பாராஜிகவண்ணனா

வேரஞ்ஜகண்டோ³

வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா

‘‘தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். தேன கோ² பன ஸமயேன வேஸாலியா அவிதூ³ரே கலந்த³கா³மோ நாம ஹோதீ’’தி வினயனிதா³னே ஆரபி⁴தப்³பே³ வேரஞ்ஜகண்ட³ஸ்ஸ ஆரம்போ⁴ கிமத்தோ²தி சே? வுச்சதே – மூலதோ பபு⁴தி வினயனிதா³னம் த³ஸ்ஸேதும். யதி³ ஏவம் ‘‘பட²மம் ஆவுஸோ உபாலி பாராஜிகம் கத்த² பஞ்ஞத்தந்தி, வேஸாலிய’’ந்தி வசனேன விருஜ்ஜ²தீதி சே? ந விருஜ்ஜ²தி. கஸ்மா? கத்த² பஞ்ஞத்தந்தி ஹி நிதா³னபுச்சா². ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘பட²மஸ்ஸ பாராஜிகஸ்ஸ கிம்னிதா³ன’’ந்தி புச்சி²தே ஸாதா⁴ரணமஹானிதா³னவிஸ்ஸஜ்ஜனம் அயுத்தம் வியாதி? நாயுத்தம், ஸப்³பே³ஸம் ஸிக்கா²பதா³னம் பாடேக்கம் நிதா³னஸ்ஸ புட்ட²த்தா தஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³த்தா ச ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணமஹானிதா³னம் பட²மமாஹ. ஏகந்தேன புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனக்கமேன பாராஜிகாதீ³னி ஸங்க³ஹம் ஆரோபிதானி. கத²ம் ஆரோபிதானீதி சே? ஆயஸ்மதா மஹாகஸ்ஸபேன அனுக்கமேன ஸப்³போ³பி வினயோ புச்சி²தோ, புட்டே²ன ச ஆயஸ்மதா உபாலித்தே²ரேன யதா²ஸம்ப⁴வம் நிரந்தரம் விஸ்ஸஜ்ஜிதமேவ. அபுச்சி²தானிபி வினீதவத்து²ஆதீ³னி யுஜ்ஜமானானி வத்தூ²னி அந்தோகத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனக்கமேனேவ க³ணஸஜ்ஜா²யமகம்ஸூதி வேதி³தப்³ப³ம். அஞ்ஞதா² வேரஞ்ஜகண்ட³ம் பட²மபாராஜிகஸ்ஸேவ நிதா³னந்தி வா அனதி⁴காரிகம் வா நிப்பயோஜனம் வா பாடேக்கம் ஸிக்கா²பத³னிதா³னபுச்சா²னந்தரம் ததே³வ விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³ந்தி வா ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா ஆதி³தோ பபு⁴தி வினயனிதா³னம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேன ஸமயேனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.

இதா³னி நிதா³னப⁴ணனே பயோஜனம் வக்கா²ம – வினயஸ்ஸஆணாதே³ஸனத்தா ப⁴க³வதோ தாவ ஆணாரஹபா⁴வதீ³பனம், ஆணாபூ⁴தஸ்ஸ ச வினயஸ்ஸ அனஞ்ஞவிஸயபா⁴வதீ³பனம், ஆணாய டி²தானம் ஸாவகானம் மஹானுபா⁴வதீ³பனஞ்சாதி திவித⁴மஸ்ஸ பயோஜனம். கத²ம்? ஆணாஸாஸனாரஹோ ஹி ப⁴க³வா பஹீனகிலேஸத்தா, அதி⁴க³தகு³ணவிஸேஸத்தா, லோகஜேட்ட²ஸேட்ட²த்தா, தாதி³பா⁴வப்பத்தத்தா ச, அரஸரூபதாதீ³ஹி அட்ட²ஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி அகம்பனதோ ப⁴க³வதோ தாதி³பா⁴வப்பத்தி வேதி³தப்³பா³, அட்ட²ன்னம்பி தேஸம் அக்கோஸவத்தூ²னம் அத்தனி ஸம்ப⁴வபரியாயதீ³பனபாளியா பஹீனகிலேஸதா வேதி³தப்³பா³. சதுன்னம் ஜா²னானம் திஸ்ஸன்னஞ்ச விஜ்ஜானம் அதி⁴க³மபரிதீ³பனேன அதி⁴க³தகு³ணவிஸேஸதா வேதி³தப்³பா³. ‘‘நாஹம் தம் ப்³ராஹ்மண பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே…பே… முத்³தா⁴பி தஸ்ஸ விபதேய்யா’’தி ச ‘‘ஜேட்டோ² ஸேட்டோ² லோகஸ்ஸா’’தி ச வசனேன ஜேட்ட²ஸேட்ட²தா வேதி³தப்³பா³, இத³ஞ்ச ப⁴க³வதோ ஆணாரஹபா⁴வதீ³பனப்பயோஜனம். ‘‘ஆக³மேஹி த்வம் ஸாரிபுத்த, ஆக³மேஹி த்வம் ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோவ தத்த² காலம் ஜானிஸ்ஸதீ’’தி வசனம் அனஞ்ஞவிஸயபா⁴வதீ³பனம். ‘‘ஸாதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, பத²விம் பரிவத்தேய்ய’’ந்தி ச ‘‘ஏகாஹம், ப⁴ந்தே, பாணிம் அபி⁴னிம்மினிஸ்ஸாமீ’’தி ச ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ஸப்³போ³ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ உத்தரகுரும் பிண்டா³ய க³ச்சே²ய்யா’’தி ச இமேஹி தே²ரஸ்ஸ தீஹி ஸீஹனாதே³ஹி ஆணாய டி²தானம் ஸாவகானம் மஹானுபா⁴வதாதீ³பனம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸாவத்தி²யாதீ³ஸு அவிஹரித்வா கிமத்த²ம் ப⁴க³வா வேரஞ்ஜாயமேவ ததா³ விஹாஸீதி சே? நளேருயக்க²ஸ்ஸ பீதிஸஞ்ஜனனத்த²ம், பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பி⁴க்கா²வஸேன அகிலமனத்த²ம், வேரஞ்ஜப்³ராஹ்மணஸ்ஸ பஸாத³ஸஞ்ஜனனத்த²ம், மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ ஆனுபா⁴வதீ³பனட்டா²னபூ⁴தத்தா, ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ வினயபஞ்ஞத்தியாசனஹேதுபூ⁴தபரிவிதக்கனட்டா²னபூ⁴தத்தா ச. தேஸு பச்சி²மம் ப³லவகாரணம், தேன வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘தேன ஸமயேனாதி யேன காலேன ஆயஸ்மதோ…பே… தேன காலேனா’’தி. புரிமேஸு சதூஸு அஸங்க³ஹகாரணேஸு பட²மேன ப⁴க³வா மேத்தாபா⁴வனாதி³னா அமனுஸ்ஸானம் சித்தஸம்ரக்க²ணேன பி⁴க்கூ²னம் ஆத³ரம் ஜனேதி. து³தியேன பரிஸாவசரேன பி⁴க்கு²னா ஏவம் பரிஸா ஸங்க³ஹேதப்³பா³, ஏவம் அப்பிச்சே²ன ஸந்துட்டே²ன ச ப⁴விதப்³ப³ந்தி வா த³ஸ்ஸேதி. ததியேன பச்சயே நிரபேக்கே²ன குலானுக்³க³ஹோ காதப்³போ³தி. சதுத்தே²ன ஏவம் மஹானுபா⁴வேனாபி பச்சயத்த²ம் ந லோலுப்பம் காதப்³ப³ம், கேவலம் பரத³த்துபஜீவினா ப⁴விதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘தேனாதிஆதி³பாட²ஸ்ஸ…பே… வினயஸ்ஸத்த²வண்ணன’’ந்தி வசனதோ அஞ்ஞோ தேனாதிஆதி³பாடோ², அஞ்ஞோ வினயோ ஆபஜ்ஜதி.

‘‘தேனாதிஆதி³பாட²ம்ஹா, கோ அஞ்ஞோ வினயோ இத⁴;

தஸ்ஸத்த²ம் த³ஸ்ஸயந்தோவ, கரே வினயவண்ணன’’ந்தி. –

சே? நனு வுத்தம் புப்³பே³வ ‘‘இத³ஞ்ஹி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அத்தபச்சக்க²வசனம் ந ஹோதீ’’திஆதி³, தஸ்மா உபாலித்தே²ரேன வுத்தஸ்ஸ தேனாதிஆதி³பாட²ஸ்ஸ அத்த²ம் நானப்பகாரதோ த³ஸ்ஸயந்தோ கரிஸ்ஸாமி வினயஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அத்தபச்சக்க²வசனபூ⁴தஸ்ஸ அத்த²வண்ணனந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யதி³ ஏவம் ‘‘தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா வேரஞ்ஜாயம் விஹரதீதி ஏவமாதி³வசனபடிமண்டி³தனிதா³னம் வினயபிடகம் கேன தா⁴ரித’’ந்திஆதி³வசனம் விருஜ்ஜ²தி ‘‘தேன ஸமயேனா’’திஆதி³வசனஸ்ஸ வினயபிடகபரியாபன்னபா⁴வதீ³பனதோதி சே? ந, அஞ்ஞத்தே²பி தப்³போ³ஹாரஸித்³தி⁴தோ ‘‘நானாவித⁴பி⁴த்திகம்மபடிமண்டி³தவஸனோ புரிஸோ’’திஆதீ³ஸு விய. வினயஸ்ஸாதி³பா⁴வேன ஸங்கீ³திகாரகேஹி அனுஞ்ஞாதத்தா வினயபரியாபன்னதாபி யுஜ்ஜதி தஸ்ஸ வசனஸ்ஸ. ஏத்தா²ஹ – யதா² ஸுத்தந்தே ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி ச, அபி⁴த⁴ம்மே ச ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே’’தி அனியமதோ வுத்தம், ததா² அவத்வா இத⁴ ‘‘தேன ஸமயேனா’’தி பட²மம் தம்னித்³தே³ஸோவ கஸ்மா வுத்தோதி? வுச்சதே – தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஸமயஸ்ஸ, யஸ்ஸ வா ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஹேதுபூ⁴தஸ்ஸ ஸமயஸ்ஸ ஹேது ப⁴க³வா தத்த² தத்த² விஹாஸி, தஸ்ஸ ச ஸமயஸ்ஸ அதீதஸ்ஸ தேஸம் ஸங்கீ³திகாரகானம் வஸீனம் ஸுவிதி³தத்தா. கத²ம்? ‘‘யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா² தே உஜ்ஜா²யந்தீ’’திஆதி³வசனதோ, ‘‘அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸு’’ந்தி ச ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஸன்னிபாதாபேத்வா’’தி ச ‘‘பி⁴க்கூ²னம் தத³னுச்ச²விகம் தத³னு…பே… த³ஸ அத்த²வஸே படிச்ச ஸங்க⁴ஸுட்டு²தாயா’’தி ச ‘‘ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாதா²’’தி ச க²ந்த⁴கேஸு ச ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தீஹி ஸரணக³மனேஹி பப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்திஆதி³வினயக்கமஸ்ஸ வசனதோ யோ ஸோ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஸமயோ, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வினயக்கமஸ்ஸ ஸோ பஞ்ஞத்திஸமயோ ச ஸுவிதி³தோ தேஸம் பஞ்சஸதானம் த⁴ம்மத⁴ரானம் பி⁴க்கூ²னம், நாயம் நயோ ஸுத்தந்தாபி⁴த⁴ம்மேஸு ஸம்ப⁴வதி. தஸ்மா ஸுவிதி³தத்தா தேன ஸமயேன ஹேதுபூ⁴தேன விஹரதீதி விஹரதிபதே³ன ஏகஸம்ப³ந்த⁴த்தா ச பட²மம் யம்னித்³தே³ஸாதி³னோ அஸம்ப⁴வதோ ச வினயபிடகே தம்னித்³தே³ஸோவ பட²மம் வுத்தோ. கத²ம்? ஏத்த² ‘‘யேன கோ² பன ஸமயேன வேஸாலியா அவிதூ³ரே கலந்த³கா³மோ நாம ஹோதீ’’தி வா ‘‘யேன கோ² பன ஸமயேன வேஸாலீ…பே… ஹோதீ’’தி வா அஸம்ப⁴வதோ யம்னித்³தே³ஸேன அவத்வா தம்னித்³தே³ஸஸ்ஸேவ ஸம்ப⁴வதோ ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன…பே… கலந்த³கா³மோ நாம ஹோதீ’’தி வுத்தந்தி, கேவலம் ஸுவிதி³தத்தா வா. அனியமனித்³தே³ஸவசனந்தி ஏத்த² கிஞ்சாபி யதா²வுத்தனயேன நியமனித்³தே³ஸவசனமேவேதம் தம்னித்³தே³ஸத்தா, ததா²பி ஸம்பதிகாலவஸேன ததி³தரேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அவிதி³தத்தா ‘‘அனியமனித்³தே³ஸவசன’’ந்தி வுத்தம். யம் பன வுத்தம் ‘‘அயஞ்ஹி ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி வினயே யுத்தீ’’தி, தம் தப்³ப³ஹுலேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

யதி³ ஸப்³ப³ம் தேனாதி பத³ம் அனியமனித்³தே³ஸவசனம் ப⁴வேய்ய, தேன ஹி பி⁴க்க²வே பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ந்தி ஏத்த² இத³ம்பி புப்³பே³ ஸித்³த⁴த்த²ம் தேனாதி பத³ம் அனியமனித்³தே³ஸவசனம் ப⁴வேய்ய. ‘‘தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா உருவேலாயம் விஹரதீ’’திஆதீ³ஸு வுத்தம் தேனாதி பத³ஞ்ச அனியமனித்³தே³ஸவசனம் ப⁴வேய்ய, ந ச ஹோதி, தஸ்மா யேஸம் தேன தம்னித்³தே³ஸேன நித்³தி³ட்ட²த்தோ² அவிதி³தோ, தேஸம் வஸேனாஹ ‘‘அனியமனித்³தே³ஸவசனமேத’’ந்தி. அத² வா ததோ பட²மம் தத³த்தா²த³ஸ்ஸனதோ பச்சா²பி தம்ஸம்ப³ந்தே⁴ன யம்னித்³தே³ஸத³ஸ்ஸனதோ ச ‘‘அனியமனித்³தே³ஸவசனமேத’’ந்தி வுத்தம். அத² வா புப்³ப³ண்ஹாதீ³ஸு அயம் நாமாதி அனியமேத்வா காலபரிதீ³பனஸ்ஸ ஸமயஸத்³த³ஸ்ஸ உபபத³பா⁴வேனபி ஏவம் வத்துமரஹதி ‘‘யதி³த³ம் அனியமனித்³தே³ஸவசன’’ந்தி. அத² வா ‘‘தேனா’’தி வுத்தே தேன க⁴டேன படேனாதி ஸப்³ப³த்த²ப்பஸங்க³னிவாரணத்த²ம் நியமம் கரோதி ‘‘ஸமயேனா’’தி. கேன பன ஸமயேன? பரபா⁴கே³ அத்த²தோ ஸித்³தே⁴ன ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பரிவிதக்கஸமயேன. ஏத்தா²ஹ – விதக்கஸமயோ சே இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, ‘‘பரதோ இத⁴ பன ஹேதுஅத்தோ² கரணத்தோ² ச ஸம்ப⁴வதி. யோ ஹி ஸோ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஸமயோ ஸாரிபுத்தாதீ³ஹிபி து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யோ, தேன ஸமயேன ஹேதுபூ⁴தேன கரணபூ⁴தேன சா’’திஆதி³வசனம் விருஜ்ஜ²தீதி? ந, பா³ஹுல்லேன வுத்தத்தா. ஸுத்தந்தாபி⁴த⁴ம்மேஸு விய அவத்வா இத⁴ வினயபிடகே கரணவசனேன கஸ்மா நித்³தே³ஸோதி ஹி சோத³னா. தஸ்மா தஸ்ஸா விஸ்ஸஜ்ஜனே பா³ஹுல்லேன கரணவசனப்பயோஜனம் வத்துகாமோ ஆசரியோ ஆஹ ‘‘யோ ஸோ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஸமயோ’’திஆதி³. ந ஸம்பதி வுச்சமானஸ்ஸேவ கரணவசனஸ்ஸ பயோஜனம் வத்துகாமோ, இமஸ்ஸ பன ஹேதுஅத்தோ²வ ஸம்ப⁴வதி, ந கரணத்தோ², தஸ்மா ஆஹ ‘‘அபரபா⁴கே³ அத்த²தோ ஸித்³தே⁴னா’’திஆதி³. ஸமயஞ்சாதி ஆக³மனபச்சயஸமவாயம் தத³னுரூபகாலஞ்ச உபாதா³யாதி அத்தோ². பச்சயஸாமக்³கி³ஞ்ச ஆக³மனகாலஞ்ச லபி⁴த்வா ஜானிஸ்ஸாமாதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏத்தா²ஹ – யதா² ‘‘ஏகோவ கோ², பி⁴க்க²வே, க²ணோ ஸமயோ சா’’தி ஏத்த² க²ணஸமயானம் ஏகோ அத்தோ², ததா² காலஞ்ச ஸமயஞ்ச உபாதா³யாதி காலஸமயானம் ஏகோ அத்தோ² ஸியா, அபிச ஆக³மனபச்சயஸமவாயோ சேத்த² ஸமயோ காலஸ்ஸாபி ஆக³மனபச்சயத்தா ஸமயக்³க³ஹணேனேவ ஸோ க³ஹிதோதி விஸும் காலோ கிமத்த²ம் க³ஹிதோதி ச? வுச்சதே – அப்பேவ நாம ஸ்வேபீதி காலஸ்ஸ பட²மம் நியமிதத்தா ந ஸமயோ காலத்தோ². தஸ்மிம் ஸ்வேதி நியமிதகாலே இதரேஸம் ஆக³மனபச்சயானம் ஸமவாயம் படிச்ச உபஸங்கமேய்யாம யதா²னியமிதகாலேபி புப்³ப³ண்ஹாதி³ப்பபே⁴த³ம் யதா²வுத்தஸமவாயானுரூபம் காலஞ்ச உபாதா³யாதி ஸ்வேதி பரிச்சி²ன்னதி³வஸே புப்³ப³ண்ஹாதி³காலனியதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, தஸ்மா காலஸமயானம் ந ஏகத்த²த்தா காலஸ்ஸ விஸும் க³ஹணம்பி ஸாத்த²கந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யஸ்மா க²ணே க²ணே த்வம் பி⁴க்கு² ஜாயஸி ச ஜீயஸி ச மீயஸி சேதி பி⁴க்கு²னியா ஸந்திகே அபி⁴க்க²ணம் க³ச்ச²தீதி (பாசி. 198) ச க²ணே க²ணே பா⁴ஸதி ஸத்து²ஸாஸனந்தி ச க²ணஸத்³தோ³ அனேகத்தோ², ததா² ஸமயஸத்³தோ³ ச, தஸ்மா ஏகமேகேன நியமேந்தோ ‘‘ஏகோவ கோ², பி⁴க்க²வே, க²ணோ ச ஸமயோ சா’’தி ஆஹ. க²ணஸமயானம் அத்தோ² ஏகத்தோ² யுஜ்ஜதி க²ணோ ஓகாஸலாபோ⁴, அட்ட²க்க²ணவஜ்ஜிதோ நவமோ க²ணோதி அத்தோ². அத்தனோ அத்தனோ உச்சே²தா³த³யோ தி³ட்டி²க³தஸங்கா²தே ஸமயே ஏத்த² பவத³ந்தீதி ஸமயப்பவாத³கோ. ஸ்வேவ திந்து³காசீரஸங்கா²தாய திம்ப³ருருக்க²பந்தியா பரிக்கி²த்தத்தா திந்து³காசீரம். ஏகஸாலகேதி ஏகோ ஸாலருக்கோ². ‘‘குடிகா’’திபி வத³ந்தி. அத்தா²பி⁴ஸமயாதி அத்தனோ ஹிதபடிலாபா⁴. தீ⁴ரோதி ச பண்டி³தோ வுச்சதி, நாஞ்ஞோ. ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயாதி ஸுட்டு² மானஸ்ஸ பஹானேன, ஸமுச்சே²த³வஸேன ஸுட்டு² மானப்பஹானேனாதி அத்தோ². து³க்க²ஸ்ஸ பீளனட்டோ²திஆதீ³ஸு ‘‘சதுன்னம் ஸச்சானம் சதூஹி ஆகாரேஹி படிவேதோ⁴’’திஆதீ³ஸு க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ து³க்கா²காரதாயட்டோ². ஸங்க²தட்டோ² காரணுப்பத்திஅத்தோ², து³க்கா²ய வேத³னாய ஸந்தாபட்டோ². ஸுகா²ய வேத³னாய விபரிணாமட்டோ². பீளனட்டா²தி³கோவ அபி⁴ஸமயட்டோ²தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. க³ப்³போ⁴க்கந்திஸமயோதிஆதீ³ஸுபி பத²வீகம்பனஆலோகபாதுபா⁴வாதீ³ஹி தே³வமனுஸ்ஸேஸு பாகடோ. து³க்கரகாரிகஸமயோபி காளோ ஸமணோ கோ³தமோ ந காளோதிஆதி³னா பாகடோ. ஸத்தஸத்தாஹானி ச அஞ்ஞானி ச தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸமயோ.

