பரிவாரவண்ணனா

ஸோளஸமஹாவாரவண்ணனா

பஞ்ஞத்திவாரவண்ணனா

1-2. ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திவிமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனஸங்கா²தஸ்ஸ த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸரீரஸ்ஸ ஸாஸனேதி அத்தோ². பரிவாரோதி ஸங்க³ஹம் யோ ஸமாருள்ஹோ, தஸ்ஸ பரிவாரஸ்ஸ. வினயபூ⁴தா பஞ்ஞத்தி வினயபஞ்ஞத்தி. ‘‘பஞ்ஞத்திகாலம் ஜானதா’’தி து³கனயவஸேன வத்வா புன ஸுத்தந்தனயேன வத்தும் ‘‘அபிச புப்³பே³னிவாஸாதீ³ஹீ’’தி வுத்தம். தத்த² பஸ்ஸனம் நாம த³ஸ்ஸனத்தா தி³ப்³ப³சக்கு²னா யோஜிதம் படிவேத⁴ஞாணத³ஸ்ஸனம். தே³ஸனாபஞ்ஞாய பஸ்ஸதாதி ஆஸயானுஸயாதி³கே. புச்சா²யாதி ஸத்தமீ. புனபி ஏத்தா²தி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே. மிச்சா²தி³ட்டீ²தி நத்தி²கதி³ட்டி² அந்தக்³கா³ஹிகதி³ட்டி². ‘‘ஆஜீவஹேது பஞ்ஞத்தானீ’’தி வசனதோ இமானி ச² ஸிக்கா²பதா³னி ட²பேத்வா ஸேஸா ஆசாரவிபத்தி நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். காயேன பன ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி ஏத்த² ‘‘புப்³ப³பா⁴கே³ ஸேவனசித்தமங்க³ம் கத்வா காயத்³வாரஸங்கா²தம் விஞ்ஞத்திம் ஜனயித்வா பவத்தசித்துப்பாத³ஸங்கா²தம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, கிஞ்சாபி சித்தேன ஸமுட்டா²பிதா விஞ்ஞத்தி, ததா²பி சித்தேன அதி⁴ப்பேதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞத்தியா ஸாதி⁴தத்தா ‘காயத்³வாரேன ஆபஜ்ஜதீ’தி வுத்த’’ந்தி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ப⁴ண்ட³னாதி³த்தயவூபஸமம். ஆபாணகோடிகந்தி ஜீவிதபரியந்தம் கத்வா. போராணகேஹி மஹாதே²ரேஹீதி ஸீஹளதீ³பே மஹாதே²ரேஹி போத்த²கம் ஆரோபிதகாலே ட²பிதாதி அத்தோ². ‘‘சதுத்த²ஸங்கீ³திஸதி³ஸா போத்த²காருள்ஹஸங்கீ³தி அஹோஸீ’’தி வுத்தம்.

மஹாவிப⁴ங்கே³ பஞ்ஞத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

கதாபத்திவாராதி³வண்ணனா

166. கதாபத்திவாரே ‘‘ஸங்கி⁴கம் மஞ்சம் வா’’திஆதி³ அஜ்ஜோ²காஸத்தா விஹாரப்³ப⁴ந்தரேபி ஆபஜ்ஜனதோ லேட்³டு³பாதாதிக்கமவஸேன வுத்தம். து³தியே ஸேய்யம் ஸந்த²ரித்வாதி அப்³ப⁴ந்தரே ஸந்த²ரிதபா⁴வதோ விஹாரதோ ப³ஹிக³மனேபி தம்தி³வஸானாக³மே ஆபஜ்ஜனதோ ‘‘பரிக்கே²பம் அதிக்காமேதீ’’தி வுத்தம்.

171. ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேந்தோ சதஸ்ஸோ ஆபத்தியோதி ஏத்த² கிஞ்சாபி தஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ திரச்சா²னக³தபாணோவ அதி⁴ப்பேதோ, அத² கோ² பாணோதி வோஹாரஸாமஞ்ஞதோ அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன ‘‘சதஸ்ஸோ’’தி வுத்தம். ஏஸ நயோ அஞ்ஞேஸுபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு.

173. விகாலே கா³மப்பவேஸனே ‘‘பட²மம் பாத³ம் பரிக்கே²பம் அதிக்காமேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’தி வுத்தத்தா உபசாரே நாபஜ்ஜதி, பரிக்கே²பம் அதிக்கமித்வாவ ஆபஜ்ஜதீதி ஸித்³த⁴மேவா’’தி வத³ந்தி.

193. பச்சயவாரே புரிமவாரதோ விஸேஸோ அத்தி²யேவ, ‘‘மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவந்தோ கதி ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி வுத்தே ஜதுமட்ட²கஸ்ஸோகாஸோ ந ஜாதோ, இத⁴ பன ‘‘மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவனபச்சயா’’தி வுத்தே புக்³க³லனித்³தே³ஸாபா⁴வா ஜதுமட்ட²கஞ்ச பவிட்ட²ம், ஏவம் விஸேஸோ அத்தி². ததா² ஏவரூபேஸு டா²னேஸு.

மஹாவிப⁴ங்கே³ ச பி⁴க்கு²னிவிப⁴ங்கே³ ஸோளஸமஹாவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸமுட்டா²னஸீஸவண்ணனா

257. அனத்தாதி அத்தவிரஹிதா ‘‘அலவணபோ⁴ஜன’’ந்திஆதீ³ஸு விய. கருணாஸீதலபா⁴வேன சந்த³ஸதி³ஸோ. கிலேஸதிமிரப்பஹானதோ ஆதி³ச்சோ. யஸ்மா தே தே³ஸயந்தி, தஸ்மா அங்கீ³ரஸோபி. பிடகே தீணி தே³ஸயி தேஸம் அஞ்ஞதரத்தாதி அத்தோ². வினயோ யதி³ திட்ட²தி, ஏவம் படிபத்திஸத்³த⁴ம்மாதி³ நீயதி பவத்ததீதி அத்தோ². அயம் பன கத²ம் திட்ட²தீதி? ஆஹ ‘‘உப⁴தோ சா’’திஆதி³. பரிவாரேன க³ந்தி²தா திட்ட²ந்தீதி அத்தோ². தஸ்ஸேவ பரிவாரஸ்ஸ ஸுத்தே. நியதஸமுட்டா²னம் கதம், வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அஸம்பி⁴ன்னஸமுட்டா²னானி அஸங்கரஸமுட்டா²னானி, அஞ்ஞேஹி அஸதி³ஸஸமுட்டா²னானீதி அத்தோ². யஸ்மா பரிவாரே ஸதி வினயோ திட்ட²தி, வினயே ஸதி ஸத்³த⁴ம்மோ திட்ட²தி, யஸ்மா ஸமுட்டா²னானி ச ஸுத்தே தி³ஸ்ஸந்தி, தஸ்மா ஸிக்கே²தி அத்தோ². ‘‘த⁴ம்மகாமோ ஸுபேஸலோ’’தி பரிவாரே கா³ரவஜனனத்த²ம் வுத்தம். தத்தா²தி ‘‘தி³ஸ்ஸந்தீ’’தி தத்த². ‘‘ஏகேன ஸமுட்டா²னேன ஸமுட்டா²தீதி பட²மபாராஜிகம் ஏகேன ஸமுட்டா²னேன ஸமுட்டா²தீ’’தி வுத்தம். பாளியஞ்ஹி நித்³தி³ட்ட²ஸமுட்டா²னஞ்ச தி³ஸ்ஸதி. ‘‘தஸ்ஸேவ பரிவாரஸ்ஸ, ஸமுட்டா²னம் நியதோ கத’’ந்தி வுத்தம் புரிமனயேதி அத்தோ². யதா²ஞாயந்தி யதா²பூ⁴தம். ‘‘ஸஞ்சரித்தாபா⁴ஸனஞ்சா’’தி பாடோ². ‘‘ஸஞ்சரித்தானுபா⁴ஸனஞ்சா’’திபி அத்தி². நயவஜ்ஜேஹி வினயவஜ்ஜேஹீதி அத்தோ².

பட²மபாராஜிகஸமுட்டா²னவண்ணனா

258. நானுப³ந்தே⁴ பவத்தினிந்தி ‘‘யா பன பி⁴க்கு²னீ வுத்தா²பிதம் பவத்தினிம் த்³வே வஸ்ஸானி நானுப³ந்தே⁴ய்யா’’தி வுத்தஸிக்கா²பத³ஞ்ச. அயம் பாடோ² ஏகச்சேஸு போத்த²கேஸு ந தி³ஸ்ஸதி. ச²ஸத்ததி பட²மபாராஜிகஸமுட்டா²னா.

து³தியபாராஜிகஸமுட்டா²னவண்ணனா

259. ‘‘குக்குச்சம் சீவரம் த³த்வாதி குக்குச்சுப்பாத³னஞ்ச த⁴ம்மிகானம் கம்மானம் ச²ந்த³ம் த³த்வா கீ²யனஞ்ச சீவரம் த³த்வா கீ²யனஞ்சா’’தி பாடோ². ‘‘த³த்வா’’தி உப்படிபாடியா வுத்தம், தஸ்மா ‘‘குக்குச்சம் த⁴ம்மிகம் த³த்வாதி பாடோ² ஸுந்த³ரோ’’தி வத³ந்தி, விசாரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

269. அகதந்தி அபி⁴னவம்.

அந்தரபேய்யாலம்

கதிபுச்சா²வாரவண்ணனா

271. படினித்³தே³ஸந்தி புனப்புனம் நித்³தி³ஸனம். ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி வினீதானி ஸம்வரானீதி அத்தோ². ஏதேஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி. ‘‘ஆரகா’’தி நிவத்திஅத்தே²ன வுத்தத்தா தம் புன ஸரூபேன வத்துகாமோ ‘‘பு⁴ஸா வா’’தி ஆஹ. ‘‘கே³ஹம் தூ⁴மேன புண்ணம் ஆதூ⁴மித’’ந்திஆதீ³ஸு விய ராகா³தி³வேரம் மணதி வினாஸேதி. ஏதாயாதி விரதியா. வேல சலனே. நிய்யானம் மக்³க³ம் ஸினோதி ப³ந்த⁴தீதி ஸேது. ‘‘ஸேதுகா⁴தோதி வீதிக்கமபடிபக்க²பூ⁴தா விரதி, தத³த்த²னிப்³ப³த்திகரசித்துப்பாதோ³ வா’’தி வுத்தம். ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³க³ந்தி த⁴ம்மம் ஸுணந்தானம் ஸமூஹ’’ந்தி லிகி²தம். ஸசே ந க³ச்ச²தி, விக்கி²த்தோ வா நிஸீத³தி. காயப்பாக³ப்³பி⁴யம் காயது³ச்சரிதம். ‘‘பமாதே³’’தி வத்வா தத³த்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸதிவிப்பவாஸே’’தி வுத்தம்.

272-3. ஸபரஸந்தானே வாதி ஸஸந்தானே வா பரஸந்தானே வா. ததா² விவத³ந்தா பனாதி பே⁴த³கரவத்தூ²னி நிஸ்ஸாய விவத³ந்தா. உப⁴யேஹிபீதி தே²ரனவேஹி. நந்தி மேத்தம் காயகம்மம். யேஸம் புக்³க³லானம் பியம் கரோதி, தேஸம் மேத்தாகாயகம்மஸங்கா²தோ த⁴ம்மோ. ஏத்தகந்தி ஆமிஸவிப⁴த்தித³ஸ்ஸனம். அஸுகஸ்ஸ சாதி புக்³க³லவிப⁴த்தித³ஸ்ஸனம். ‘‘து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ அதா³தும்பி வட்டதீ’’தி வுத்தத்தா ஏவ அலஜ்ஜிபரிபோ⁴கோ³ வாரிதோ. ஸப்³பே³ஸம் தா³தப்³ப³மேவாதி ஸன்னிட்டா²னேன அஜானந்தேன விபா⁴க³ம் அகத்வா தா³தப்³ப³பா⁴வம் தீ³பேதீதி ஏகே. ‘‘ஸப்³பே³ஸம் தா³தப்³ப³மேவா’’தி வுத்தம் அட்ட²கதா²ஸு. தத்த² ‘‘அலஜ்ஜிஉக்கி²த்தகானம் பரிபோ⁴க³ஸீஸேன ஸஹத்தா² ந தா³தப்³ப³ம், தா³பேதப்³ப³ந்தி அபரே’’தி வுத்தம். விசினித்வா தா³னம் விசேய்ய தா³னம். யஸ்மா அயம் விஸேஸோ காதப்³போ³யேவாதி அயம் கரோதி, தஸ்மா புக்³க³லவிபா⁴கோ³ ந கதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பகதிவண்ணேன விஸபா⁴க³வண்ணேன. ‘‘இத³ம் நாம ஆபன்னோ’’தி பரேஹி அபராமஸிதப்³ப³தோ அபராமட்டா²னி. அனுலோமேஹி க³ஹிதஸங்கா²ராரம்மணேஹி நிப்³பா³னாரம்மணம் கத்வா நிய்யாதி.

