10. பட²மஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா
409. ‘‘வஜ்ஜம் ந பு²ஸேய்யா’’தி ச பாடோ².
410. தேஸம் அனுரூபாஜானனதோ அஸப்³ப³ஞ்ஞூ அஸ்ஸ. ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அஸேனாஸனிகேன வஸ்ஸம் உபக³ந்தப்³ப³’’ந்தி (மஹாவ. 204) வுத்தத்தா படிக்கி²த்தமேவ. திகோடிபரிஸுத்³த⁴ந்தி பரஸ்ஸ பாபபஸங்க³னிவாரணத்த²ம் வுத்தம், ந படிச்சகம்மனிவாரணத்த²ம் கோடீஹீதி ஆகாரேஹி. பரிஸுத்³த⁴ந்தி விமுத்தம். த³ஸஹி லேஸேஹி உத்³தி³ஸ்ஸ கதம் ஸமணா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, அஸ்ஸமணா இமேதி ஸாஸனஸ்ஸ க³ரஹபா⁴வோ ஆக³ச்சே²ய்ய, க³ரஹபச்சயா லோகோ வா அபுஞ்ஞம் அரியூபவாத³ம் பஸவேய்ய, தேஹி விமுத்தந்தி அத்தோ². வாகு³ரந்தி மிக³ஜாலம். அத்தனோ அத்தா²ய வாதிஆதி³னா பரேஸம் அத்தா²ய கதே கப்பியபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா பி⁴க்கூ²னஞ்ச அஞ்ஞேஸஞ்ச அத்தா²ய கதே தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மதானம் பேதகிச்சத்தா²யா’’திஆதி³மாஹ.
யம் யம் ஹீதிஆதி³ தஸ்ஸ காரணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். புன பஞ்சன்னம் ஸஹத⁴ம்மிகானம் அத்தா²ய கதம் ந கப்பதீதி வுத்தந்தி கிர த⁴ம்மஸிரித்தே²ரோ. க³ண்டி²பதே³ ‘‘பி⁴க்கூ²னமேவ ஸுத்³தா⁴னம் அத்தா²ய கதம் ந வட்டதீ’’தி லிகி²தம். அபரேஹி பன ‘‘மதானம் பேதகிச்சத்தா²யாதிஆதி³னா வுத்தேபி கப்பதி, பி⁴க்கூ²னம்யேவ அத்தா²யாதி இமினா ‘பி⁴க்கூ²னம்பி த³த்வா மயம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமா’தி கதம்பி வுத்தம். புன ‘பஞ்சஸு ஏகம் உத்³தி³ஸ்ஸகதம் இதரேஸம் ந கப்பதீ’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘பஞ்சஸு ஹி ஸஹத⁴ம்மிகேஸூதிஆதி³ வுத்த’ந்தி வத³ந்தீ’’தி வுத்தம். அஞ்ஞதரஸ்மிம் பன க³ண்டி²பதே³ ‘‘அம்ஹாகந்தி ச ராஜயுத்தாதீ³னந்தி ச வுத்தே வட்டதீதி வத்வா ‘தும்ஹாக’ந்தி அவத்வா ‘பேதகிச்சத்தா²யாதி வுத்தேபி வட்டதீ’தி ச த³ஸ்ஸேத்வா ஸப்³ப³த்த² வுத்தானம், ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸங்க³ஹிதானஞ்ச லக்க²ணம் ட²பேந்தேன ‘பி⁴க்கூ²னம்யேவா’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘பி⁴க்கூ²னம் உத்³தி³ட்டே² ஏவாதி அதி⁴ப்பாயேனா’தி வுத்தம். ந ‘தும்ஹாகம், அம்ஹாகஞ்சாதி வுத்தே அனாபத்தீ’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம். கஸ்மா? மிஸ்ஸகவாரஸ்ஸ அபா⁴வா. லக்க²ணம் நாம வுத்தானம், வுத்தஸதி³ஸானஞ்ச ஹோதி. ‘ஸசே பேதகிச்சத்தா²யாதி வுத்தட்டா²னே பி⁴க்கூ²னம் போ⁴ஜனம் ஸந்தா⁴ய கரோந்தீ’தி வத³ந்தி மஹாஅட்ட²கதா²யஞ்ச ‘தஸ்மிம் வாரே ச ந தும்ஹாகந்தி வுத்தே வட்டதீ’தி வுத்தத்தா. தேனேவ இதா⁴பி ‘பேதகிச்சத்தா²ய, மங்க³லாதீ³னம் வா அத்தா²ய கதேபி ஏஸேவ நயோ’தி புப்³பே³ வுத்தத்த²வஸேன வுத்தம். ‘அவதா⁴ரணத்தே²ன மிஸ்ஸகே வட்டதீ’தி சே? ‘கப்பியமம்ஸஸ்ஸ ஹி படிக்³க³ஹணே ஆபத்தி நத்தீ²’தி வசனேன அகப்பியபடிக்³க³ஹணே ஆபத்தீதி ஆபன்னம், ‘தஞ்ச க³ஹேதப்³ப³ம் ஸியா’தி படிக்கி²பிதப்³பா³’’தி வுத்தம், தம் ஸுந்த³ரம் விய தி³ஸ்ஸதி, விசாரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம். யத்த² சாதி பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய கதேபி. தமத்த²ம் ஆவி காதும் ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்த² பன ‘‘பி⁴க்கு²னீனம் து³க்கடம், இதரேஸம் த³ண்ட³கம்மவத்தூ²’’தி வத³ந்தி. கப்பம் நிரயம்ஹீதி அஸங்க்²யேய்யகப்பம். விவட்டட்டா²யிகாலேயேவ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஹோதீதி. கப்பந்தி ஆயுகப்பம்.