அச்சந்தமேவ தம் ஸமயந்தி ஆரம்ப⁴தோ பட்டா²ய யாவ பத்தஸன்னிட்டா²னா, தாவ அச்சந்தஸம்பயோகே³ன தஸ்மிம் ஸமயே. கருணாவிஹாரேன விஹாஸீதி கருணாகிச்சவிஹாரேன தஸ்மிம் ஸமயே விஹாஸீதி அத்தோ². தம் ஸமயஞ்ஹி கருணாகிச்சஸமயம். ஞாணகிச்சம் கருணாகிச்சந்தி த்³வே ப⁴க³வதோ கிச்சானி, அபி⁴ஸம்போ³தி⁴ ஞாணகிச்சம், மஹாகருணாஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வேனேய்யஸத்தாவலோகனம் கத்வா தத³னுரூபகரணம் கருணாகிச்சம். ‘‘ஸன்னிபதிதானம் வோ, பி⁴க்க²வே, த்³வயம் கரணீய’’ந்தி (ம. நி. 1.273; உதா³. 12, 28) ஹி வுத்தம், தம் ப⁴க³வாபி கரோதியேவ. அத² வா ஆக³ந்துகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஆதி³ஸமாயோக³ஞ்ச. தத்த² கருணாகிச்சம் விஹாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கருணாவிஹாரேன விஹாஸீ’’தி ஆஹ. அதி⁴கரணஞ்ஹி காலத்தோ²தி ஏத்த² ஹி-காரோ காரணத்தோ². தத்த² ஹி அபி⁴த⁴ம்மே காலஸமூஹக²ணஸமவாயஹேதுஸங்கா²தவஸேன பஞ்சவிதோ⁴ ஸமயட்டோ² த³ட்ட²ப்³போ³. காலஸமூஹட்டோ² ஸமயோ கத²ம் அதி⁴கரணம் ஹோதி? அதி⁴கரணமுப்பத்திட்டா²னம் புப்³ப³ண்ஹே ஜாதோதி யதா², ஏவம் காலட்டோ² ஸமயஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. கத²ம் ராஸட்டோ²? யவராஸிம்ஹி ஜாதோதி யதா². தஸ்மா யஸ்மிம் காலே புஞ்ஜே வா சித்தம் ஸமுப்பன்னம், தஸ்மிம் காலே புஞ்ஜே வா ப²ஸ்ஸாத³யோ உப்பஜ்ஜந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. அதி⁴கரணஞ்ஹீதி ஏத்த² அபி⁴த⁴ம்மே நித்³தி³ட்ட²ம் அதி⁴கரணம் காலட்டோ² ஸமூஹட்டோ² ச ஹோதி, ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே’’தி வுத்தம் அதி⁴கரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இதா³னி பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² வுத்தான’’மிச்சாதி³மாஹ. தத்த² அபி⁴த⁴ம்மே வுத்தானம் பா⁴வோ நாம கிந்தி? உப்பத்தி விஜ்ஜமானதா, ஸா தேஸம் தத்த² வுத்தானம் ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மானம், ஸா பன ஸமயஸ்ஸ பா⁴வேன பா⁴வோ லக்கீ²யதி ஞாயதி, தஸ்மா தத்த² பு⁴ம்மவசனனித்³தே³ஸோ கதோதி வுத்தம் ஹோதி.

தத்த² க²ணோ நாம அட்ட²க்க²ணவினிமுத்தோ நவமோ க²ணோ, தஸ்மிம் ஸதி உப்பஜ்ஜதி. ஸமவாயோ நாம சக்கு²ந்த்³ரியாதி³காரணஸாமக்³கீ³, தஸ்மிம் ஸதி உப்பஜ்ஜதி. ஹேது நாம ரூபாதி³ஆரம்மணம். தஸ்மா தஸ்மிம் க²ணகாரணஸமவாயஹேதும்ஹி ஸதி தேஸம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் பா⁴வோ விஜ்ஜமானதா ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. இத⁴ பன ஹேதுஅத்தோ² கரணத்தோ² ச ஸம்ப⁴வதீதி ஏத்த² அத்த²த்³வயமேகஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதீதி இத⁴ வினயே வுத்தஸ்ஸ ஸமயஸத்³த³ஸ்ஸ கத்துகரணத்தே² ததியா ஹேதும்ஹி ச இத்யுத்தத்தா. ஸோ து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யோதி ‘‘ததா²க³தோவ தத்த² காலம் ஜானிஸ்ஸதீ’’தி வுத்தத்தாதி வுத்தம் ஹோதி. தேன ஸமயேனாதி தஸ்ஸ ஸமயஸ்ஸ காரணா ‘‘அன்னேன வஸதி விஜ்ஜாய வஸதீ’’தி யதா², அன்னம் வா விஜ்ஜம் வா லபா⁴மீதி தத³த்த²ம் வஸதீத்யத்தோ². ஏவம் ‘‘தேன ஸமயேன விஹரதீ’’தி வுத்தே ஹேத்வத்தே² ததியா த³ட்ட²ப்³பா³, தஸ்மா ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா ஸமயஞ்ச வீதிக்கமஞ்ச ஓலோகயமானோ தத்த² தத்த² விஹாஸீதி வுத்தம் ஹோதி. ததியபாராஜிகாதீ³ஸு ‘‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அத்³த⁴மாஸம், படிஸல்லீயிது’’ந்தி (பாரா. 162) ஏவமாதீ³ஸு த³ட்ட²ப்³பா³, தஸ்மா து³தியா காலத்³தா⁴னே அச்சந்தஸம்யோகே³தி து³தியாத்ர ஸம்ப⁴வதி ‘‘மாஸமதீ⁴தே தி³வஸமதீ⁴தே’’தி யதா². இத⁴ பன ஹேதுஅத்தோ² கரணத்தோ² ச ஸம்ப⁴வதீதி ஏத்த² யஸ்ஸ கரணவசனஸ்ஸ ஹேதுஅத்தோ² ஸம்ப⁴வதி, தேன ஸமயேன ஹேதுபூ⁴தேன தம் தம் வத்து²வீதிக்கமஸங்கா²தம் வீதிக்கமஸமயஸங்கா²தம் வா ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஹேதுஞ்ச அபேக்க²மானோ ப⁴க³வா தத்த² தத்த² விஹாஸி. யஸ்ஸ கரணத்தோ² ஸம்ப⁴வதி, தேன கரணபூ⁴தேன ஸமயேன ஸம்பத்தேன ஸிக்கா²பதா³னி பஞ்ஞாபயந்தோ ப⁴க³வா தத்த² தத்த² விஹாஸீதி அதி⁴ப்பாயோ.

க³ண்டி²பதே³ பன ‘‘ஸுதி³ன்னாதீ³னம் வீதிக்கமோவ காரணம் நாம, தஸ்ஸ நியமபூ⁴தோ காலோ பன கரணமேவ தம் காலம் அனதிக்கமித்வாவ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ பஞ்ஞபேதப்³ப³த்தா’’தி வுத்தம், தம் நித்³தோ³ஸம். யம் பன வுத்தம் ‘‘இத³ம் கரணம் புப்³ப³பா⁴க³த்தா பட²மம் வத்தப்³ப³ம்பி பச்சா² வுத்த’’ந்தி, தம் து³வுத்தம். ஹேதுஅத்த²தோ ஹி யதா² பச்சா² கரணத்தோ² யோஜியமானோ அனுக்கமேனேவ யோக³ம் க³ச்ச²தி, ததா² ச யோஜிதோ. யம் பன அட்ட²கதா²சரியோ பச்சா² வுத்தம் இத³ம் கரணத்த²ம் பட²மம் யோஜேத்வா பட²மம் வுத்தம் ஹேதுஅத்த²ம் பச்சா² யோஜேஸி, தம் யோஜனாஸுக²த்தாதி வேதி³தப்³ப³ந்தி ஆசரியேன லிகி²தம். இதோ பட்டா²ய யத்த² யத்த² ‘‘ஆசரியேன லிகி²த’’ந்தி வா ‘‘ஆசரியஸ்ஸ தக்கோ’’தி வா வுச்சதி, தத்த² தத்த² ஆசரியோ நாம ஆனந்தா³சரியோ கலஸபுரவாஸீதி க³ஹேதப்³போ³. ஏத்தா²ஹ – யதா² ஸுத்தந்தே ‘‘ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா’’தி வுச்சதி, ததா² ‘‘தேன ஸமயேன ப⁴க³வா வேரஞ்ஜாய’’ந்தி வத்தப்³ப³ம், அத² ஸவேவசனம் வத்துகாமோ தே²ரோ, ததா²க³தோ ஸுக³தோதிஆதீ³னிபி வத்தப்³பா³னி, அத² இமஸ்ஸேவ பத³த்³வயஸ்ஸ க³ஹணே கிஞ்சி பயோஜனம் அத்தி², தம் வத்தப்³ப³ந்தி? வுச்சதே – கேஸஞ்சி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பரமக³ம்பீ⁴ரம் அஜ்ஜா²ஸயக்கமம் அஜானதம் ‘‘அபஞ்ஞத்தே ஸிக்கா²பதே³ அனாதீ³னவத³ஸ்ஸோ…பே… அபி⁴விஞ்ஞாபேஸீ’’திஆதி³கம் (பாரா. 36) ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஸுதி³ன்னம் படிபுச்சீ²’’திஆதி³கஞ்ச (பாரா. 39) ‘‘ஸாதி³யி த்வம் பி⁴க்கூ²தி. நாஹம் ப⁴க³வா ஸாதி³யி’’ந்திஆதி³கஞ்ச (பாரா. 72) ததா² புராணவோஹாரிகம் பி⁴க்கு²ம் புச்சி²த்வா தேன வுத்தபரிச்சே²தே³ன து³தியபாராஜிகபஞ்ஞாபனஞ்ச தே³வத³த்தஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜானுஜானனஞ்சாதி ஏவமாதி³கம் வினயபரியத்திம் தி³ஸ்வா பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தம் படிச்ச ஸங்கா ஸம்ப⁴வேய்ய, ‘‘ததா² கிம் பன துய்ஹம் ச²வஸ்ஸ கே²ளாஸகஸ்ஸா’’தி (சூளவ. 336) ஏவமாதி³கம் ப²ருஸவசனபடிஸம்யுத்தம் வினயபரியத்திம் நிஸ்ஸாய கீ²ணாஸவத்தம் படிச்ச ஸங்கா ஸம்ப⁴வேய்ய, தது³ப⁴யஸங்காவினோத³னத்த²ம் ஆயஸ்மதா உபாலித்தே²ரேன இத³மேவ பத³த்³வயக்³க³ஹணம் ஸப்³ப³த்த² கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தேனேதம் தீ³பேதி – காமம் ஸப்³ப³ஞேய்யபு³த்³த⁴த்தா பு³த்³தோ⁴யேவ, ப⁴க்³க³ஸப்³ப³தோ³ஸத்தா ப⁴க³வாவ, ஸோ ஸத்தா²தி. பரதோபி வுத்தம் ‘‘ஜானந்தாபி ததா²க³தா புச்ச²ந்தி…பே… அனத்த²ஸம்ஹிதே ஸேதுகா⁴தோ ததா²க³தான’’ந்தி (பாரா. 16). ஸுத்தந்தே ச வுத்தம் ‘‘ஸண்ஹேனபி கேஸி வினேமி ப²ருஸேனபீ’’திஆதி³ (அ. நி. 4.111).

அஸாதா⁴ரணஹேதும்ஹீதி ஏத்த² குஸலமூலானி ந அகுஸலானம் கதா³சி மூலானி ஹோந்தி, ததா² அகுஸலமூலானி குஸலானம், அப்³யாகதமூலானி ந கதா³சி குஸலானந்தி அயமேவ நயோ லப்³ப⁴தி, யஸ்மா குஸலா ஹேதூ தம்ஸமுட்டா²னானம் ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ (பட்டா². 1.1.401 ஆத³யோ), தஸ்மா குஸலானி குஸலானம்யேவாதிஆதி³னயோ ந லப்³ப⁴தி. புசி வுச்சதே குட்டா², தே மந்த³யதி நாஸயதீதி புசிமந்தோ³. ஸத்தானம் ஹிதஸுக²னிப்பா²த³னாதி⁴முத்ததந்தி ஏத்த² ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தஸத்தே த்³விதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மனுஸ்ஸானம் உபகாரப³ஹுலத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ப³ஹுஜனஹிதாயாதி ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ ஹிதத்தா²ய. பஞ்ஞாஸம்பத்தியா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகஹிதூபதே³ஸகோ ஹி ப⁴க³வா. ஸுகா²யாதி ஸுக²த்தா²ய. சாக³ஸம்பத்தியா உபகாரகஸுக²ஸம்பதா³யகோ ஹி ஏஸ. மேத்தாகருணாஸம்பத்தியா லோகானுகம்பாய மாதாபிதரோ விய. லோகஸ்ஸ ரக்கி²தகோ³பிதா ஹி ஏஸ. தே³வமனுஸ்ஸானந்தி ஏத்த² ப⁴ப்³ப³புக்³க³லே வேனேய்யஸத்தேயேவ க³ஹேத்வா தேஸம் நிப்³பா³னமக்³க³ப²லாதி⁴க³மாய அத்தனோ உப்பத்திம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அத்தா²யா’’தி ஹி வுத்தே பரமத்த²த்தா²ய நிப்³பா³னாய, ‘‘ஹிதாயா’’தி வுத்தே தம்ஸம்பாபகமக்³க³த்தா²யாதி வுத்தம் ஹோதி, மக்³க³தோ உத்தரி ஹிதம் நாம நத்தீ²தி. ஸுகா²யாதி ப²லஸமாபத்திஸுக²த்தா²ய ததோ உத்தரி ஸுகா²பா⁴வதோ. தி³ட்டி²ஸீலஸங்கா⁴தேனாதி ஏத்த² ஸமாதி⁴ம் பஞ்ஞஞ்ச அக்³க³ஹேத்வா தி³ட்டி²ஸீலமத்தக்³க³ஹணம் ஸப்³ப³ஸேக்கா²ஸேக்க²ஸாமஞ்ஞத்தா. கோஸம்ப³கஸுத்தேபி (ம. நி. 1.492) ‘‘ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி, தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதீ’’தி வுத்தம். தி³ட்டி²க்³க³ஹணேன பஞ்ஞாபி க³ஹிதாதி சே? ந, ஸோதாபன்னாதீ³னம்பி பஞ்ஞாய பரிபூரகாரிபா⁴வப்பஸங்க³தோ, தஸ்மா ஏகலக்க²ணானம்பி தாஸம் பஞ்ஞாதி³ட்டீ²னம் அவத்த²ந்தரபே⁴தோ³ அத்தி² தி⁴திஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸம்மாஸமாதீ⁴னம் விய. அஞ்ஞாஸீதி ஏத்த² ஸோதத்³வாரானுஸாரேன ஞாதா, அத்தா² ஸுதாதி ஹி வுச்சந்தி ‘‘ஸுதமேதம், போ⁴ கோ³தம, பாபகா ஸமாசாரா தி³ஸ்ஸந்தி சேவ ஸுய்யந்தி சா’’திஆதீ³ஸு விய. ‘‘பி⁴க்கு² கோ², உபாலி, ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தீ’’திஆதீ³ஸு (சூளவ. 354) விய அவதா⁴ரணத்தே² வா. வேரஞ்ஜாயம் ப⁴வோ விஜ்ஜமானோ. இத்த²ம்பூ⁴தஸ்ஸ ஏவம் பூ⁴தஸ்ஸ. கத²ம் பூ⁴தஸ்ஸ? ஸக்யபுத்தஸ்ஸ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ, ஏவம் ஹுத்வா டி²தஸ்ஸ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோதி அபி⁴ஸத்³தே³ன யோகே³ உபயோக³வசனானி ஹோந்தீதி அத்தோ².

காமுபாதா³னபச்சயா ஏவ மேத்தம் பா⁴வேதி, ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்ததீதி இமினா காமுபாதா³னஹேது கம்மம் கத்வா காமப⁴வே ஏவ நிப்³ப³த்ததீதிவாதீ³னம் வாதோ³ படிக்கி²த்தோதி வத³ந்தி, ‘‘ப்³ரஹ்மலோகே பணீதா காமா’’தி ஸுத்வா, கப்பேத்வா வா பச்சா² ‘‘தத்த² ஸம்பத்திம் அனுப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி காமுபாதா³னபச்சயா தது³பக³ம் கரோதீதி ப்³ரஹ்மலோகேபி காமனீயட்டே²ன காமா, ‘‘ததா³ரம்மணத்தா தண்ஹா காமுபாதா³னந்தி வுத்தா’’தி ச வத³ந்தி, வீமம்ஸிதப்³ப³ம். கம்மஞ்ச சக்கு²ஸ்ஸ ஜனககாரணம், கம்மஸ்ஸ மூலகாரணம் தண்ஹா, தஸ்மா ந மூலகாரணம் ஹோதி ஜனகம். ரூபதண்ஹாத³யோ து³க்க²ஸச்சம் க²ந்த⁴பரியாபன்னத்தா, ‘‘யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி, தம்பி து³க்க²’’ந்தி (தீ³. நி. 2.387; ம. நி. 1.131; விப⁴. 190) வசனதோ ச. தஸ்ஸ மூலகாரணபா⁴வேன ஸமுட்டா²பிகாதி தஸ்ஸ காரணபூ⁴தஸ்ஸ இமஸ்ஸ க²ந்த⁴பஞ்சகஸ்ஸ ஸமுட்டா²பிகாதி யோஜேதப்³ப³ம். ‘‘ஆஸவஸமுத³யா அவிஜ்ஜாஸமுத³யோ’’தி (ம. நி. 1.103) வசனதோ தஸ்ஸ ஏவ காரணந்திபி வத்தும் வட்டதி. அபிச ‘‘ரூபாதி³ விய தண்ஹாபி தண்ஹாய உப்பத்திப்பஹானட்டா²ன’’ந்தி வசனதோ ரூபாதி³ விய தண்ஹாபி து³க்க²ஸச்சம் கதம். வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ரூபதண்ஹா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதீ’’தி (தீ³. நி. 2.400; விப⁴. 203) ச ‘‘ஏத்தே²ஸா தண்ஹா பஹீயமானா பஹீயதீ’’தி (தீ³. நி. 2.401; ம. நி. 1.134) ச. விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ ‘‘ஸப்³பா³காரேன பன உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகம் து³க்க²ஞ்சேவ அரியஸச்சஞ்ச அஞ்ஞத்ர தண்ஹாயா’’தி வசனதோ இத⁴ ரூபதண்ஹாத³யோ து³க்க²ஸச்சந்தி வசனம் விருஜ்ஜ²தீதி சே? ந, அஞ்ஞமஞ்ஞாஸங்கரபா⁴வேன த³ஸ்ஸேதும் தத்த² தத்த² வுத்தத்தா. யதி³ தண்ஹா உபாதா³னக்க²ந்த⁴பரியாபன்னா ந ப⁴வேய்ய, ஸச்சவிப⁴ங்கே³ ‘‘தத்த² கதமே ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா². ஸேய்யதி²த³ம், ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ ..பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴’’தி (விப⁴. 202) ஏத்த² ‘‘ட²பேத்வா தண்ஹம் ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴’’தி வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய, ந ச வுத்தம், தஸ்மா து³க்க²ஸச்சபரியாபன்னா தண்ஹாதி சே? ந, ஹேதுப²லஸங்கரதோ³ஸப்பஸங்க³தோ. ந ஸங்கரதோ³ஸோதி சே? ஸச்சவிப⁴ங்க³பாளியஞ்ஹி பஞ்சஹி கோட்டா²ஸேஹி ஸமுத³யஸச்சம் நித்³தி³ட்ட²ம்.

கத²ம்? தண்ஹாதி ஏகோ வாரோ, தண்ஹா ச அவஸேஸா ச கிலேஸாதி து³தியோ, தண்ஹா ச அவஸேஸா ச கிலேஸா அவஸேஸா ச அகுஸலா த⁴ம்மாதி ததியோ, தண்ஹா ச அவஸேஸா ச கிலேஸா அவஸேஸா ச அகுஸலா த⁴ம்மா தீணி ச குஸலமூலானி ஸாஸவானீதி சதுத்தோ², தண்ஹா ச அவஸேஸா ச கிலேஸா அவஸேஸா ச அகுஸலா த⁴ம்மா தீணி ச குஸலமூலானி ஸாஸவானி அவஸேஸா ச ஸாஸவா குஸலா த⁴ம்மாதி பஞ்சமோ வாரோதி. ஆம நித்³தி³ட்ட²ம், ததா²பி அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனியேயேவ, ந அஞ்ஞஸ்மிம், ஸோ ச நயோ அரியஸச்சனித்³தே³ஸே ந லப்³ப⁴தி. ததா² ஹி தத்த² ‘‘சத்தாரி ஸச்சானி’’ச்சேவாஹ, ஸுத்தந்தபா⁴ஜனியபஞ்ஹபுச்ச²கேஸு விய ‘‘சத்தாரி அரியஸச்சானீ’’தி ந வுத்தம், தஸ்மா ஸுத்தந்தபா⁴ஜனியோவ பமாணம் தத்த² ச தண்ஹாய வுத்தத்தா. யதா²ஹ ‘‘தத்த² கதமம் து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், யாயம் தண்ஹா போனோப⁴விகா…பே… ஸேய்யதி²த³ம், காமதண்ஹா’’திஆதி³ (விப⁴. 203). ‘‘யத³னிச்சம் தம் து³க்க²’’ந்தி (ஸம். நி. 3.15) இமினா பரியாயேன வுத்தத்தா தத்த² வுத்தம்பி பமாணமேவ. ‘‘பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி பத²வீகஸிண’’ந்தி (த⁴. ஸ. 186 ஆத³யோ) வசனதோ ‘‘கஸிணானீ’’தி ஜா²னானி வுத்தானி. கேசி ‘‘உக்³க³ஹனிமித்தபடிபா⁴க³னிமித்தே ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ந ஸுந்த³ரம். ‘‘த்³வத்திம்ஸாகாராபி பண்ணத்திம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா படிகூலாதி ஸதி பட்ட²பேதப்³பா³’’தி வசனதோ ஸதிகோ³சரா ரூபாத³யோ ச வேதி³தப்³பா³.