ச²ஆபத்திஸமுட்டா²னவாராதி³வண்ணனா

276. ‘‘பட²மேன ஆபத்திஸமுட்டா²னேன து³ப்³பா⁴ஸிதம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி ந ஹீதி வத்தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம் வாசாசித்தவஸேனேவாபஜ்ஜிதப்³ப³தோ.

277. குடிம் கரோதீதி ஏத்த² ஸஞ்சரித்தமவத்வா து³க்கடது²ல்லச்சயஸங்கா⁴தி³ஸேஸானம் ஏகஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் படிபாடியா உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²மித³ம் வுத்தம். ந ஹி ஸஞ்சரித்தே ஏவ ஆபஜ்ஜதி. ‘‘இமினா பன நயேன ஸப்³ப³த்த² படிபாடியா அக்³க³ஹணே காரணம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

283. விவேகத³ஸ்ஸினாதி தத³ங்க³விவேகாதி³பஞ்சவித⁴விவேகத³ஸ்ஸினா.

284. அத்தனோ து³ட்டு²ல்லந்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்.

288. விவாதா³தி⁴கரணபச்சயாதி அஞ்ஞேஹி, அத்தனா வா புப்³ப³பா⁴கே³ ஆபன்னபச்சயாதி அத்தோ². ஓமஸதீதி ‘‘அயம் த⁴ம்மோ, அயம் வினயோ’’தி விவத³ந்தோ ‘‘த்வம் கிம் ஜானாஸீ’’திஆதி³னா ஓமஸதி. தீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்முகா²வினயபடிஞ்ஞாதகரணதிணவத்தா²ரகேஹி. ‘‘ஸம்முகா²வினயஞ்சேத்த² ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³ப³தோ ‘ஸம்முகா²வினயேன சேவ படிஞ்ஞாதகரணேன சா’திஆதி³னா த்³வீஹிபி யோஜிதம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்தா²’’தி வுத்தம்.

291. ட²பேத்வா ஸத்த ஆபத்தியோதி ஏத்த² ‘‘கிஞ்சாபி அவஸேஸா நத்தி², ததா²பி படிபாடியா பாடவஜனனத்த²ம் புச்சா² கதா’’தி வுத்தம்.

அந்தரபேய்யாலம் நிட்டி²தம்.

ஸமத²பே⁴த³வண்ணனா

அதி⁴கரணபரியாயவாராதி³வண்ணனா

293-4. லோப⁴காரணா விவாத³னதோ ‘‘லோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ’’தி வுத்தம். ஏவம் ஸேஸேஸு. டா²னானீதிஆதீ³னி காரணவேவசனானி. காரணஞ்ஹி திட்ட²ந்தி ஏத்தா²தி டா²னம், வஸந்தி ஏத்தா²தி வத்து², ப⁴வந்தி ஏத்தா²தி பூ⁴மீதி வுச்சதி. கே திட்ட²ந்தி வஸந்தி ப⁴வந்தி சாதி? விவாதா³தி⁴கரணாத³யோ. குஸலாகுஸலாப்³யாகதசித்தோ ஹுத்வா விவத³னதோ ‘‘நவ ஹேதூ’’தி வுத்தம். கோத⁴னோ ஹோதி உபனாஹீதிஆதீ³னி த்³வாத³ஸ மூலானி. அக்கோஸந்தேன ஹி சதூஸு விபத்தீஸு ஏகேன அனுவத³னதோ ‘‘சதஸ்ஸோ விபத்தியோ டா²னானீ’’தி வுத்தம். சுத்³த³ஸ மூலானீதி விவாதா³தி⁴கரணே வுத்தா த்³வாத³ஸ, காயோ, வாசா ச.

295-6. ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ டா²னானீதி ஏத்த² ‘‘ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா படிச்சா²தே³ந்தஸ்ஸ யா ஆபத்தி ஹோதி, தஸ்ஸா ஆபத்தியா புப்³பே³ ஆபன்னா ஆபத்தி டா²னம் ஹோதீ’’தி வுத்தம். ‘‘நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸலந்தி வசனதோ நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ குஸலஹேது, குஸலசித்தம் பன அங்க³ம் ஹோதீ’’தி லிகி²தம். சத்தாரி கம்மானி டா²னானீதி ஏத்த² ‘‘ஏவம் கத்தப்³ப³ந்தி டி²தபாளி கம்மம் நாம. ‘யதா²டி²தபாளிவஸேன கரோந்தானம் கிரியா கிச்சாதி⁴கரணம் நாமா’’’தி வுத்தம், ‘‘பாளிஅனுஸாரேன படிகாதப்³ப³லக்க²ணம் வா கம்மம். ததே²வ கரணம் கிச்சாதி⁴கரண’’ந்தி ச. ஞத்திஞத்திது³தியஞத்திசதுத்த²கம்மானி ஞத்திதோ ஜாயந்தி, அபலோகனகம்மம் அபலோகனதோ, ‘‘கிச்சாதி⁴கரணம் ஏகேன ஸமதே²ன ஸம்மதி ஸம்பஜ்ஜதீதி அத்தோ²’’தி லிகி²தம். ஸியுந்தி ஹோந்தி. கத²ஞ்ச ஸியாதி கத²ம் ஹோதி. விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ த்³வேதி தே த்³வே ட²பேத்வா அஞ்ஞேஹி ந ஸம்மதி.

297. ஸாதா⁴ரணாதி தம் ஸமேதப்³பா³.

298. தப்³பா⁴கி³யாதி தம்கோட்டா²ஸா.

299. ஏகாதி⁴கரணம் ஸப்³பே³ ஸமதா² ஸமக்³கா³ ஹுத்வா ஸமேதும் ப⁴ப்³பா³தி புச்ச²ந்தோ ‘‘ஸமதா² ஸமத²ஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணா’’தி ஆஹ. ஸமதா² ஸமத²ஸ்ஸா ஸியா ஸாதா⁴ரணா ஸியா அஸாதா⁴ரணா.

300. ஸமதா² ஸமத²ஸ்ஸ தப்³பா⁴கி³யவாரேபி ஏஸேவ நயோ.

301. இமே ஸமதா² ஸமதா², ந ஸம்முகா²வினயோதி அத்தோ².

302. ‘‘ஸமதா² வினயோ’’திபி வுச்சதி, தஸ்மா வினயோ ஸம்முகா²வினயோதி வினயவாரோ உத்³த⁴டோ ஸியா. ந ஸம்முகா²வினயோதி ஸம்முகா²வினயம் ட²பேத்வா ஸதிவினயாத³யோ ஸேஸஸமதா².

303. ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸம்முகா² படிஞ்ஞாதே தம் படிஜானனம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸம்முக²தா நாம ஹோதீதி ‘‘தஸ்ஸ படிஜானனசித்தம் ஸந்தா⁴ய ‘ஸம்முகா²வினயோ குஸலோ’திஆதி³ வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி. நத்தி² ஸம்முகா²வினயோ அகுஸலோதி ‘‘த⁴ம்மவினயபுக்³க³லஸம்முக²தாஹி திவங்கி³கோ ஸம்முகா²வினயோ ஏதேஹி வினா நத்தி². தத்த² குஸலசித்தேஹி கரணகாலே குஸலோ, அரஹந்தானம் கரணகாலே அப்³யாகதோ, ஏதேஸம் அகுஸலபடிபக்க²த்தா அகுஸலஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ நத்தி², தஸ்மா ‘நத்தி² ஸம்முகா²வினயோ அகுஸலோ’தி வுத்த’’ந்தி லிகி²தம். ‘‘யேபு⁴ய்யஸிகா அத⁴ம்மவாதீ³ஹி வூபஸமனகாலே ஸலாகக்³கா³ஹாபகே த⁴ம்மவாதி³ம்ஹி குஸலா, த⁴ம்மவாதீ³னம்பி அத⁴ம்மவாதி³ம்ஹி ஸலாகக்³கா³ஹாபகே ஜாதே அகுஸலா, ஸப்³ப³த்த² அரஹதோ வஸேனேவ அப்³யாகததா, அனரஹதோ ஸஞ்சிச்ச ஸதிவினயதா³னே ஸதிவினயோ அகுஸலோ, அமூள்ஹவினயோ அனும்மத்தகஸ்ஸ தா³னே, படிஞ்ஞாதகரணம் மூள்ஹஸ்ஸ அஜானனதோ படிஞ்ஞாயகரணே, தஸ்ஸபாபியஸிகா ஸுத்³த⁴ஸ்ஸ கரணே, திணவத்தா²ரகம் மஹாகலஹே, ஸஞ்சிச்ச கரணே ச அகுஸல’’ந்தி லிகி²தம்.

யத்த²வாரபுச்சா²வாரவண்ணனா

304. லப்³ப⁴தீதி புச்சா².

ஸமத²வாரவிஸ்ஸஜ்ஜனாவாரவண்ணனா

305. யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்முகா²வினயேன சாதிஆதி³ தஸ்ஸா விஸ்ஸஜ்ஜனம். யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்முகா²வினயேன ச யேபு⁴ய்யஸிகாய ச அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, தஸ்மிம் ஸமயே யத்த² யேபு⁴ய்யஸிகா லப்³ப⁴தி, தத்த² ஸம்முகா²வினயோ லப்³ப⁴தீதி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴. யத்த² படிஞ்ஞாதகரணம் லப்³ப⁴தி, தத்த² ஸம்முகா²வினயோ லப்³ப⁴தீதி ஏத்த² ஏகம் வா த்³வே வா ப³ஹூ வா ஆபத்தியோ ஆபன்னோ பி⁴க்கு² ‘‘இமம் நாம ஆபத்திம் ஆபன்னோஸீ’’தி புச்சி²தோ ‘‘ஆமா’’தி ஆபத்திம் படிஜானாதி, த்³வேபி லப்³ப⁴ந்தி. தத்த² ஸங்க⁴ஸம்முக²தா த⁴ம்மவினயபுக்³க³லஸம்முக²தாதி ஏவம் வுத்தஸம்முகா²வினயே ஸங்க⁴ஸ்ஸ புரதோ படிஞ்ஞாதம் கதம் சே, ஸங்க⁴ஸம்முக²தா. தத்தே²வ தே³ஸிதம் சே, த⁴ம்மவினயஸம்முக²தாயோபி லத்³தா⁴ ஹோந்தி. அவிவத³ந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் படிஜானந்தி சே, புக்³க³லஸம்முக²தா. தஸ்ஸேவ ஸந்திகே தே³ஸிதம் சே, த⁴ம்மவினயஸம்முக²தாயோபி லத்³தா⁴ ஹோந்தி. ஏகஸ்ஸேவ வா ஏகஸ்ஸ ஸந்திகே ஆபத்திதே³ஸனகாலே ‘‘பஸ்ஸஸி, பஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தே தத்த² த⁴ம்மவினயபுக்³க³லஸம்முக²தாஸஞ்ஞிதோ ஸம்முகா²வினயோ ச படிஞ்ஞாதகரணஞ்ச லத்³த⁴ம் ஹோதி.

ஸம்ஸட்ட²வாராதி³வண்ணனா

306. அதி⁴கரணானம் வூபஸமோவ ஸமதோ² நாம, ஸோ அதி⁴கரணம் வினா நத்தி², தஸ்மா ந ச லப்³பா⁴ வினிபு⁴ஜ்ஜித்வா நானாகரணம் காதும்.

309-310. ஸமதா² ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தீதி ஏத்த² ஸம்மந்தீதி ஸம்பஜ்ஜந்தி. அதி⁴கரணா வா பன ஸம்மந்தி வூபஸம்மந்தீதி அத்தோ², தஸ்மா ‘‘யேபு⁴ய்யஸிகா ஸம்முகா²வினயேன ஸம்மதீ’’தி இமாய ஸம்முகா²வினயேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பஜ்ஜதி, ந ஸதிவினயாதீ³ஹி தேஸம் தஸ்ஸா அனுபகாரத்தாதி அத்தோ². ஸமதா² அதி⁴கரணேஹி ஸம்மந்தீதி ஏத்த² ஸமதா² அபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீதி அத்தோ².

