன காலோகாஸஆவுத⁴இஅயாபத²கிரியாவிஸேஸானம் நியமிச்சா²ய அஸதி யேன கேனசி பகாரேன மரணமேவ இச்ச²ந்தஸ்ஸ ஆணாபகஸ்ஸ முகா²ருள்ஹவஸேன வுத்தஸ்ஸ தே³ஸகாலாதி³னியமஸ்ஸ விஸங்கேதேபி கம்மப³த்³தோ⁴யேவாதி ஞாபிதம் ஹோதி. யோ பன சித்தேன யத்த² கத்த²சி யதா³ கதா³சி யேன கேனசி பகாரேன மரணமேவ இச்ச²ந்தோபி காலாதி³விஸங்கேதேன அகுஸலதோ சோத³னதோ வா முச்சிதுகாமோ லேஸேன காலாதி³னியமம் கரோதி, தஸ்ஸ மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹபாராஜிகதோ பரியாயேன அமுச்சனதோ காலாதி³விஸங்கேதேபி கம்மப³த்³தோ⁴வாதி க³ஹேத்வா விசாரணதோ க³ஹேதப்³ப³ம், கேசி பனேதம் ந இச்ச²ந்தி, வீமம்ஸிதப்³ப³ம். துண்டே³னாதி அக்³க³கோடியா. த²ருனாதி க²க்³க³முட்டி²னா. ஏதம் க³ச்ச²ந்தந்தி க³மனேன புக்³க³லோவ நியமிதோ, ந இரியாபதோ², தேனாஹ ‘‘நத்தி² விஸங்கேத’’ந்தி.

‘‘தீ³க⁴ம் மாரேஹீ’’தி வுத்தேபி தீ³க⁴ஸண்டா²னானம் ப³ஹுபா⁴வதோ ‘‘இத்த²ன்னாமம் ஏவரூபஞ்ச தீ³க⁴’’ந்தி அஞ்ஞேஸம் அஸாதா⁴ரணலக்க²ணேன அனித்³தி³ட்ட²த்தா ‘‘அனியமேத்வா ஆணாபேதீ’’தி வுத்தம், தேனேவாஹ ‘‘யம் கிஞ்சி தாதி³ஸம் மாரேமீ’’தி. ஏத்த² ச சித்தேன ப³ஹூஸு தீ³க⁴ஸண்டா²னேஸு ஏகம் நியமேத்வா வுத்தேபி வாசாய அனியமிதத்தா அஞ்ஞஸ்மிம் தாதி³ஸே மாரிதே நத்தி² விஸங்கேதோதி வத³ந்தி. அத்தானம் முஞ்சித்வா பரபாணிம்ஹி பாணஸஞ்ஞிதாலக்க²ணஸ்ஸ அங்க³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ நேவத்தி² பாணாதிபாதோதி ஆஹ ‘‘ஆணாபகோ முச்சதீ’’தி. அத்தானம் உத்³தி³ஸ்ஸ ‘‘அஸுகட்டா²னே நிஸின்ன’’ந்தி ஓகாஸனியமே தஸ்மிம் பதே³ஸே நிஸின்னஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஜீவிதிந்த்³ரியம் ஆரப்³ப⁴ வத⁴கசித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி வுத்தம் ‘‘நேவ வத⁴கோ முச்சதி ந ஆணாபகோ’’தி. ஓகாஸஞ்ஹி நியமேத்வா நித்³தி³ஸந்தோ தஸ்மிம் ஓகாஸே நிஸின்னம் மாரேதுகாமோ ஹோதி, ஸயம் பன ததா³ தத்த² நத்தி², தஸ்மா ஓகாஸேன ஸஹ தத்த² நிஸின்னஸ்ஸேவ ஜீவிதிந்த்³ரியம் ஆரம்மணம் ஹோதி, ந அத்தனோதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஸசே பன ஸயம் தத்தே²வ நிஸீதி³த்வா அத்தனோ நிஸின்னட்டா²னமேவ நியமேத்வா ‘‘மாரேஹீ’’தி வுத்தேபி அஞ்ஞோ தத்த² நிஸின்னோ மாரியதி, தஸ்ஸாபி அத்தனோபி ஜீவிதம் ஆரப்³ப⁴ வத⁴கசேதனா பவத்ததி, பரஸ்மிம் தத்த² மாரிதே ஆணாபகஸ்ஸ கம்மப³த்³தோ⁴தி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏவரூபே டா²னே சித்தப்பவத்தினியமோ பு³த்³த⁴விஸயோ, ந அஞ்ஞேஸம் விஸயோதி ஆஹ ‘‘தஸ்மா ஏத்த² ந அனாத³ரியம் காதப்³ப³’’ந்தி.

ஏவம் ஆணாபேந்தஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ தாவ து³க்கடந்தி ஸசே ஆணத்திகோ யதா²தி⁴ப்பாயம் ந க³ச்ச²தி, ஆசரியஸ்ஸ ஆணத்திக்க²ணே து³க்கடம். ஸசே பன ஸோ யதா²தி⁴ப்பாயம் க³ச்ச²தி, யம் பரதோ து²ல்லச்சயம் வுத்தம், ஆணத்திக்க²ணே ததே³வ ஹோதி. அத² ஸோ அவஸ்ஸம் கா⁴தேதி, யம் பரதோ ‘‘ஆபத்தி ஸப்³பே³ஸம் பாராஜிகஸ்ஸா’’தி (பாரா. 174) வுத்தம், ததோ இமஸ்ஸ ஆணத்திக்க²ணேயேவ பாராஜிகம் ஹோதி, ந து³க்கடது²ல்லச்சயானீதி க³ஹேதப்³ப³ம். தேஸம்பி து³க்கடந்தி பு³த்³த⁴ரக்கி²தாதீ³னம்பி ஆரோசனபச்சயா து³க்கடம், இத³ஞ்ச யதா²ணத்திவஸேன ஸங்க⁴ரக்கி²தஸ்ஸ ஜீவிதா வோரோபனே அஸதி யுஜ்ஜதி, வோரோபனே ஸதி தேஸம்பி ஆரோசனக்க²ணேயேவ பாராஜிகம். படிக்³க³ஹிதமத்தேதி இத³ம் அவஸ்ஸம் படிக்³க³ஹணஸபா⁴வதீ³பனத்த²ம் வுத்தம், ந படிக்³க³ஹிதக்க²ணேயேவ து²ல்லச்சயந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸசே ஹி ஸோ அவஸ்ஸம் படிக்³க³ஹேஸ்ஸதி, கம்மம் பன ந நிப்பா²தே³ஸ்ஸதி, ததா³ ஆசரியஸ்ஸ ஆணத்திக்க²ணேயேவ து²ல்லச்சயம் ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

