1. முஸாவாத³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

1. வாத³க்கி²த்தோதி ஏத்த² அவிஸேஸேன வாத³ஜப்பவிதண்ட³ஸங்கா²தோ திவிதோ⁴பி கதா²மக்³கோ³ ‘‘வாதோ³’’ இச்சேவ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. தேஸு ‘‘தித்தி²யேஹி ஸத்³தி⁴’’ந்தி வசனதோ ட²பேத்வா வாத³ம் ‘‘ஸேஸா’’தி வத³ந்தி. ச²லஜாதினிக்³க³ஹட்டா²னகுஸலதாய கதா³சி கத்த²சி அவஜானித்வா படிஜானாதி, ததா² புப்³பே³ கிஞ்சி வசனம் படிஜானித்வா பச்சா² அவஜானாதி. ஏவம் வா அஞ்ஞதா² வா அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி. ஏவம் பவத்தோ ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸம் படிஸ்ஸுணித்வா அஸச்சாயந்தோ ஸங்கேதம் கத்வா விஸம்வாதே³ந்தோ ஏவம் ஸோ வாத³க்கி²த்தோ ஸமானோ பாசித்தியவத்து²ஞ்ச பரிபூரேந்தோ விசரதீதி ஏவமதி⁴ப்பாயோ வேதி³தப்³போ³. அத்தனோ வாதே³தி ஏத்த² ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி (த⁴. ப. 279; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 7; நேத்தி. 5; மஹானி. 27) பட²மமாரத்³தே⁴ அத்தனோ வாதே³. ‘‘யம் து³க்க²ம் தத³னத்தா’’தி (ஸம். நி. 3.15) நோ ஸமயோ. ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா’’தி வுத்தே நிப்³பா³னம்பி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. ‘‘நிப்³பா³னம் பரமம் ஸுக²’’ந்தி (த⁴. ப. 203-204; ம. நி. 2.215) வுத்தத்தா பன தம் ந து³க்க²ம். நோ டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. அயம் பரவாதீ³ ‘‘யம் து³க்க²ம் தத³னத்தா’’தி ஸுத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸித்³த⁴ந்தம் ஸம்ப⁴மேத்வா ‘‘விரோதி⁴ விருத்³தோ⁴’’தி வுத்தம் தோ³ஸம் ஆரோபேஸ்ஸதீதி தஸ்மிம் பட²மவாதே³ கஞ்சி தோ³ஸம் ஸல்லக்கே²ந்தோ ஆரோபிதே வா தோ³ஸே அனாரோபிதே வா ‘‘நாயம் மம வாதோ³’’தி தம் அவஜானித்வா ‘‘நிப்³பா³னந்த்வேவ ஸஸ்ஸத’’ந்தி, ‘‘அனத்தா இதி நிச்ச²யா’’தி ச ஸுத்தம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ பட²மவாத³ஸ்ஸ நித்³தோ³ஸதம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘மமேவ அயம் வாதோ³’’தி தமேவ பச்சா² படிஜானாதி. ஏவம் தத்த² யதா²வுத்தமானிஸம்ஸம் ஸல்லக்கே²ந்தோ தம் படிஜானித்வா யதி³ அனத்தா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா, த⁴ம்மா ஏவ ந தே ப⁴வந்தி. ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி ஹி ‘‘த⁴ம்மா’’தி வுச்சந்தி.

அயஞ்ச அத்த-ஸத்³தோ³ ஸபா⁴வவாசீதி ஏவம் ஆரோபிதே வா தோ³ஸே அனாரோபிதே வா தோ³ஸோதி ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘நாயம் மம வாதோ³’’தி தமேவ பட²மவாத³ம் பச்சா² அவஜானாதி. அத² ஸோ பரவாதீ³ ஸபக்க²ம் படிஸேதே⁴ படிஜானனத்தாபனயனம். படிஜானாதி பத்யாஸ்ஸ இதி வசனதோ ‘‘படிஞ்ஞா அஞ்ஞா ஸோ நாம தே நிக்³க³ஹோ’’தி வுத்தோ. ஸபா⁴வாதிரித்தம் அத்த²ம் படிஸேதா⁴தி⁴ப்பாயதோ ஸபா⁴வதோ அதிரித்தம் பா³லபரிகப்பிதமத்தானம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அனத்தா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா’’தி மே படிஞ்ஞாதகதா², ஸா ச தத³வத்தா²யேவாதி ந மே தம் படிஞ்ஞாதத்தாபனயனம் அத்தி², ‘‘நாயம் மம வாதோ³’’தி அவஜானனம் பன ஸபா⁴வஸங்கா²தம் அத்தானம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அனத்தா ஸப்³பே³ த⁴ம்மா’’தி ந வதா³மீதி அதி⁴ப்பாயேன கதந்தி இமினா அஞ்ஞேன காரணேன தம் புப்³பே³ படிஞ்ஞாதத்தாபனயனம் காரணம் படிச்சா²தே³தி. ‘‘அனத்தா ஸப்³பே³வ த⁴ம்மா’’தி ந வத்தப்³ப³ம் ‘‘அத்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸபா⁴வவாசித்தா’’தி இத³ம் காரணம் படிச்ச தேன புப்³பே³ படிஞ்ஞாதத்தாபனயனம் கதம். தமஞ்ஞகாரணம் பச்சா² த³ஸ்ஸிதேன அஞ்ஞேன காரணேன படிச்சா²தே³தீதி அதி⁴ப்பாயோ.