ஸத்³தா⁴ஹிரோத்தப்பபா³ஹுஸச்சவீரியாரம்போ⁴பட்டி²தஸதிஸம்பஜஞ்ஞதாதி இமே ஸத்த ஸத்³த⁴ம்மா நாம. ஸபா⁴வதோதி து³க்க²தோ. ந சவதீதி தே³வே ஸந்தா⁴ய. ஞாதேய்யந்தி ஞாதப்³ப³ம். த³ட்டே²ய்யந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா பன ‘‘நாஹம் க³மனேன லோகஸ்ஸ அந்தம் ஞாதேய்ய’’ந்தி வதா³மீதி அத்தோ². லோகந்தி க²ந்த⁴லோகம். க³மனேன ந பத்தப்³போ³தி ஸரீரக³மனேன, அக³திக³மனேன வா ந பத்தப்³போ³, அரியக³மனேன லோகந்தம் பத்வாவ து³க்கா² அத்தி² பமோசனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸமிதாவீதி ஸமிதகிலேஸோ. ஆஹாரட்டி²திகாதி பச்சயட்டி²திகா. யே கேசி பச்சயட்டி²திகா, ஸப்³பே³ தே லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன ஏகோ லோகோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸங்கா²ரா ஹி ஸகஸகபச்சயாயத்ததாய ஸத்தா விஸத்தா ஸத்தா நாம. பரிஹரந்தி பரிசரந்தி. தி³ஸாதி உபயோக³ப³ஹுவசனம். ப⁴ந்தி படிப⁴ந்தி. கே தே? தேயேவ விரோசமானா பப⁴ஸ்ஸரா சந்தி³மஸூரியா. அட்ட² லோகத⁴ம்மா ஸங்கா²ராவ. ‘‘ஸினேருஸ்ஸ ஸமந்ததோ’’தி வசனதோ யுக³ந்த⁴ராத³யோ ஸினேரும் பரிக்கி²பித்வா பரிமண்ட³லாகாரேன டி²தாதி வத³ந்தி. பரிக்கி²பித்வா அச்சுக்³க³தோ லோகதா⁴து அயம். ‘‘ம-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ’’தி வத³ந்தி. அஞ்ஞதா²பி லக்க²ணாதி³பே⁴த³தோ ஸங்கா²ரலோகம், ஆஸயானுஸயபே⁴த³தோ ஸத்தலோகம், சக்கவாளாதி³பரிமாணதோ ஓகாஸலோகஞ்ச ஸப்³ப³தா²பி விதி³தத்தா லோகவிதூ³.

விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் காமாவசரம் பரித்தம் லோகியம், தேன ஸப்³ப³ம் லோகம் கத²ம் அபி⁴வதி? அஸதி³ஸானுபா⁴வத்தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் விய. தஞ்ஹி அத்தனோ விஸயே ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணக³திகம், லஹுதரப்பவத்தி ச ப⁴வங்க³சித்தத்³வயானந்தரம் உப்பத்திதோ. ந கஸ்ஸசி ஏவம்லஹுதரம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, அபி ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ, தஸ்ஸ கிரேஸ சித்தவாரோ பஞ்சத³ஸப⁴வங்கா³னந்தரந்தி. அக்³கி³ஸிக²தூ⁴மஸிகா² ச நாகா³ கிர ஸீஹளதீ³பே. அத்த²ஸ்ஸ தீ³பகம் பத³ம் அத்த²பத³ம். ஏகத்த²தீ³பகம் பத³ம், ஸப்³ப³மேதம் வாக்யந்தி அத்தோ². அட்ட² தி³ஸா நாம அட்ட² விமோக்கா², ஸமாபத்தியோ வா. ஸத்த²வாஹோ ஸத்தா²தி நிபாதிதோ யதா² பிஸிதாஸோ பிஸாசோ. உத³கே மண்டூ³கோ அஹம் ஆஸிம், ந த²லே மண்டூ³கோ, வாரிமத்தமேவ கோ³சரோ, தஸ்ஸ மே தவ த⁴ம்மம் ஸுணந்தஸ்ஸ ஸீஸம் த³ண்டே³ன ஸன்னிரும்பி⁴த்வாதி பாட²ஸேஸோ. அனாத³ரத்தே² வா ஸாமிவசனம். ‘‘ஏத்தகேனபி ஏவரூபா இத்³தி⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸிதம் கத்வா. விமோக்கோ²தி சேத்த² மக்³கோ³, தத³னந்தரிகம் ஞாணம் நாம ப²லஞாணம், தஸ்மிம் க²ணே பு³த்³தோ⁴ நாம. ஸப்³ப³ஸ்ஸ பு³த்³த⁴த்தாதி கத்தரி. போ³தே⁴தாதி ஹேதுகத்தரி. ஸேட்ட²த்த²தீ³பகம் வசனம் ஸேட்ட²ம் நாம, ததா² உத்தமம். ஸச்சி²காபஞ்ஞத்தீதி ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் ஸச்சி²கரணவஸேன ஸயம்பு⁴தா பஞ்ஞத்தி, அத்தனா ஏவ வா ஞாதா ஸச்சி²கதாதிபி ஸச்சி²காபஞ்ஞத்தி. ப⁴கீ³ ப⁴க³வா சீவரபிண்ட³பாதாதீ³னம். ப⁴ஜீ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி. பா⁴கீ³ அத்த²த⁴ம்மவிமுத்திரஸஸ்ஸ. ராகா³தி³கிலேஸக³ணப⁴க்³க³மகாஸி. பா⁴விதத்தனோ பா⁴விதகாயோ. ப⁴வஸ்ஸ அந்தம் நிப்³பா³னம் மக்³கா³தி⁴க³மேன தம் க³தோதி ப⁴வந்தகோ³.

‘‘லோப⁴ம், பி⁴க்க²வே, ஏகம் த⁴ம்மம் பஜஹதா²’’திஆதி³னா (இதிவு. 1) நயேன ஏககாதி³வஸேனாக³தே க³ஹேத்வா வத³தி. ஸம்கிலேஸதண்ஹாதி³ட்டி²து³ச்சரிதஸம்கிலேஸவஸேன அனிச்சது³க்க²மனத்தாஸுபே⁴ஸு நிச்சந்திஆதி³விபரியேஸா. சீவரஹேது வா, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, பிண்ட³பாத ஸேனாஸனஇதிப⁴வாப⁴வஹேது வா (அ. நி. 4.9). சேதோகி²லா ஸத்த²ரி கங்க²தி, த⁴ம்மே, ஸங்கே⁴, ஸிக்கா²ய, ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு குபிதோதி (தீ³. நி. 3.319; விப⁴. 941) ஆக³தா பஞ்ச. காமே அவீதராகோ³ ஹோதி…பே… காயே, ரூபே, யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா, அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதீதி (தீ³. நி. 3.320; விப⁴. 941) ஆக³தா பஞ்ச வினிப³ந்தா⁴. விவாத³மூலானி கோதோ⁴ உபனாஹோ மக்கோ² பளாஸோ இஸ்ஸா மச்ச²ரியம் மாயா ஸாடே²ய்யம் த²ம்போ⁴ ஸாரம்போ⁴ ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸிதா ஆதா⁴னக்³கா³ஹீ து³ப்படினிஸ்ஸக்³கி³தா (அ. நி. 6.36; தீ³. நி. 3.325). விப⁴ங்கே³ பன ‘‘கோதோ⁴ மக்கோ² இஸ்ஸா ஸாடே²ய்யம் பாபிச்ச²தா ஸந்தி³ட்டி²பராமாஸிதா’’தி (விப⁴. 944) ஆக³தம். தண்ஹம் படிச்ச பரியேஸனா, பரியேஸனம் படிச்ச லாபோ⁴, லாப⁴ம் படிச்ச வினிச்ச²யோ, ஏவம் ச²ந்த³ராகோ³, அஜ்ஜோ²ஸானம், பரிக்³க³ஹோ, மச்ச²ரியம், ஆரக்கோ², ஆரக்கா²தி⁴கரணம், த³ண்டா³தா³னஸத்தா²தா³ன…பே… அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தீதி (தீ³. நி. 2.104; 3.359; அ. நி. 9.23; விப⁴. 963) வுத்தானம். ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³ப³த⁴ம்மதண்ஹாதி ச², தா காமப⁴வவிப⁴வதண்ஹாவஸேனேவ அட்டா²ரஸ, தா ஏவ அஜ்ஜ²த்திகஸ்ஸுபாதா³ய அட்டா²ரஸ, பா³ஹிரஸ்ஸுபாதா³ய அட்டா²ரஸாதி ச²த்திம்ஸ, தா அதீதே ச²த்திம்ஸ, அனாக³தே ச²த்திம்ஸ, பச்சுப்பன்னே ச²த்திம்ஸாதி ஏவம் அட்ட²ஸததண்ஹாவிசரிதானீதி. மாரேதீதி மாரோ, பமாதோ³ ‘‘பமாதோ³ மச்சுனோ பத³’’ந்தி (த⁴. ப. 21) வசனதோ. ஸம்மாஆஜீவவினாஸனதோ வா கிலேஸா வுச்சந்தி ‘‘மாரோ’’தி, வத⁴கூபமத்தா க²ந்தா⁴வ மாரா. அபி⁴ஸங்கா²ரா ஜாதிது³க்கா²பி⁴னிப்³ப³த்தாபனதோ, ஜாதஸ்ஸ ஜராதி³ஸம்ப⁴வதோ ச மாரா. ஏகப⁴வபரியாபன்னஜீவிதமாரணதோ மச்சு மாரோ. அணிமதா நாம பரமாணு விய அத³ஸ்ஸனூபக³மனம். லகி⁴மதா ஸரீரேன, சித்தேன வா ஸீக⁴க³மனம். மஹிமதா சந்தி³மஸூரியாதீ³னம்பிபாணினா பராமஸனாதி³. பத்தி நாம யதி²ச்சி²ததே³ஸப்பத்தி. பகாஸனதா, லாப⁴கஸ்ஸத்த²ஸாத⁴னம் வா பாகம்மம். ஈஸத்தம் நாம ஸயம்வஸிதா. வஸித்தம் நாம அபரவஸிதா. யத்த²காமாவஸாயிதம் நாம யத்தி²ச்ச²தி யதி³ச்ச²தி யாவதி³ச்ச²தி, தத்த² தாவ தத³த்த²ஸாத⁴னம். பீளனஸங்க²தஸந்தாபவிபரிணாமட்டே²ன வா து³க்க²மரியஸச்சந்திஆதி³ம்ஹி இத³ம் சோத³னாபுப்³ப³ங்க³மம் அத்த²விஸ்ஸஜ்ஜனம் – து³க்கா²தீ³னம் அஞ்ஞேபி ரூபதண்ஹாத³யோ அத்தா² அத்தி², அத² கஸ்மா சத்தாரோ ஏவ வுத்தாதி சே? அஞ்ஞஸச்சத³ஸ்ஸனவஸேன ஆவிபா⁴வதோ.

‘‘தத்த² கதமம் து³க்கே²ஞாணம், து³க்க²ம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா’’திஆதி³னாபி (விப⁴. 794) நயேன ஏகேகஸச்சாரம்மணவஸேனாபி ஸச்சஞாணம் வுத்தம். ‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் பஸ்ஸதி, து³க்க²ஸமுத³யம்பி ஸோ பஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 5.1100) நயேன ஏகம் ஸச்சம் ஆரம்மணம் கத்வா ஸேஸேஸு கிச்சனிப்ப²த்திவஸேனாபி வுத்தம். தத்த² யதா³ ஏகேகம் ஸச்சம் ஆரம்மணம் கரோதி, ததா³ ஸமுத³யத³ஸ்ஸனேன தாவ ஸபா⁴வதோ பீளனலக்க²ணஸ்ஸாபி து³க்க²ஸ்ஸ யஸ்மா தம் ஆயூஹனலக்க²ணேன ஸமுத³யேன ஆயூஹிதம் ஸங்க²தம், தஸ்மாஸ்ஸ ஸோ ஸங்க²தட்டோ² ஆவி ப⁴வதி. யஸ்மா பன மக்³கோ³ கிலேஸஸந்தாபஹரோ ஸுஸீதலோ, தஸ்மாஸ்ஸ மக்³க³த³ஸ்ஸனேன ஸந்தாபட்டோ² ஆவி ப⁴வதி நந்த³ஸ்ஸ அச்ச²ராத³ஸ்ஸனேன ஸுந்த³ரியா அனபி⁴ரூபபா⁴வோ விய. அவிபரிணாமத⁴ம்மஸ்ஸ பன நிரோத⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன தஸ்ஸ விபரிணாமட்டோ² ஆவி ப⁴வதீதி வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ஸபா⁴வதோ ஆயூஹனலக்க²ணஸ்ஸபி ஸமுத³யஸ்ஸ து³க்க²த³ஸ்ஸனேன நிதா³னட்டோ² ஆவி ப⁴வதி அஸப்பாயபோ⁴ஜனதோ உப்பன்னப்³யாதி⁴த³ஸ்ஸனேன போ⁴ஜனஸ்ஸ ப்³யாதி⁴னிதா³னபா⁴வோ விய. விஸம்யோக³பூ⁴தஸ்ஸ நிரோத⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன ஸம்யோக³ட்டோ². நிய்யானபூ⁴தஸ்ஸ ச மக்³க³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன பலிபோ³த⁴ட்டோ²தி. ததா² நிஸ்ஸரணஸ்ஸாபி நிரோத⁴ஸ்ஸ அவிவேகபூ⁴தஸ்ஸ ஸமுத³யஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன விவேகட்டோ² ஆவி ப⁴வதி. மக்³க³த³ஸ்ஸனேன அஸங்க²தட்டோ². இமினா ஹி அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே மக்³கோ³ ந தி³ட்ட²புப்³போ³, ஸோபி ச ஸப்பச்சயத்தா ஸங்க²தோ ஏவாதி அப்பச்சயத⁴ம்மஸ்ஸ அஸங்க²தபா⁴வோ அதிவிய பாகடோ ஹோதி. து³க்க²த³ஸ்ஸனேன பனஸ்ஸ அமதட்டோ² ஆவி ப⁴வதி. து³க்க²ஞ்ஹி விஸம், அமதம் நிப்³பா³னந்தி. ததா² நிய்யானலக்க²ணஸ்ஸாபி மக்³க³ஸ்ஸ ஸமுத³யத³ஸ்ஸனேன ‘‘நாயம் ஹேது நிப்³பா³னஸ்ஸ பத்தியா, அயம் ஹேதூ’’தி ஹேத்வத்தோ² ஆவி ப⁴வதி. நிரோத⁴த³ஸ்ஸனேன த³ஸ்ஸனட்டோ² பரமஸுகு²மரூபானி பஸ்ஸதோ ‘‘விப்பஸன்னம் வத மே சக்கூ²’’தி சக்கு²ஸ்ஸ விப்பஸன்னபா⁴வோ விய. து³க்க²த³ஸ்ஸனேன அதி⁴பதேய்யட்டோ² அனேகரோகா³துரகபணஜனத³ஸ்ஸனேன இஸ்ஸரஜனஸ்ஸ உளாரபா⁴வோ வியாதி ஏவமேத்த² லக்க²ணவஸேன, ஏகஸ்ஸ அஞ்ஞஸச்சத³ஸ்ஸனவஸேன ச இதரேஸம் திண்ணம் ஆவிபா⁴வதோ ஏகேகஸ்ஸ சத்தாரோ அத்தா² வுத்தா. உபதி⁴விவேகோ நிக்கிலேஸதா.

படிபக்க²ம் அத்த²யந்தீதி பச்சத்தி²கா. பதி விருத்³தா⁴ அமித்தா பச்சாமித்தா. ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தீதி ஏத்தாவதா ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் தீ³பேதி. தேன ஞாணஸம்பத்திம் தீ³பேத்வா இதா³னி கருணாஸம்பத்திம் தீ³பேதும் ‘‘ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேஸீ’’திஆதி³மாஹ. அத² வா கிம் ஸோ பவேதே³ஸீதி? ஞாணம், தம் ஸப்³ப³ம் திலோகஹிதபூ⁴தமேவ. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேஸீதி கீதி³ஸம்? ‘‘ஆதி³கல்யாண’’ந்திஆதி³. அனேன வசனேன வத்தும் அரஹபா⁴வம் தீ³பேதி. ஸாஸனத⁴ம்மோதி ஓவாத³பரியத்தி. கிச்சஸுத்³தி⁴யாதி கிலேஸப்பஹானனிப்³பா³னாரம்மணகிச்சஸுத்³தி⁴யா. ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் நாம ஸிக்க²த்தயம், நவகோடிஸஹஸ்ஸானீதிஆதி³கம் வா. மக்³க³மேவ ப்³ரஹ்மசரியம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியம். தஸ்ஸ பகாஸகம் பிடகத்தயம் இத⁴ ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் நாம. ச²ஸு அத்த²பதே³ஸு ஸங்கே²பதோ காஸனம் ஸங்காஸனம். ஆதி³தோ காஸனம் பகாஸனம். உப⁴யம்பி வித்தா²ரேத்வா தே³ஸனம் விவரணம். புன விபா⁴க³கரணம் விப⁴ஜனம். ஓபம்மாதி³னா பாகடகரணம் உத்தானீகரணம். ஸோதூனம் சித்தபரிதோஸஜனனேன, சித்தனிஸானேன ச பஞ்ஞாபனம் வேதி³தப்³ப³ம். ப்³யஞ்ஜனபதே³ஸு அக்க²ரணதோ அக்க²ரம், ‘‘ஏகக்க²ரபத³மக்க²ர’’ந்தி ஏகே. விப⁴த்திஅந்தம் பத³ம். ப்³யஞ்ஜயதீதி ப்³யஞ்ஜனம், வாக்யம். பத³ஸமுதா³யோ வா வாக்யம். விபா⁴க³பகாஸோ ஆகாரோ நாம. பு²ஸதீதி ப²ஸ்ஸோதிஆதி³ நிப்³ப³சனம் நிருத்தி, நிருத்தியா நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ அபதே³ஸோ நித்³தே³ஸோ நாம. பு²ஸதீதி ப²ஸ்ஸோ, ஸோ திவிதோ⁴ – ஸுக²வேத³னீயோ து³க்க²வேத³னீயோ அது³க்க²மஸுக²வேத³னீயோதி. ஏதேஸு அயம் யோஜனா – அக்க²ரேஹி ஸங்காஸயதி, பதே³ஹி பகாஸயதி, ப்³யஞ்ஜனேஹி விவரதி, ஆகாரேஹி விப⁴ஜதி, நிருத்தீஹி உத்தானிம் கரோதி, நித்³தே³ஸேஹி பஞ்ஞாபேதி. அக்க²ரேஹி வா ஸங்காஸயித்வா பதே³ஹி பகாஸேதி, ப்³யஞ்ஜனேஹி விவரித்வா ஆகாரேஹி விப⁴ஜதி, நிருத்தீஹி உத்தானிம் கத்வா நித்³தே³ஸேஹி பஞ்ஞாபேதி. அக்க²ரேஹி வா உக்³கா⁴டேத்வா பதே³ஹி வினேதி உக்³க⁴டிதஞ்ஞும், ப்³யஞ்ஜனேஹி விவரித்வா ஆகாரேஹி வினேதி விபஞ்சிதஞ்ஞும், நிருத்தீஹி நேத்வா நித்³தே³ஸேஹி வினேதி நேய்யந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அத்தோ²தி பா⁴ஸிதத்தோ². தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ படிவிஜ்ஜி²தப்³போ³ ஸகோ ஸகோ பா⁴வோ படிவேதோ⁴ நாம. தம் உப⁴யம்பி அத்தோ² நாம. தேன வுத்தம் ‘‘அத்த²க³ம்பீ⁴ரதாபடிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரதாஹி ஸாத்த²’’ந்தி. த⁴ம்மோதி வா தே³ஸனாதி வா ப்³யஞ்ஜனமேவ. நித்³தோ³ஸபா⁴வேன பரிஸுத்³த⁴ம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம், ஸிக்க²த்தயபரிக்³க³ஹிதோ மக்³கோ³ ச, உப⁴யம்பி ப்³ரஹ்மசரியபதே³ன ஸங்க³ஹிதம். படிபத்தியாதி படிபத்திஹேது. ஆக³மப்³யத்திதோதி புனப்புனம் அதீ⁴யமானா க²ந்தா⁴த³யோ பாகடா ஹோந்தி. து³ருத்தஸத்தா²னி அதீ⁴யமானானி ஸம்மோஹமேவாவாஹந்தி.