மூலட்ட²ஸ்ஸேவ து³க்கடந்தி இத³ம் மஹாஅட்ட²கதா²யம் ஆக³தனயத³ஸ்ஸனமத்தம், ந பனேதம் அத்தனா அதி⁴ப்பேதம், தேனாஹ ஏவம் ஸந்தேதிஆதி³, ஏவம் மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேன அத்தே² ஸதீதி அத்தோ². படிக்³க³ஹணே ஆபத்தியேவ ந ஸியாதி வத⁴கஸ்ஸ ‘‘ஸாது⁴ ஸுட்டூ²’’தி மரணபடிக்³க³ஹணே து³க்கடாபத்தி நேவ ஸியா, ஏவம் அனோளாரிகவிஸயேபி தாவ து³க்கடம், கிமங்க³ம் பன மரணபடிக்³க³ஹணேதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸஞ்சரித்தபடிக்³க³ஹணாதி³ நித³ஸ்ஸிதம். ‘‘அஹோ வத இத்த²ன்னாமோ ஹதோ அஸ்ஸா’’தி ஏவம் மரணாபி⁴னந்த³னத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸஞ்சரித்தபடிக்³க³ஹணாதி³பி⁴னந்த³னே து³க்கடே ஸதி பகே³வ ‘‘அஹம் தம் மாரேஸ்ஸாமீ’’தி மரணபடிக்³க³ஹணேதி அதி⁴ப்பாயோ. படிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸேவேதம் து³க்கடந்தி அவதா⁴ரணேன ஸங்க⁴ரக்கி²தஸ்ஸ படிக்³க³ஹணபச்சயா மூலட்ட²ஸ்ஸ நத்தே²வ ஆபத்தீதி த³ஸ்ஸேதி, விஸங்கேதத்தா பட²மம் ஆணத்தது³க்கடமேவஸ்ஸ ஹோதி. கேசி பன ‘‘மூலட்ட²ஸ்ஸாபி து³க்கடமேவா’’தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம் ஏகேன பயோகே³ன த்³வின்னம் து³க்கடானம் அஸம்ப⁴வா. புரிமனயேதி ஸமனந்தராதீதே அவிஸக்கியதூ³தனித்³தே³ஸே. ஏதந்தி து³க்கடம். ஓகாஸாபா⁴வேனாதி மூலட்ட²ஸ்ஸ து²ல்லச்சயஸ்ஸ வுச்சமானத்தா படிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ந வுத்தம் ஓகாஸாபா⁴வேன, ந பன ஆபத்திஅபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

175. ஸயம் ஸங்க⁴த்தே²ரத்தா ‘‘உபட்டா²னகாலே’’தி வுத்தம். வாசாய வாசாய து³க்கடந்தி ‘‘யோ கோசி மம வசனம் ஸுத்வா இமம் மாரேதூ’’தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன அவத்வா கேவலம் மரணாபி⁴னந்த³னவஸேனேவ வுத்தத்தா சோராபி நாம தம் ந ஹனந்தீதிஆதி³வாசாயபி து³க்கடமேவ வுத்தம். த்³வின்னம் உத்³தி³ஸ்ஸாதி த்³வே உத்³தி³ஸ்ஸ, த்³வின்னம் வா மரணம் உத்³தி³ஸ்ஸ. உபோ⁴ உத்³தி³ஸ்ஸ மரணம் ஸம்வண்ணேந்தஸ்ஸ பயோக³ஸமுட்டா²பிகாய சேதனாய ஏகத்தேபி ‘‘த்³வே பாணாதிபாதா’’தி வத்தப்³ப³தாஸங்கா²தம் ப³லவபா⁴வம் ஆபஜ்ஜித்வா படிஸந்தி⁴பவத்தீஸு மஹாவிபாகத்தா ‘‘அகுஸலராஸீ’’தி வுத்தம், ப³ஹூ உத்³தி³ஸ்ஸ மரணஸம்வண்ணனேபி ஏஸேவ நயோ. தத்தகா பாணாதிபாதாதி யத்தகா ஸம்வண்ணனம் ஸுத்வா மரிஸ்ஸந்தி, தத்தகானம்பி வத்தமானம் அனாக³தஞ்ச ஜீவிதிந்த்³ரியம் ஸப்³ப³ம் ஆலம்பி³த்வாவ சேதனாய பவத்தனதோ தத்தகா பாணாதிபாதா ஹோந்தி, தத்தகாஹி சேதனாஹி தா³தப்³ப³ம் பவத்திவிபாகம் ஏகாவ ஸா சேதனா தா³தும் ஸக்கோதீதி அத்தோ², படிஸந்தி⁴விபாகம் பன ஸயஞ்ச புப்³பா³பரசேதனா ச ஏகேகமேவ தா³தும் ஸக்கோதீதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

176. யேஸம் ஹத்த²தோதி யேஸம் ஞாதகபவாரிதாதீ³னம் ஹத்த²தோ, இத³ஞ்ச பி⁴க்கு²னோ ரூபியமூலஸ்ஸ அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அத்தனோவ த⁴னஞ்சே, ஸயமேவ மூலம் க³ஹேத்வா முஞ்சதி, மூலம் பன அக்³க³ஹேத்வாபி போத்த²கஸ்ஸ போத்த²கஸாமினோ ஸந்தகத்தாபாத³னமேவேத்த² பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். லேகா²த³ஸ்ஸனகோதூஹலகாதி ஸுந்த³ரக்க²ரம் தி³ஸ்வா வா ‘‘கீதி³ஸம் நு கோ² போத்த²க’’ந்தி வா ஓலோகேதுகாமா.

பாணாதிபாதஸ்ஸ பயோக³த்தாதி ஸரீரதோ பாணவியோஜனஸ்ஸ நிட்டா²பகபயோக³த்தா. ஓபாதக²ணனத்த²ம் பன குதா³லாதி³அத்தா²ய அயோபீ³ஜஸமுட்டா²பனத்த²ம் அகப்பியபத²விம் வா குதா³லத³ண்டா³தீ³னம் அத்தா²ய பூ⁴தகா³மம் விகோபேந்தஸ்ஸ பாசித்தியமேவ. பாணாதிபாதபயோக³த்தாபா⁴வா அதி³ன்னாதா³னபுப்³ப³பயஓகே³ விய து³தியபரியேஸனாதீ³ஸுபி ஏத்த² து³க்கடட்டா²னே து³க்கடம், முஸாவாதா³தி³பாசித்தியட்டா²னே பாசித்தியமேவாதி க³ஹேதப்³ப³ம். பமாணேதி அத்தனா ஸல்லக்கி²தே பமாணே. தச்சே²த்வாதி உன்னதப்பதே³ஸம் தச்சே²த்வா. பம்ஸுபச்சி²ந்தி ஸப்³ப³ந்திமம் பம்ஸுபச்சி²ம். ஏத்தகம் அலந்தி நிட்டா²பேதுகாமதாய ஸப்³ப³ந்திமபயஓக³ஸாதி⁴கா சேதனா ஸன்னிட்டா²பகசேதனா, மஹாஅட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏகஸ்மிம் தி³வஸே அவூபஸந்தேனேவ பயோகே³ன க²ணித்வா நிட்டா²பேந்தம் ஸந்தா⁴ய ஸப்³ப³ந்திமா ஸன்னிட்டா²பகசேதனா வுத்தா, இதராஸு பன அட்ட²கதா²ஸு ‘‘இமஸ்மிம் பதித்வா மரந்தூ’’தி அதி⁴ப்பாயேன ஏகஸ்மிம் தி³வஸே கிஞ்சி க²ணித்வா அபரஸ்மிம்பி தி³வஸே ததோ கிஞ்சி கிஞ்சி க²ணித்வா நிட்டா²பேந்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஏவம் அட்ட²கதா²னம் அஞ்ஞமஞ்ஞவிரோதோ⁴ ஞாதப்³போ³. அத்தனோ த⁴ம்மதாயாதி அஜானித்வா, பக்க²லித்வா வா. அரஹந்தாபி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீதி அஞ்ஞேஹி பாதியமானானம் அமரிதுகாமானம்பி அரஹந்தானம் மரணம் ஸம்ப⁴வதீதி வுத்தம். புரிமனயேதி ‘‘மரிதுகாமா இத⁴ மரிஸ்ஸந்தீ’’தி வுத்தனயே. விஸங்கேதோதி மரிதுகாமானம் மாரேதுகாமானஞ்ச உத்³தி³ஸ்ஸ க²தத்தா அமரிதுகாமானம் மரணே கம்மப³த்³தோ⁴ நத்தீ²தி அத்தோ².