யஸ்மா ந கேவலம் யதா²த³ஸ்ஸிதனயேன ஸோ அத்த²மேவ அவஜானாதி, படிஜானாதி ச, கிந்து வசனம்பி, தஸ்மா அட்ட²கதா²யம் (பாசி. அட்ட². 1) ‘‘ஜானிதப்³ப³தோ’’தி பட²மம் காரணம் வத்வா பரவாதி³னா ‘‘யதி³ ஜானிதப்³ப³தோ அனிச்சம், நிப்³பா³னம் தே அனிச்சம் ஸியா’’தி வுத்தே ‘‘ந மயா ‘ஜானிதப்³ப³தோ’தி காரணம் வுத்தம், ‘ஜாதித⁴ம்மதோ’தி மயா வுத்தம், தம் தயா ப³தி⁴ரதாய அஞ்ஞேன ஸல்லக்கி²தந்திஆதீ³னி வத³தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘ஜானிதப்³ப³தோ’தி வத்வா புன ‘ஜாதித⁴ம்மதோ’திஆதீ³னி வத³தீ’’தி வுத்தம். ‘‘அவஜானித்வா புன படிஜானந்தோ தம் அவஜானனம் இமினா படிச்சா²தே³தி நாமா’’தி லிகி²தம்.

2. ஜானித்வா ஜானந்தஸ்ஸ சாதி ஜானித்வா வா ஜானந்தஸ்ஸ வாதி அத்த²த்³வயம் தீ³பேதீதி.

3. அபிச மிச்சா²வாசாபரியாபன்னாதி சதுப்³பி³த⁴மிச்சா²வாசாபரியாபன்னா. ஸீஹளாதி³னாமபே⁴த³க³தாதி கேசி, தஸ்மா ஏவம் வத³தோ வசனம், தம்ஸமுட்டா²பிகா சேதனாதி உப⁴யம் வுத்தந்தி மாதிகாயம் உபி⁴ன்னம் ஸங்க³ஹிதத்தா. விப⁴ங்கே³ தம் வசனம் யஸ்மா வினா விஞ்ஞத்தியா நத்தி², தஸ்மா ‘‘வாசஸிகா விஞ்ஞத்தீ’’தி விஞ்ஞத்தி ச த³ஸ்ஸிதா. ‘‘ஏவம் வத³தோ வசன’’ந்தி லோகவோஹாரேன வத்வா பரமத்த²தோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தம்ஸமுட்டா²பிகா வா சேதனாதி வுத்த’’ந்தி ச வத³தி. ஓளாரிகேனேவாதி சேதனாஸமுட்டா²னவாசானம் ஸுகு²மத்தா விஸயவஸேனேவ கதாதி.

9. தி³ட்ட²ஸ்ஸ ஹோதீதி தி³ட்டோ² அஸ்ஸ, அனேன வா உபசாரஜ்ஜா²னவஸேன ந மயா அப்³யாவடோ மதோ, ‘‘ந மயா பவந்தோ படோ தி³ட்டோ²’’திஆதி³ம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ ச பரமத்த²ஸுஞ்ஞதம் உபாதா³ய ஏவ ‘‘இத்தி²ம் ந பஸ்ஸாமி, ந ச புரிஸ’’ந்தி ப⁴ணந்தஸ்ஸ ச ந முஸாவாதோ³.

11. ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதியேவாதி ஏத்த² ‘‘து³ப்³பா⁴ஸிதாபத்தீ’’தி வத³ந்தி. கஸ்மா? ‘‘கேளிம் குருமானோ’’தி வுத்தத்தா. ‘‘வாசா கி³ரா…பே… வாசஸிகா விஞ்ஞத்தீ’’தி உஜுகம் ஸந்தா⁴ய, காயோ ந உஜுகோ.

முஸாவாத³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.