2-3. கச்சி க²மனீயம் ஸீதுண்ஹாதி³. கச்சி யாபனீயம் யதா²லத்³தே⁴ஹி ஜீவிதஸாத⁴னேஹி ஜீவிதம். அப்பாபா³த⁴ந்தி அப்போபஸக்³க³ம், அப்பாதங்கந்தி அப்பரோக³ம். கச்சி லஹுட்டா²னம் ஸரீரகிச்சே. கச்சி ப³லம் ஸமணகிச்சே. கச்சி பா²ஸுவிஹாரோ யதா²வுத்தனயேன அப்பாபா³த⁴தாய, அனுக்கண்ட²னாதி³வஸேன வா. ஸத்தஸட்டி²தோ பட்டா²ய பச்சி²மவயோ, உத்தராமுகோ²தி வுத்தம் ஹோதி. லோகவிவரணே ஜாதே இத⁴ கிம் ஓலோகேஸி, நத்தே²த்த² தயா ஸதி³ஸோபீதி ஆஹ ‘‘த்வம் ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அக்³கோ³’’திஆதி³. ஆஸபி⁴ம் உத்தமம். உபபத்திவஸேன தே³வா. ரூபானம் பரிபோ⁴க³வஸேன, பத்த²னாவஸேன வா உப்பன்னா ராக³ஸம்பயுத்தா ஸோமனஸ்ஸவேத³னானுரூபதோ உப்பஜ்ஜித்வா ஹத³யதப்பனதோ அம்ப³ரஸாத³யோ விய ‘‘ரூபரஸா’’தி வுச்சந்தி. ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனாதி அதி⁴காரவஸேனாஹ. ததா²க³தஸ்ஸபி ஹி கஸ்ஸசி தே பஹீனாதி மத்த²கச்சி²ன்னதாலோ விய கதா. கத²ம்? ரூபரஸாதி³வசனேன விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா க³ஹிதா, தே விஜ்ஜமானாபி மத்த²கஸதி³ஸானம் தண்ஹாவிஜ்ஜானம் மக்³க³ஸத்தே²ன சி²ன்னத்தா ஆயதிம் தாலபந்திஸதி³ஸே விபாகக்க²ந்தே⁴ நிப்³ப³த்தேதும் அஸமத்தா² ஜாதா. தஸ்மா தாலாவத்து² விய கதா. ‘‘குஸலஸோமனஸ்ஸாபி ஏத்த² ஸங்க³ஹிதா’’தி வத³ந்தி. பட²மமக்³கே³ன பஹீனா கம்மபத²ட்டா²னியா, து³தியேன உச்சி²ன்னமூலா ஓளாரிகா, ததியேன தாலாவத்து²கதா காமராக³ட்டா²னியா. சதுத்தே²ன அனபா⁴வம்கதா ரூபராகா³ரூபராக³ட்டா²னியா. அபரிஹானத⁴ம்மதம் பன தீ³பேந்தோ ‘‘ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா’’தி ஆஹ. தத³ங்க³ப்பஹானேன வா பஹீனா விபஸ்ஸனாக்க²ணே, ஜா²னஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³க்க²ணே வா, விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானேன உச்சி²ன்னமூலா ஜா²னக்க²ணே. ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’தி (பாரா. 11) ஹி வுத்தம். ஸமுச்சே²த³ப்பஹானேன தாலாவத்து²கதா ததியவிஜ்ஜாதி⁴க³மக்க²ணே. இத்த²ம்பூ⁴தா பன தே ரூபரஸாத³யோ அனபா⁴வம்கதா ஆயதிமனுப்பாத³த⁴ம்மாதி ஏகமேவித³ம் அத்த²பத³ம். பட²மாய வா அபி⁴னிப்³பி⁴தா³ய பஹீனா, து³தியாய உச்சி²ன்னமூலா, ததியாய தாலாவத்து²கதா. இத்த²ம்பூ⁴தா யஸ்மா அனபா⁴வம்கதா நாம ஹோந்தி, தஸ்மா ஆயதிம்அனஉப்பாத³த⁴ம்மாதி வேதி³தப்³பா³. அத² வா து³க்க²ஞாணேன பஹீனா, ஸமுத³யஞாணேன உச்சி²ன்னமூலா, நிரோத⁴ஞாணேன தாலாவத்து²கதா, மக்³க³ஞாணேன அனபா⁴வம்கதா, பச்சவேக்க²ணஞாணேன ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மாதி வேதி³தப்³பா³. லோகியமக்³கே³ன வா பஹீனா, த³ஸ்ஸனமக்³கே³ன உச்சி²ன்னமூலா, திவிதே⁴ன பா⁴வனாமக்³கே³ன தாலாவத்து²கதாதிஆதி³. ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அவிஸயத்தா த⁴ம்மரஸா ந உத்³த⁴டா.

11. த⁴ம்மதா⁴துந்தி ஏத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் த⁴ம்மதா⁴து நாம. அனுகம்பவசனானுரூபம் ‘‘புண்ணசந்தோ³ வியா’’தி வுத்தம், ஸூரியவசனம் ‘‘ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா’’திவசனானுரூபம், பத²வீஸமசித்ததாய காரணம் ‘‘கருணாவிப்பா²ர’’ந்தி வத³ந்தி. படிச்சா²தே³தப்³பே³ ஹி அத்தனோ கு³ணே ‘‘ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே வீரிய’’ந்திஆதி³னா பகாஸேந்தோ அத்தனோ கருணாவிப்பா²ரம் பகாஸேதீதி க³ஹேதப்³போ³. வரபூ⁴ரிமேத⁴ஸோ வரபுது²லஞாணோ, பூ⁴ரீதி வா பூ⁴மி, பூ⁴மி விய பத்த²டவரபஞ்ஞோதி அத்தோ². அபு³ஜ்ஜி² ஏத்தா²திபி அதி⁴கரணேன ருக்கோ² போ³தி⁴. ஸயம் பு³ஜ்ஜ²தி, பு³ஜ்ஜ²ந்தி வா தேன தம்ஸமங்கி³னோதி மக்³கோ³ போ³தி⁴, ஏவம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம்பி. பு³ஜ்ஜீ²யதீதி நிப்³பா³னம் போ³தி⁴. திஸ்ஸன்னம் விஜ்ஜானம் உபனிஸ்ஸயவதோ யதா²ஸம்ப⁴வம் திஸ்ஸோ விஜ்ஜா வேதி³தப்³பா³. ஏகக்³க³தாவஸேன திக்க²பா⁴வோ. திக்கோ²பி ஏகச்சோ ஸரோ லக்க²ம் பத்வா குண்டோ² ஹோதி, ந ததா² இத³ம். ஸதிந்த்³ரியவஸேனஸ்ஸ க²ரபா⁴வோ, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியவஸேன விப்பஸன்னபா⁴வோ, அந்தரா அனோஸக்கித்வா கிலேஸபச்சத்தி²கானம் ஸுட்டு² அபி⁴ப⁴வனதோ வீரியிந்த்³ரியவஸேனஸ்ஸ ஸூரபா⁴வோ ச வேதி³தப்³போ³. மக்³க³விஜாயனத்த²ம் க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணகாலோ ஸங்கா²ருபேக்கா²னந்தரமனுலோமத்தா.

ச²ந்தோ³தி ச ஸங்கப்போதி ச அவத்த²ந்தரபே⁴த³பி⁴ன்னோ ராகோ³வ –

‘‘ஸேனஹாத்த்²யங்க³முபேதி,

ரத்தஹத³யோ ராகே³ன;

ஸம்மக³தே ரத்தகாமமுபேதி,

காமபதிதம் லோகஸ்ஸ மாத்ராலமதீ’’தி –

ஆதீ³ஸு விய –

விப⁴ங்கே³யேவ கிஞ்சாபி அத்தோ² வுத்தோதி ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – விப⁴ங்க³பாளிம் ஆனேத்வா இத⁴ வுத்தோபி ஸப்³பே³ஸம் உபகாராய ந ஹோதி, தஸ்மா தம் அட்ட²கதா²னயேனேவ பகாஸயிஸ்ஸாமீதி. இதோதி காமேஹி. காயவிவேகாதீ³ஸு உபதி⁴விவேகோ ததியோ, தஸ்மா ததியம் ச²ட்³டே³த்வா த்³வே க³ஹேத்வா தத³ங்கா³தீ³ஸு விக்க²ம்ப⁴னவிவேகம் க³ஹேத்வா ‘‘தயோ ஏவா’’தி வுத்தா. ஏவம் ஸதி சித்தவிக்க²ம்ப⁴னா ஏகத்தா² ஏவாதி விஸேஸோ ந ஸியாதி சே? அப்பனாவாரத்தா ந பனேவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். காயவிவேகக்³க³ஹணேன புப்³ப³பா⁴க³க்³க³ஹணம் ஞாயதி, தஸ்மா சித்தவிவேகோதி தத³ங்க³விவேகோ வுத்தோ, விக்க²ம்ப⁴னேன அப்பனாகாலேதி க³ஹேதப்³ப³ம் அஸங்கரதோ. அத² வா சித்தவிவேகேன தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னா க³ஹிதா, இதரேன விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ ஏவாதிபி யுத்தம், கிலேஸகாமத்தா வா த்³வீஸு கம்மேஸு பரியாபன்னோ புரிஸோ விய. யதா² அவிஜ்ஜமானேன அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திவஸேன லோகே ‘‘ஸப²லோ ருக்கோ²’’தி வுச்சதி, ததே²வ விஜ்ஜமானேன விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திவஸேன ஸாஸனே ‘‘ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் ஜா²ன’’ந்தி வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

வூபஸமாதி ஏத்த² கேஸம் வூபஸமாதி, கிம் பட²மஜ்ஜா²னிகானம், உதா³ஹு து³தியஜ்ஜா²னிகானந்தி? ஏத்த² யதி³ பட²மஜ்ஜா²னிகானம், நத்தி² தேஸம் வூபஸமோ. ந ஹி பட²மஜ்ஜா²னம் விதக்கவிசாரரஹிதம் அத்தி². யதி³ து³தியஜ்ஜா²னிகானம், நத்தே²வ வூபஸமோ தத்த² தத³பா⁴வாதி சே? தேனேதம் வுச்சதி ‘‘ஸமதிக்கமா’’தி, ஸமதிக்கமோபி ந தேஸம்யேவ. கிந்து ஸகலஸ்ஸபி பட²மஜ்ஜா²னத⁴ம்மராஸிஸ்ஸாதி சே? தேனேதம் வுச்சதி ‘‘ஓளாரிகஸ்ஸ பன ஸமதிக்கமா’’திஆதி³. ஸப்³பே³பி பட²மஜ்ஜா²னத⁴ம்மா ஓளாரிகாவ து³தியஜ்ஜா²னதோ, ந கேவலம் விதக்கவிசாரத்³வயமேவாதி சே? ந விதக்கவிசாராயேவ தேஹி ஸம்பயுத்தானம் ஓளாரிகபா⁴வதோதி தேஸ்வேவ ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன து³தியஜ்ஜா²னக்க²ணே தேஸம் அபா⁴வோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘து³தியஜ்ஜா²னக்க²ணே அபாதுபா⁴வா’’தி, யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸானுபா⁴வேன, யோகே³ன வா இத³ம் ஜா²னம் ‘‘ஸம்பஸாத³ன’’ந்தி வுச்சதி ‘‘ஏகோதி³பா⁴வ’’ந்தி ச, தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸத்³தா⁴ஸமாத⁴யோ விப⁴ங்கே³ வுத்தா. பணீதபோ⁴ஜனஸிக்கா²பதே³ (பாசி. 257 ஆத³யோ) ஸப்பிஆத³யோ வியாதி வுத்தே அயம் அத்த²வண்ணனா ந விருஜ்ஜ²தி. ஸமம் பஸ்ஸதீதி லீனுத்³த⁴ச்சம் பஹாய கீ²ணாஸவஸ்ஸ ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²னிட்ட²ச²ளாரம்மணாபாதே² பரிஸுத்³த⁴பகதிபா⁴வாவிஜஹனாகாரபூ⁴தா உபேக்கா² ச²ளங்கு³பேக்கா². நீவரணாதி³படிஸங்கா²ஸந்திட்ட²னாக³ஹணே மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா உபேக்கா², அயம் ஸங்கா²ருபேக்கா² நாம. விசினனே மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா உபேக்கா² விபஸ்ஸனுபேக்கா² நாம. தத்த² ச²ளங்கு³பேக்கா² ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா² தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ஜா²னுபேக்கா² பாரிஸுத்³து⁴பேக்கா² ச அத்த²தோ ஏகா தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²வ, அவத்தா²பே⁴தே³ன பே⁴தோ³ நேஸம். ஸங்கா²ருபேக்கா²விபஸ்ஸனுபேக்கா²னம்பி ஏகதா பஞ்ஞாவஸேன, கிச்சவஸேன பன து³வித⁴தா வேதி³தப்³பா³.

ச²ளங்கு³பேக்கா² காமாவசரா, ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² ரூபாவசராதிஆதி³னா பூ⁴மிவஸேன. ச²ளங்கு³பேக்கா² கீ²ணாஸவஸ்ஸேவ, ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² திண்ணம்பி புது²ஜ்ஜனஸேக்கா²ஸேக்கா²னந்தி ஏவம் புக்³க³லவஸேன. ச²ளங்கு³பேக்கா² ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²ஸஹக³தசித்தஸம்பயுத்தா, ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² உபேக்கா²ஸஹக³தசித்தஸம்பயுத்தா ஏவாதி ஏவம் சித்தவஸேன. ச²ளங்கு³பேக்கா² ச²ளாரம்மணா, ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² த⁴ம்மாரம்மணாவாதி ஆரம்மணவஸேன. வேத³னுபேக்கா² வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதா, இதரா நவ ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴னாதி க²ந்த⁴ஸங்க³ஹவஸேன. ச²ளங்கு³பேக்கா² ப்³ரஹ்மவிஹாரபோ³ஜ்ஜ²ங்க³ஜா²னுபேக்கா² பாரிஸுத்³தி⁴தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ச அத்த²தோ ஏகா, தஸ்மா ஏகக்க²ணே ஏகாவ ஸியா, ந இதரா, ததா² ஸங்கா²ருபேக்கா²விபஸ்ஸனுபேக்கா²பி. வேத³னாவீரியுபேக்கா²னம் ஏகக்க²ணே ஸியா உப்பத்தீதி. ச²ளங்கு³பேக்கா² அப்³யாகதா, ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² குஸலாப்³யாகதா, ததா² ஸேஸா. வேத³னுபேக்கா² பன ஸியா அகுஸலாபி. ஏவம் குஸலத்திகவஸேன. த³ஸபேதா ஸங்கே²பேன சத்தாரோவ த⁴ம்மா வீரியவேத³னாதத்ரமஜ்ஜ²த்தஞாணவஸேன. ‘‘து³க்க²தோ³மனஸ்ஸஸுக²ஸோமனஸ்ஸான’’ந்தி ஏவம் பஹானக்கமேன அவத்வா விப⁴ங்கே³ வுத்தனயேன கஸ்மா வுத்தானீதி சே? ஸுத்தானுரக்க²ணத்த²ம். இட்டா²னிட்ட²விபரீதந்தி ஏத்த² ‘‘ஆரம்மணவஸேன அக்³க³ஹேத்வா இட்டா²னிட்ட²விபரீதாகாரேன அனுப⁴வதீதி க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி வத³ந்தி. கஸ்மா? ஏகம்யேவ கஸிணம் ஆரப்³ப⁴ ஸப்³பே³ஸம் பவத்திதோ. ததியஜ்ஜா²னதோ பட்டா²ய உபகாரா ஹுத்வா ஆக³தாதி ஸதிஸீஸேன தே³ஸனா கதா, விக³தவலாஹகாதி³னா ஸோம்மதாய ரத்தியா வலாஹகாதி³னா காலுஸ்ஸியே ஸதிபி தி³வா விய அனுபகாரிகா ந ஹோதி ரத்திம், தஸ்மா ‘‘அத்தனோ உபகாரகத்தேன வா’’தி வுத்தம். ‘‘ஸூரியப்பபா⁴பி⁴ப⁴வா, ரத்தியா அலாபா⁴தி இமே த்³வே ஹேதூ அபரிஸுத்³த⁴தாய காரணம். ஸோம்மபா⁴வேன, அத்தனோ உபகாரகத்தேன சாதி இமே த்³வே ஸபா⁴க³தாய காரண’’ந்தி வத³ந்தி, தஸ்ஸா அபரிஸுத்³தா⁴ய ஜாதியாதி வுத்தம் ஹோதி, தஸ்மா காரணவசனந்தி ஏகே.

ஜா²னகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

புப்³பே³னிவாஸகதா²வண்ணனா

12. சித்தேகக்³க³தாஸபா⁴க³த்தா ஜா²னானம் ‘‘கேஸஞ்சி சித்தேகக்³க³தத்தா²னீ’’தி ஆஹ. குஸலானம் ப⁴வோக்கமனஸபா⁴க³த்தா ‘‘கேஸஞ்சி ப⁴வோக்கமனத்தா²னீ’’தி. அஸபா⁴க³த்தா ஸேஸட்டா²னேஸு ‘‘பாத³கத்தா²னீ’’தி அவத்வா ‘‘பாத³கானீ’’தி ஆஹ. தேன பாத³கபூ⁴தானம்பி யதா²ஸம்ப⁴வம் சித்தேகக்³க³தா ப⁴வோக்கமனதாவஹதம், இதரேஸம் யதா²ஸம்ப⁴வம் பாத³கதாவஹதஞ்ச தீ³பேதி. அஸபா⁴க³த்தா ஜவனவிபஸ்ஸனாபாத³கானி ஸமானானி அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கானி ச ஹோந்தி, அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கானி ச விபஸ்ஸனாபாத³கானி ஹோந்தீதிபி தீ³பேதி, ததா² பாத³காபா⁴வம் தீ³பேதி. அபி⁴ஞ்ஞாய ஹி சதுத்த²மேவ பாத³கம், ந இதரானி. தேஸு சதுத்த²ஸ்ஸ ததியம் பாத³கம், ததியஸ்ஸ து³தியம், து³தியஸ்ஸ பட²மந்தி. அத² வா ‘‘சத்தாரி ஜா²னானீ’’தி யதா²லாப⁴தோ வுத்தம்.

வினயனிதா³னனிமித்தம், வேரஞ்ஜனிவாஸகப்பனம்;

ஸத்து² யஸ்மா தஸ்மா ப⁴க³வா, விஜ்ஜத்தயமாஹ வேரஞ்ஜே.

வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘வினயே ஸுப்படிபன்னோ பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பத்திம் நிஸ்ஸாயா’’திஆதி³ (பாரா. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²). ஸீலவதோ ஹி ஸீலபச்சவேக்க²ணத்த²ம் ரத்திட்டா²னதி³வாடா²னேஸு நிஸின்னஸ்ஸ நிஸஜ்ஜனதோ பட்டா²ய அத்தனோ அதீதகிரியானுஸ்ஸரணப³ஹுலதாய புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிவிஜ்ஜா அப்பகஸிரேன ஸமிஜ்ஜ²தி. ததா² அத்தானம் படிச்ச ஸத்தானம் சுதிபரிக்³க³ஹணஸீலதாய சுதூபபாதஞாணம் அப்பகஸிரேன ஸமிஜ்ஜ²தி, உத³காதீ³ஸு ஸுகு²மத்த த³ஸ்ஸனஸீலதாய தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் ஸமிஜ்ஜ²தி. யஸ்மா ஸத்தவித⁴மேது²னஸம்யோக³பரிவஜ்ஜனேன, காமாஸவாதி³பரிவஜ்ஜனேன வா ப்³ரஹ்மசரியம் அக²ண்டா³தி³பா⁴வம் பாபுணாதி, தஸ்மாஸ்ஸ ஆஸவக்க²யஞாணம் அப்பகஸிரேன ஸமிஜ்ஜ²தீதி ஏத்த² வினயனிதா³னே விஜ்ஜத்தயமேவ த³ஸ்ஸிதம், தஸ்மா ஆஹ ‘‘யேஸஞ்ச கு³ணானம் தா³யகம் அஹோஸி, தேஸம் ஏகதே³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி, அஞ்ஞதா² விஜ்ஜத்தயபடிலாப⁴மத்தப்பஸங்கோ³ ஸியாதி.