தத்த² பதிதம் ப³ஹி நீஹரித்வாதி இத³ம் தத்த² பதனபச்சயா மரணஸ்ஸ பவத்தத்தா வுத்தம். ஆவாடே பதித்வா தோ²கம் சிராயித்வா க³ச்ச²ந்தம் க³ஹேத்வா மாரிதே தத்த² பதிதரோகே³ன பீளிதஸ்ஸ க³ச்ச²தோ பக்க²லித்வா பாஸாணாதீ³ஸு பதனேனாபி மரணேபி ஓபாதக²ணகோ ந முச்சதீதி வேதி³தப்³ப³ம். அமரிதுகாமா வாதி அதி⁴ப்பாயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ஓபபாதிகே உத்தரிதும் அஸக்குணித்வா மதேபி பாராஜிகம் வுத்தம். ‘‘நிப்³ப³த்தித்வா’’தி வுத்தத்தா பதனம் ந தி³ஸ்ஸதீதி சே? தத்த²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தியேவ பதனந்தி நத்தி² விரோதோ⁴. யஸ்மா மாதுயா பதித்வா பரிவத்திதலிங்கா³ய மதாய ஸோ மாதுகா⁴தகோ ஹோதி, ந கேவலம் மனுஸ்ஸபுரிஸகா⁴தகோ, தஸ்மா பதிதஸ்ஸேவ வஸேன ஆபத்தீதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘பதனரூபம் பமாண’’ந்தி வுத்தம், இத³ம் பன அகாரணம் ‘‘லிங்கே³ பரிவத்தேபி ஏகஸந்தானத்தஸ்ஸ அவிக³தத்தா. மனுஸ்ஸபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா அபி பரிவத்தலிங்க³ம் ஜீவிதா வோரோபேந்தஸ்ஸ கம்மம் ஆனந்தரிய’’ந்தி ஹி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். யேன பன ஸபா⁴வேன ஸத்தா ஜாயந்தி, தேனேவ மரந்தி, ஸோவ தேஸம் ரூபந்தரக்³க³ஹணேபி ஸபா⁴வோதி ‘‘மரணரூபமேவ பமாணம், தஸ்மா பாசித்திய’’ந்தி வுத்தோ. பச்சி²மோ வாதோ³ பமாணம், ஏவம் ஸந்தே பாளியம் ‘‘யக்கோ² வா பேதோ வா திரச்சா²னக³தமனுஸ்ஸவிக்³க³ஹோ வா தஸ்மிம் பததி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. பதிதே து³க்கா² வேத³னா உப்பஜ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. மரதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி கஸ்மா வுத்தந்தி சே? நாயம் தோ³ஸோ. ‘‘யக்கோ² வா பேதோ வா’’தி ஹி பட²மம் ஸகரூபம் த³ஸ்ஸேத்வா ரூபந்தரம் க³ஹேத்வாபி டி²தேயேவ யக்க²பேதே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘திரச்சா²னக³தமனுஸ்ஸவிக்³க³ஹோ வா’’தி வுத்தம். தஸ்மா திரச்சா²னக³தவிக்³க³ஹோ மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹோ வா யக்கோ² வா பேதோ வாதி ஏவமேத்த² யோஜனா காதப்³பா³. கேசி பன ‘‘மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹேன டி²ததிரச்சா²னக³தானம் ஆவேணிகம் கத்வா து²ல்லச்சயம் வுத்தம் விய தி³ஸ்ஸதீ’’தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம் திரச்சா²னோ வா மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹோதி வத்தப்³ப³தோ, அட்ட²கதா²ஸு ச இமஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ அவுத்தத்தா. யக்க²பேதரூபேன மதேபி ஏஸேவ நயோதி இமினா மரணரூபஸ்ஸேவ பமாணத்தா து²ல்லச்சயம் அதிதி³ஸதி.

முதா⁴தி அமூலேன. ஸோ நித்³தோ³ஸோதி தேன தத்த² கதபயோக³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ, யதி³ பன ஸோபி தத்த² கிஞ்சி கரோதி, ந முச்சதி ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவம் பதிதாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஏவந்தி ஏவம் மயா கதேதி அத்தோ². ந நஸ்ஸிஸ்ஸந்தீதி அத³ஸ்ஸனம் ந க³மிஸ்ஸந்தி, ந பலாயிஸ்ஸந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸுஉத்³த⁴ரா வா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி இத³ம் க³ம்பீ⁴ரஸ்ஸ ஓபாதஸ்ஸ பூரணே பயோஜனத³ஸ்ஸனம். உத்தானே கதே ஓபாதே ஸீக⁴ம் அம்ஹேஹி க³ஹேத்வா மாரேதும் ஸுஉத்³த⁴ரா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. விப்படிஸாரே உப்பன்னேதி மூலட்ட²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யதி³ பன பச்சி²மோபி லபி⁴த்வா தத்த² வுத்தப்பகாரம் கிஞ்சி கத்வா புன விப்படிஸாரே உப்பன்னே ஏவம் கரோதி, தஸ்ஸாபி ஏஸேவ நயோ. ஜாதபத²வீ ஜாதாதி ஈதி³ஸே புன அஞ்ஞேன ஓபாதே க²தே ததா³ முச்சதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ஜாதபத²வீஸதி³ஸம் கத்வா புன ஸுட்டு² கோட்டேத்வா த³ள்ஹதரம் பூரிதேபி முச்சதியேவாதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

த²த்³த⁴தரந்தி தி²ரகரணத்த²ம் அபராபராய பாஸயட்டி²யா ஸத்³தி⁴ம் ப³ந்தி⁴த்வா வா தமேவ வா ஸிதி²லபூ⁴தபாஸம் த²த்³த⁴தரம் ப³ந்தி⁴த்வா ட²பேதி. கா²ணுகந்தி பாஸயட்டி²ப³ந்த⁴னகா²ணுகம். தத்த²ஜாதகயட்டி²ம் சி²ந்தி³த்வா முச்சதீதி இத³ம் அரஞ்ஞே யதா²டி²தமேவ த³ண்ட³ம் மூலே அச்சி²ந்தி³த்வா பாஸப³ந்த⁴னயோக்³க³ம் கத்வா ட²பிதத்தா தத்த² அஞ்ஞோபி கோசி பாஸம் ப³ந்தே⁴ய்ய, மூலட்டோ² ந முச்சதி, தம் பன மூலேபி சி²ந்தி³த்வா க²ண்டா³க²ண்ட³ம் கத்வா முச்சதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ரஜ்ஜுகேதி வாகேஹி ஏகவாரம் வட்டிதரஜ்ஜுகே. ஸயம் வட்டிதந்தி தனுகவட்டிதம் தி³கு³ணதிகு³ணதாபாத³னேன அத்தனா வட்டிதம். உப்³ப³ட்டேத்வாதி பாகதிகம் கத்வா. கோ³பேந்தோபீதி ஹீரம் ஹீரம் கத்வா கோ³பேந்தோபி.