311. ‘‘ஸம்முகா²வினயோ விவாதா³தி⁴கரணேன ந ஸம்மதீ’’தி பாடோ². யேபு⁴ய்யஸிகாய ஸமானபா⁴வதோ ச அவஸானே ‘‘ஸம்முகா²வினயோ ந கேனசி ஸம்மதீ’’தி (பரி. 313) வுத்தத்தா ச ஸம்முகா²வினயோ ஸயம் ஸமதே²ன வா அதி⁴கரணேன வா ஸமேதப்³போ³ ந ஹோதீதி கத்வா வுத்தோ. ஸதிவினயோ கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மதி. அமூள்ஹவினயதஸ்ஸபாபியஸிகதிணவத்தா²ரகாபி கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மந்தி.

313. விவாதா³தி⁴கரணம் கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மதீதி ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே…பே… பட²மம் ஸலாகம் நிக்கி²பாமீ’’தி ஏவம் விவாதா³தி⁴கரணம் கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மதி. அனுவாதா³தி⁴கரணஆபத்தாதி⁴கரணாபி கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மந்தி. ‘‘‘அகதம் கம்மம் து³க்கடம் கம்ம’ந்தி ஏவம் கிச்சாதி⁴கரணம்பி கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மதீதி ஏவம் பாடோ² வேதி³தப்³போ³’’தி லிகி²தம். அஞ்ஞதரஸ்மிம் பன க³ண்டி²பதே³ ‘‘‘ஸமதா² அதி⁴கரணேஹி ஸம்மந்தீ’தி ஏத்த² யஸ்மா ஸப்³பே³ ஸமதா² கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மந்தி, தஸ்மா ‘ஸமதா² கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மந்தீ’தி பாடோ² க³ஹேதப்³போ³’’தி வுத்தம்.

314. விவாதா³தி⁴கரணம் கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதீதி ‘‘நாயம் த⁴ம்மோ’’தி வுத்தமத்தேன கிஞ்சி அதி⁴கரணம் ந ஸமுட்டா²பேதி.

318-9. ‘‘கதமாதி⁴கரணபரியாபன்ன’’ந்தி பாடோ². விவாதா³தி⁴கரணம் விவாதா³தி⁴கரணம் ப⁴ஜதீதி பட²முப்பன்னவிவாத³ம் பச்சா² உப்பன்னோ ப⁴ஜதி. விவாதா³தி⁴கரணம் த்³வே ஸமதே² ப⁴ஜதீதி ‘‘இமம் வூபஸமேதும் ஸமத்தா² தும்ஹே’’தி வத³ந்தம் விய ப⁴ஜதி ‘‘மயம் தம் வூபஸமேஸ்ஸாமா’’தி வத³ந்தேஹி விய த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸங்க³ஹிதம்.

ஸமத²பே⁴த³வண்ணனா நிட்டி²தா.

க²ந்த⁴கபுச்சா²வாரவண்ணனா

புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனாவண்ணனா

320. நிதா³னம் நாம காலஞ்ச நக³ரஞ்ச தே³ஸோ ச ப⁴க³வா ச. வத்து²புக்³க³லாதி³ நித்³தே³ஸோ. யானி தத்த² உபஸம்பத³க்க²ந்த⁴கே ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ புக்³க³லோ உபஸம்பாதே³தப்³போ³’’திஆதி³னா நயேன உத்தமானி பதா³னி வுத்தானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸா ஸா தஸ்ஸ தஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ ஆபத்தீதி வுச்சதீதி யா ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ புக்³க³லோ உபஸம்பாதே³தப்³போ³’’தி பதே³ன பஞ்ஞத்தா ஆபத்தி, ஸா தஸ்ஸ பத³ஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. சம்மஸம்யுத்தேதி சம்மக்க²ந்த⁴கே.

ஏகுத்தரிகனயவண்ணனா

ஏககவாரவண்ணனா

321. ஏகுத்தரிகனயே ஆபத்தி ஜானிதப்³பா³தி ஏத்த² ஆபத்தி நாம கிம் பரமத்த²ஸபா⁴வா, உதா³ஹு ந வத்தப்³ப³ஸபா⁴வாதி? ந வத்தப்³ப³ஸபா⁴வா. வுத்தஞ்ஹி பரிவாரே ‘‘வத்து² ஜானிதப்³ப³ம், கோ³த்தம் ஜானிதப்³ப³ம், நாமம் ஜானிதப்³ப³ம், ஆபத்தி ஜானிதப்³பா³’’தி ஏதேஸம் பதா³னம் விப⁴ங்கே³ ‘‘மேது²னத⁴ம்மோதி வத்து² ச கோ³த்தஞ்ச. பாராஜிகந்தி நாமஞ்சேவ ஆபத்தி சா’’தி. நாமஞ்ச கோ³த்தஞ்ச ‘‘நாமகோ³த்தம் ந ஜீரதீ’’தி (ஸம். நி. 1.76) வசனதோ ஸம்முதிமத்தம், தஸ்மா ‘‘குஸலத்திகவினிமுத்தா ந வத்தப்³ப³த⁴ம்மபூ⁴தா ஏகச்சா ஸம்முதி ஏவா’’தி வுத்தம். யம் பன வுத்தம் ஸமத²க்க²ந்த⁴கே ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி (சூளவ. 222), தம் ‘‘விவாதா³தி⁴கரணம் ஸியா குஸலம், ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி (சூளவ. 220) ஏத்த² விய பரியாயதோ வுத்தம். அத்த²தோ ஹி விவாதோ³ நாம ஏகச்சோ ஸம்முதிவிஸேஸோ. யோ சித்தஸமங்கி³னோ, ஸோ ‘‘தம் சித்தபரியாயேன பன ஸியா குஸல’’ந்திஆதி³ வோஹாரலத்³தோ⁴, ததா² ஆபத்தாதி⁴கரணம்பீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவ வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜமானோ ஹி அகுஸலசித்தோ வா ஆபஜ்ஜதி குஸலாப்³யாகதசித்தோ வா’’தி (கங்கா². அட்ட². பட²மபாராஜிகவண்ணனா). அஞ்ஞதா² ஸமதே²ஹி அதி⁴கரணீயதா ந ஸம்ப⁴வதி. ந ஹி ஸமதா² குஸலாதி³ம் அகுஸலாதி³ம் வா அதி⁴கிச்சபவத்தந்தி, ஸமத²வஸேன வா குஸலாதி³ ஸம்மதி. ந ச குஸலஸ்ஸ விவாத³ஸ்ஸ, அனுவாத³ஸ்ஸ வா குஸலாதி³ஸமதே²ஹி வூபஸமேதப்³ப³தா ஆபஜ்ஜதீதி தேஸம் அதி⁴கரணமத்தமேவ ந ஸம்ப⁴வேய்ய, தஸ்மா அதி⁴கரணானம், ஸமதா²னஞ்ச குஸலாதி³பா⁴வோ பரியாயதே³ஸனாய லப்³ப⁴தி, நோ அஞ்ஞதா², தேனேவ ஸம்முகா²வினயே விய ஆபத்தாதி⁴கரணே திகம் ந பூரிதம். ஸஞ்சிச்ச ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜமானஸ்ஸ யஸ்மா ஸஞ்சேதனா ஏகந்ததோ அகுஸலாவ ஹோதி. இதரஸ்ஸ ஸசித்தகஸ்ஸ வா அசித்தகஸ்ஸ வா ததா³பா⁴வமத்தம் உபாதா³ய ‘‘அப்³யாகத’’ந்தி வுத்தம். யதா² ஹி ‘‘திக்க²த்தும் சோத³யமானோ தம் சீவரம் அபி⁴னிப்பா²தே³ய்ய, இச்சேதம் குஸல’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. 538) ந குஸலஸத்³தோ³ ஸுக²விபாகோ, ‘‘ஸம்பராயிகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் படிகா⁴தாயா’’திஆதீ³ஸு (பரி. 498) ந அகுஸலா வா ஹோதி. இதரஸ்ஸ ஸசித்தகஸ்ஸ வா அசித்தகஸ்ஸ வா ததா³பா⁴வமத்தம் உபாதா³ய ‘‘அப்³யாகத’’ந்தி வுத்தம். யதா² ஹி த்³விக்க²த்தும் சோத³யமானோ தம் சீவரம் அபி⁴னிப்பா²தே³ய்ய, யம் பனேத்த² ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் அகுஸல’’ந்தி வுத்தம், தஸ்ஸ வஸேன தத³குஸலதோ ஸத்த வினீதவத்தூ²னி வேதி³தப்³பா³னி, ததோ சீவரந்தி ஸம்ப⁴வதோ அசீவரகா, அந்தராபத்திகா ச. அனந்தரிகலக்க²ணப்பத்தஸ்ஸ வஸேன நியதா ச நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸம்முதினித்³தே³ஸே க³ருகலஹுகனித்³தே³ஸோபி ஸம்ப⁴வதி. அஞ்ஞதா² ‘‘அனந்தராயிகா பண்ணத்திவஜ்ஜா, அனவஜ்ஜாபண்ணத்தீ’’தி ச வுத்தா. குடிகாரமஹல்லகாபத்தி அந்தராயிகா லோகவஜ்ஜஸாவஜ்ஜபண்ணத்திதோ. ஸம்பஜானமுஸாவாதோ³ ஓமஸவாதா³தி³தோ க³ருகாதி³ ந ஸம்ப⁴வேய்ய, ததோ வா அயம் லஹுகாதீ³தி இத³ம் ஸப்³ப³ம் ஏகச்சானம் ஆசரியானம் மதம், ‘‘ஸப்³ப³ம் அயுத்த’’ந்தி வத³ந்தி. கஸ்மா? யஸ்மா ‘‘பாராஜிகந்தி நாமஞ்சேவ ஆபத்திசா’’தி வசனேன சே ஆபத்தி ந வத்தப்³ப³த⁴ம்மோ ஸியா, வத்து² ச ந வத்தப்³ப³த⁴ம்மோ ஸியா கோ³த்தேன ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வேன வுத்தத்தா, தஸ்மா ‘‘மேது²னத⁴ம்மோ’’தி பத³ம் அஜ்ஜா²சாரஸங்கா²தம் வத்து²ஞ்ச தீ³பேதி. அஜ்ஜா²சாரவஸேனேவ ஆபத்தியா லத்³த⁴னாமம் அஸாதா⁴ரணனாமத்தா ‘‘கோ³த்த’’ந்தி ச வுச்சதீதி அயம் தத்த² அத்தோ².

‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ கிம் புப்³ப³ங்க³மந்தி? லோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ, தோ³ஸோ, மோஹோ, அலோபோ⁴, அதோ³ஸோ, அமோஹோ புப்³ப³ங்க³மோ’’தி ‘‘கதி ஹேதூதி? ச² ஹேதூ தயோ அகுஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ’’தி ச வுத்தத்தா நிப்பரியாயேனேவ ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி வுத்தம். ஸமத²க்க²ந்த⁴கே பன ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதவஸேன ததா² ஏவ வுத்தம். தஸ்மா ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸபா⁴வதோ நிப்பரியாயேனேவ அகுஸலா சத்தாரோ க²ந்தா⁴, ரூபஅப்³யாகதா ச ஹோந்தி. ‘‘நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’’ந்தி (சூளவ. 222) வுத்தத்தா குஸலமேவ படிக்கி²த்தம், கீ²ணாஸவானம் கிரியாப்³யாகதம் நாம ஹோதீதி குஸலே படிக்கி²த்தே கிரியாப்³யாகதம்பி படிக்கி²த்தமேவ ஹோதி. தஸ்மிம் படிக்கி²த்தே ஸப்³ப³தா² அவாவடம் விபாகாப்³யாகதம் படிக்கி²த்தமேவ ஹோதி. நிப்³பா³னாப்³யாகதே வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி ஏகே, தம் அயுத்தம் ‘‘ச² ஹேதுயோ’’தி வுத்தத்தா. கிஞ்சாபி வுத்தம் ஸாமஞ்ஞேன, ததா²பி விபாகஹேதுயேவ தத்த² அதி⁴ப்பேதோ, ந கிரியாஹேது, தே ஹி குஸலஸபா⁴வா ச, தஸ்மா ரூபம், விபாகாப்³யாகதஞ்சாபத்தி. தத்த² அகுஸலாபத்திதோ வினீதவத்தூ²னி. இதரஸ்ஸாபி ஆதி³தோ சா²த³னா குஸலசித்ததோதி வுத்தம் ஹோதி. அந்தராயிகனியதஸாவஜ்ஜபஞ்ஞத்திபா⁴வோபி சஸ்ஸா வேவசனவஸேன வேதி³தப்³போ³ பண்ணத்திவஜ்ஜாய, ஸஞ்சிச்ச ஆபன்னாய ச, தஸ்மா ‘‘ஜீவிதிந்த்³ரியம் ஸியா ஸாரம்மணம் ஸியா அனாரம்மண’’ந்தி வசனம் விய ஏகந்தாகுஸலம் அனேகந்தாகுஸலஞ்ச லோகவஜ்ஜம், ஏகந்தாப்³யாகதம் பூ⁴தாரோசனம் அனேகந்தாப்³யாகதஞ்ச ஸேஸம் பண்ணத்திவஜ்ஜம் ஏகதோ ஸம்பிண்டே³த்வா ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம் ஸியாப்³யாகத’’ந்தி வுத்தம். ஸமத²க்க²ந்த⁴கே பன பண்ணத்திவஜ்ஜமேவ ஸந்தா⁴ய ததா² வுத்தம். வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²யம், க³ண்டி²பதே³ ச ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகதம், நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’ந்தி ஏத்த² ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதவஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யஸ்மிஞ்ஹி பத²விக²ணனாதி³கே ஆபத்தாதி⁴கரணே அபகதஞ்ஞுனோ ஸந்தா⁴ய அப்பஹரிதகரணாதி³காலே குஸலசித்தம் அங்க³ம் ஹோதி, க²ணனாதி³பயோக³ஸங்கா²தம் ரூபாப்³யாகதம் ஆபத்திஸமுட்டா²பேந்தம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ’’தி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அத்தா²பத்தி குஸலசித்தோ ஆபஜ்ஜதி, குஸலசித்தோ வுட்டா²தீ’’திஆதி³. தஸ்மிஞ்ஹி ஸதி ந ஸக்கா வத்தும் ‘‘நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’’ந்தி. யஸ்மா ஆபத்திஸமுட்டா²பகம் சித்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ந ஹோதி, தஸ்மா ந யித³ம் அங்க³ப்பஹோனகசித்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யதி³ தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ‘‘ஸியா குஸல’’ந்தி ச வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய, ந ச வுத்தம். தஸ்மா இத³ம் பன ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – யம் தாவ ஆபத்தாதி⁴கரணம் லோகவஜ்ஜம், தம் ஏகந்ததோ அகுஸலமேவ, தத்த² ‘‘ஸியா அகுஸல’’ந்தி விகப்போ நத்தி². யம் பன பண்ணத்திவஜ்ஜம், தம் யஸ்மா ஸஞ்சிச்ச ‘‘இமம் ஆபத்திம் வீதிக்கமாமீ’’தி வீதிக்கமந்தஸ்ஸேவ அகுஸலம் ஹோதி, அஸஞ்சிச்ச பன கிஞ்சி அஜானந்தஸ்ஸ ஸஹஸேய்யாதி³வஸேன ஆபஜ்ஜதோ ரூபவிபாகம் அப்³யாகதம் ஹோதி அனுட்டா²னதோ. தஸ்மா தஸ்ஸ பண்ணத்திவஜ்ஜஸ்ஸ ஸஞ்சிச்சாஸஞ்சிச்சவஸேன இமம் விகப்பபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம் ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகதம், நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’’ந்தி.

ஸசே பன கோசி வினயே அபகதஞ்ஞூ ‘‘யம் குஸலசித்தோ ஆபஜ்ஜதி, இத³ம் வுச்சதி ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’’ந்தி வதே³ய்ய, தஸ்ஸேவம்வாதி³னோ அசித்தகானம் ஏளகலோமாதி³ஸமுட்டா²னானம்பி குஸலசித்தஸமங்கி³காலே தாஸம் ஆபத்தீனம் குஸலசித்தோ ஆபஜ்ஜேய்ய, ந வா ஆபஜ்ஜதி. கிம்காரணம்? ந ச தத்த² விஜ்ஜமானம்பி குஸலசித்தம் ஆபத்தியா அங்க³ம். அத்தபா⁴வோ ஸபா⁴வோ பகதீதி வுத்தம் ஹோதி. கதரம் பன தஸ்ஸா ஆபத்தியா ததா³ அங்க³ஸபா⁴வோதி? வுச்சதே – காயவசீவிஞ்ஞத்திவஸேன பன சலிதஸ்ஸ காயஸ்ஸ, பவத்தாய வாசாய சாதி ஏதேஸம் த்³வின்னம் சலிதப்பவத்தானம் காயவாசானம் அஞ்ஞதரமேவ அங்க³ஸபா⁴வோ, தஞ்ச ரூபக்க²ந்த⁴பரியாபன்னத்தா அப்³யாகதந்தி. கிம் வுத்தம் ஹோதி? காயோ, வாசா ச ததா³ ஆபத்தாதி⁴கரணந்தி வுத்தம் ஹோதி. யா பனேத்த² அகுஸலாபத்திக்க²ணே காயவாசாயோ அப்³யாகதபா⁴வோ, தா அப்³போ³ஹாரிகா ஹோந்தி காயவசீகம்மகாலே மனோகம்மம் விய. ததா³ ஹி காயவாசாயோ ஆபத்திகராதி³ட்டா²னே திட்ட²ந்தி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஆபத்திகரா த⁴ம்மா ஜானிதப்³பா³. கதி மூலானீதி ச² ஆபத்திஸமுட்டா²னானி மூலானீ’’திஆதி³. யதா³ பன காயவாசாயோ ஆபத்தியா அங்க³மேவ ஹோந்தி, ததா³ ‘‘சித்தம் சித்தாதி⁴பதேய்ய’’ந்தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 1 காமாவசரகுஸலவண்ணனா) வசனம் விய புப்³ப³பயோகா³னம் அபரபயோக³ஸ்ஸ பச்சயபா⁴வதோ ஆபத்திகராதி³பஞ்ஞத்திம் ந விஜஹந்தி. யதா² தப்³பா⁴வேபி ‘‘ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ கதி வத்தூ²னீதி? ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ வத்தூ²னி. கதி பூ⁴மியோதி? ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ பூ⁴மியோ’’தி வுத்தம். ததா² தப்³பா⁴வேபி ஆபத்திகரா ‘‘ஆபத்திஸமுட்டா²னா’’இச்சேவ வுச்சந்தீதி வேதி³தப்³பா³. ஏத்தாவதா ஆபத்தி நாம சத்தாரோ அகுஸலக்க²ந்தா⁴ ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கமகாலே பூ⁴தாரோசனம் ட²பேத்வா ஸப்³பா³பி அவிஸேஸதோ, விஸேஸதோ பன ஸப்³பா³பி ஏகந்தாகுஸலா அகுஸலா, அனேகந்தாகுஸலா பன கி³ரக்³க³ஸமஜ்ஜசித்தாகா³ரஸங்கா⁴னிஇத்தா²லங்காரக³ந்த⁴வண்ணகவாஸிதபிஞ்ஞாகப்பபே⁴தா³, பி⁴க்கு²னிஆதீ³னம் உம்மத்³த³னபரிமத்³த³னப்பபே⁴தா³ சாதி த³ஸப்பபே⁴தா³ ஸகனாமேஹி பரிச்சி²ந்தி³த்வா வத்து²ஜானனஸசித்தககாலே ஏவ அகுஸலா, தத³பா⁴வதோ அசித்தககாலே வினா அனாபத்தாதி⁴கரணேன கம்மட்டா²னாதி³ஸீஸேன குஸலசித்தேன தம் தம் வத்து²ம் வீதிக்கமந்தஸ்ஸ ஆபத்தி கேவலம் ரூபஅப்³யாகதமேவ.

கேசி பனேத்த² ‘‘அப்பகாஸே டா²னே கடிஸுத்தகஸஞ்ஞாய ஸங்கா⁴ணிம், மத்திகாஸஞ்ஞாய க³ந்த⁴வண்ணகாதி³ம் வா தா⁴ரேந்தியாபி ஆபத்தி, தஸ்மா அசித்தகாயேவா’’தி வண்ணயந்தி. தே ‘‘ஸங்கா⁴ணியா அஸங்கா⁴ணிஸஞ்ஞாய தா⁴ரேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸா’’தி பாடா²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா படிக்கி²பிதப்³பா³. ஸுராபானாபத்தி பன அசித்தகாபி ஏகந்தாகுஸலாவ. தேனேவ ‘‘மஜ்ஜே அமஜ்ஜஸஞ்ஞீ பிவதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸா’’தி (பாசி. 328) வுத்தம். யஸ்மா பனேத்த² ஆபா³த⁴பச்சயாபி ந ஸக்கா வினா அகுஸலேன ஸுராபானம் பாதும், தஸ்மா யதா²வுத்தேஸு அனேகந்தாகுஸலேஸு விய லோகவஜ்ஜேஸு இத⁴ ‘‘ஸுராபானேஸு அனாபத்தி ஆபா³த⁴பச்சயா’’தி ந வுத்தம். ஸூபஸம்பாகாதி³ பன அமஜ்ஜமேவ. தத்த² குக்குச்சவினோத³னத்த²ம் ‘‘அனாபத்தீ’’தி வுத்தம் உத³கத³ந்தபோணே விய. பூ⁴தாரோசனாபத்தி ரூபாப்³யாகதமேவ, அசித்தககாலே ஸஹஸேய்யாதி³ ரூபவிபாகாப்³யாகதமேவ, தத்த² ஸுபினந்தோ விஜ்ஜமானம்பி அகுஸலம் அனங்க³த்தா அப்³போ³ஹாரிகம் ஹோதி. குஸலே கதா²வ நத்தி² அனாபத்தி ஸபா⁴வத்தா குஸலஸ்ஸ. ததா² கிரியாதி இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² யதா²ஸம்ப⁴வம் அகுஸலம் வா ஸுத்³த⁴ரூபம் வா ஸவிபாகம் வாதி திதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி.

தத்த² ட²பேத்வா ஸுராபானம் ஏகச்சஞ்ச பண்ணத்திவஜ்ஜம், ஏகந்தாகுஸலஞ்ச ஸசித்தகமேவ, பூ⁴தாரோசனம் அசித்தகமேவ, ஸேஸம் ஸஹ ஸுராபானேன அனேகந்தாகுஸலம் லோகவஜ்ஜஞ்ச அனேகந்தாப்³யாகதம் பண்ணத்திவஜ்ஜஞ்ச யேபு⁴ய்யேன ஸசித்தகாசித்தகந்தி ஸப்³ப³ஸிக்கா²பத³ம் திப்பபே⁴த³ம் ஹோதி. யம் பனேத்த² ஸசித்தகமேவ, தம் மேது²னாதி³வத்து²ஜானனசித்தேனேவ ஸசித்தகம், ஸப்³ப³ம் ஸேகி²யம் பண்ணத்திஜானனசித்தேனேவ ஸசித்தகம் ‘‘அனாத³ரியம் படிச்சா’’தி வசனதோதி ஸசித்தகம் து³வித⁴ம் ஹோதி. ஏகந்தாசித்தகம் பண்ணத்திஜானனசித்தாபா⁴வேன, ந வத்து²ஜானனசித்தாபா⁴வேன. தத³பா⁴வதோ ஏகந்தாகுஸலம் ஸுராபானம், ஏகந்தாப்³யாகதம் ஸஞ்சரித்தம், வத்து²ஜானனசித்தஸ்ஸ வா பண்ணத்திஜானனசித்தஸ்ஸ வா உபி⁴ன்னம் அபா⁴வேன அசித்தகபா⁴வேன அசித்தகம் ஹோதி. ஸுராபானம் பன ஸசித்தகம் ஹோதி வத்து²ஜானனசித்தேனேவ. அரியபுக்³க³லானம் இதரேஸம் உபி⁴ன்னம் வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ பா⁴வேன ஸேஸம் சித்தகாசித்தகம். விஸேஸதோ ச வத்து²ஜானனசித்தாபா⁴வேன, அபகதஞ்ஞுனோ பண்ணத்திஜானனசித்தாபா⁴வேன வா அசித்தகபா⁴வேன அசித்தகம் ஹோதி. தத்த² ஏகந்தாசித்தகஞ்ச ஸசித்தகஞ்ச ‘‘அசித்தக’’மிச்சேவ வுச்சதி. அயம் தாவ ‘‘ஆபத்தி ஜானிதப்³பா³’’தி ஏத்த² வினிச்ச²யோ.