ஸோ ஏவந்தி இமினா கிஞ்சாபி சதுன்னம் ஜா²னானம் புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³பி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, ந கேவலம் புரிமஜ்ஜா²னத்திகமேவ, ததா²பி கேவலம் புரிமஜ்ஜா²னத்திகமேவ க³ண்ஹந்தோ ‘‘ஏவந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னக்கமனித³ஸ்ஸனமேதம், இமினா பட²மஜ்ஜா²னாதி⁴க³மாதி³னா கமேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் படிலபி⁴த்வாதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி ஆஹ, தம் கஸ்மாதி சே? ஸம்பா⁴ரபூ⁴மித்தா. வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²யம் (விஸுத்³தி⁴. 2.381) ‘‘ஏத்த² ச புரிமானி தீணி ஜா²னானி யஸ்மா பீதிப²ரணேன ச ஸுக²ப²ரணேன ச ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வா லஹுமுது³கம்மஞ்ஞகாயோ ஹுத்வா இத்³தி⁴ம் பாபுணாதி, தஸ்மா இமினா பரியாயேன இத்³தி⁴லாபா⁴ய ஸம்வத்தனதோ ஸம்பா⁴ரபூ⁴மியோதி வேதி³தப்³பா³னி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் பன இத்³தி⁴லாபா⁴ய பகதிபூ⁴மி ஏவா’’தி. இத³மேவ வா அத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘புப்³பே³ இமானி சத்தாரி ஜா²னானி கேஸஞ்சி அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கானீ’’தி. யதி³ ஏவம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னம்பி அந்தோகத்வா ஏவந்தி கிமத்த²ம் ந வுத்தம். தஞ்ஹி பகதிபூ⁴மீதி சே? ந வத்தப்³ப³ம், சதுத்த²ஜ்ஜா²னதோ பரஸ்ஸ ஸமாஹிதாதி³பா⁴வப்பத்தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வப்பஸங்க³தோ. யஸ்மா யஸ்மிம் ஸதி ‘‘புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸி’’ந்தி வுத்தம், தஸ்மா தஸ்மிம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தே பகதிபூ⁴மிபா⁴வப்பத்தே அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கே ஜாதே பரிகம்மசித்தம் ‘‘புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய அபி⁴னின்னாமேஸி’’ந்தி ஆஹ. அபி⁴னீஹாரக்க²மம் ஹோதீதி ஏத்த² தம் இத்³தி⁴விதா⁴தி⁴க³மத்தா²ய பரிகம்மசித்தம் அபி⁴னீஹரதி. கஸிணாரம்மணதோ அபனேத்வா இத்³தி⁴விதா⁴பி⁴முக²ம் பேஸேஸி. க³ண்டி²பதே³ பன ‘‘அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கஜ்ஜா²னதோ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணாதீ³னம் நீஹரணத்த²’’ந்தி வுத்தத்தா அபி⁴னீஹாரக்க²மந்தி அத்தோ² பகப்பிதோ.

ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே ஏவம் ஆனேஞ்ஜப்பத்தேதி யோஜனா வேதி³தப்³பா³ து³தியவிகப்பே, நீவரணதூ³ரீபா⁴வேன விதக்காதி³ஸமதிக்கமேனாதி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் கிச்சஸங்க³ண்ஹனதோ. அயம் யோஜனா பட²மவிகப்பே ந ஸம்ப⁴வதி ‘‘பரிஸுத்³தே⁴திஆதீ³ஸு பனா’’தி வசனேன ‘‘ஏவ’’ந்தி பத³ஸ்ஸ அனுப்பப³ந்த⁴னிவாரணதோ. தேனேவ ‘‘உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வேன பரிஸுத்³தே⁴’’திஆதி³மாஹ. இச்சா²வசரானந்தி ‘‘அஹோ வதாஹம் ஆபத்திஞ்சேவ ஆபன்னோ அஸ்ஸம், ந ச மம் பி⁴க்கூ² ஜானேய்யு’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.60) நயேன உப்பன்னஇச்சா²வஸேன பவத்தானம் கோபஅபச்சயானம் அபா⁴வேன அனங்க³ணேதி அத்தோ². ஏத்த² ச பன யதா²வுத்தப்பகாரா இச்சா²பி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் அதி⁴க³மாய அந்தராயிகா ‘‘ஸம்பஜானமுஸாவாதோ³ கோ² பனாயஸ்மந்தோ அந்தராயிகோ த⁴ம்மோ’’தி (மஹாவ. 134) வுத்தத்தா, பகே³வ இச்சா²வசரா கோபஅபச்சயா, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஜா²னபடிலாப⁴பச்சனீகானம் பாபகானம் இச்சா²வசரான’’ந்திஆதி³. கத்த²சி பன ‘‘ஜா²னபடிலாப⁴பச்சயானம் இச்சா²வசரான’’ந்தி போத்த²கேஸு பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, ஸோ பமாத³லேகோ², க³ண்டி²பதே³ ச ‘‘அஹோ வத ஸத்தா² மமஞ்ஞேவ படிபுச்சி²த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யா’’தி யோ தத³த்தோ² லிகி²தோ, ஸோ து³ல்லிகி²தோ. ந ஹி ஜா²னபடிலாப⁴பச்சயா கோபாத³யோ அனங்க³ணஸுத்தே (ம. நி. 1.57 ஆத³யோ) வுத்தா, ‘‘ந ச யுத்திதோ ஸம்ப⁴வந்தி ஜா²னலாபி⁴னோ தத³பா⁴வா’’தி ஆசரியோ வத³தி, தம் வீமம்ஸிதப்³ப³ம். ஏத்த² விஜ்ஜத்தயஸ்ஸ உத்தருத்தரவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே’’திஆதி³னா புனப்புனம் அட்ட²ங்க³னித³ஸ்ஸனம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். உத்தருத்தரவிஸேஸா சேபா⁴ஸம் அத்தது³க்க²பரது³க்க²த³ஸ்ஸனதது³பஸமத்ததீ³பனதோ வேதி³தப்³பா³. ப⁴க³வா ஹி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன அத்தனோ அனந்தஸம்ஸாரது³க்க²ம் பஸ்ஸித்வா, சுதூபபாதஞாணேன பரஸ்ஸ ச லோகஸ்ஸ ஆஸவக்க²யஞாணேன தது³ப⁴யவூபஸமத்தஞ்ச பஸ்ஸித்வா தம் தே³ஸேதி, பட²மேன வா அத்தது³க்க²த³ஸ்ஸனதோ அத்தஸினேஹபரிச்சாக³ம் தீ³பேதி. து³தியேன பரது³க்க²த³ஸ்ஸனதோ பரேஸு கோபபரிச்சாக³ம், ததியேன அரியமக்³க³த³ஸ்ஸனதோ மோஹபரிச்சாக³ஞ்ச தீ³பேதி. ஏவம் நானாகு³ணவிஸேஸதீ³பனதோ இமஸ்ஸேவ லோகியாபி⁴ஞ்ஞாத்³வயஸ்ஸ இத⁴ க³ஹணம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

யஸ்மா அதீதஜாதி ஏவ நிவாஸோ, தஸ்மா ‘‘அதீதஜாதீஸூ’’தி ந வத்தப்³ப³ந்தி சே? ந, ஜாதியா ஏகதே³ஸேபி நிவாஸவோஹாரஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனதோ. பாளியம் கிஞ்சாபி ‘‘ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ’’திஆதி³வசனேன ஸகலஜாதியா அனுஸ்ஸரணமேவ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதி விய தி³ஸ்ஸதி, ந ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததே³கதே³ஸானுஸ்ஸரணம்பி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதி ஏவாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம், பு⁴ம்மவசனம் கதம் ஓகாஸாதி³ஸங்க³ஹத்த²ஞ்ச. ‘‘சி²ன்னவடுமகானுஸ்ஸரணாதீ³ஸூ’’தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அனிவுத்த²லோகதா⁴துதீ³பரட்ட²னக³ரகா³மாதி³க்³க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். க³ண்டி²பதே³ பன ‘‘தேஸம் சி²ன்னவடுமகானம் லோகுத்தரஸீலாதீ³னி ந ப⁴க³வதா போ³தி⁴ஸத்தகாலே விஞ்ஞாதானீ’’தி வுத்தம். அத்தா²பத்திதோ லோகியானி விஞ்ஞாதானீதி ஆபஜ்ஜதி, தம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணாதி⁴காரே ‘‘அரியானம் உபவாத³கா’’தி வசனேன ஸமேந்தம் விய தி³ஸ்ஸதி. ந ஹி அரியே அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி. கிமத்த²ம் பனேத்த² அனுஸ்ஸதி வுத்தா, நனு ஏஸ விஜ்ஜாதி⁴காரோதி சே? ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ ஸதிவஸேன நிப்³ப³த்திதோ, அதீதத⁴ம்மானம் ஸதியா விஸேஸாதி⁴காரத்தா ச. வுத்தஞ்ஹி ‘‘அனுஸ்ஸராமீ’’தி.

‘‘வத்தமானேஸு விஜ்ஜான-மதீதேஸ்வஸ்ஸ ஸரதி;

அனாக³தேஸு த⁴ம்மேஸு, ஸரதி விஜ்ஜான பணிதீ⁴’’தி.

ஆசரியகுமாரிதேன ஸிலோகோபி வுத்தோ.

தத்த² ராகே³ உஸ்ஸன்னதரே தேஜோஸம்வட்டோ. தோ³ஸே ஆபோஸம்வட்டோ. மோஹே வாயோஸம்வட்டோ. கேசி ‘‘தோ³ஸே தேஜோஸம்வட்டோ, ராகே³ ஆபோஸம்வட்டோ, மோஹே வாயோஸம்வட்டோ’’தி வத³ந்தி. யஸ்மா அமுத்ராதி சித்தம், வசனம் வா ப⁴வாதி³னியமேன ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ப⁴வே வா’’திஆதி³. ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோதி பத³த்³வயேன அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴மூலகம் பஞ்ஞத்திஸங்கா²தம் கோ³சரனிவாஸம் தீ³பேதி. பவத்தப²லபோ⁴ஜனோ ஸயம்பதிதப²லாஹாரோ. சதுராஸீதிகப்பஸஹஸ்ஸபரமாயுபரியந்தோ வாதி பணிதா⁴னதோ புப்³பே³. படினிவத்தந்தஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் ந ஹோதி. ‘‘புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணலாபீ⁴னம் பனேதம் ஆனுபா⁴வபரிதீ³பன’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ வுத்தம். அமுத்ராதி ஏத்த² பட²மயோஜனாயம் ஸீஹோக்கந்தவஸேன அனுஸ்ஸரணம் வுத்தம், தஞ்ச கோ² அனுலோமவஸேன. ‘‘படிலோமவஸேனா’’திபி லிக²ந்தி, தம் து³விஞ்ஞேய்யம். ஸீஹோக்கந்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனேகாஸு கப்பகோடீஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். யதா² தந்தி நித³ஸ்ஸனேன படிபத்திஸாதா⁴ரணேன ப²லஸாதா⁴ரணதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஆத³ரம் ஜனேதி, அத்தானமேவேகம் உக்கம்ஸேதீதி வசனம் நிவாரேதி. ‘‘ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி தஸ்ஸ புப்³பே³ உப்பன்னசித்தே ஏவ நியோஜேதி. பட²மா அபி⁴னிப்³பி⁴தா³தி வசனேன அவிஜ்ஜண்ட³கோஸஸ்ஸ ப³ஹுபடலபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, தேன அட்ட²கு³ணிஸ்ஸரியாதி³னா அனபி⁴னிப்³பி⁴த³ம் தீ³பேதி.

புப்³பே³னிவாஸகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணகதா²வண்ணனா

13. ‘‘சுதூபபாதஞாணாயா’’தி ப²லூபசாரேன வுத்தம். இத³ஞ்ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் ரூபாரம்மணத்தா பரித்தபச்சுப்பன்னஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம் ஹோதி. ந சுதிம் வா படிஸந்தி⁴ம் வா ஆரம்மணம் கரோதி. தஸ்மா ‘‘யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாமீ’’தி (பாரா. 13) வசனம் விய ப²லூபசாரேனேவ வுத்தமித³ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸிதத்தா காரணோபசாரேன தி³ப்³ப³ம். இமினா பன கேசி ஆசரியா ‘‘குஸலாகுஸலா சக்கூ² தி³ப்³ப³சக்கு² காமாவசர’’ந்தி வத³ந்தி, தே படிஸேதி⁴தா ஹோந்தி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னபஞ்ஞா ஹி ஏத்த² அதி⁴ப்பேதா. மஹாஜுதிகத்தா மஹாக³திகத்தாதி ஏதேஸு ‘‘ஸத்³த³ஸத்தா²னுஸாரேனா’’தி வுத்தம். ஏகாத³ஸன்னம் உபக்கிலேஸானம் ஏவம் உப்பத்திக்கமோ உபக்கிலேஸபா⁴வோ ச வேதி³தப்³போ³, மஹாஸத்தஸ்ஸ ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா நானாவிதா⁴னி ரூபானி தி³ஸ்வா ‘‘இத³ம் நு கோ² கி’’ந்தி விசிகிச்சா² உத³பாதி³, ஸோ உபக்கிலேஸோ உபக்கிலேஸஸுத்தே (ம. நி. 3.236 ஆத³யோ) ‘‘விசிகிச்சா²தி⁴கரணஞ்ச பன மே ஸமாதி⁴ம்ஹி சவி, ஸமாதி⁴ம்ஹி சுதே ஓபா⁴ஸோ அந்தரதா⁴யதி த³ஸ்ஸனஞ்ச ரூபான’’ந்தி வசனதோ. ததோ ‘‘ரூபானி மே பஸ்ஸதோ விசிகிச்சா² உப்பஜ்ஜதி, இதா³னி ந கிஞ்சி மனஸி கரிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தயதோ அமனஸிகாரோ, ததோ கிஞ்சி அமனஸிகரோந்தஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ம் உத³பாதி³, ததோ தஸ்ஸ பஹானத்த²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா ரூபானி பஸ்ஸதோ ஹிமவந்தாதீ³ஸு தா³னவரக்க²ஸாத³யோ பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ச²ம்பி⁴தத்தம் உத³பாதி³, ததோ தஸ்ஸ பஹானத்த²ம் ‘‘மயா தி³ட்ட²ப⁴யம் பகதியா ஓலோகியமானம் நத்தி², அதி³ட்டே² கிம் நாம ப⁴ய’’ந்தி சிந்தயதோ உப்பிலாவிதத்தம் உத³பாதி³. க³ண்டி²பதே³ பன ‘‘உப்பிலம் தி³ப்³ப³ரூபத³ஸ்ஸேனேனா’’தி வுத்தம், ‘‘தம் து³வுத்தம் பரதோ அபி⁴ஜப்பாவசனேன தத³த்த²ஸித்³தி⁴தோ’’தி ஆசரியோ வத³தி. ததோ ச²ம்பி⁴தத்தப்பஹானத்த²ம் ‘‘மயா வீரியம் த³ள்ஹம் பக்³க³ஹிதம், தேன மே இத³ம் உப்பிலம் உப்பன்ன’’ந்தி வீரியம் ஸிதி²லம் கரோந்தஸ்ஸ காயது³ட்டு²ல்லம் காயத³ரதோ² காயாலஸியம் உத³பாதி³, ததோ தம் சஜந்தஸ்ஸ அச்சாரத்³த⁴வீரியம் உத³பாதி³, தத்த² தோ³ஸம் பஸ்ஸதோ அதிலீனவீரியம் உபதா³தி³, ததோ தம் பஹாய ஸமப்பவத்தேன வீரியேன ச²ம்பி⁴தத்தப⁴யா ஹிமவந்தாதி³ட்டா²னம் பஹாய தே³வலோகாபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா தே³வஸங்க⁴ம் பஸ்ஸதோ தண்ஹாஸங்கா²தா அபி⁴ஜப்பா உத³பாதி³, ததோ ‘‘மய்ஹம் ஏகஜாதிகரூபம் மனஸி கரோந்தஸ்ஸ அபி⁴ஜப்பா உப்பன்னா, தஸ்மா தா³னி நானாவித⁴ம் ரூபம் மனஸி கரிஸ்ஸாமீ’’தி காலேன தே³வலோகாபி⁴முக²ம், காலேன மனுஸ்ஸலோகாபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா நானாவிதா⁴னி ரூபானி மனஸி கரோதோ நானத்தஸஞ்ஞா உத³பாதி³, ததோ ‘‘நானாவித⁴ரூபானி மே மனஸி கரோந்தஸ்ஸ நானத்தஸஞ்ஞா உத³பாதி³, தஸ்மா தா³னி அபி⁴ஜப்பாதி³ப⁴யா இட்டா²தி³னிமித்தக்³கா³ஹம் பஹாய ஏகஜாதிகமேவ ரூபம் மனஸி கரிஸ்ஸாமீ’’தி ததா² கரோதோ அபி⁴னிஜ்ஜா²யிதத்தம் ரூபானம் உத³பாதி³ ஏவம் பஹீனஉபக்கிலேஸஸ்ஸாபி அனதி⁴ட்டி²தத்தா. ஓபா⁴ஸஞ்ஹி கோ² ஜானாமி, ந ச ரூபானி பஸ்ஸாமீதிஆதி³ ஜாதம்.

தஸ்ஸத்தோ² – யதா³ பரிகம்மோபா⁴ஸமேவ மனஸி கரோமி, ததா³ ஓபா⁴ஸம் ஸஞ்ஜானாமி, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா ரூபானி ந ச பஸ்ஸாமி, ரூபத³ஸ்ஸனகாலே ச ஓபா⁴ஸம் ந ஜானாமீதி. கிமத்த²மித³ம் வுத்தம், ந ஹி ஏதம் உபக்கிஸேஸக³தந்தி? ந கேவலம் உபக்கிலேஸப்பஜஹனமேவேத்த² கத்தப்³ப³ம், யேன இத³ம் விஸுத்³த⁴ம் ஹோதி, அஞ்ஞம்பி தது³த்தரி கத்தப்³ப³ம் அத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம். விசிகிச்சா² சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோதிஆதீ³ஸு ‘‘இமே த⁴ம்மா உபக்கிலேஸாதி ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன பஜஹிம், ந மய்ஹம் ததா³ உப்பன்னத்தா’’தி கேசி வத³ந்தி. மானுஸகம் வாதி இமினா ஸபா⁴வாதிக்கமம் த³ஸ்ஸேதி. மம்ஸசக்கு²னா வியாதி இமினா பரியத்திக்³க³ஹணம், வண்ணமத்தாரம்மணதஞ்ச உபமேதி. வண்ணமத்தே ஹேத்த² ஸத்த-ஸத்³தோ³, ந ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா ஆஹாரட்டி²திகா’’தி (அ. நி. 10.27) ஏத்த² விய ஸப்³ப³ஸங்க²தேஸு, ஹீனஜாதிஆத³யோ மோஹஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தோ³ விபாகோ. காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா புப்³பே³ அதீதப⁴வே அஹேஸும், ஸம்பதி நிரயம் உபபன்னாதி ஏவம் பாட²ஸேஸேன ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. ‘‘யதா²கம்மூபக³ஞாணஞ்ஹி ஏகந்தமதீதாரம்மணம், தி³ப்³ப³சக்கு² பச்சுப்பன்னாரம்மண’’ந்தி உபி⁴ன்னம் கிச்சவஸேன வுத்தம். மஹல்லகோதி ஸமணானம் ஸாருப்பமஸாருப்பம், லோகாசாரம் வா ந ஜானாதீதி அதி⁴ப்பாயேன வுத்தத்தா கு³ணபரித⁴ம்ஸனேன க³ரஹதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயனோ’’தி (ஸம். நி. 2.41; 5.998, 1004) வுத்தோ அரியபுக்³க³லோ மக்³கா³வரணம் காதும் ஸமத்த²ம் ப²ருஸவசனம் யதி³ கதே²ய்ய, அபாயக³மனீயம்பி கரேய்ய, தேன ஸோ அபாயுபகோ³பி ப⁴வேய்ய, தஸ்மா உபபரிக்கி²தப்³ப³ந்தி ஏகே. ‘‘வாயாமம் மா அகாஸீதி தே²ரேன வுத்தத்தா மக்³கா³வரணம் கரோதீ’’தி வத³ந்தி. புப்³பே³வ ஸோதாபன்னேன அபாயத்³வாரோ பிஹிதோ, தஸ்மாஸ்ஸ ஸக்³கா³வரணம் நத்தி². ‘‘பாகதிகந்தி பவத்திவிபாகம் அஹோஸீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘வுத்³தி⁴ ஹேஸா, பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே, யோ அச்சயம் அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் படிகரோதீ’’தி (ம. நி. 3.370; தீ³. நி. 1.251) வசனதோ பாகதிகம் அஹோஸீதி ஏகே. ஸசே ஸோ ந க²மதீதி ஸோதாபன்னாதீ³னம் க²ந்திகு³ணஸ்ஸ மந்த³தாய வா ஆயதிம் தஸ்ஸ ஸுட்டு² ஸம்வரத்தா²ய வா அக்க²மனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸுகா²னம் வா ஆயஸ்ஸ ஆரம்மணாதி³னோ அபா⁴வா காலகஞ்சிகா அஸுரா ஹோந்தி. ‘‘இதோ போ⁴ ஸுக³திம் க³ச்சா²’’தி (இதிவு. 83) வசனதோ மனுஸ்ஸக³திபி. தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணவிஜ்ஜாதி தி³ப்³ப³சக்கு²மேவ த³ஸ்ஸனட்டே²ன ஞாணம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ விந்த³னட்டே²ன விஜ்ஜாதி அத்தோ².

தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆஸவக்க²யஞாணகதா²வண்ணனா

14. ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தேதி கிம் புரிமஸ்மிம்யேவ, உதா³ஹு அஞ்ஞஸ்மிம்யேவ சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தே. அட்ட²கதா²யம்பி யதோ வுட்டா²ய புரிமவிஜ்ஜாத்³வயம் அதி⁴க³தம், ததே³வ புன ஸமாபஜ்ஜனவஸேன அபி⁴னவம் அபி⁴ண்ஹம் கதந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தேதி இத⁴ விபஸ்ஸனாபாத³கம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். ஏத்தா²ஹ – யதி³ ததே³வ புன ஸமாபஜ்ஜனவஸேன அபி⁴னவம் கதம், அத² கஸ்மா புப்³பே³ விய ‘‘விபஸ்ஸனாபாத³கம் அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கம் நிரோத⁴பாத³கம் ஸப்³ப³கிச்சஸாத⁴கம் ஸப்³ப³லோகியலோகுத்தரகு³ணதா³யகம் இத⁴ சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி அவத்வா ‘‘இத⁴ விபஸ்ஸனாபாத³கம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னசித்தம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி ஏத்தகமேவ வுத்தம், நனு இத⁴ ததா²வசனட்டா²னமேவ தம் அரஹத்தமக்³கே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³ப³கு³ணனிப்பா²த³னதோ, ந பட²மவிஜ்ஜாத்³வயமத்தனிப்பா²த³னதோதி? வுச்சதே – அரியமக்³க³ஸ்ஸ போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னங்க³படிபதா³விமோக்க²விஸேஸனியமோ புப்³ப³பா⁴க³வுட்டா²னகா³மினீவிபஸ்ஸனாய ஸங்கா²ருபேக்கா²ஸங்கா²தாய நியமேன அஹோஸீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் விபஸ்ஸனாபாத³கமித⁴ வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² பரியாபன்னத்தா, ந ததா³ரம்மணமத்தேன. பரியாயதோதி அஞ்ஞேனபி பகாரேன. ‘‘இமே ஆஸவா’’தி அயம் வாரோ கிமத்த²ம் ஆரத்³தோ⁴? ‘‘ஆஸவானம் க²யஞாணாயா’’தி அதி⁴காரானுலோமனத்த²ம். மக்³க³க்க²ணே ஹி சித்தம் விமுச்சதி, ப²லக்க²ணே விமுத்தம் ஹோதீதி இத³ம் ஏகத்தனயேன வுத்தம். யஞ்ஹி விமுச்சமானம், ததே³வ அபரபா⁴கே³ விமுத்தம் நாம ஹோதி. யஞ்ச விமுத்தம், ததே³வ புப்³ப³பா⁴கே³ விமுச்சமானம் நாம ஹோதி. பு⁴ஞ்ஜமானோ ஏவ ஹி போ⁴ஜனபரியோஸானே பு⁴த்தாவீ நாம. ‘‘இமினா பச்சவேக்க²ணஞாணம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி பச்சவேக்க²ணஞாணஸ்ஸ ச பட்டா²னே ‘‘மக்³கா³ வுட்ட²ஹித்வா மக்³க³ம் பச்சவேக்க²தி, ப²லம், நிப்³பா³னம், பஹீனே கிலேஸே பச்சவேக்க²தீ’’தி அயமுப்பத்திக்கமோ வுத்தோ. பவத்திக்கமோ பனேத்த² ஸரூபதோ அத்த²தோதி த்³விதா⁴ வுத்தோ. தத்த² ‘‘விமுத்தமிதி ஞாணம் அஹோஸீ’’தி ஸரூபதோ சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸபி பச்சவேக்க²ணஞாணஸ்ஸ பவத்திக்கமனித³ஸ்ஸனம். ‘‘கீ²ணா ஜாதீ’’திஆதி³ அத்த²தோ. தேனேவ அந்தே ‘‘அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி’’ந்தி புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னம் தே³ஸனம் அகாஸி பச்சவேக்க²ணஞாணஸ்ஸ ததா² அப்பவத்திதோ. அப்படிஸந்தி⁴கம் ஹோதீதி ஜானந்தோ ‘‘கீ²ணா ஜாதீ’’தி ஜானாதி நாம. ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²னா பச்சுப்பன்னானாக³தம்ஸஞாண’’ந்தி அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ச தி³ப்³ப³சக்கு²ஸன்னிஸ்ஸிதத்தா வுத்தம்.

ஆஸவக்க²யஞாணகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

உபாஸகத்தபடிவேத³னாகதா²வண்ணனா

15. கண்ணஸுக²தோ ஹத³யங்க³மதோதி வசனமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அனத்துக்கம்ஸனதோதிஆதி³ புக்³க³லவஸேன, கண்ணஸுக²தோதி ஸோதிந்த்³ரியம் ஸந்தா⁴ய. ஆபாதா²ரமணீயதோதி ஞாணாபாதா²ரமணீயதோ. ஸயமேவ ஹேட்டா²முக²ஜாதம் வா, மக்³கோ³ பன அஸோகோ ஹோதி. ததா³ ஹி ஸோகோ பஹீயமானோ. சரியாதி³அனுகூலதோ அப்படிகூலம். ‘‘மது⁴ரமிம’’ந்தி வுத்தத்தா ‘‘த⁴ம்மமிம’’ந்தி வசனம் அதி⁴கம் விய தி³ஸ்ஸதி. தஸ்மா ‘‘ராக³விராக³மிம’’ந்தி ஏவம் விஸும் விஸும் யோஜேத்வா புன பிண்டே³த்வா த⁴ம்மமிமம் உபேஹீதி யோஜேதப்³ப³ம், ‘‘த⁴ம்மமேவ ஸரணத்த²முபேஹீ’’தி பட²ந்தி கிராதி தீ³பேதி. ஸரணக³தானம் தேனேவ ஸரணக³மனேன ப⁴யம் ஸந்தாஸம் து³க்³க³திம் பரிக்கிலேஸம் து³க்க²ம் ஹிம்ஸதீதி ரதனத்தயம் ஸரணம் நாம. தப்பஸாத³தக்³க³ருதாதீ³ஹி விஹதகிலேஸோ தப்பராயனதாகாரப்பவத்தோ சித்துப்பாதோ³ ஸரணக³மனம். தம்ஸமங்கீ³ஸத்தோ ஸரணம் க³ச்ச²தி. பபே⁴தே³ன பன து³வித⁴ம் ஸரணக³மனம் லோகுத்தரம் லோகியந்தி. தத்த² லோகுத்தரம் தி³ட்ட²ஸச்சானம் மக்³க³க்க²ணே ஸரணக³மனுபக்கிலேஸஸமுச்சே²தே³ன நிப்³பா³னாரம்மணம் ஹுத்வா கிச்சதோ ஸகலேபி ரதனத்தயே இஜ்ஜ²தி. லோகியம் புது²ஜ்ஜனானம் ஸரணக³மனுபக்கிலேஸம் தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னேன ஆரம்மணதோ பு³த்³தா⁴தி³கு³ணாரம்மணம் ஹுத்வா இஜ்ஜ²தி. தம் அத்த²தோ ரதனத்தயே ஸத்³தா⁴படிலாபோ⁴ ஸத்³தா⁴மூலிகா ச ஸம்மாதி³ட்டி². லோகுத்தரஸ்ஸ சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி விபாகப²லம், ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யோ ஆனிஸம்ஸப²லம். ‘‘யோ ச பு³த்³த⁴ஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச…பே… ஸப்³ப³து³க்கா² பமுச்சதீ’’தி (த⁴. ப. 190-192) ஹி வுத்தம். லோகியஸ்ஸ ப⁴வபோ⁴க³ஸம்பதா³. ‘‘யே கேசி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தாஸே’’தி (தீ³. நி. 2.332; ஸம். நி. 1.37) ஹி வுத்தம். லோகியஸரணக³மனம் தீஸு வத்தூ²ஸு அஞ்ஞாணஸம்ஸயமிச்சா²ஞாணாதீ³ஹி ஸம்கிலிஸ்ஸதி, ந மஹாஜுதிகம் ஹோதி, ந மஹாவிப்பா²ரம். லோகுத்தரஸ்ஸ நத்தி² ஸம்கிலேஸோ. லோகியஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜோ அனவஜ்ஜோதி து³விதோ⁴ பே⁴தோ³. தத்த² அஞ்ஞஸத்தா²ராதீ³ஸு அத்தஸன்னிய்யாதனாதீ³ஹி ஸாவஜ்ஜோ ஹோதி, ஸோ அனிட்ட²ப²லோ. அனவஜ்ஜோ காலகிரியாய, ஸோ அவிபாகத்தா அப²லோ. லோகுத்தரஸ்ஸ நேவத்தி² பே⁴தோ³. ப⁴வந்தரேபி ஹி அரியஸாவகோ அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் ந உத்³தி³ஸதி. யோ கோசி ஸரணக³தோ க³ஹட்டோ² உபாஸகோ. ரதனத்தயஉபாஸனதோ உபாஸகோ. பஞ்ச வேரமணியோ ஸீலம். ஸத்த²ஸத்தமம்ஸமஜ்ஜவிஸவாணிஜ்ஜாரஹிதம் த⁴ம்மேன ஜீவிகம் ஆஜீவோ. வுத்தஸீலாஜீவவிபத்தி விபத்தி நாம. விபரீதா ஸம்பத்தி.

16. லச்சா²ம நு கோ²தி து³க்³க³தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸக்கி²ஸ்ஸாம நுகோ² நோதி ஸமித்³தே⁴ ஸந்தா⁴ய. தத்த² வேரஞ்ஜாயம். பக்³க³ய்ஹதீதி பத்தம் பக்³க³ஹோ, தேன பக்³க³ஹேன பத்தேனாதி அத்தோ². ஸமாதா³யேவாதி நித³ஸ்ஸனம். ந ச வட்டதீதி புன பாகம் கிஞ்சாபி வட்டதி, ததா²பி ந ஸுட்டு² பக்கத்தா வுத்தம், ‘‘உத்தண்டு³லப⁴த்தம் லபி⁴த்வாபி பிதே⁴தும் ந வட்டதீ’’தி அட்ட²கதா²வசனஞ்சேத்த² ஸாத⁴கம். ‘‘ஸாவகானம் வா ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’’தி இமினா வசனேன ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பச்சா² ஸீல’’ந்தி வுத்தம். உபாலித்தே²ரோபி தம் தம் வத்து²ம் படிச்ச ப⁴க³வதா ப³ஹூனி ஸிக்கா²பதா³னி பஞ்ஞத்தானி அத்தீ²தி தீ³பேதி. யதி³ ஏவம் வேரஞ்ஜாயம் ‘‘ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோ’’தி வசனம் ந ஸமேதீதி சே? ந, ததோ புப்³பே³ ஸிக்கா²பதா³பா⁴வப்பஸங்க³தோ. தே²ரோ பன பஞ்ஞத்தானி ட²பேத்வா இதா³னி பஞ்ஞபேதப்³பா³னி பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸப்பஹோனகானி ஸந்தா⁴யாஹ. ப⁴க³வாபி ‘‘ந தாவ ஸாரிபுத்த ஸத்தா² ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேதீ’’தி ப⁴த்³தா³லிஸுத்தே (ம. நி. 2.134; ஆத³யோ) விய ஏகச்சேஸு பஞ்ஞத்தேஸுபி ததோ பரம் பஞ்ஞபேதப்³பா³னி ஸந்தா⁴யாஹ. இதே⁴வ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸாமம்பி பசனம் ஸமணஸாருப்பம் ந ஹோதி ந ச வட்டதீ’’தி வசனஞ்ச, ததா² ‘‘ரத்திச்சே²தோ³ வா வஸ்ஸச்சே²தோ³ வா’’திஆதி³வசனானி ச அத்தி². அஞ்ஞதா² ‘‘த்³வீஹாகாரேஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ பி⁴க்கூ² படிபுச்ச²ந்தீ’’தி இதே⁴வேத³ம் பாளிட²பனம் விருஜ்ஜ²தீதி ஆசரியேன விசாரிதம், தம் ஸுந்த³ரம் புப்³பே³பி பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ஸம்ப⁴வதோ. கிந்து இத⁴ பாளிட²பனவிரோத⁴விசாரணா பன நிப்பயோஜனா விய மம தி³ஸ்ஸதி. கஸ்மா? உபாலித்தே²ரேன ஸங்கீ³திகாலே வுத்தபாட²த்தா. ரத்திச்சே²தோ³தி ஸத்தாஹகிச்சம் ஸந்தா⁴ய வுத்தோ. ‘‘ஸத்தாஹகரணீயேன க³ந்த்வா ரத்திச்சே²தோ³ வா வஸ்ஸச்சே²தோ³ வா ஏகபி⁴க்கு²னாபி ந கதோ’’தி வுத்தம் கிர மஹாஅட்ட²கதா²யம், தஸ்மா வஸ்ஸச்சே²த³ஸ்ஸ காரணே ஸதி ஸத்தாஹகிச்சம் காதும் வட்டதீதி ஏகே. வினயத⁴ரா பன நிச்ச²ந்தி, தஸ்மா அட்ட²கதா²தி⁴ப்பாயோ வீமம்ஸிதப்³போ³, இமாய வேரஞ்ஜாயம் அப்பிச்ச²தாதி³படிபதா³ய பஸன்னா. ஸாலீனம் விகதி ஸாலிவிகதி.

17-8. உபபன்னப²லோதி ப³ஹுப²லோ. ‘‘கு²த்³த³ம் மது⁴’’ந்தி பாடோ². தே²ரம் ஸீஹனாத³ம் நதா³பேதும் புச்சீ²தி இமினா ஆசரியோ யம் புப்³பே³ ஆணாய டி²தானம் ஸாவகானம் மஹானுபா⁴வதாத³ஸ்ஸனம் ‘‘வேரஞ்ஜாயம் நிவாஸப்பயோஜன’’ந்தி அம்ஹேஹி வுத்தம், தம் ஸம்பாதே³தி, ராஜக³ஹே வேரஞ்ஜாயஞ்சாதி உப⁴யத்த² விதக்குப்பாதே³ ஏகதோ பிண்டே³த்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. காலம் ஸந்தா⁴ய சிரம், டி²திம் ஸந்தா⁴ய சிராதி விக்³க³ஹோ.

காமம் ஹினோதி அத்தனோ ப²லனிப்³ப³த்தியா ஸஹாயம் க³ச்ச²தீதி கத்தரி ஹேது, ததா²பி இத⁴ தேன கரணபூ⁴தேன தஸ்ஸ ப²லம் ஹினோதி பவத்ததீதி ஹேது. ததா² க⁴டந்தி தேனாதி க⁴டோ. கிலாஸுனோதி பயோஜனாபா⁴வேன அவாவடா. அப்³போ³கிண்ணானி விஸபா⁴கே³ஹி. ஆகா³மினியா அனாக³தேதி அத்தோ². இமேஸம்யேவ நோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஹீ’’தி வுத்தம். யாவஸாஸனபரியந்தாதி யாவ பு³த்³தா⁴ த⁴ரந்தி, தாவாதி அத்தோ². க²த்தியப்³ராஹ்மணாவ உச்சா, தத்தா²பி விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உச்சனீசஉளாருளாரபோ⁴கா³’’தி. ‘‘மனஸி கத்வா’’திபி பாடோ². உபஸம்பாத்³யஉபஸம்பாத்³யஇச்சேதம் த்³வயம் மாக³தே⁴ ‘‘உபஸம்பஜ்ஜா’’தி வுச்சதி. அனுபாதா³யாதி ஆரம்மணகரணவஸேன அக்³க³ஹேத்வா. ஆஸவேஹீதி கத்தரி ததியாவிப⁴த்தி. சித்தானீதி பச்சத்தப³ஹுவசனம். விமுச்சிம்ஸூதி கம்மகாரகே. விமோசிதானீதி அதி⁴ப்பாயோதி ஆசரியோ. ஆஸவேஹீதி பத³ஞ்ச பச்சத்தே கரணவசனம் கத்வா க³ண்டி²பதே³ அத்தோ² பகாஸிதோ. யதி³ அரியமக்³கே³ன நிருத்³தா⁴னம் ஆஸவானம் வஸேன அனாஸவதா, லோகே சித்தானிபி அனாஸவா ஸியும். ந ஹி நிருத்³தா⁴னி சித்தானி ஆரம்மணானி கரோந்தீதி தானி அனிருத்³தா⁴ஸவவஸேன ஸாஸவானீதி சே. ஸோதாபன்னஸ்ஸ மக்³க³சித்தம் உபரிமக்³க³வஜ்ஜா²ஸவவஸேன ஸாஸவம், அவஸிட்டா²ஸவஸமுச்சி²ந்த³னானுபா⁴வத்தா ப²லானி ஸாஸவானி ஸியுந்தி? ந, ஆஸவஸமுச்சி²ந்த³னானுபா⁴வாக³தப²லத்தா. பி⁴ம்ஸனஸ்ஸ கரணம் பி⁴ம்ஸனகதம், தஸ்மிம் பி⁴ம்ஸனகதஸ்மிம், பி⁴ம்ஸனகிரியாயாதி அத்தோ². இத்தி²லிங்க³ம் விபல்லாஸம் கத்வா நபும்ஸகலிங்க³ம், புரிஸலிங்க³ம் வா கத்வா. நிமித்தத்தே²தி ஏத்த² –

‘‘சம்மனி தீ³பினம் ஹந்தி, த³ந்தேஸு ஹந்தி குஞ்ஜரம்;

வாலேஸு சாமரிம் ஹந்தி, ஸிங்கே³ஸு ஸரபோ⁴ ஹதோ’’தி. –

அதி⁴கரணம்.

20-21. நசிரட்டி²திககாரணே கதி²தே சிரட்டி²திககாரணம் அத்த²தோ வுத்தபடிபக்க²வஸேன கிஞ்சாபி ஸித்³த⁴ம், ததா²பி தம் தே²ரஸ்ஸ வினயபஞ்ஞத்தியாசனாய ஓகாஸகாரணாதி⁴ப்பாயதோ வினயபஞ்ஞத்தியாசனோகாஸம் பாபேதும் புன ப⁴க³வந்தம் ‘‘கோ பன, ப⁴ந்தே, ஹேதூ’’தி புச்சி². ப⁴க³வாபி யாசனம் ஸம்படிச்சி²துகாமோ ப்³யாகாஸி. ‘‘ஆஸவட்டா²னீயா ஸங்கே⁴ பாதுப⁴வந்தீ’’தி புக்³க³லஸ்ஸ ஸங்க⁴பரியாபன்னத்தா வுத்தம். ஆத³ரத்த²வஸேனேவேத்த² த்³விக்க²த்தும் வுத்தந்தி யஸ்மா தே²ரோ புப்³பே³ ராஜக³ஹே, ஸம்பதி வேரஞ்ஜாயந்தி த்³விக்க²த்தும் காசி, தஸ்மா ஆத³ரேன புனப்புனம் யாசயமானம் பஸ்ஸித்வா ஸயம்பி ப⁴க³வா ஆத³ரேனேவ ‘‘ஆக³மேஹி த்வம் ஸாரிபுத்தா’’தி ஆஹ. தேனேதம் தீ³பேதி ‘‘மா த்வம் புனப்புனம் யாசாஹி, ஸம்படிச்சி²தாவ மயா தே யாசனா, புப்³பே³னனு தவயாசனம் ஸம்படிச்ச²தாவ மயா ஏத்தகே காலே ஏத்தகானி ஸிக்கா²பதா³னி பஞ்ஞத்தானி, ந தாவ மே ஸாவகானம் ஆணாபாதிமோக்கு²த்³தே³ஸானுஜானனகாலோ ஸம்பத்தோ, தக்கானுமானவஸேன தயா ‘ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோ’தி புனப்புனம் நித்³தி³ஸியமானோபி நேஸ ஸோ காலோ, கிந்து ததா²க³தோவ தத்த² காலம் ஜானிஸ்ஸதீ’’தி. யஸ்மா பன ‘‘ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திகாலதோ பபு⁴தி ஆணாபாதிமோக்க²மேவ உத்³தி³ஸியதீ’’தி வுத்தம், தஸ்மா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸப்பஹோனகஸிக்கா²பத³மேவ ஸந்தா⁴யாஹ. ‘‘தத்தா²தி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியாசனாபேக்க²ம் பு⁴ம்மவசன’’ந்தி ஏகமேவ பத³ம் வுத்தம் தஸ்ஸா ஸித்³தி⁴யா இதரஸ்ஸ ஸித்³தி⁴தோ. ‘‘ஸாவகானம் விஸயபா⁴வந்தி இமினா மஹாபது³மத்தே²ரவாதோ³ படிக்கி²த்தோ’’தி அனுக³ண்டி²பதே³ வுத்தம், தம் ஸுந்த³ரம் விய. ஸம்முகே² க³ரஹா. பரம்முகே² உபவாதோ³. ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஊனத³ஸவஸ்ஸேன…பே… து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 75) இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் ப⁴க³வா பு³த்³த⁴த்தேன த³ஸவஸ்ஸிகோ ஹுத்வா பஞ்ஞபேஸி ஊனத³ஸவஸ்ஸிகஸ்ஸ தஸ்ஸ ததா² ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா அபா⁴வதோ. ந ததா³ அதிரேகத³ஸவஸ்ஸிகோவ த³ஸவஸ்ஸிகானம் ரத்தஞ்ஞுமஹத்தப்பத்திதோ, தஸ்மா தம் ஸிக்கா²பத³ம் வேரஞ்ஜாயம் வஸ்ஸாவாஸதோ புப்³பே³ ராஜக³ஹே ஏவ பஞ்ஞத்தந்தி ஸித்³த⁴ம், தஸ்மிம் ஸித்³தே⁴ ஸித்³த⁴மேவ ‘‘யாவ ந ஸங்கோ⁴ ரத்தஞ்ஞுமஹத்தம் பத்தோதி வசனம் இதோ புப்³பே³ பட²மயாசனாயபி வுத்த’’ந்தி. அட்ட²கதா²யம்பி ரத்தஞ்ஞுமஹத்தப்பத்தகாலே ‘‘த்³வே ஸிக்கா²பதா³னீ’’தி க³ணனபரிச்சே²த³வசனம் பட²மயாசனாய வுத்தவசனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அஞ்ஞதா² ரத்தஞ்ஞுமஹத்தப்பத்தகாலே த்³வே ஏவ, ந அஞ்ஞந்தி ஆபஜ்ஜதி.

‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸா’’திஆதி³ம்ஹி அயமாதி³தோ பட்டா²ய அத்த²விபா⁴வனா – அயம் கிராயஸ்மா அஸ்ஸஜித்தே²ரதோ படிலத்³த⁴ம் ஏககா³தா²மத்தகம் த⁴ம்மபரியாயம் நயஸதஸஹஸ்ஸேஹி விவேசேந்தோ அரஹத்தம் பத்வா ஸாவகபாரமீஞாணே டி²தோ ‘‘அஹோ வத மஹானுபா⁴வோயம் ஸத்³த⁴ம்மோ, யோ வினாபி த⁴ம்மஸாமினா பரம்முக²தோ ஸுதமத்தேபி மய்ஹம் மஹந்தம் கு³ணவிஸேஸம் ஜனேஸி, ஸாது⁴ வதாயம் ஸத்³த⁴ம்மோ சிரம் திட்டே²ய்யா’’தி சிந்தேந்தோ ‘‘கதமேஸானம் நு கோ² பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம்…பே… ந சிரட்டி²திக’’ந்தி தமத்த²ம், காரணஞ்ச அத்தனோ அக்³க³ஸாவகஞாணேன படிவிஜ்ஜி²த்வா ‘‘ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தந்திஆதி³சிரட்டி²திகாரண’’ந்தி நிட்ட²ம் கத்வா வினயபஞ்ஞத்தியாசனோகாஸகரணத்த²ம் ப⁴க³வந்தம் புச்சி². ததோ பஞ்ஹஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே வினயபஞ்ஞத்தியாசனோகாஸே ஸம்பத்தே ‘‘ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோ, ஏதஸ்ஸ ஸுக³த காலோ’’தி வினயபஞ்ஞத்திம் யாசி. ததோ ப⁴க³வா தஸ்ஸா யாசனாய ஸம்படிச்சி²தபா⁴வம், ‘‘ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோ’’தி வுத்தகாலஸ்ஸ அகாலதம், காலஸ்ஸ ச அனஞ்ஞவிஸயதம் தீ³பேந்தோ ‘‘ஆக³மேஹி த்வ’’ந்திஆதி³மாஹ, ததோ ப⁴க³வா தஸ்ஸ யாசனம், ஸத்தேஸு காருஞ்ஞதஞ்ச படிச்ச ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² அனுபஜ்ஜா²யகா அனாசரியகா அனோவதி³யமானா’’திஆதி³னா (மஹாவ. 64) நயேன வேபுல்லமஹத்ததம் படிச்ச ஸத்தா² ஸாவகானம் உபஜ்ஜா²யவத்தாதீ³னி வினயகம்மானி, தத³னுரூபஸிக்கா²பதா³னி ச பஞ்ஞபேஸி. ததோ அனுக்கமேன த்³வாத³ஸமவஸ்ஸம் வேரஞ்ஜாயம் வஸி. ததா³ ச ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஸத்தா²ரா நித்³தி³ட்டே²ஸு சிரட்டி²திஹேதூஸு ஜாதேஸு ‘‘நவங்க³ஸத்து²ஸாஸனமஹத்ததா ச ஸம்பதி ஜாதா, வினயபஞ்ஞத்தி ச ப³ஹுதரா ஜாதா, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ ஏவேகோ ந தாவ ஸாவகானம் அனுஞ்ஞாதோ, ஸோ ச பரிஸுத்³தே⁴ன ஸங்கே⁴ன கரீயதி. ஸங்கோ⁴பி ஏதரஹி பரிஸுத்³தோ⁴ பச்சி²மகஸ்ஸ ஸோதாபன்னத்தா’’தி சிந்தேத்வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் அனுஜானாபேதுகாமோ யத்தகேஹி ச ஸிக்கா²பதே³ஹி பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ அனுஜானீயதி, தத்தகானம் பஞ்ஞத்தியாசனபுப்³ப³ங்க³மம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் யாசந்தோ புப்³பு³ப்பன்னவிதக்கஸூசனபுச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனக்கமவஸேன யாசனோகாஸே ஸம்பத்தே ‘‘ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² ‘‘யம் ப⁴க³வா ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேய்யா’’தி பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸப்பஹோனகஸிக்கா²பத³ம் ஸந்தா⁴யாஹ, அயமத்தோ² ப⁴த்³தா³லிஸுத்தேன (ம. நி. 2.134 ஆத³யோ) தீ³பேதப்³போ³. தத்த² ஹி ப³ஹூஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு பஞ்ஞத்தேஸு, பஞ்ஞபியமானேஸு ச ‘‘ந தாவ ப⁴த்³தா³லி ஸத்தா² ஸாவகானம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேதீ’’திஆதி³ (ம. நி. 2.145) வுத்தம் அபஞ்ஞத்தம் உபாதா³ய, ததா² இதா⁴பி அபஞ்ஞத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பரிஸுத்³த⁴த்தா ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸம்பதி ஸாவகானம் ஆணாபாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் நானுஜானாமீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நிரப்³பு³தோ³’’திஆதி³மாஹ. ந ஹி பரிஸுத்³தே⁴ ஸங்கே⁴ ஓவாத³பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸஸ்ஸ அனுத்³தே³ஸகாரணம் அத்தி², தஸ்மிம் ஸதி ஆணாபாதிமோக்கு²த்³தே³ஸானுஜானனாதி⁴ப்பாயதோ. ததா² ச ஸோ ததோ அட்ட²ன்னம்வஸ்ஸானம் அச்சயேன அனுஞ்ஞாதோ. யதா²ஹ பாதிமோக்க²ட²பனக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 386) ‘‘ந தா³னாஹம், பி⁴க்க²வே, இதோ பரம் உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமி…பே… பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாதா²’’தி. யம் பன உபஸம்பத³க்க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 129) ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் உபஸம்பாதே³த்வா ஏககம் ஓஹாய பக்கமிம்ஸு…பே… ஸோ தஸ்ஸா மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவித்வா சிரேன அக³மாஸீ’’தி வத்து² ஆக³தம், தம் ஸுதி³ன்னவத்து²தோ பரதோ உப்பன்னம்பி தத்த² யதா²தி⁴காரம் ஸமோதா⁴னேதும் வுத்தம். ததா² தத்தே²வ ‘‘உப⁴யானி கோ² பனஸ்ஸ பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரேன ஸ்வாக³தானி ஹோந்தீ’’திஆதி³னா (பாசி. 147; அ. நி. 8.52; 10.33) அங்கா³னிபி வேதி³தப்³பா³னி. ந ஹி ஆதி³தோ ஏவ உப⁴தோபாதிமோக்கா²னி ஸித்³தா⁴னீதி. அபிச ஆதி³தோ பட்டா²ய அயமனுக்கமோ வேதி³தப்³போ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஹுலகுமாரே உப்பன்னே போ³தி⁴ஸத்தோ நிக்க²மித்வா ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி து³க்கரம் கத்வா ஸத்தமே அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, தஸ்மிம் ஏவ ஸம்வச்ச²ரே கபிலவத்து²ம் க³ந்த்வா ராஹுலகுமாரம் பப்³பா³ஜேஸி. அம்ப³லட்டி²கராஹுலோவாத³ஸுத்தட்ட²கதா²யம் (ம. நி. அட்ட². 2.107 ஆத³யோ) ‘‘அயஞ்ஹி ஆயஸ்மா ஸத்தவஸ்ஸிககாலே ப⁴க³வந்தம் சீவரகண்ணே க³ஹேத்வா ‘தா³யஜ்ஜம் மே ஸமண தே³ஹி, தா³யஜ்ஜம் மே ஸமண தே³ஹீ’தி தா³யஜ்ஜம் யாசமானோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ நிய்யாதே³த்வா பப்³பா³ஜிதோ’’தி ச வுத்தம், தஸ்மா ராஹுலகுமாரம் ஆரப்³ப⁴ ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தீஹி ஸரணக³மனேஹி ஸாமணேரபப்³ப³ஜ்ஜ’’ந்தி (மஹாவ. 105) வுத்தத்தா ஸரணக³மனூபஸம்பதா³ பட²மவஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே ஏவ படிக்கி²த்தா, ஞத்திசதுத்த²கம்மவஸேன உபஸம்பதா³ அனுஞ்ஞாதாதி பஞ்ஞாயதி. அபிச ராஹுலவத்து²ம்ஹி ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அனனுஞ்ஞாதோ மாதாபிதூஹி புத்தோ பப்³பா³ஜேதப்³போ³, யோ பப்³பா³ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 105) ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், தஸ்மா இதோ புப்³பே³பி ஸிக்கா²பதா³னி பஞ்ஞத்தானீதி ஸித்³த⁴ம்.

ஸுத்வா ச யோ ஹேதுனிரோத⁴மக்³க³ம்,

நிரோது⁴பாயம் படிவிஜ்ஜி² கி²ப்பம்;

ஜாதோவபேக்கே²ன அஸேஸமேதம்,

லோகம் விபஸ்ஸீ ஸுக³தக்³க³ஸிஸ்ஸோ.

ஸோ த⁴ம்மஸேனாபதி அக்³க³ஸிஸ்ஸோ,

ஸத்³த⁴ம்மராஜஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ;

ஸயம் முனிந்தே³ன யஸஸ்ஸ பத்தோ,

அனேகஸோ ஸோளஸதா⁴ பஸத்தோ².

தஸ்மா ஹி ஸிக்கா²பத³ப³ந்த⁴காலோ,

ஞாதும்பி லோகே அதிபா⁴ரியோவ;

பகே³வ ஸிக்கா²பத³பா⁴வபே⁴தோ³,

பகே³வ அஞ்ஞோ உப⁴யத்த² தத்த².

பச்சேகபு³த்³தா⁴ அபி தம் த்³வயந்து,

ஞாதும் ந ஸக்காவ பகே³வ நேதும்;

நிஸ்ஸம்ஸயம் தத்த² ததா²க³தோவ,

ஜானிஸ்ஸதிச்சாஹ ததா²க³தோதி.

இச்சேதமத்த²ம் இத⁴ பி⁴க்கு² ஞத்வா,

ஸிக்கா²பதா³னம் கமபா⁴வபே⁴த³ம்;

ஞாதும் ஸயம் நோ ந பரே ச நேதும்,

பரியேஸிதப்³போ³ இத⁴ யுத்திமக்³கோ³.

தத்த² கமபே⁴தோ³ ஸிக்கா²பதா³னம் பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. பா⁴வபே⁴தோ³ தாவ உக்கி²த்தகானுவத்தனபச்சயா பி⁴க்கு² அனாபத்திகோ, பி⁴க்கு²னீ பன ஸமனுப⁴ட்டா² பாராஜிகா ஹோதி. பாராஜிகாபத்திபடிச்சா²த³னே பி⁴க்கு²ஸ்ஸ து³க்கடம், பி⁴க்கு²னியா பாராஜிகம். து³ட்டு²ல்லம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ, படிச்சா²தே³ந்தஸ்ஸ ச பாசித்தியம். மஹாஸாவஜ்ஜம் பாராஜிகம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ, படிச்சா²தே³ந்தஸ்ஸ ச பி⁴க்கு²ஸ்ஸ து³க்கடம். இச்சேவமாதீ³ஹி அபா⁴வபே⁴த³ஸிக்கா²பதா³னம் இத⁴ பா⁴வபே⁴தே³ன யுத்திபரியேஸனம் ஸாத⁴யமானோபி ஸியா அனும்மாத³விகா⁴தபா⁴கீ³தி. ஏத்தாவதா ஸகலஸ்ஸபி வினயபிடகஸ்ஸ விதக்கயாசனகாலகாலஞ்ஞூகாரணப²லபயோஜனேஹி ஸத்தஹி அங்கே³ஹி படிமண்டி³தம் நிதா³னமாயஸ்மதா உபாலித்தே²ரேன நித³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. தத்த² தே²ரஸ்ஸ வினயபஞ்ஞத்தியாசனஹேதுபூ⁴தோ விதக்கோ நாம. தஸ்ஸேவ ‘‘ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோ’’திஆதி³னா பவத்தா யாசனா நாம. ரத்தஞ்ஞூவேபுல்லலாப⁴க்³க³பா³ஹுஸச்சமஹத்தப்பத்தி காலோ நாம. ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஏவ காலஞ்ஞூ நாம. ஆஸவட்டா²னீயானம் த⁴ம்மானம் பாதுபா⁴வோ காரணம் நாம. ‘‘தேஸம்யேவ ஆஸவட்டா²னீயானம் த⁴ம்மானம் படிகா⁴தாயா’’தி வசனதோ ஆஸவட்டா²னீயத⁴ம்மபடிகா⁴தோ ப²லம் நாம. ‘‘யத²யித³ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அத்³த⁴னியம் அஸ்ஸா’’தி வசனதோ ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ சிரட்டி²தி பயோஜனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஹோதி சேத்த² –

‘‘விதக்கோ யாசனா காலோ, காலஞ்ஞூ காரணம் ப²லம்;

பயோஜனந்தி ஸத்தங்க³ம், நிதா³னம் வினயஸ்ஸிதா⁴’’தி.

22. அந்திமமண்ட³லந்தி அப்³ப⁴ந்தரமண்ட³லம். தஞ்ஹி இதரேஸம் அந்தோ ஹோதி, கு²த்³த³கமண்ட³லம் வா. அனுமதிதா³னவஸேன தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் த³த்வா. தேஸம் பு³த்³தா⁴னம் சாரிகாய வினேதப்³பா³ வேனேய்யஸத்தா. ஓசினந்தா வியாதி ப³ஹுபுப்ப²ம் க³ச்ச²ம் மாலாகாரா சிரம் ஓசினந்தி, ஏவம் ப³ஹுவேனேய்யேஸு கா³மாதீ³ஸு சிரம் வஸந்தா வேனேய்யபுஞ்ஞம் பரிஹரந்தா சரந்தி. ஸந்தம் ஸுக²ம், ந வேத³னாஸுக²ம் விய ஸபரிப்ப²ந்த³ம். த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேதி தே³வானம் வஸேன வுத்தம். மனுஸ்ஸா பன இமஸ்மிம்யேவ சக்கவாளே போ³த⁴னேய்யா உப்பஜ்ஜந்தி. மஹாகருணாய து⁴வம் ஸத்தஸமவலோகனம். ஓதிண்ணேதி பரிஸமஜ்ஜ²ம் ஆக³தே, ஆரோசிதே வா. யேன காரணேன மயம் தும்ஹாகம் தே³ய்யத⁴ம்மம் த³தே³ய்யாம, தம் குதோ ஸக்கா லத்³து⁴ம். ப³ஹுகிச்சா ஹி க⁴ராவாஸாதி. து³தியவிகப்பே தந்தி தே³ய்யத⁴ம்மம். ‘‘தும்ஹேஹி தம் குதோ லத்³தா⁴’’தி அனுக³ண்டி²பதே³ வுத்தம். கேசி பன ‘‘பட²மம் கிரியம் பேக்க²தி, து³தியம் தே³ய்யத⁴ம்ம’’ந்தி வத³ந்தி. ஆசரியோ பன ‘‘பட²மயோஜனாய யம் தா³னபுஞ்ஞம், தம் குதோ லப்³பா⁴. புஞ்ஞந்தராயப³ஹுலா ஹி க⁴ராவாஸாதி. து³தியயோஜனாய தேமாஸப்³ப⁴ந்தரே யமஹம் த³தே³ய்யம், அதிக்கந்தகாலத்தா தமஹம் ஸம்பதி குதோ த³தே³ய்யந்தி த³ஸ்ஸேதீ’’தி வத³தி. ஸீலாதி³குஸலத⁴ம்மஸந்த³ஸ்ஸனாதி³த⁴ம்மரதனவஸ்ஸம்.

23. பத்துண்ணதே³ஸே பத்துண்ணம் படவரம். மஹாயாக³ந்தி மஹாதா³னம். பரிபுண்ணஸங்கப்பந்தி தேமாஸம் ஸோதப்³ப³ம் அஜ்ஜ ஸுணிந்தி.

தத்ரித³ந்தி இத³ம் காரணம்.

உபாலி தா³ஸகோதி ஆசரியபரம்பரதோ. பா³ஹிரப்³ப⁴ந்தரனிதா³னம், ஸிக்கா²பதா³னம் பஞ்ஞத்திட்டா²னஸங்கா²தம் ஆவேணிகனிதா³னஞ்ச ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘நிதா³னஸ்ஸ பபே⁴த³தீ³பனதோ’’தி. தே²ரவாதா³தி³ வத்து²ப்பபே⁴தோ³. ஸகாய படிஞ்ஞாய மேத்தியம் பி⁴க்கு²னிம் நாஸேதா²திஆதி³ பரஸமயவிவஜ்ஜனதோதிஆதி³. விப⁴ங்க³னயபே⁴த³த³ஸ்ஸனதோதி திஸ்ஸோ இத்தி²யோ பூ⁴மட்ட²ம் த²லட்ட²ந்திஆதி³. ஏத்தா²ஹ – கிம் ப⁴க³வதோ மாராவட்டனபடிகா⁴தாய ஸத்தி நத்தீ²தி? அத்தி², ததா²பிஸ்ஸ பச்சா² உபகு³த்தகாலே பஸாத³ஹேதுத்தா அதி⁴வாஸேதி. ஏத்த² உபகு³த்தாதி⁴ட்டா²னம் வத்தப்³ப³ம். பு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ணந்தி தி³ஜத³ஸ்ஸனேன கிம்பயோஜனந்தி சே? மாராவட்டனஹேது ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ புஞ்ஞந்தராயோதி பயோஜனம்.

தி³ஜோபி ஸோ மாரமனோரத²ஸ்ஸ,

ப⁴ங்க³ம் கரோந்தோ ஜினபுங்க³வஸ்ஸ;

ஸஸ்ஸிஸ்ஸஸங்க⁴ஸ்ஸ அதா³ஸி தா³னம்,

அஸேஸகம் கப்பியப⁴ண்ட³பே⁴த³ம்.

கிம் ப⁴க³வா ஸஸிஸ்ஸோ தாவ மஹந்தம் கப்பியப⁴ண்ட³ம் உப்³ப⁴ண்டி³கம் கத்வா அக³மாஸீதி? ந அக³மாஸி, தேமாஸிபா⁴கி³யம் பன புஞ்ஞராஸிகம் தே³ய்யத⁴ம்மம் அப்படிக்கி²பந்தோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ உபாயதோ ஸத்தா² அதா³ஸி.

தத³ஞ்ஞதா² மாரமனோரதோ²வ,

பூரோ ஸியா நேவ தி³ஜஸ்ஸ பி⁴ய்யோ;

பாபம் மஹந்தம் அபி பாபுணேய்ய,

மிச்சா²பி⁴மானேன ததா²க³தே ஸோ.

தஸ்மா ப⁴க³வா அஸ்ஸாதி³யந்தோ தம் தே³ய்யத⁴ம்மம் அப்படிக்கி²பந்தோ உபாயேன ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ புஞ்ஞபு³த்³தி⁴ம் கத்வா, மாரஸ்ஸ ச மனோரத²விகா⁴தம் கத்வா அக³மாஸீதி, ‘‘அயம் நயோ அட்ட²கத²ம் வினாபி பாளினயானுலோமதோ ஸித்³தோ⁴’’தி வத³ந்தி. கத²ம்? –

‘‘ஸத்தா² ஸஸிஸ்ஸோ யதி³ அக்³க³ஹேஸி,

தி³ஜஸ்ஸ தம் சீவரமாதி³தோவ;

நாத²ஸ்ஸ நோ வீஸதிவஸ்ஸகாலே,

விருஜ்ஜ²தே ஜீவகயாசனாபி;

ததா²பி ஸப்³ப³ம் ஸுவிசாரயித்வா,

யுத்தம் நயம் சிந்தயிதும்வ யுத்த’’ந்தி.

இதா³னி ஆயஸ்மா உபாலித்தே²ரோ வினயபஞ்ஞத்தியா ஸாதா⁴ரணனிதா³னம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸிக்கா²பதா³னம் பாடேக்கம் பஞ்ஞத்திட்டா²னஸங்கா²தம் நிதா³னமாதி³ம் கத்வா புக்³க³லபஞ்ஞத்திஅனுபஞ்ஞத்திவிபா⁴கா³பத்திபே⁴த³ந்தராபத்திஆதி³கம் நானப்பகாரம் விதி⁴ம் நிஜ்ஜடம் நிக்³கு³ம்ப³ம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா வேரஞ்ஜாயம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா’’திஆதி³மாஹாதி. இத⁴ ட²த்வா –

ஸிக்கா²பதா³ன ஸப்³பே³ஸம், கமபே⁴த³ம் பகாஸயே;

தஸ்மிம் ஸித்³தே⁴ நிதா³னானம், கமஸித்³தி⁴ யதோ ப⁴வே.