177. ஆலம்ப³னருக்கோ² வாதி தத்த²ஜாதகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத³த்த²மேவ கத்வாதி மாரணத்த²மேவ அயோபீ³ஜஸமுட்டா²பனாதி³னா வாஸிஆதி³ம் ஸத்த²ம் காரேத்வா. பாகதிகந்தி அஞ்ஞேஹி கதம் பகதிஸத்த²மேவ லபி⁴த்வா மூலட்டே²ன ட²பிதம் ஹோதீதி அத்தோ². முச்சதீதி மூலட்டோ² முச்சதி. விஸமண்ட³லந்தி மஞ்சபீடா²தீ³ஸு ஆலித்தம் விஸமண்ட³லம்.

வத்வா அஸிம் உபனிக்கி²பதீதி ஏத்த² முகே²ன அவத்வா மனஸாவ சிந்தேத்வா உபனிக்கி²பனேபி ஏஸேவ நயோ. புரிமனயேனாதி யேஸம் ஹத்த²தோ மூலம் க³ஹிதந்திஆதி³னா. விஸபா⁴க³ரோகோ³ நாம குட்டா²தி³விரூபபா⁴வதோ, க³ண்ட³பீளகாதி³ வா ஜீவிதப்பவத்தியா பச்சனீகத்தா.

178. மனாபியேபி ஏஸேவ நயோதி ஏதேன மனாபியம் ரூபம் உபஸம்ஹரதீதி ஏத்த² யம் வா மனாபரூபம், தஸ்ஸ ஸமீபே ட²பேதி, அத்தனா வா மனாபியேன ரூபேன ஸமன்னாக³தோ திட்ட²தீதிஆதி³ யோஜேதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. அலங்கரித்வா உபஸம்ஹரதீதி ‘‘அலாப⁴கேன ஸுஸ்ஸித்வா மரதூ’’தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன உபஸம்ஹரதி, தேனேவ ‘‘ஸசே உத்தஸித்வா மரதி, விஸங்கேதோ’’தி வுத்தம். அலாப⁴கேன ஸுஸ்ஸித்வா மரதீதி ஏத்த² பாராஜிகோதி பாட²ஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. மஹாகச்சு² நாம வல்லிப²லவிஸேஸோ, யஸ்ஸ மஜ்ஜாரபாத³ஸ்ஸேவ ஸண்டா²னம் து³க்க²ஸம்ப²ஸ்ஸானி ஸுகு²மலோமானி ச ஹோந்தி. ஹம்ஸபுப்ப²ந்தி ஹம்ஸாதீ³னம் பக்க²லோமம் ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி. அத்தனோ த⁴ம்மதாய மரதி, அனாபத்தீதி பாராஜிகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் து³க்கடா ந முச்சனதோ.

179. அஸஞ்சிச்சாதி இத³ம் மரணஸம்வத்தனிகஉபக்கமஸ்ஸ அஸல்லக்க²ணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஆஹ இமினா உபக்கமேனாதிஆதி³. அஜானந்தஸ்ஸாதி இத³ம் பன மரணஸம்வத்தனிகவிஸாதி³உபக்கமகரணஸ்ஸ அஜானனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஆஹ இமினா அயம் மரிஸ்ஸதீதிஆதி³. ந மரணாதி⁴ப்பாயஸ்ஸாதி இத³ம் து³க்கு²ப்பாத³கம் உபக்கமந்தி ஜானந்தஸ்ஸாபி மரணாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஆஹ மரணம் அனிச்ச²ந்தஸ்ஸாதிஆதி³. அனுப்பப³ந்தா⁴பா⁴வாதி தோ³மனஸ்ஸவீதீ²னம் நிரந்தரப்பவத்திஅபா⁴வா.

பத³பா⁴ஜனீயவண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.

வினீதவத்து²வண்ணனா

180. வோஹாரவஸேனாதி புப்³ப³பா⁴க³வோஹாரவஸேன, மரணாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ ஸன்னிட்டா²பகசேதனாக்க²ணே கருணாய அபா⁴வதோ காருஞ்ஞேன பாஸே ப³த்³த⁴ஸூகரமோசனம் (பாரா. 153) விய ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘யதா²யுனா’’தி வுத்தமேவத்த²ம் ‘‘யதா²னுஸந்தி⁴னா’’தி பரியாயந்தரேன வுத்தம். ஹேட்டா² கிஸ்மிஞ்சி விஜ்ஜமானே ஸாடகம் வலிம் க³ண்ஹாதீதி ஆஹ ‘‘யஸ்மிம் வலி ந பஞ்ஞாயதீ’’தி. படிவேக்க²ணஞ்சேதம் கி³ஹீனம் ஸந்தகே ஏவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பாளியம் முஸலே உஸ்ஸிதேதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபத்த²ம்பே⁴த்வா த்³வீஸு முஸலேஸு பி⁴த்திம் அபஸ்ஸாய ட²பிதேஸூதி அத்தோ². உது³க்க²லப⁴ண்டி³கந்தி உது³க்க²லத்தா²ய ஆனீதம் தா³ருப⁴ண்ட³ம். பரிப³ந்த⁴ந்தி போ⁴ஜனபரிப³ந்த⁴ம், போ⁴ஜனந்தராயந்தி வுத்தம் ஹோதி.

181. அக்³க³காரிகந்தி ஏத்த² காரிக-ஸத்³த³ஸ்ஸ பா⁴வவசனத்தா ‘‘அக்³க³கிரிய’’ந்தி அத்த²ம் வத்வாபி யஸ்மா கிரியம் தா³தும் ந ஸக்கா, தஸ்மா தா³னஸங்கா²தாய அக்³க³கிரியாய யுத்தபிண்ட³பாதமேவ இத⁴ உபசாரயுத்தியா அக்³க³கிரியாதி க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஆஹ பட²மம் லத்³த⁴பிண்ட³பாதந்திஆதி³.