411. குஸலந்தி கே²மம். ஆபத்திப⁴யா கதா லஜ்ஜீஹீதி ஏத்த² ஆபத்திப⁴யேன அவஸ்ஸம் ஆரோசேந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘லஜ்ஜீ ரக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.42; பாரா. அட்ட². 1.45) போராணவசனஸ்ஸானுரூபதோ ‘‘அஞ்ஞேஹி லஜ்ஜீஹீ’’தி வுத்தம். அலஜ்ஜிஸ்ஸபி அனாரோசேந்தஸ்ஸ ஆபத்தியேவ ‘‘யே பஸ்ஸந்தி யே ஸுணந்தீ’’தி வசனதோ.
416. அஸமனுபா⁴ஸந்தஸ்ஸாதி கம்மகாரகே கத்துனித்³தே³ஸோ, ஸமனுபா⁴ஸனகம்மம் அகரியமானஸ்ஸாதி அத்தோ². ஓதி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதோ நாம உம்மத்தககி²த்தசித்தவேத³னட்டாதி³கோ ‘‘அனாபத்தி ஆதி³கம்மிகஸ்ஸா’’தி அரிட்ட²ஸிக்கா²பதே³ ஆக³தத்தா அத்தீ²தி சே? யம்பீதிஆதி³. ஸா பனேஸா அனாபத்தி. ஸோ வுச்சதீதி தத்த² ஆக³தோபி ஸகம்மப்³யாவடோபி ஏவம் வுச்சதி. ஏதேனுபாயேனாதி அஸமனுபா⁴ஸந்தஸ்ஸ ச ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ ச வுத்தத்த²வஸேன. ட²பேத்வா அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ந்தி தத்த² ஆதி³கம்மிகபதா³பா⁴வா.
திவங்கி³கந்தி ஏத்த² வாசாய ஏவ படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஓட்ட²சலனாதி³காயவிஞ்ஞத்தி ஹோதி, தஸ்மா து³வித⁴ம்பி விஞ்ஞத்திம் கதே²ந்தஸ்ஸ ஹோதி. வசீபே⁴த³ம் காதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ காயவிகாரம் கரோந்தஸ்ஸ அனாபத்தியா ப⁴விதப்³ப³ம். கஸ்மா? திவங்கே³ஸு ஏகஸ்ஸ பரிஹீனத்தா, தஸ்மா திவங்க³பா⁴வோ ஆபத்தியா, அங்க³ஹானிபா⁴வோ அனாபத்தியாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏத்த² ஸியா – யதி³ அங்க³ஹானிபா⁴வேன அனாபத்தி, ஏவம் ஸந்தேபி விகாரம் அகத்வா சித்தேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தஸ்ஸ அனாபத்தியா ப⁴விதப்³ப³ந்தி? தம் ந, கஸ்மா? அட்ட²கதா²யம் ‘‘காயவிகாரம் வா வசீபே⁴த³ம் வா அகரோந்தஸ்ஸேவ பன ஆபஜ்ஜனதோ அகிரிய’’ந்தி ஹி வுத்தம், ‘‘சித்தம் வா அனுப்பாதே³ந்தஸ்ஸ வா’’தி ந வுத்தம், தஸ்மா சித்தஞ்ச நாம விஞ்ஞத்திபடிப³த்³த⁴ம் ஏவாதி விஸும் அங்க³பா⁴வேனேவ வுத்தத்தா ஜானிதப்³ப³ந்தி சே? தம் ந, த்³வின்னம்யேவ அகிரியாதி, தஸ்மா சித்தேன விஸ்ஸஜ்ஜேந்தஸ்ஸாபி ஆபத்தி விய தி³ஸ்ஸதி, உபபரிக்கி²த்வா க³ஹேதப்³ப³ம். தத்த² ‘‘அகுஸலசித்த’’ந்தி வுத்தந்தி சே? ‘‘சித்தபா³ஹுல்லதோ வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி. தேபி கிர பா³ஹுல்லதோ வத³ந்தி.
பட²மஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.