மூலவிஸுத்³தி⁴யா அந்தராபத்தீதி அந்தராபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா மூலாயபடிகஸ்ஸனம் கத்வா டி²தேன ஆபன்னாபத்தி. அயம் அக்³க⁴விஸுத்³தி⁴யா அந்தராபத்தீதி ஸம்ப³ஹுலா ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜித்வா தாஸு ஸப்³ப³சிரபடிச்ச²ன்னவஸேன அக்³க⁴ஸமோதா⁴னம் க³ஹேத்வா வஸந்தேன ஆபன்னாபத்தி. ‘‘புனபி ஆபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி ஸஉஸ்ஸாஹேனேவ சித்தேன. ‘‘அயம் பி⁴க்கு²னியா ஏவா’’தி லிகி²தம். ‘‘பாராஜிகமேவா’’தி இத³ஞ்ச பூ⁴தவஸேன த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ‘‘ஏவம் தே³ஸிதே பன யா காசி ஆபத்தி ந வுட்டா²தீதி அபரே, தம் ந க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். ‘‘த⁴ம்மிகஸ்ஸ படிஸ்ஸவஸ்ஸ அஸச்சாபனே’’தி வுத்தத்தா அத⁴ம்மிகபடிஸ்ஸவே து³க்கடம் ந ஹோதி. ‘‘புப்³பே³ ஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ ‘தும்ஹே விப்³ப⁴மதா²’தி வுத்தே ‘ஸாதூ⁴’தி படிஸ்ஸுணித்வா ஸசே ந விப்³ப⁴மதி அனாபத்தி, ஏவம் ஸப்³ப³த்தா²’’தி ச வுத்தம். ‘‘ஆவிகரோ ஜானிதப்³போ³’’திபி பாளி. காலேன வக்கா²மி, நோ அகாலேனா’’திஆதீ³ஸு பஞ்சத³ஸஸு த⁴ம்மேஸு. ப⁴ப்³பா³பத்திகா நாம ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதும் ப⁴ப்³பா³.

து³கவாரவண்ணனா

322. நித³ஹனே ஆதபே. ‘‘ஏகரத்தம்பி சே பி⁴க்கு² திசீவரேன விப்பவஸேய்ய (பாரா. 472). சா²ரத்தபரமம் தேனா’’திஆதி³னா (பாரா. 653) வுத்தாபத்திகோ க³ணபூரகோ ஹுத்வாபி கம்மம் கோபேதி நானாஸம்வாஸகத்தா. கம்மேன வா ஸலாகக்³கா³ஹேன வாதி ஏத்த² உத்³தே³ஸோ சேவ கம்மஞ்ச ஏகந்தி ஏத்த² பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோதி வா கம்மந்தி வா அத்த²தோ ஏகமேவ, தேஸு யம் கிஞ்சி கதே ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஹோதீதி அத்தோ². புப்³ப³பா⁴கா³தி ஸங்க⁴பே⁴த³தோ புப்³ப³பா⁴கா³. ‘‘பமாண’’ந்தி இமேஸம் த்³வின்னம் அஞ்ஞதரேன பே⁴தோ³ ஹோதி, ந இதரேஹீதி வுத்தம். வினயே ஸித்³தா⁴ வினயஸித்³தா⁴, ரோமஜனபதே³ ஜாதம் ரோமகம், அனுஞ்ஞாதலோணத்தா து³கேஸு வுத்தாதி.

திகவாரவண்ணனா

323. வோ தும்ஹேஹி ந ஸமுதா³சரிதப்³ப³ம். வசீஸம்பயுத்தம் காயகிரியம் கத்வாதி காயேன நிபச்சகாரம் கத்வாதி அத்தோ². உபகா⁴தேதி வினாஸேதி. ஓமத்³தி³த்வாதி அபி⁴ப⁴வித்வா. வத³தோதி வத³ந்தஸ்ஸ. ‘‘பா³லஸ்ஸ நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³’’தி து³கே ஆக³தம், இத⁴ பன ‘‘ந தா³தப்³போ³’’தி வுத்தம், ஆபத்திபா³ஹுல்லம் ஸந்தா⁴ய நாதா³தப்³ப³ம், ‘‘இமஸ்மா விஹாரா பரம் மா நிக்க²மாஹி, வினயத⁴ரானம் வா ஸந்திகம் ஆக³ச்ச² வினிச்ச²யம் தா³து’’ந்தி வுத்தே தஸ்ஸ வசனம் ந க³ஹேதப்³ப³ந்தி அத்தோ². திகபோ⁴ஜனம் நாம ஸசே தயோ ஹுத்வா பு⁴ஞ்ஜந்தி, க³ணபோ⁴ஜனேன அனாபத்தி, இத³ம் ஸந்தா⁴ய திகம். ‘‘பஸுத்தோ’’தி பா³ஹுல்லதோ வுத்தம். அத² வா நிபஜ்ஜித்வாதி அத்தோ². ‘‘இத³ம் ட²பேத்வா க³ச்சா²மி, தாவகாலிகம் ப⁴ந்தே தே³தா²தி வுத்தே ‘நவகம்மாதி³அத்த²ம் வினா தா³தும் ந வட்டதீ’’தி லிகி²தம். விகப்பேத்வா ட²பிதம் வஸ்ஸிகஸாடிகம் பச்சி²மே பாடிபத³தி³வஸே நிவாஸேந்தோ து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதீதி அத்தோ². அபச்சுத்³த⁴ரித்வாதி பச்சுத்³த⁴ரணம் அகத்வாதி அத்தோ². ‘‘விகப்பேது’’ந்தி வசனதோ அவிகப்பனபச்சயா ஆபத்தி ஹேமந்தே ஆபஜ்ஜதி, விகப்பனா பன கத்திகபுண்ணமதி³வஸே காதப்³பா³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி ஞாதப்³ப³ம். அயம் நயோ அவிகப்பனம் ஸந்தா⁴ய, புரிமோ விகப்பிதபரிபோ⁴க³பச்சயாபத்திம் ஸந்தா⁴ய. வத்த²படிச்சா²தி³ ஸப்³ப³கப்பியதாயாதி வத்த²படிச்சா²தி³ ஸப்³ப³த்த² கப்பியத்தாதி அத்தோ². கேசி இமமத்த²ம் அஸல்லக்கே²த்வா ‘‘வத்த²படிச்சா²தி³ ஸப்³ப³கப்பியதா தாய படிச்ச²ன்னேனா’’தி லிக²ந்தி. ‘‘வத்த²மேவ படிச்சா²தி³ வத்த²படிச்சா²தீ³’’தி விக்³க³ஹத்தா ‘‘தாயா’’தி ந யுஜ்ஜதி. ‘‘தேனா’’தி ப⁴விதப்³ப³த்தாதி இத³ம் ஸப்³ப³ம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் க³ண்டி²பதே³ லிகி²தம், விசாரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

சதுக்கவாரவண்ணனா

324. சதூஹாகாரேஹி ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி…பே… கம்மவாசாய ஆபஜ்ஜதீதி ஏத்த² யஞ்ஹி ஆபத்திம் கம்மவாசாய ஆபஜ்ஜதி, ந தத்த² காயாத³யோதி ஆபன்னம், ததோ கம்மவாசாய ஸத்³தி⁴ம் ஆபத்திகரா த⁴ம்மா ஸத்தாதி ஆபஜ்ஜதி, ஏவம் ஸதி ‘‘ச² ஆபத்திஸமுட்டா²னானீ’’தி வசனவிரோதோ⁴, தானி ஏவ ஆபத்திகரா த⁴ம்மா நாம. அத² தத்தா²பி காயாத³யோ ஏகதோ வா நானாதோ வா லப்³ப⁴ந்தி, சதூஹாகாரேஹீதி ந யுஜ்ஜதீதி ‘‘ச²ஹாகாரேஹி ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி ஏவம் ஏதானி ஸுத்தபதா³னி விரோதி⁴தானி ஹோந்தி. கத²ம் அவிரோதி⁴தானி? ஸவிஞ்ஞத்திகாவிஞ்ஞத்திகபே⁴த³பி⁴ன்னத்தா. காயாதீ³னம் யா கிரியா ஆபத்தி, நம் ஏகச்சம் காயேன ஸவிஞ்ஞத்திகேன ஆபஜ்ஜதி, ஏகச்சம் ஸவிஞ்ஞத்திகாய வாசாய, ஏகச்சம் ஸவிஞ்ஞத்திகாஹி காயவாசாஹி ஆபஜ்ஜதி, யா பன அகிரியா ஆபத்தி, தம் ஏகச்சம் கம்மவாசாய ஆபஜ்ஜதி, தஞ்ச கோ² அவஸிட்டா²ஹி அவிஞ்ஞத்திகாஹி காயவாசாஹியேவ, ந வினா ‘‘நோ சே காயேன வாசாய படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, கம்மவாசாபரியோஸானே ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸா’’தி (பாரா. 414) வசனதோ, அவிஸேஸேன வா ஏகச்சம் ஆபத்திம் காயேன ஆபஜ்ஜதி, ஏகச்சம் வாசாய, ஏகச்சம் காயவாசாஹி. யம் பனேத்த² காயவாசாஹி, தம் ஏகச்சம் கேவலாஹி காயவாசாஹி ஆபஜ்ஜதி, ஏகச்சம் கம்மவாசாய ஆபஜ்ஜதீதி அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி ஏவம் அவிரோதி⁴தானி ஹோந்தி.

தத்ராயம் ஸமாஸதோ அத்த²விபா⁴வனா – காயேன ஆபஜ்ஜதீதி காயேன ஸவிஞ்ஞத்திகேன அகத்தப்³ப³ம் கத்வா ஏகச்சம் ஆபஜ்ஜதி, அவிஞ்ஞத்திகேன கத்தப்³ப³ம் அகத்வா ஆபஜ்ஜதி, தது³ப⁴யம்பி காயகம்மம் நாம. அகதம்பி ஹி லோகே ‘‘கத’’ந்தி வுச்சதி ‘‘து³க்கடம் மயா, யம் மயா புஞ்ஞம் ந கத’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு, ஸாஸனே ச ‘‘இத³ம் தே, ஆவுஸோ ஆனந்த³, து³க்கடம், யம் த்வம் ப⁴க³வந்தம் ந புச்சீ²’’தி (சூளவ. 443) ஏவமாதீ³ஸு, ஏவமித⁴ வினயபரியாயேன காயேன அகரணம்பி ‘‘காயகம்ம’’ந்தி வுச்சதி. அயமேவ நயோ ‘‘வாசாய ஆபஜ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு. புரதீதி புரிஸோ, புர அக்³க³க³மனே. புரதீதி புரதோ க³ச்ச²தி ஸப்³ப³கம்மேஸு புப்³ப³ங்க³மோ ஹோதி. பட²முப்பன்னவஸேனாதி பட²மகப்பியேஸு ஹி பட²மம் புரிஸலிங்க³ம் உப்பஜ்ஜதி, ‘‘புரிம’’ந்தி ஸங்க²ம் க³தம் புரிஸலிங்க³ம் ஜாயதீதி அத்தோ². ஸதம் திம்ஸ சாதி ஏத்த² அஸாதா⁴ரணாபி பாராஜிகா நோ அந்தோக³தா⁴யேவ ஜாதா பாராஜிகாபன்னானம் பி⁴க்கு²பா⁴வாய அப⁴ப்³ப³த்தா. ‘‘அஸாதா⁴ரணவசனேன பன ஸாமஞ்ஞேன உத்³த⁴டானீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘ஸதஞ்சேவ திம்ஸஞ்ச ஸிக்கா²பதா³னீதி பாடோ²’’தி ச வத³ந்தி. பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ச பி⁴க்கு²னியா ச சதூஸு பாராஜிகேஸூதி ஸாதா⁴ரணேஸு ஏவ. அத்தி² வத்து²னானத்ததா நோ ஆபத்தினானத்ததாதி பட²மபஞ்ஹோ இத⁴ து³தியோ நாம. அத்தி² ஆபத்திஸபா⁴க³தா நோ வத்து²ஸபா⁴க³தாதி ஏதேன விஸேஸோ நத்தி². மந்தாபா⁴ஸாதி மதியா பா⁴ஸா. ‘‘அபி⁴வாத³னாரஹாதி யதா²னிஸின்னாவ ஸீஸம் உக்கி²பித்வா வந்த³ந்தி. நவமபி⁴க்கு²னிதோ பட்டா²ய அனுட்டி²தப்³ப³தோ ஆஸனா ந பச்சுட்டே²ந்தி. அவிஸேஸேனாதி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ, இதரஸ்ஸ வா விப்பகதபோ⁴ஜனஸ்ஸ, ஸமீபக³தோ யோ கோசி வுட்³ட⁴தரோதி அத்தோ². விப்பகதபோ⁴ஜனேனாபி ஹி உட்ட²ஹித்வா ஆஸனம் தா³தப்³ப³ம். இத⁴ ந கப்பந்தீதி வத³ந்தோபீதி பச்சந்திமஜனபதே³ஸு ட²த்வா ‘‘இத⁴ ந கப்பந்தீ’’தி வத³ந்தோ வினயாதிஸாரது³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. கப்பியஞ்ஹி ‘‘ந கப்பதீ’’தி வத³ந்தோ பஞ்ஞத்தம் ஸமுச்சி²ந்த³தி நாம. ததா² இத⁴ கப்பந்தீதிஆதீ³ஸுபி ட²த்வா ‘‘இத⁴ கப்பந்தீ’’தி வத³ந்தோ வினயாக³தபி⁴க்கு² வினயோ புச்சி²தப்³போ³தி அத்தோ².