182-3. த³ண்ட³முக்³க³ரனிகா²த³னவேமாதீ³னம் வஸேனாதி ஏத்த² த³ண்டோ³ நாம தீ³க⁴த³ண்டோ³. முக்³க³ரோ நாம ரஸ்ஸோ. வேமம் நாம தந்தவாயானம் வத்த²வாயனஉபகரணம், யேன வீதம் தந்தம் க⁴ட்டேந்தி. விப⁴த்திப்³யத்தயேனாதி விப⁴த்திவிபரிணாமேன. விஸேஸாதி⁴க³மோதி ஸமாதி⁴ விபஸ்ஸனா ச. விஸேஸாதி⁴க³மந்தி லோகுத்தரத⁴ம்மபடிலாப⁴ம். ப்³யாகரித்வாதி ஆரோசேத்வா, இத³ஞ்ச விஸேஸஸ்ஸ அதி⁴க³தபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். அதி⁴க³தவிஸேஸா ஹி தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனத்த²ம் லஜ்ஜீபி⁴க்கூ²னம் அவஸ்ஸம் அதி⁴க³மம் ப்³யாகரோந்தி, அதி⁴க³தவிஸேஸேன பன அப்³யாகரித்வாபி ஆஹாரம் உபச்சி²ந்தி³தும் ந வட்டதி, அதி⁴க³மந்தராயவினோத³னத்த²மேவ ஆஹாரூபச்சே²த³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதத்தா தத³தி⁴க³மே ஸோ ந காதப்³போ³வ. கிம் பனாதி⁴க³மம் ஆரோசேதும் வட்டதீதி ஆஹ ஸபா⁴கா³னந்திஆதி³. ப⁴ண்ட³கம் வா தோ⁴வந்தாதி சீவரம் வா தோ⁴வந்தா. தோ⁴வனத³ண்ட³கந்தி சீவரதோ⁴வனத³ண்ட³ம்.

185. மத்³தா³பேத்வா பாதேதி, விஸங்கேதோதி யதா²ணத்தியா அகதத்தா வுத்தம், யதி³ பன ஆணாபகோ மத்³த³னம்பி மத்³தா³பனம்பி ஸந்தா⁴ய வோஹாரவஸேன ‘‘மத்³தி³த்வா பாதேஹீ’’தி வத³தி, விஸங்கேதோ நத்தீ²தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘மரணவண்ணம் வா ஸம்வண்ணேய்யா’’தி (பாரா. 171) வுத்தத்தா ஆஹ ‘‘பரியாயோ நாம நத்தீ²’’தி, பரியாயேன ஆபத்திமோக்கோ² ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. அவிஜாயனத்தா²ய க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணதோ புரேதரமேவ பே⁴ஸஜ்ஜம் தே³ந்தஸ்ஸ குச்சி²யம் உப்பஜ்ஜித்வா க³ப்³போ⁴ வினஸ்ஸதீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன தி³ன்னே ததா²மரந்தானம் வஸேன கம்மப³த்³தோ⁴, குச்சி²யம் ந உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன தி³ன்னே உப்பஜ்ஜித்வா மரது வா மா வா, நேவத்தி² கம்மப³த்³தோ⁴.

ஸஹத⁴ம்மிகானந்தி ஏகஸ்ஸ ஸத்து² ஸாஸனே ஸஹஸிக்க²மானத⁴ம்மானம், ஸஹத⁴ம்மே வா ஸிக்கா²பதே³ ஸிக்க²னபா⁴வேன நியுத்தானம். ஸமஸீலஸத்³தா⁴னந்திஆதி³னா து³ஸ்ஸீலானம் பி⁴ன்னலத்³தி⁴கானஞ்ச அகாதும்பி லப்³ப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதி. ஞாதகபவாரிதட்டா²னதோதி அத்தனோ தேஸம் வா ஞாதகபவாரிதட்டா²னதோ. அரியேஹி அகதா அயுத்தவஸேன அகதபுப்³பா³ விஞ்ஞத்தி அகதவிஞ்ஞத்தி.

படியாதி³யதீதி ஸம்பாதி³யதி. அகாதும் ந வட்டதீதி ஏத்த² து³க்கடம் வத³ந்தி, அயுத்ததாவஸேனேவ பனேத்த² அகரணபடிக்கே²போ யுத்தோ, ந ஆபத்திவஸேனாதி க³ஹேதப்³ப³ம். யாவ ஞாதகா பஸ்ஸந்தீதி யாவ தஸ்ஸ ஞாதகா பஸ்ஸந்தி.

பிதுப⁴கி³னீ பிதுச்சா². மாதுபா⁴தா மாதுலோ. நப்பஹோந்தீதி காதும் ந ஸக்கோந்தி. ந யாசந்தீதி லஜ்ஜாய ந யாசந்தி. ‘‘ஆபோ⁴க³ம் கத்வா’’தி வுத்தத்தா அஞ்ஞதா² தே³ந்தஸ்ஸ ஆபத்தியேவ. கேசி பன ‘‘ஆபோ⁴க³ம் அகத்வாபி தா³தும் வட்டதீ’’தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம் பே⁴ஸஜ்ஜகரணஸ்ஸ பாளியம் ‘‘அனாபத்தி பி⁴க்கு² பாராஜிகஸ்ஸ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 187) ஏவம் அந்தராபத்தித³ஸ்ஸனவஸேன ஸாமஞ்ஞதோ படிக்கி²த்தத்தா, அட்ட²கதா²யம் அவுத்தப்பகாரேன கரோந்தஸ்ஸ ஸுத்தேனேவ ஆபத்தி ஸித்³தா⁴தி த³ட்ட²ப்³பா³, தேனேவ அட்ட²கதா²யம்பி ‘‘தேஸஞ்ஞேவ ஸந்தக’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அஞ்ஞேஸந்தி அஸாலோஹிதானம், தேனாஹ ஏதேஸம் புத்தபரம்பராயாதிஆதி³. குலபரிவட்டோதி குலஸ்மிம் ஞாதிபரம்பரா. பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தஸ்ஸாதி யதா²வுத்தவிதி⁴னா கரோந்தஸ்ஸ, ‘‘தாவகாலிகம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் அகத்வா தே³ந்தஸ்ஸாபி பன அந்தராபத்தி து³க்கடம் வினா மிச்சா²ஜீவம் வா குலதூ³ஸனம் வா ந ஹோதியேவ, தேனாஹ – ‘‘வேஜ்ஜகம்மம் வா குலதூ³ஸகாபத்தி வா ந ஹோதீ’’தி. ஞாதகானஞ்ஹி ஸந்தகம் யாசித்வாபி க³ஹேதும் வட்டதி, தஸ்மா தத்த² குலதூ³ஸனாதி³ ந ஸியா. ஸப்³ப³பதே³ஸூதி ‘‘சூளமாதுயா’’திஆதீ³ஸு ஸப்³ப³பதே³ஸு.

உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஆஹராமாதி இத³ம் உபஜ்ஜா²யேன ‘‘மம ஞாதகானம் பே⁴ஸஜ்ஜம் ஆஹரதா²’’தி ஆணத்தேஹி கத்தப்³ப³விதி⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், இமினா ச ஸாமணேராதீ³னம் அபச்சாஸாயபி பரஜனஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜகரணம் ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. வுத்தனயேன பரியேஸித்வாதி இமினா ‘‘பி⁴க்கா²சாரவத்தேன வா’’தி இமினா, ‘‘ஞாதிஸாமணேரேஹீ’’தி இமினா ச வுத்தமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. அபச்சாஸீஸந்தேனாதி ஆக³ந்துகசோராதீ³னம் கரோந்தேனாபி ‘‘மனுஸ்ஸா நாம உபகாரகா ஹோந்தீ’’தி அத்தனோ தேஹி லாப⁴ம் அபத்த²யந்தேன. பச்சாஸாய கரோந்தஸ்ஸ பன வேஜ்ஜகம்மகுலதூ³ஸனாதி³தோ³ஸோ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஏவம் உபகாரே கதே ஸாஸனகு³ணம் ஞத்வா பஸீத³ந்தி, ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா உபகாரகா ஹோந்தீ’’தி கரணே பன தோ³ஸோ நத்தி². கேசி பன ‘‘அபச்சாஸீஸந்தேன ஆக³ந்துகாதீ³னம் படிக்கி²த்தபுக்³க³லாதீ³னம்பி தா³தும் வட்டதீ’’தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம் கத்தப்³பா³கத்தப்³ப³ட்டா²னவிபா⁴க³ஸ்ஸனிரத்த²கத்தப்பஸங்க³தோ ‘‘அபச்சாஸீஸந்தேன ஸப்³பே³ஸம் தா³தும் காதுஞ்ச வட்டதீ’’தி ஏத்தகமத்தஸ்ஸேவ வத்தப்³ப³தோ. அபச்சாஸீஸனஞ்ச மிச்சா²ஜீவகுலதூ³ஸனாதி³தோ³ஸனிஸேத⁴னத்த²மேவ வுத்தம் பே⁴ஸஜ்ஜகரணஸங்க²தாய இமிஸ்ஸா அந்தராபத்தியா முச்சனத்த²ம் ஆக³ந்துகசோராதீ³னம் அனுஞ்ஞாதானம் தா³னேனேவ தாய ஆபத்தியா முச்சனதோதி க³ஹேதப்³ப³ம். தேனேவ அபச்சாஸீஸந்தேனாபி அகாதப்³ப³ட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதும் ஸத்³த⁴ம் குலந்திஆதி³ வுத்தம். புச்ச²ந்தீதி இமினா தி³ட்ட²தி³ட்ட²ரோகீ³னம் பரியாயேனாபி வத்வா விசரணம் அயுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. புச்சி²தஸ்ஸாபி பன பச்சாஸீஸந்தஸ்ஸ பரியாயகதா²பி ந வட்டதீதி வத³ந்தி.

ஸமுல்லபேஸீதி அபச்சாஸீஸந்தோ ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸி. ஆசரியபா⁴கோ³தி வினயாசாரம் அகோபேத்வா பே⁴ஸஜ்ஜாசிக்க²ணேன வேஜ்ஜாசரியபா⁴கோ³தி அத்தோ². புப்ப²பூஜனத்தா²ய ஸம்படிச்சி²யமானம் ரூபியம் அத்தனோ ஸந்தகத்தப⁴ஜனேன நிஸ்ஸக்³கி³யமேவாதி ஆஹ ‘‘கப்பியவஸேன கா³ஹாபேத்வா’’தி, ‘‘அம்ஹாகம் ரூபியம் ந வட்டதி, புப்ப²பூஜனத்த²ம் புப்ப²ம் வட்டதீ’’திஆதி³னா படிக்கி²பித்வா கப்பியேன கம்மேன கா³ஹாபேத்வாதி அத்தோ².

யதி³ ‘‘பரித்தம் கரோதா²’’தி வுத்தே கரோந்தி, பே⁴ஸஜ்ஜகரணம் விய கி³ஹிகம்மம் விய ஹோதீதி ‘‘ந காதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். ‘‘பரித்தம் ப⁴ணதா²’’தி வுத்தே பன த⁴ம்மஜ்ஜே²ஸனத்தா அனஜ்ஜி²ட்டே²னபி ப⁴ணிதப்³போ³ த⁴ம்மோ, பகே³வ அஜ்ஜி²ட்டே²னாபீதி ‘‘காதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். சாலேத்வா ஸுத்தம் பரிமஜ்ஜித்வாதி இத³ம் ‘‘பரித்தாணம் ஏத்த² பவேஸேமீ’’தி சித்தேன ஏவம் கதே பரித்தாணா தத்த² பவேஸிதா நாம ஹோதீதி வுத்தம். விஹாரதோ…பே… து³க்கடந்தி இத³ம் அஞ்ஞாதகக³ஹட்டே² ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வத³ந்தி. பாதே³ஸு உத³கம் ஆகிரித்வாதி இத³ம் தஸ்மிம் தே³ஸே சாரித்தவஸேன வுத்தம். வுத்தஞ்ஹி ‘‘தத்த² பாளியா நிஸின்னானம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ஸு ரோக³வூபஸமனாதி³அத்தா²ய உத³கம் ஸிஞ்சித்வா பரித்தம் காதும் ஸுத்தஞ்ச ட²பேத்வா ‘பரித்தம் ப⁴ணதா²’தி வத்வா க³ச்ச²ந்தி. ஏவஞ்ஹி கரியமானே யதி³ பாதே³ அபனேந்தி, மனுஸ்ஸா தம் அவமங்க³லந்தி மஞ்ஞந்தி, ரோகோ³ வா ந வூபஸமிஸ்ஸதீ’’தி. தேனாஹ ‘‘ந பாதா³ அபனேதப்³பா³’’தி. மதஸரீரத³ஸ்ஸனே விய கேவலம் ஸுஸானத³ஸ்ஸனேபி ‘‘இத³ம் ஜாதானம் ஸத்தானம் க²யக³மனட்டா²ன’’ந்தி மரணஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘ஸீவதி²கத³ஸ்ஸனே…பே… ‘மரணஸ்ஸதிம் படிலபி⁴ஸ்ஸாமா’தி கம்மட்டா²னஸீஸேன க³ந்தும் வட்டதீ’’தி. லேஸகப்பம் அகத்வா ஸமுப்பன்னஸுத்³த⁴சித்தேன ‘‘பரிவாரத்தா²ய ஆக³ச்ச²ந்தூ’’தி வுத்தேபி க³ந்தும் வட்டதி.

அனாமட்ட²பிண்ட³பாதோதி அக்³க³ஹிதஅக்³கோ³, அபரிபு⁴த்தோதி அத்தோ². கஹாபணக்³க⁴னகோ ஹோதீதி இமினா தா³யகேஹி ப³ஹுப்³யஞ்ஜனேன ஸம்பாதே³த்வா ஸக்கச்சம் தி³ன்னபா⁴வம் தீ³பேதி. தா²லகேதி ஸங்கி⁴கே கம்ஸாதி³மயே தா²லகே, பத்தோபி ஏத்த² ஸங்க³ய்ஹதி. ந வட்டதீதி இமினா து³க்கடந்தி த³ஸ்ஸேதி. தா³மரிகசோரஸ்ஸாதி ரஜ்ஜம் பத்தே²ந்தஸ்ஸ பாகடசோரஸ்ஸ. அதீ³யமானேபி ‘‘ந தே³ந்தீ’’தி குஜ்ஜ²ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆமிஸஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ச அலாபே⁴ன அத்தனோ பரஸ்ஸ ச அந்தரே ஸம்ப⁴வந்தஸ்ஸ சி²த்³த³ஸ்ஸ ச விவரஸ்ஸ படிஸந்த²ரணம் பித³ஹனம் படிஸந்தா²ரோ, ஸோ பன த⁴ம்மாமிஸவஸேன து³விதோ⁴. தத்த² ஆமிஸபடிஸந்தா²ரம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கஸ்ஸ காதப்³போ³, கஸ்ஸ ந காதப்³போ³’’தி வுத்தம். ‘‘ஆக³ந்துகஸ்ஸ வா…பே… கத்தப்³போ³ யேவா’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் பாகடம் காதும் ஆக³ந்துகம் தாவாதிஆதி³மாஹ. கீ²ணபரிப்³ப³யந்தி இமினா அக³திபா⁴வம் காருஞ்ஞபா⁴ஜனதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி, தேன ச தப்³பி³து⁴ரானம் ஸமித்³தா⁴னம் தா³யகாதீ³னம் ஆக³ந்துகத்தேபி தா³தும் ந வட்டதீதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. தண்டு³லாதி³ம்ஹி தா³தப்³பே³ ஸதி ‘‘அவேலாயம்…பே… ந வத்தப்³போ³’’தி வுத்தம். ‘‘அபச்சாஸீஸந்தேனா’’தி வத்வா பச்சாஸீஸனப்பகாரம் த³ஸ்ஸேதும் மனுஸ்ஸா நாமாதிஆதி³ வுத்தம். அனனுஞ்ஞாதானம் பன அபச்சாஸீஸந்தேனாபி தா³தும் ந வட்டதி ஸத்³தா⁴தே³ய்யவினிபாதத்தா, பச்சாஸீஸாய பன ஸதி குலதூ³ஸனம்பி ஹோதி.

உப்³பா³ஸேத்வாதி ஸமந்ததோ தியோஜனம் விலும்பந்தே மனுஸ்ஸே பலாபேத்வா. வரபோத்த²கசித்தத்த²ரணந்தி அனேகப்பகாரஇத்தி²புரிஸாதி³உத்தமரூபவிசித்தம் அத்த²ரணம்.

187. ஸத்தரஸவக்³கி³யேஸு புப்³பே³ ஏகஸ்ஸ அங்கு³லிபதோத³கேன மாரிதத்தா ஸேஸேஸு ஸோளஸஜனேஸு உத³ரம் ஆருஹித்வா நிஸின்னமேகம் ட²பேத்வா ‘‘ஸேஸாபி பன்னரஸ ஜனா’’தி வுத்தம். அதூ³ஹலபாஸாணா வியாதி அதூ³ஹலே ஆரோபிதபாஸாணா விய. கம்மாதி⁴ப்பாயாதி தஜ்ஜனீயாதி³கம்மகரணாதி⁴ப்பாயா.

ஆவாஹேத்வாதி ஆவிஸாபேத்வா. ரூபம் கத்வா ஹத்த²பாதா³தீ³னி சி²ந்த³ந்தீதி தஸ்மிம் பிட்டா²தி³மயே ரூபே அமனுஸ்ஸம் ஆவாஹேத்வா தஸ்ஸ ஹத்த²பாதா³தீ³னி சி²ந்த³ந்தி. ஸக்கம் தே³வராஜானம் மாரேய்யாதி இத³ம் ஸம்பா⁴வனவஸேன வுத்தம். ந ஹி தாதி³ஸா மஹானுபா⁴வா யக்கா² ஸத்த²கா⁴தாரஹா ஹோந்தி தே³வாஸுரயுத்³தே⁴பி தேஸம் ஸத்த²ப்பஹாரேன மரணாபா⁴வா.

188. பஹாரோ ந தா³தப்³போ³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அமனுஸ்ஸம் கோத⁴சித்தேன பஹரந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ. சிகிச்சா²தி⁴ப்பாயேன பஹரந்தஸ்ஸ அனாசாரோதி க³ஹேதப்³போ³. தாலபண்ணம்…பே… ப³ந்தி⁴தப்³ப³ந்தி அமனுஸ்ஸா தாலபண்ணப³ந்த⁴னேன பலாயந்தீதி கத்வா வுத்தம், இத³ஞ்ச கி³ஹீனம் வேஜ்ஜகம்மவஸேன காதும் ந வட்டதி.

189. யோ ருக்கே²ன ஓத்த²தோபி ந மரதீதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பூ⁴தகா³மஸிக்கா²பத³ட்ட²கதா²யம் ஸயமேவ வக்க²தி, தம் தத்தே²வ க³ஹேதப்³ப³ம்.

190. த³ப்³பூ³பகரணானீதி கேஹிசி சி²ந்தி³த்வா ட²பிதானி ஸபரிக்³க³ஹிதானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்த² ஹி டா²னாசாவனாபா⁴வேன வினாஸாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ து³க்கடம் வுத்தம். கி²ட்³டா³தி⁴ப்பாயேனாபி து³க்கடந்தி ஸுக்க²திணாதீ³ஸு அக்³கி³கரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அல்லேஸு பன கீளாதி⁴ப்பாயேனபி கரோந்தஸ்ஸ பாசித்தியமேவ. படிபக்க²பூ⁴தோ, படிமுக²ம் க³ச்ச²ந்தோ வா அக்³கி³ படக்³கி³, தஸ்ஸ அல்லதிணாதீ³ஸுபி தா³னம் அனுஞ்ஞாதம், தம் தே³ந்தேன தூ³ரதோ ஆக³ச்ச²ந்தம் தா³வக்³கி³ம் தி³ஸ்வா விஹாரஸ்ஸ ஸமந்ததோ ஏகக்க²ணே அத³த்வா ஏகதே³ஸதோ பட்டா²ய விஹாரஸ்ஸ ஸமந்ததோ ஸணிகம் ஜா²பேத்வா யதா² மஹந்தோபி அக்³கி³ விஹாரம் பாபுணிதும் ந ஸக்கோதி, ஏவம் விஹாரஸ்ஸ ஸமந்தா அப்³போ⁴காஸம் கத்வா படக்³கி³ தா³தப்³போ³, ஸோ தா³வக்³கி³னோ படிபத²ம் க³ந்த்வா ஏகதோ ஹுத்வா தேன ஸஹ நிப்³பா³தி. பரித்தகரணந்தி ஸமந்தா ருக்க²திணாதி³ச்சே²த³னபரிகா²க²ணனாதி³ஆரக்க²கரணம், தேனாஹ திணகுடிகானம் ஸமந்தா பூ⁴மிதச்ச²னந்திஆதி³.