பஞ்சகவாரவண்ணனா

325. ந உபேதி புக்³க³லோ. ‘‘நிமந்திதோ ஸப⁴த்தோ ஸமானோ ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா²’’தி (பாசி. 299) வசனதோ நிமந்தனாபா⁴வா பிண்ட³பாதிகஸ்ஸ அனாமந்தசாரோ வட்டதி. ‘‘கி³லானஸமயோ’’திஆதி³னா ஆபோ⁴க³ம் கத்வா போ⁴ஜனம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா போ⁴ஜனம் நாம. ‘‘மய்ஹம் ப⁴த்தபச்சாஸம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி ஏவம் அவிகப்பனா. பரம்முகே² அகு³ணவசனம் அயஸோ. ஸம்முகா² க³ரஹா. ஸீலதி³ட்டி²ப்³யஸனானம் வினயபரியாபன்னத்தா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் இதரே பஞ்சகம் பூரேதும் வுத்தா. ‘‘வினயத⁴ரபஞ்சமேன க³ணேனா’’தி (மஹாவ. 259) வுத்தத்தா பஞ்சகம் ஜாதம். அஞ்ஞதரஸ்மிம் விஹாரே ஏகோ தே²ரோதி அத்தோ². ‘‘யோனகவிஸயதோதி சீனட்டா²னா’’தி லிகி²தம். அட்ட² கப்பே அனுஸ்ஸரீதி புப்³பே³னிவாஸஞாணம் நிப்³ப³த்தேஸீதி அத்தோ². அனந்தரே டா²னே ட²த்வாதி அத்தோ². ஞத்தியா கம்மப்பத்தோ ஹுத்வாதி ஞத்திட்ட²பிதகாலே கம்மப்பத்தோ ஹோதி. புன கம்மவாசாய கம்மஸித்³தி⁴. ஞத்திகே²த்தந்தி ஞத்தியாவ காதப்³ப³ட்டா²னம் தஸ்ஸா கே²த்தம், ஞத்திது³தியாதி³கம்மே பட²மட்ட²பனம் தஸ்ஸா ஓகாஸோ நாம. ஆரஞ்ஞகே இத³ஞ்சித³ஞ்சானிஸம்ஸந்தி ஏவம் இத³மத்தி²தந்தி அத்தோ².

ச²க்கவாரவண்ணனா

326. ‘‘ச²ப்³ப³ஸ்ஸபரமதா தா⁴ரேதப்³ப³’’ந்தி விப⁴ங்கே³ பாட²த்தா ஏவம் வுத்தம். சுத்³த³ஸபரமானி நவ ச²க்கானி ஹோந்தி. கத²ம்? பட²மம் ஏகம் ச²க்கம், ஸேஸேஸு அட்ட²ஸு ஏகேகேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகேகந்தி ஏவம் தீணி ச²க்கானி அந்தரபேய்யாலே வுத்தானி. கத²ம்? ‘‘சதுத்தே²ன ஆபத்திஸமுட்டா²னேன ச² ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா நயேன பஞ்சமேன, ச²ட்டே²ன ச தீணி ச²க்கானி. லோபா⁴த³யோ ச² விவாத³மூலானி, ததா² அனுவாத³ஸ்ஸ. தீ³க⁴ஸோ ச² வித³த்தி²யோ வஸ்ஸிகஸாடிகாய. திரியம் ச² வித³த்தி²யோ ஸுக³தசீவரஸ்ஸ. விப்பகதசீவரம் ஆதா³ய பக்கமனே நிட்டா²னந்திகோ, ஸன்னிட்டா²னனாஸன ஸவன ஸீமாதிக்கந்திகஸஹுப்³பா⁴ராதி ச², ஸமாதா³ய வாரேபி சா²தி ச²க்கத்³வயம். ஸத்தகே பக்கமனந்திகேன ஸஹ ஸத்த.

ஸத்தகவாரவண்ணனா

327. ச²க்கே வுத்தானியேவ ஸத்தகவஸேன யோஜேதப்³பா³னீதி ச²க்கே வுத்தசுத்³த³ஸபரமானி ஸத்தகவஸேன யோஜேதப்³பா³னி. ஸத்தமே அருணுக்³க³மனே நிஸ்ஸக்³கி³யந்தி ‘‘சா²ரத்தபரமம் தேன பி⁴க்கு²னா தேன சீவரேன விப்பவஸிதப்³ப³ம், ததோ சே உத்தரி விப்பவஸேய்யா’’தி ஏவம் வுத்தம் நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஹோதி. சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கே ஸுக³தசீவரபா⁴ணவாரஸ்ஸ பரதோ ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ந ஹோதி ஆபத்தி த³ட்ட²ப்³பா³, தமேனம் சோதே³தி ஸங்கோ⁴ வா ஸம்ப³ஹுலா வா ஏகபுக்³க³லோ வா’’திஆதி³னா நயேன வுத்தஸத்தகாதி.

அட்ட²கவாரவண்ணனா

328. தேன ஸத்³தி⁴ம் உபோஸதா²தி³கரணம் ஆனிஸம்ஸோ, அகரணம் ஆதீ³னவோ, தஸ்மா ஏதே அட்டா²னிஸம்ஸே ஸம்பஸ்ஸமானேனாதி அத்தோ². ‘‘அயஸோ அக்கோஸோ’’தி வுத்தம். புப்³பே³வஸ்ஸ ஹோதி ‘‘முஸா ப⁴ணிஸ்ஸ’’ந்தி, ப⁴ணந்தஸ்ஸ ஹோதி ‘‘முஸா ப⁴ணாமீ’’தி, ப⁴ணிதஸ்ஸ ஹோதி ‘‘முஸா மயா ப⁴ணித’’ந்தி, வினிதா⁴ய தி³ட்டி²ம் க²ந்திம் ருசிம் பா⁴வம் ஸஞ்ஞந்தி ஏவம் அகப்பியகதம் ஹோதி அப்படிக்³க³ஹிதகதந்திஆத³யோ அட்ட² அனதிரித்தா. ஸப்பிஆதி³ அட்ட²மே அருணுக்³க³மனே நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஹோதி. அட்ட²வாசிகா பி⁴க்கு²னீனம் உபஸம்பதா³ உப⁴தோஞத்திசதுத்த²த்தா. வஸ்ஸிகஸாடிகதா³னாதீ³னி அட்ட² வரானி.

நவகவாரவண்ணனா

329. நவஹி பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴ஜ்ஜதி. மனுஸ்ஸமம்ஸவஜ்ஜேஹி நவ மம்ஸேஹி வினிச்ச²யோ. ஸுந்த³ரம் ந ஸுந்த³ரந்தி ஸங்கா⁴டிஆதீ³னி நவ சீவரானி. தானேவ அதி⁴ட்டி²தகாலதோ பட்டா²ய ந விகப்பேதப்³பா³னி, அதி⁴ட்டி²தகாலதோ பட்டா²ய அபச்சுத்³த⁴ரித்வா ந விகப்பேதப்³பா³னீதி அதி⁴ப்பாயோ. நவ வித³த்தி²யோ ஸுக³தசீவரஸ்ஸ. ‘‘வக்³க³ம் பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் வக்³க³ஸஞ்ஞீ ஓவத³தீ’’திஆதி³னா நயேன அத⁴ம்மகம்மே த்³வே நவகானி பாசித்தியவஸேன வுத்தானி.

த³ஸகவாரவண்ணனா

330. ‘‘ஓரமத்தகஞ்ச அதி⁴கரணம் ஹோதி, ந ச க³திக³த’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. 204) த³ஸ அத⁴ம்மிகா ஸலாகக்³கா³ஹா. விபரீதா த⁴ம்மிகா. ஸமத²க்க²ந்த⁴கே வுத்தேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஸம்கச்சிகம் வா பக்கி²பித்வா த³ஸா’’தி வுத்தம் கப்பியத்தா ஏதேஸம். மாதுரக்கி²தாத³யோ த³ஸ இத்தி²யோ. த⁴னக்கீதாத³யோ த³ஸ ப⁴ரியா. ‘‘ஸிக்கா²ஸம்முதிம் த³த்வா த³ஸவஸ்ஸாய தஸ்ஸா த்³வாத³ஸவஸ்ஸகாலே ஸயம்பி த்³வாத³ஸவஸ்ஸா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வுட்டா²பனஸம்முதி ஸாதி³தப்³பா³. ‘‘வினயத⁴ரஸ்ஸேவ ‘ஆபத்தானாபத்திம் ந ஜானாதீ’தி ஆரப்³ப⁴ யாவ ‘உப⁴யானி கோ² பனஸ்ஸ…பே… அனுப்³யஞ்ஜனஸோ’தி பஞ்சங்கா³னி வத்வா புனபி ‘ஆபத்தானாபத்திம் ந ஜானாதி’ச்சேவ ஆரப்³ப⁴ யாவ ‘அதி⁴கரணே ச ந வினிச்ச²யகுஸலோ ஹோதீ’தி பஞ்ச வுத்தா, தே ததா² ததா² பஞ்ச பஞ்ச கத்வா த³ஸ ஹோந்தீ’’தி லிகி²தம். ‘‘த³ஸவஸ்ஸாய பி⁴க்கு²னியா நிஸ்ஸயோ தா³தப்³போ³’’தி ஏகச்சேஸு போத்த²கேஸு நத்தி², கிஞ்சாபி நத்தி², பாடோ² ஏவ பன ஹோதி.

ஏகாத³ஸகவாரவண்ணனா

331. ந வோதா³யந்தி ந பகாஸேந்தி. ரோக³மேவ ரோகா³தங்கம். ரோக³ந்தராயம் வா.

ஏகுத்தரிகனயவண்ணனா நிட்டி²தா.

உபோஸதா²தி³புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனாவண்ணனா

332. ‘‘ஸங்க⁴ம், ப⁴ந்தே, பவாரேமீ’’திஆதி³ பவாரணகதா² நாம வினீதகா³தா²ஸு விய.