191. கே²த்தமேவ ஓதிண்ணத்தா பாராஜிகந்தி த்³வீஸு ஏகஸ்ஸாபி அந்தோக³த⁴த்தா ‘‘த்³வீஹீ’’தி வுத்தகே²த்தே ஏகஸ்ஸாபி ஓதிண்ணத்தா பாராஜிகம், ‘‘த்³வீஹி ஏவ மாரேஹி ந ஏகேனா’’தி நியமிதே பன ஏகேனேவ மாரிதே நத்தி² பாராஜிகந்தி வத³ந்தி, ஏவம் த்³வே ஏவ புரிஸாதிஆதீ³ஸுபி. புப்³பே³ கதஸீஸச்சே²த³பயோக³தோ அஞ்ஞோ பயோகோ³ ஜீவிதிந்த்³ரியுபச்சே²த³கோ ந உபலப்³ப⁴தி, பட²மேன பயோகே³னஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியம் உபச்சி²ஜ்ஜதீதி ‘‘ஸீஸச்சே²த³கஸ்ஸா’’தி வுத்தம், யம் பன ஸாரத்த²தீ³பனியம் ‘‘ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ அவிஜ்ஜமானத்தா’’தி காரணம் வுத்தம், தம் அகாரணம் ஜீவிதிந்த்³ரியஸன்னிஸ்ஸிதசித்தஸந்ததிம் வினா உக்கி²பனஸன்னிருஜ்ஜ²னாதி³வஸப்பவத்தஸ்ஸ க³மனஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. ந ஹி வாயுவேகே³ன பண்ணபடாத³யோ விய காயோ க³ச்ச²தி, ந ச உக்கி²பனே பவத்தாவ சித்தஜவிஞ்ஞத்திஆத³யோவ நிக்கி²பனாதி³னோபி ஹேதுபூ⁴தாதி ஸக்கா வத்தும் விச்சி²ந்தி³த்வா பவத்தனதோ. புப்³பே³ அனாஹிதவேகா³பி ஹி காசி ஸரீஸபஜாதி த்³விதா⁴ சி²ன்னா சே²த³னமத்தா த்³வீஹி விபா⁴கே³ஹி கதிபயக்க²ணம் த்³வீஸு தி³ஸாஸு க³ச்ச²தி, தத்த² ச யஸ்மிம் பா⁴கே³ ஹத³யவத்து² திட்ட²தி, தத்ரட்ட²ம் பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனசித்தம் த்³வீஸுபி பா⁴கே³ஸு காயப்பஸாதே³ க⁴ட்டிதம் போ²ட்ட²ப்³ப³ம் ஆலம்பி³த்வா உப்பஜ்ஜதி, ததோ ததா³ரம்மணமேவ யதா²ரஹமேகஸ்மிம் பா⁴கே³ ஏகதா³ அஞ்ஞஸ்மிம் அஞ்ஞதா³தி ஏவம் பரியாயேன காயவிஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ ஹத³யவத்து²ஸ்மிம்யேவ ஸம்படிச்ச²னாதி³வீதி²சித்தானி ப⁴வங்க³ந்தரிதானி மனோத்³வாரவீதி²விஞ்ஞாணானி ச விஞ்ஞத்திஜனகானி உப்பஜ்ஜந்தி, யே ஹி உப⁴யபா⁴கா³ க³ச்ச²ந்தி வா சலந்தி வா ப²ந்த³ந்தி வா. சித்தஸ்ஸ பன லஹுபரிவத்தியா ஏகக்க²ணே உப⁴யபா⁴கா³பி சலந்தா விய உபட்ட²ஹந்தி, ஸேய்யதா²பி நாம குக்குளாதி³னரகேஸு நிமுக்³க³ஸகலஸரீரஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ஏகஸ்மிம் க²ணே ஸகலஸரீரேபி காயவிஞ்ஞாணது³க்க²ம் உப்பஜ்ஜமானம் விய உபட்டா²தி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ததோ பன யஸ்மிம் பா⁴கே³ ஜீவிதிந்த்³ரியம் ஸஸேஸகம்மஜரூபம் நிருஜ்ஜ²தி, தத்த² காயவிஞ்ஞாணம் நப்பவத்ததி, ஹத³யவத்து²ஸஹிதபா⁴கே³யேவ யாவ ஜீவிதிந்த்³ரியனிரோதா⁴ பவத்ததி.

நனு நரகாதீ³ஸு ஏகாப³த்³தே⁴ ஸரீரே ஸப்³ப³த்த² பரியாயேன காயவிஞ்ஞாணஸமுப்பத்தி யுத்தா ஹோது, த்³விதா⁴ ஹுத்வா விச்சி²ன்னே பன பா⁴க³த்³வயே கத²ந்தி? நாயம் தோ³ஸோ. ஸரீரே ஹி ஏகாப³த்³த⁴தா நாம பரமத்த²த⁴ம்மப்³யதிரித்தா காசி நத்தி² பரவாதீ³னம் அவயவீஆதி³ விய, கம்மாதி³ஏககாரணபுஞ்ஜாயத்ததாய ப³ஹூனம் ஸஹுப்பத்தியேவ ஏகாப³த்³த⁴தா. தத்த² ச ஸத்த²ப்பஹாராதி³விருத்³த⁴பச்சயோபனிபாதேன விபி⁴ன்னானம்பி கம்மாதி³ஏககாரணானம் புஞ்ஜாயத்ததா ந விக³ச்ச²தி, யாவ ஸா ந விக³ச்ச²தி, தாவ அவிச்சி²ன்னாவ தத்த² விஞ்ஞாணப்பவத்தி. விபி⁴ன்னானம் பன கம்மஜரூபானம் அஞ்ஞேஸஞ்ச ஸேஸதிஸந்ததிரூபானஞ்ச உபத்த²ம்ப⁴னபா⁴வேன சிரம் பவத்திதும் ந ஸக்கோந்தி, யாவ ச த⁴ரந்தி, தாவ விஞ்ஞாணபச்சயா ஹோந்தி, விஞ்ஞாணேன ச தேஸம் சலனக³மனாதி³தே³ஸந்தருப்பத்தி. தஸ்மா கப³ந்த⁴ஸ்ஸபி தா⁴வக்க²ணே ஸவிஞ்ஞாணஜீவிதிந்த்³ரியம் அத்தே²வ, தஞ்ச ஸீஸச்சே²த³கப்பயோகே³னேவ ஸீக⁴ம் பததி, ததோ அஞ்ஞப்பயோக³ஸ்ஸ ஸரீரே விஸேஸுப்பாத³னதோ புரேதரமேவ பட²மேனேவ கிச்சனிப்ப²த்திதோ ஸீஸச்சே²த³கஸ்ஸேவ கம்மப³த்³தோ⁴தி க³ஹேதப்³போ³. ஏவரூபானீதி கப³ந்த⁴வத்து²ஸதி³ஸானி. இமஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸாதி ஆகா⁴தனவத்து²ஸ்ஸ. அத்த²தீ³பனேதி ஏகேன புரிஸேன பயோகே³ன வா மாரிததாஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ தீ³பனே.

192. பானபரிபோ⁴கே³ன வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் பன வுத்தத்தா ‘‘லோணஸோவீரகம் யாமகாலிக’’ந்தி கேசி வத³ந்தி, கேசி பன ‘‘கி³லானானம் பாகதிகமேவ, அகி³லானானம் பன உத³கஸம்பி⁴ன்ன’’ந்தி வுத்தத்தா ‘‘கு³ளம் விய ஸத்தாஹகாலிக’’ந்தி.

இதி ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய விமதிவினோத³னியம்

ததியபாராஜிகவண்ணனானயோ நிட்டி²தோ.