அத்த²வஸபகரணவண்ணனா

334. த³ஸ அத்த²வஸே படிச்சாதி ஏத்த² தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ பஞ்ஞாபனே கு³ணவிஸேஸதீ³பனதோ, அபஞ்ஞாபனே ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனதோ ச ஸங்க⁴ஸுட்டு²தா ஹோதி. தத்த² யதா²ஸம்ப⁴வம் லோகவஜ்ஜஸ்ஸ அபண்ணத்திஸம்ப⁴வஸ்ஸ பஞ்ஞாபனே பயோக³விஸுத்³தி⁴ கு³ணோ. பண்ணத்திஸம்ப⁴வஸ்ஸ பன ஸேகி²யஸ்ஸ லோகவஜ்ஜஸ்ஸ பஞ்ஞாபனே படிபத்திவிஸுத்³தி⁴ கு³ணோ, பண்ணத்திவஜ்ஜஸ்ஸ ஆஸயவிஸுத்³தி⁴ கு³ணோ அப்பிச்சா²தி³கு³ணாவஹனதோ, தேனேவாஹ ‘‘ஸுப⁴ரதாய ஸுபோஸதாய அப்பிச்ச²தாய அப்பிச்ச²ஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸித்வா’’தி. ஸமணாசாரவிஸுத்³தி⁴ சஸ்ஸ கு³ணோதி வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா லோகவஜ்ஜஸ்ஸ பஞ்ஞாபனே ஸங்க⁴ஸுட்டு²தா ஹோதி பாகடாதீ³னவதோ, பண்ணத்திவஜ்ஜஸ்ஸ பஞ்ஞாபனே ஸங்க⁴பா²ஸுதா ஹோதி பாகடானிஸம்ஸத்தா. ததா² பட²மேன து³ம்மங்கூனம் நிக்³க³ஹோ, து³தியேன பேஸலானம் பா²ஸுவிஹாரோ, பட²மேன ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தோ, து³தியேன தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம், ததா² பட²மேன அப்பஸன்னானம் பஸாதோ³, து³தியேன பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வோ, ததா² பட²மேன ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தி, து³தியேன வினயானுக்³க³ஹோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. பரிவாரநயேன வா பட²மேன பாபிச்சா²னம் பி⁴க்கூ²னம் பக்கு²பச்சே²தோ³, து³தியேன கி³ஹீனம் அனுகம்பா ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘த்³வே அத்த²வஸே படிச்ச ததா²க³தேன ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் கி³ஹீனம் அனுகம்பாய பாபிச்சா²னம் பக்கு²பச்சே²தா³யா’’தி (பரி. 498). ததா² தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகானம் வேரானம் வஜ்ஜானம் அகுஸலானம் வஸேனபி யோஜனா காதப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘த்³வே அத்த²வஸே…பே… பஞ்ஞத்தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் வேரானம் ஸம்பராயிகானம் வேரானம் படிகா⁴தாயா’’திஆதி³ (பரி. 498). அபிசேத்த² ஸப்³ப³ம்பி அகதவிஞ்ஞத்திபடிஸம்யுத்தம், கி³ஹீனம் பீளாபடிஸம்யுத்தம், தேஸம் பஸாத³போ⁴க³க்க²யரக்கா²படிஸம்யுத்தஞ்ச கி³ஹீனம் அனுகம்பாய பஞ்ஞத்தம் நாம, குலதூ³ஸகக³ணபோ⁴ஜனானி பாபிச்சா²னம் பக்கு²பச்சே²தா³ய பஞ்ஞத்தம். ஸப்³ப³ம் லோகவஜ்ஜம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகவேராதி³படிகா⁴தாய, மாதுகா³மேன ஸம்விதா⁴னம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகவேராதி³ஸம்வராய பஞ்ஞத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அபிசேத்த² ஆதி³தோ பட்டா²ய த³ஸஅத்த²வஸபகரணமேவ நிஸ்ஸாய வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

வத்து²வீதிக்கமேன யம், ஏகந்தாகுஸலம் ப⁴வே;

தம் ஸங்க⁴ஸுட்டு²பா⁴வாய, பஞ்ஞத்தம் லோகவஜ்ஜதோ.

பாராஜிகாதி³ம்,

பஞ்ஞத்திஜானனேனேவ, யத்தா²பத்தி ந அஞ்ஞதா²;

தம் த⁴ம்மட்டி²தியா வாபி, பஸாது³ப்பாத³பு³த்³தி⁴யா.

த⁴ம்மதே³ஸனாபடிஸம்யுத்தம் இதரஞ்ச ஸேகி²யம், இத³ம் பண்ணத்திஸம்ப⁴வம் லோகவஜ்ஜம் நாம. வத்து²னோ, பஞ்ஞத்தியா வா வீதிக்கமசேதனாயாபா⁴வேபி படிக்கி²த்தஸ்ஸ கரணே, கத்தப்³ப³ஸ்ஸ அகரணே வா ஸதி யத்த² ஆபத்தி பஹோதி, தம் ஸப்³ப³ம் ட²பேத்வா ஸுராபானம் பண்ணத்திவஜ்ஜந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² உக்கோடனகே பாசித்தியம், ‘‘யோ பன பி⁴க்கு² த⁴ம்மிகானம் கம்மானம் ச²ந்த³ம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜேய்ய, பாசித்தியம் (பாசி. 475), யோ பன பி⁴க்கு² ஸங்கே⁴ வினிச்ச²யகதா²ய வத்தமானாய ச²ந்த³ம் அத³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமேய்ய, பாசித்தியம் (பாசி. 480), யோ பன பி⁴க்கு² ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன சீவரம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜேய்ய…பே… பாசித்திய’’ந்தி (பாசி. 485) ஏவமாதி³ ஸங்க⁴பா²ஸுதாய பஞ்ஞத்தம். ‘‘அஞ்ஞவாத³கே விஹேஸகே பாசித்தியம் (பாசி. 101), பாராஜிகாதீ³ஹி அனுத்³த⁴ம்ஸனே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாதி³ ச து³ம்மங்கூனம் நிக்³க³ஹாய, அனுபக²ஜ்ஜனிக்கட்³ட⁴னஉபஸ்ஸூதிஸிக்கா²பதா³தி³ பேஸலானம் பா²ஸுவிஹாராய, ஸப்³ப³ம் லோகவஜ்ஜம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாய, ஸப்³ப³ம் பண்ணத்திவஜ்ஜம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானமேவ ஸம்வராய. ஸப்³ப³ம் கி³ஹிபடிஸம்யுத்தம் அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய பஸன்னானம் வா பி⁴ய்யோபா⁴வாய ச. விஸேஸேன அரிட்ட²ஸமணுத்³தே³ஸஸிக்கா²பத³ம், ஸாமஞ்ஞேன பச்சயேஸு மரியாத³படிஸம்யுத்தஞ்ச ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா, ‘‘அப்பிச்ச²ஸ்ஸாயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ மஹிச்ச²ஸ்ஸா’’தி (தீ³. நி. 3.358; அ. நி. 8.30) ஆதி³ஸுத்தமேத்த² ஸாத⁴கம். ‘‘ஸிக்கா²பத³விவண்ணகே (பாசி. 439) மோஹனகே பாசித்திய’’ந்திஆதி³ (பாசி. 444) வினயானுக்³க³ஹாய பஞ்ஞத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாய பாசித்திய’’ந்தி (பாசி. 90) இத³ம் கிமத்த²ந்தி சே? அப்பஸன்னானம் பஸாதா³ய, பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வாய ச. கத²ம்?

‘‘பூ⁴தகா³மோ ஸஜீவோதி, அவிபல்லத்ததி³ட்டி²னோ;

தஸ்ஸ கோபனஸஞ்ஞாய, பஸாதோ³ பு³த்³த⁴ஸாவகே.

‘‘நிஜ்ஜீவஸஞ்ஞிதம்பேதம், அகோபேந்தோ கத²ம் முனி;

ஜீவம் கோபேய்ய நித்³தோ³ஸோ, மச்ச²மம்ஸானுஜானனே.

ஏவம்பி –

‘‘தஸ்ஸ கோபனஸஞ்ஞாய, பஸாதோ³ பு³த்³த⁴ஸாவகே;

யதோ தித்த²கராவிமே, விரதா பூ⁴தகா³மதோ;

லோகஸ்ஸ சித்தரக்க²த்த²ம், ததோபி விரதோ முனீ’’தி. –

பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வோ ஹோதி.

விவித்தஸேனாஸனபோ⁴க³தண்ஹாவஸேனனிஜ்ஜீவமிதாரக்க²ம்;

பு³த்³தோ⁴பி⁴னின்னஞ்ச விவஜ்ஜயந்தோ;

ஸிக்கா²பத³ம் தத்த² ச பஞ்ஞபேஸி.

நிஜ்ஜீவஸ்ஸாபி மம்ஸஸ்ஸ, கா²த³னகம் யதிம் பதி;

நிந்த³மானம் ஜனம் தி³ஸ்வா, பூ⁴தகா³மம் பரிச்சஜி.

திகோடிபரிஸுத்³த⁴த்தா, மச்ச²மம்ஸானுஜானனே;

படிச்ச மம்ஸானுஜானனம், கம்மே தி³ட்டி²ப்பஸங்க³ப⁴யா.

அபரிக்க²கஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, பரானுத்³த³யதாய ச;

பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாய, பாணாதிபாதப்பஸங்க³ப⁴யா.

தத்த² பரியாயவசனம் அனுஜானி ப⁴க³வா, உத்³தி³ஸ்ஸ கதம் படிக்கி²பி பரஸ்ஸ வா பாபப்பஸங்க³ப⁴யேன. இத⁴ பன பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாய பாபாபா⁴வஞாபனத்த²ம் அத்துத்³தே³ஸிகம் விஹாரம், குடிஞ்ச அனுஜானீதி வேதி³தப்³ப³ம். பகிரியந்தி ஏத்த² தே தே பயோஜனவிஸேஸஸங்கா²தா அத்த²வஸாதி அத்த²வஸபகரணந்தி.

மஹாவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பட²மகா³தா²ஸங்க³ணிகவண்ணனா

ஸத்தனக³ரேஸு பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா

335. வசனஸம்படிச்ச²னத்தே² வா நிபாதோதி அத்தோ². அட்³டு⁴ட்³ட⁴ஸதானீதி தீணி ஸதானி, பஞ்ஞாஸானி ச. விக்³க³ஹந்தி மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹம். அதிரேகம் வாதி த³ஸாஹபரமம் அதிரேகசீவரம். காளகந்தி ‘‘ஸுத்³த⁴காளகான’’ந்தி (பாரா. 552-554) வுத்தகாளகம். பூ⁴தந்தி பூ⁴தாரோசனம். பரம்பரப⁴த்தந்தி பரம்பரபோ⁴ஜனம். பி⁴க்கு²னீஸு ச அக்கோஸோதி யா பன பி⁴க்கு²னீ பி⁴க்கு²ம் அக்கோஸேய்ய வா பரிபா⁴ஸேய்ய வா (பாசி. 1029). அந்தரவாஸகந்தி அஞ்ஞாதிகாய பி⁴க்கு²னியா சீவரபடிக்³க³ஹணம். ரூபியந்தி ரூபியஸப்³போ³ஹாரம். ஸுத்தந்தி ஸாமம் ஸுத்தம் விஞ்ஞாபேத்வா தந்தவாயேஹி. உஜ்ஜா²பனகேதி உஜ்ஜா²பனகே கீ²யனகே. பாசிதபிண்ட³ந்தி பி⁴க்கு²னீபஅபாசிதபிண்ட³பாதம். சாரித்தந்தி நிமந்திதோ ஸப⁴த்தோ ஸமானோ ஸந்தம். சீவரம் த³த்வாதி ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன சீவரம் த³த்வா. வோஸாஸந்தீதி பி⁴க்கூ² பனேவ குலேஸு நிமந்திதா பு⁴ஞ்ஜந்தி (பாசி. 558), தத்த² சேஸா. கி³ரக்³க³சரியாதி ‘‘யா பன பி⁴க்கு²னீ நச்சம் வா கீ³தம் வா’’தி (பாசி. 834) ச, ‘‘அந்தோவஸ்ஸம் சாரிகம் சரேய்யா’’தி (பாசி. 970) ச வுத்தத்³வயம். ச²ந்த³தா³னேனாதி பாரிவாஸிகச²ந்த³தா³னேன ஸிக்க²மானம் வுட்டா²பேய்ய (பாசி. 1167). பாராஜிகானி சத்தாரி, பி⁴க்கு²னீனம் ஸஞ்ஞாசிககுடிஞ்ச கோஸியமிஸ்ஸஸந்த²தஞ்ச ஸேய்யா ச அனுபஸம்பன்னேன ஸஹ பத²வீக²ணனம். க³ச்ச² தே³வதேதி பூ⁴தகா³மபாதப்³யதா ஸப்பாணகஉத³கஸிஞ்சனந்தி அத்தோ². மஹாவிஹாரோதி மஹல்லகவிஹாரோ. அஞ்ஞந்தி அஞ்ஞவாத³கம். த்³வாரந்தி யாவத்³வாரகோஸா. ‘‘அனாத³ரியபாசித்தீதி ச ஸஹத⁴ம்மிகம் வுச்சமானோ’’தி பாடோ². பயோபானந்தி ஸுருஸுருகாரகம். ஏளகலோமானி பத்தோ சாதி ஏளகலோமதோ⁴வாபனஞ்ச ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னபத்தோ ச. ஓவாதோ³ சேவ பே⁴ஸஜ்ஜந்தி பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் உபஸங்கமித்வா ஓவாதோ³ தது³த்தரிபே⁴ஸஜ்ஜவிஞ்ஞாபனஞ்ச. ஸூசி அரஞ்ஞகோதி ‘‘அட்டி²மயம் வா த³ந்தமயம் வா விஸாணமயம் வா ஸூசிக⁴ர’’ந்தி (பாசி. 517) ச ‘‘யானி கோ² பன தானி ஆரஞ்ஞகானி ஸேனாஸனானி ஸாஸங்க…பே… படிதே³ஸேதப்³ப³’’ந்தி (பாசி. 570) ச. ஓவாதோ³தி யா பன பி⁴க்கு²னீ ஓவாதா³ய வா ஸம்வாஸாய வா ந க³ச்சே²ய்ய (பாசி. 1055). பாராஜிகானி சத்தாரீதிஆதி³ த்³வீஸு நக³ரேஸு பஞ்ஞத்தஸம்பிண்ட³னம்.

சதுவிபத்திவண்ணனா

336. ஏகதிம்ஸா யே க³ருகாதி உப⁴தோ அட்ட² பாராஜிகா, பி⁴க்கூ²னம் தேரஸ, பி⁴க்கு²னீனம் த³ஸ ச ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா. ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணவஸேன அட்ட² அனவஸேஸா நாம பாராஜிகானி. ததே³வாதி ஸீலவிபத்திம்யேவ. வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பாராஜிக’’ந்திஆதி³னா அபுச்சி²தமேவ விஸ்ஸஜ்ஜிதம். ‘‘தத்த² யோ சாயம், அக்கோஸதி ஹஸாதி⁴ப்பாயோ’’தி பாடோ². து³ட்டு²ல்லவிபா⁴வனவஸேனாக³தவிபத்திம் ட²பேத்வா புச்சா²படிபாடியா யாவததியகபஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜிதுமாரபி⁴. உக்கி²த்தானுவத்திகா பி⁴க்கு²னீ அட்ட² யாவததியகஸங்கா⁴தி³ஸேஸா இத⁴ புச்சி²தத்தா அனந்தரபஞ்ஹா நாம ஜாதா.

சே²த³னகாதி³வண்ணனா

337. பமாணாதிக்கந்தமஞ்சனிஸீத³னகண்டு³படிச்சா²தி³வஸ்ஸிகஸாடிகாஸுக³தசீவரப்பமாணம் பி⁴க்கு²னீனம் உத³கஸாடிகாதி ச² சே²த³னகானி. சீவரவிப்பவாஸஸம்முதிஆத³யோ சதஸ்ஸோ ஸம்முதியோ. ‘‘அயம் தத்த² ஸாமீசீ’’தி ஏவம் ஆக³தா ஸத்த ஸாமீசியோ.

அஸாதா⁴ரணாதி³வண்ணனா

338. புப்³பே³ வுத்தசுத்³த³ஸபரமானேவ அந்தரபஞ்ஹே நிட்ட²பேத்வா புரிமபஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ. தோ⁴வனஞ்ச படிக்³க³ஹோதி கா³தா² அட்ட²கதா²சரியானம். த்³வே லோமானி ஏளகலோமதியோஜனபரமானி.

த்³வேவீஸதி கு²த்³த³காதி –

‘‘ஸகலோ பி⁴க்கு²னிவக்³கோ³, பரம்பரஞ்ச போ⁴ஜனம்;

அனதிரித்தம் அபி⁴ஹடம், பணீதஞ்ச அசேலகம்;

ஜானம் து³ட்டு²ல்லசா²த³னம்.

‘‘ஊனம் மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம், யா ச அனிக்க²ந்தராஜகே;

ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சா², விகாலே கா³மப்பவேஸனம்.

‘‘நிஸீத³னே ச யா ஸிக்கா², வஸ்ஸிகாய ச ஸாடிகா;

த்³வாவீஸதி இமா ஸிக்கா², கு²த்³த³கேஸு பகாஸிதா’’தி. –

பாடோ². ‘‘குலேஸு சாரித்தாபத்தீ’’தி பாடோ² ந க³ஹேதப்³போ³ ஸாதா⁴ரணத்தா தஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ. ச²சத்தாரீஸா சிமேதி ச²சத்தாரீஸ இமே. ‘‘பாராஜிகானி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி ஏவம் வுத்தஸிக்கா²பதே³ ஏவ விப⁴ஜித்வா வுத்தத்தா விப⁴த்தியோ நாம. ஸாதா⁴ரணந்தி அட்ட²ன்னம்பி ஸாதா⁴ரணம். பாராஜிகபூ⁴தா விப⁴த்தியோ பாராஜிகவிப⁴த்தியோ. ஸாதா⁴ரணே ஸத்தவஜ்ஜோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அஞ்ஞதரஸ்மிம் க³ண்டி²பதே³ ‘‘அத² வா ‘த்³வே உபோஸதா² த்³வே பவாரணா சத்தாரி கம்மானி பஞ்சேவ உத்³தே³ஸா சதுரோ ப⁴வந்தி, நஞ்ஞதா²’தி பாளிம் உத்³த⁴ரந்தி. தத்த² ‘சத்தாரி கம்மானீ’தி விஸேஸாபா⁴வா உத்³த⁴ரிதபோத்த²கமேவ ஸுந்த³ரம், புப்³பே³பி விப⁴த்திமத்தத³ஸ்ஸனவஸேனேவ சேதம் வுத்தம். ‘ந ஸமதே²ஹி வூபஸமனவஸேனா’தி வத்வா சத்தாரி கம்மவிப⁴ஜனே ‘ஸமதே²ஹி வூபஸம்மதீ’தி ந விஸேஸிதம் உபோஸத²ப்பவாரணானம்யேவ விபா⁴க³த்தா. கஸ்மா? ஏத்தா²பி ‘உபோஸத²ப்பவாரணானம்யேவ விஸேஸேத்வா நயம் தே³தா²’தி வுத்தத்தா, அத⁴ம்மேன வக்³கா³தி³கம்மேன ஆபத்தியோபி வூபஸம்மந்தீதி ஆபஜ்ஜனதோதி வேதி³தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம், விசாரேதப்³ப³ம். த்³வீஹி சதூஹி தீஹி கிச்சம் ஏகேனாதி த்³வீஹி விவாதா³தி⁴கரணம், சதூஹி அனுவாதா³தி⁴கரணம், தீஹி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஏகேன கிச்சாதி⁴கரணம் ஸம்மதீதி அத்தோ².

பாராஜிகாதி³ஆபத்திவண்ணனா

339. நிப்³ப³சனமத்தந்தி வேவசனமத்தம். ஸேஸேதி ஆதி³தோ ஸேஸா மஜ்ஜ²ந்தா. பத³ந்தி ஸிக்கா²பத³ம். ஸத்³தா⁴சித்தம் பஸன்னசித்தந்தி அத்தோ², ‘‘ஸந்தாசித்த’’ந்தி வா பாடோ². அனாளியந்தி த³லித்³த³ம். கிஞ்சாபி இத³ம் நிப்³ப³சனம் ‘‘க³ருகம் லஹுகஞ்சா’’திஆதி³பஞ்ஹே நத்தி², ‘‘ஹந்த³ வாக்யம் ஸுணோம தே’’தி இமினா பன வசனேன ஸங்க³ஹிதஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ தீ³பனத்த²ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ஆகாஸோ பக்கி²னம் க³தீ’’தி ச பாடோ² அத்தி², ஸோ ஜாதிவஸேன யுஜ்ஜதி. பக்கீ²னந்தி உஜுகமேவ.

பட²மகா³தா²ஸங்க³ணிகவண்ணனா நிட்டி²தா.

அதி⁴கரணபே⁴த³வண்ணனா

உக்கோடனபே⁴தா³தி³வண்ணனா

340. அதி⁴கரணஉக்கோடேன ஸமதா²னம் உக்கோடம் த³ஸ்ஸேதுந்தி அதி⁴கரணானி ஸத்தஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி, தானி உக்கோடேந்தோ ஸத்த ஸமதே² உக்கோடேதி நாமாதி அதி⁴ப்பாயோ. பஸவதீதி ஸம்ப⁴வதி. ‘‘அனுவாதா³தி⁴கரணே லப்³ப⁴ந்தீ’திஆதீ³னி ‘த⁴ம்மோ அத⁴ம்மோ’திஆதீ³னம் ஸமானத்தா தேஸு விஸேஸதோ லப்³ப⁴ந்தீ’’தி வுத்தம். அனிஹதந்தி ஸுத்தாதி³னா. அவினிச்சி²தந்தி ‘‘ஆபத்திஅனாபத்தீ’’திஆதி³னா. ‘‘தத்த² ஜாதகம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி…பே… திணவத்தா²ரகம் உக்கோடேதீ’’தி த³ஸேவ வுத்தா. ‘‘ஸம்முகா²வினயபடிஞ்ஞாதகரணயேபு⁴ய்யஸிகா அவுத்தத்தா உக்கோடேதும் ந ஸக்கா, கம்மவாசாபி தேஸம் நத்தி². தஸ்மா தே உக்கோடேதும் ந ஸக்காதி வத³ந்தீ’’தி லிகி²தம். பாளிமுத்தகவினிச்ச²யேனேவாதி வினயலக்க²ணம் வினா கேவலம் த⁴ம்மதே³ஸனாமத்தவஸேனேவாதி அத்தோ². க²ந்த⁴கதோ வா பரிவாரதோ வா ஆனீதஸுத்தேன. நிஜ்ஜா²பேந்தி த³ஸ்ஸேந்தி. புப்³பே³ த⁴ம்மவினயேன வினிச்சி²தம் அதி⁴கரணம் உபஜ்ஜா²யாதீ³னம் அத்தா²ய ‘‘அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோ’’திஆதீ³னி தீ³பேத்வாதி அத்தோ². விஸமானி காயகம்மாதீ³னி நிஸ்ஸிதத்தா விஸமனிஸ்ஸிதோ. ஏவம் ஸேஸேஸு.

அதி⁴கரணனிதா³னாதி³வண்ணனா

342-3. கிம்ஸம்பா⁴ரந்தி கிம்பரிக்கா²ரம், ஏத்த² கிந்தி லிங்க³ஸாமஞ்ஞமப்³யயம். புப்³பே³ உப்பன்னவிவாத³ம் நிஸ்ஸாய பச்சா² உப்பஜ்ஜனகவிவாதோ³ விவாத³னிதா³னம் நாம. ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா சதஸ்ஸோ ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதீதி பி⁴க்கு²னீ ஜானம் பாராஜிகம் த⁴ம்மம் படிச்சா²தே³தி பாராஜிகம், வேமதிகா படிச்சா²தே³தி து²ல்லச்சயம், பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் படிச்சா²தே³தி பாசித்தியம், ஆசாரவிபத்திம் படிச்சா²தே³தி து³க்கடம். புப்³பே³ கதஉக்கே²பனியாதி³கிச்சம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜனககிச்சானம். கீதி³ஸானம்? ஸமனுபா⁴ஸனாதீ³னம் வஸேன. தம் ஹீதி அதி⁴கரணம்.

344. அதி⁴கரணேஸு யேன அதி⁴கரணேன ஸம்மந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதுந்தி யதா³ அதி⁴கரணேஹி ஸம்மந்தி, ததா³ கிச்சாதி⁴கரணேனேவ ஸம்மந்தி, ந அஞ்ஞேஹீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ந ஏகந்ததோ அதி⁴கரணேனேவ ஸம்மந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம்.

348. ஆபத்தாதி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தீதி ஆபத்தானாபத்தீதி ஏவம்.

353. ஸமுட்டா²னாபா⁴வதோ ஸம்முகா²வினயே கம்மஸ்ஸ கிரியாகரணமிச்சாதி³னா அவிப⁴ஜித்வாவ ஸதிவினயாதீ³னம் ச²ன்னம்யேவ ச² ஸமுட்டா²னானி விப⁴த்தானி. தம் கஸ்மா? கம்மஸங்க³ஹாபா⁴வேன, ஸதிவினயாதீ³னம் விய ஸங்க⁴ஸம்முக²தாதீ³னம் கிச்சயதா நாம நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ.

அதி⁴கரணபே⁴த³வண்ணனா நிட்டி²தா.

து³தியகா³தா²ஸங்க³ணிகவண்ணனா

சோத³னாதி³புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனாவண்ணனா

359. விக்³கா³ஹிககத²ந்தி அத்தோ². நிஸாமயாதி ஸல்லக்கே²ஹி. ‘‘காரய’’ இதி பாடோ². புப்³பா³பரம் ந ஜானாதி, தஸ்மா அகோவிதோ³ ஹோதீதி ஏகே. அயம் பன து³விதே⁴பி கிச்சே கேனசி இரியாபதே²ன.

சோத³னாகண்ட³வண்ணனா