தத்த² ஸப்³ப³ஸிக்கா²பதா³னம் யதா²ஸம்ப⁴வம் தே³ஸனாக்கமோ பஹானக்கமோ படிபத்திக்கமோ உப்பத்திக்கமோதி சதுப்³பி³தோ⁴ கமோ லப்³ப⁴தி. தத்த² ப⁴க³வதா ராஜக³ஹே பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் அனுஜானந்தேன பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸஸ்ஸ யோ தே³ஸனாக்கமோ அனுஞ்ஞாதோ, தம் தே³ஸனாக்கமமனுலோமேந்தோ ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ பட²மம் பாராஜிகுத்³தே³ஸம் புச்சி², தத³னந்தரம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸுத்³தே³ஸம், ததோ அனியதுத்³தே³ஸம் வித்தா²ருத்³தே³ஸஞ்ச புச்சி²த்வா தத³னந்தரம் பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்க³ஞ்ச தேனேவ அனுக்கமேன புச்சி², நிதா³னுத்³தே³ஸந்தோக³தா⁴னஞ்ச ஸரூபேன அனுத்³தி³ட்டா²னம் புச்ச²னத்த²ம் க²ந்த⁴கேபி புச்சி². ஏதேன ச க²ந்த⁴கே பஞ்ஞத்தா து²ல்லச்சயா ஸங்க³ஹிதா ஹோந்தி. புச்சி²தானுக்கமேனேவ உபாலித்தே²ரோ தம் ஸப்³ப³ம் ஸாபத்திபே⁴தா³தி³கம் தே³ஸேந்தோ து²ல்லச்சயது³ப்³பா⁴ஸிதஆபத்திஸமுட்டா²னாதி³தீ³பகம் அந்தோகத்வா தே³ஸேஸி, அயமேத்த² தே³ஸனாக்கமோ. உப⁴தோவிப⁴ங்க³க²ந்த⁴கதோ பன உச்சினித்வா ததா³ பரிவாரபாளி விஸும் கதா. இமமேவ நயம் ஸந்தா⁴ய அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘ஏதேனேவ உபாயேன க²ந்த⁴கபரிவாரேபி ஆரோபேஸு’’ந்திஆதி³ (பாரா. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²). அபிச பாளியா ‘‘ஏதேனேவுபாயேன உப⁴தோவினயே புச்சி². புட்டோ² புட்டோ² ஆயஸ்மா உபாலி விஸ்ஸஜ்ஜேஸீ’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தம், தஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ உப⁴தோவிப⁴ங்கே³ ஏவ புச்சி². விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ பன ஆயஸ்மா உபாலி நிவரஸேஸம் தே³ஸேந்தோ க²ந்த⁴கபரிவாரே அந்தோகத்வா தே³ஸேஸி. ததா³ ச க²ந்த⁴கபரிவாரபாளி விஸும் கதாதி அயம் தே³ஸனாக்கமோ. யதி³ ஏவம் நிதா³னுத்³தே³ஸோ பட²மம் தே³ஸேதப்³போ³தி சே? ந, தத³ஸம்ப⁴வதோ. ஸோ ஹி ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தீ’’திஆதி³னா (மஹாவ. 134) நயேன பவத்தத்தா பட²மம் ஸிக்கா²பத³ஸங்க³ஹிதாஸு ஆபத்தீஸு அத³ஸ்ஸிதாஸு ந ஸம்ப⁴வதி. ‘‘யானி மயா பி⁴க்கூ²னம் பஞ்ஞத்தானி ஸிக்கா²பதா³னி, தானி நேஸம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் அனுஜானேய்ய’’ந்தி வசனதோ ஸிக்கா²பதா³னேவ பட²மம் தே³ஸேதப்³பா³னீதி பாராஜிகுத்³தே³ஸக்கமோ ஸம்ப⁴வதி.

பாராஜிகுத்³தே³ஸாதி³ஸங்க³ஹிதானம் ஆபத்திஅகுஸலானம் யதோ²ளாரிகக்கமேன பஹாதப்³ப³த்தா பஹானக்கமோபேத்த² ஸம்ப⁴வதி. உபஸம்பன்னஸமனந்தரம் ‘‘தாவதே³வ சத்தாரி அகரணீயானி ஆசிக்கி²தப்³பா³னீ’’தி (மஹாவ. 129) வசனதோ ‘‘ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூ’’தி (தீ³. நி. 1.193) வசனதோ ச யதா² க³ருகம் ஆசிக்க²ணம் ஸிக்க²னேன படிபத்திக்கமோபேத்த² ஸம்ப⁴வதி, ஏவமிமேஹி தீஹி கமேஹி தே³ஸேதப்³பா³னம்பேதேஸம் ஸிக்கா²பதா³னம் யதா²ஸம்ப⁴வம் உப்பத்திக்கமோ ஸம்ப⁴வதி. ததா² ஹி யம் யம் ஸாதா⁴ரணம், தம் தம் பி⁴க்கு²ம் ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னே ஏவ வத்து²ஸ்மிம் ‘‘யா பன பி⁴க்கு²னீ ச²ந்த³ஸோ மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவேய்யா’’தி பி⁴க்கு²னீனம்பி பஞ்ஞத்தம். அஞ்ஞதா² தம் பி⁴க்கு²னீனம் அனுப்பன்னபஞ்ஞத்தி ஸியா. ததோ ‘‘அனுப்பன்னபஞ்ஞத்தி தஸ்மிம் நத்தீ²’’தி (பரி. 247) பரிவாரே ஏதம் வசனம் விருஜ்ஜ²தி, ஏத்தாவதா புரிமேன கமத்தயேன பட²மம் தே³ஸேதப்³ப³தம் பத்தே பாராஜிகுத்³தே³ஸே பட²முப்பன்னத்தா மேது²னத⁴ம்மபாராஜிகம் ஸப்³ப³பட²மம் தே³ஸேதுகாமோ உபாலித்தே²ரோ ‘‘தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா வேஸாலிய’’ந்தி வேஸாலிமேவ பாபேத்வா ட²பேஸி. அஞ்ஞதா² பா³ராணஸியம் பஞ்ஞத்தானம் ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி (மஹாவ. 280) ஏவமாதீ³னம் தே³ஸனாதி⁴ப்பாயே ஸதி பா³ராணஸிம் பாபேத்வா ட²பேய்யாதி.

அப்³ப⁴ந்தரனிதா³னகதா² நிட்டி²தா.

வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா நிட்டி²தா.

1. பாராஜிககண்டோ³

1. பட²மபாராஜிகம்

ஸுதி³ன்னபா⁴ணவாரவண்ணனா

பட²மஸ்ஸேத்த² நிதா³னே, ட²த்வா பாராஜிகஸ்ஸ விஞ்ஞேய்யோ;

சோத³னாபரிஹாரனயோ, புக்³க³லவத்து²ப்பகாஸனேயேவ.

தத்த² ப⁴க³வா வேரஞ்ஜாயம் வுத்த²வஸ்ஸோ அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரந்தோ கத்திகஜுண்ஹபக்கே² ஏவ வேஸாலிம் பாபுணித்வா யாவ பட²மபாராஜிகஸிக்கா²பத³பஞ்ஞாபனம், தாவ அட்ட² வஸ்ஸானி வேஸாலியம்யேவ விஹரந்தோ விய பாளிக்கமேன தி³ஸ்ஸதி, ந ச ப⁴க³வா தாவத்தகம் காலம் தத்தே²வ விஹாஸி. ஸோ ஹி ஸுதி³ன்னஸ்ஸ ஸாவகானம் ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம் உபஸம்பத³ஞ்ச அனுஜானித்வா யதா²பி⁴ரந்தம் தத்த² விஹரித்வா சாரிகம் சரந்தோ பே⁴ஸகளாவனம் பத்வா தத்த² தேரஸமம் வஸ்ஸம் வஸி, தேனேவ அனுக்கமேன ஸாவத்தி²ம் பத்வா சுத்³த³ஸமம் வஸ்ஸம் வஸி, பன்னரஸமம் கபிலவத்து²ம்ஹி, ஸோளஸமம் ஆளவியம், ததோ வுத்த²வஸ்ஸோ சாரிகம் சரந்தோ ராஜக³ஹம் பத்வா ஸத்தரஸமம் வஸி, இமினா அனுக்கமேன அபரானிபி தீணி வஸ்ஸானி தத்தே²வ வஸி. ஏத்தாவதா ப⁴க³வா பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸோ ராஜக³ஹதோ அனுபுப்³பே³ன வேஸாலிம் பாபுணி, ததோ உபஸம்பதா³ய அட்ட²வஸ்ஸிகோ ஸுதி³ன்னோ வேஸாலியம்யேவ மேது²னம் த⁴ம்மம் அபி⁴விஞ்ஞாபேஸி, ததோ ப⁴க³வா தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் பட²மம் பாராஜிகம் பஞ்ஞபேஸீதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² யஸ்மா உபாலித்தே²ரோ இதோ பட²மதரம் தத்த² வேஸாலியஞ்ச பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பதா³னி அத³ஸ்ஸேதுகாமோ, வினயனிதா³னானந்தரம் பட²மபாராஜிகமேவ த³ஸ்ஸேதுகாமோ, தஸ்மா வேஸாலியம் பட²மம் நிவாஸம், பச்சா² இமஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ பஞ்ஞத்திகாலே நிவாஸஞ்ச ஏகதோ கத்வா ‘‘தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா வேஸாலிய’’ந்திஆதி³மாஹ, தேன வுத்தம் ‘‘பட²மஸ்ஸேத்த² நிதா³னே, ட²த்வா …பே… பகாஸனேயேவா’’தி. தஸ்மா இமஸ்மிம் பட²மபாராஜிகஸ்ஸ பஞ்ஞத்திட்டா²னஸங்கா²தே நிதா³னே ட²த்வா ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன வேஸாலியா அவிதூ³ரே கலந்த³கா³மோ நாம ஹோதி…பே… அஞ்ஞதரம் வஜ்ஜிகா³மம் உபனிஸ்ஸாய விஹரதீ’’தி ஏதஸ்மிம் இமஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ புக்³க³லப்பகாஸனே, ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன வஜ்ஜீ து³ப்³பி⁴க்கா² ஹோதி…பே… திக்க²த்தும் மேது²னம் த⁴ம்மம் அபி⁴விஞ்ஞாபேஸீ’’தி (பாரா. 30) இமஸ்மிம் வத்து²ப்பகாஸனே ச சோத³னானயோ, பரிஹாரனயோ ச வேதி³தப்³போ³தி வுத்தம் ஹோதி. தத்ராயம் பகாஸனா – கிமத்த²ம் தே²ரேன அஞ்ஞேஸம் ஸிக்கா²பதா³னம் புக்³க³லவத்தூ²னி விய ஸங்கே²பதோ அவத்வா யத்த² ச ஸோ உப்பன்னோ, யதா² ச த⁴ம்மே பஸன்னோ, யதா² ச பப்³ப³ஜிதோ, யதா² ச இமம் வத்து²ம் உப்பாதே³தி, தம் ஸப்³ப³ம் அனவஸேஸேத்வா புக்³க³லவத்தூ²னி வித்தா²ரதோ வுத்தானீதி சே? வுச்சதே –

ஏவம் ஸத்³தா⁴ய கிச்சே²ன, மஹந்தே போ⁴க³ஞாதகே;

ஹித்வா பப்³ப³ஜிதானம்பி, பேஸலானம்பி ஸப்³ப³ஸோ.

ஸப்³ப³லாமகத⁴ம்மாயம், மேது²னோ யதி³ ஸம்ப⁴வே;

ந த⁴ம்மதே³ஸனாயேவ, ஸித்³தா⁴ விரதி ஸப்³ப³ஸோ.

தஸ்மா நவங்க³ஸத்³த⁴ம்மே, ஸத்தா²ரா தே³ஸிதேபி ச;

வினயோ பஞ்ஞபேதப்³போ³, ததோ த⁴ம்மவிஸுத்³தி⁴ஹி.

வினயாபா⁴வதோ ஏவம், அஜ்ஜா²சாரோ ப⁴விஸ்ஸதி;

தஸ்மா வினயபஞ்ஞத்தி, ஸாத்தி²கா பேஸலஸ்ஸபி.

அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ, யஸ்மா யம் பாபமாசரி;

வினயோயேவ ஸத்³தா⁴னம், ஆதீ³னவவிபா⁴வினோ.

தஸ்மா ஸத்³தா⁴னுஸாரீனம், வினயோ ஸாத்த²கோவ யம்;

த⁴ம்மோ த⁴ம்மானுஸாரீனம், ததோ உப⁴யதே³ஸனா.

அபி ச யதி³ பண்ணத்திவீதிக்கமம் அகரோந்தஸ்ஸாபி யாவ ப்³ரஹ்மலோகா அயஸோ பத்த²டோ, பகே³வஞ்ஞேஸந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் அஜ்ஜா²சாரஸ்ஸ பாகடபா⁴வதீ³பனம். கத²ம்? –

அப⁴ப்³போ³ அரஹத்தஸ்ஸ, ஸுதி³ன்னோ புத்தமாதரோ;

ப⁴ப்³பா³னுப்பன்னபஞ்ஞத்தி, தத³த்த²ம் ந கதா அயம்.

நனு மாக³ண்டி³கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா மாதாபிதூனமஸ்ஸா ஹிதத்த²ம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் பீ³ஜகபீ³ஜகமாதூனம் அரஹத்துப்பத்தி தே²ரேன தீ³பிதா. ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன வேஸாலியா அவிதூ³ரே கலந்த³கா³மோ நாம ஹோதி, யேன ஸமயேன ஸுதி³ன்னோ புராணது³தியிகாய மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவீ’’தி வா ‘‘யேன ஸமயேன ப⁴க³வா பட²மபாராஜிகம் பஞ்ஞபேஸீ’’தி வா வசனம் இத⁴ ந யுஜ்ஜதி. கஸ்மா? ‘‘இத⁴ பன ஹேதுஅத்தோ² கரணத்தோ² ச ஸம்ப⁴வதீ’’தி வுத்தம் அட்ட²கதா²வசனஞ்ஹி இத⁴ ந லப்³ப⁴தி. சிரனிவிட்டோ² ஹி ஸோ கா³மோ, ந தஸ்மிம்யேவ ஸமயேதி. யஸ்மா பன ஸோ சிரனிவிட்டோ²பி ச கா³மோ அத்தனோ நிவிட்ட²காலதோ பட்டா²ய ஸப்³ப³காலமத்தீ²தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, தேன பரியாயேன ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன வேஸாலியா அவிதூ³ரே கலந்த³கா³மோ நாம ஹோதீ’’தி வுத்தம்.

25-6. அனுஞ்ஞாதோஸி பன த்வந்தி ஸமணவத்தத³ஸ்ஸனத்த²ம் ப⁴க³வா புச்ச²தி. மாதாபிதூஹி அனனுஞ்ஞாதந்தி ஏத்த² ஜனகேஹேவ அனனுஞ்ஞாதத³ஸ்ஸனத்த²ம் புச்சீ²தி வுத்தம். ந கோ² ஸுதி³ன்ன ததா²க³தாதி ‘‘பப்³பா³ஜேது மம் ப⁴க³வா’’தி யாசனாவஸேன பனேவமாஹ, ந ப⁴க³வா ஸயம் ஸரணானி த³த்வா பப்³பா³ஜேஸி. து³க்க²ஸ்ஸாதி ஏத்த² ‘‘கலபா⁴க³ம்பீ’’தி பாட²ஸேஸோ. விகப்பத்³வயேபீதி து³தியததியவிகப்பேஸு. புரிமபத³ஸ்ஸாதி கிஞ்சீதி பத³ஸ்ஸ. உத்தரபதே³னாதி து³க்க²ஸ்ஸாதி பதே³ன. ஸமானவிப⁴த்தீதி ஸாமிவசனம். யதா² கிம்? ‘‘கஸ்ஸசி து³க்க²ஸ்ஸா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘கிஞ்சி து³க்க²ஸ்ஸா’’தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அகாமகா வினா ப⁴விஸ்ஸாமாதி தயா ஸத்³தி⁴ம் அமரித்வா அகாமா ஜீவிஸ்ஸாம. ஸசேபி ந மராம, அகாமகாவ தயா வியோக³ம் பாபுணிஸ்ஸாம, தயி ஜீவமானே ஏவ நோ மரணம் ப⁴வேய்ய, மரணேனபி நோ தயா வியோக³ம் மயம் அகாமகாவ பாபுணிஸ்ஸாம.

30. கதிபாஹம் ப³லம் கா³ஹேத்வாதி கஸ்மா பனாயம் ததா² பப்³ப³ஜ்ஜாய திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ அனுஞ்ஞாதோ ஸமானோ கதிபாஹம் க⁴ரேயேவ விலம்பி³த்வா காயப³லஞ்ச அக்³க³ஹேஸீதி? அனுமதிதா³னேன மாதாபிதூஸு ஸஹாயகேஸு ச துட்டோ² தேஸம் சித்ததுட்ட²த்த²ம். கேஸுசி அட்ட²கதா²போத்த²கேஸு கேசி ஆசரியா ‘‘அயம் ஸுதி³ன்னோ ஜீவகவத்து²தோ பச்சா² பம்ஸுகூலிகது⁴தங்க³வஸேன பம்ஸுகூலிகோ ஜாதோ’’தி ஸஞ்ஞாய ‘‘க³ஹபதிசீவரம் படிக்கி²பித்வா பம்ஸுகூலிகது⁴தங்க³வஸேன பம்ஸுகூலிகோ ஹோதீ’’தி லிக²ந்தி, தம் ‘‘அசிரூபஸம்பன்னோ’’தி வசனேன விருஜ்ஜ²தி. ‘‘ததா² ஸுதி³ன்னோ ஹி ப⁴க³வதோ த்³வாத³ஸமே வஸ்ஸே பப்³ப³ஜிதோ, வீஸதிமே வஸ்ஸே ஞாதிகுலம் பிண்டா³ய பவிட்டோ² ஸயம் பப்³ப³ஜ்ஜாய அட்ட²வஸ்ஸிகோ ஹுத்வா’’தி, ‘‘ப⁴க³வதோ ஹி பு³த்³த⁴த்தம் பத்ததோ பட்டா²ய யாவ இத³ம் வத்த²ம், ஏத்த²ந்தரே வீஸதி வஸ்ஸானி ந கோசி க³ஹபதிசீவரம் ஸாதி³யி, ஸப்³பே³ பம்ஸுகூலிகாவ அஹேஸு’’ந்தி ச வுத்தேன அட்ட²கதா²வசனேன விருஜ்ஜ²தி, பப்³ப³ஜ்ஜாய அட்ட²வஸ்ஸிகோ, ந உபஸம்பதா³ய. உபஸம்பத³ம் பன ஜீவகவத்து²தோ (மஹாவ. 326) பச்சா² அலத்த², தஸ்மா அவஸ்ஸிகோ ஞாதிகுலம் பிண்டா³ய பவிட்டோ² ஸியாதி சே? ந, ‘‘அலத்த² கோ² ஸுதி³ன்னோ கலந்த³புத்தோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், அலத்த² உபஸம்பத³’’ந்தி ஏகதோ அனந்தரம் வுத்தத்தா. பப்³ப³ஜ்ஜானந்தரமேவ ஹி ஸோ உபஸம்பன்னோ தேரஸது⁴தங்க³கு³ணே ஸமாதா³ய வத்தந்தோ அட்ட² வஸ்ஸானி வஜ்ஜிகா³மே விஹரித்வா நிஸ்ஸயமுத்தத்தா ஸயம்வஸீ ஹுத்வா ‘‘ஏதரஹி கோ² வஜ்ஜீ து³ப்³பி⁴க்கா²’’திஆதி³தக்கவஸேன யேன வேஸாலீ தத³வஸரி, தஸ்மா ‘‘பம்ஸுகூலிகது⁴தங்க³வஸேன பம்ஸுகூலிகோ ஹோதீ’’தி ஏத்தகோயேவ பாடோ² யேஸு போத்த²கேஸு தி³ஸ்ஸதி, ஸோவ பமாணதோ க³ஹேதப்³போ³. ‘‘ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதீ’’தி இமினா பஞ்ச ஸேனாஸனபடிஸம்யுத்தானி ஸங்க³ஹிதானி நேஸஜ்ஜிகங்க³ஞ்ச விஹாரஸபா⁴க³த்தா, ‘‘பிண்ட³பாதிகோ’’தி இமினா பஞ்ச பிண்ட³பாதபடிஸம்யுத்தானி, ‘‘பம்ஸுகூலிகோ’’தி இமினா த்³வே சீவரபடிஸம்யுத்தானி ஸங்க³ஹிதானீதி. ஞாதிக⁴ரூபக³மனகாரணதீ³பனாதி⁴ப்பாயதோ ஸபதா³னசாரிகங்க³ம் விஸும் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘மா அதிஹராபேஸு’’ந்தி காலப்³யத்தயவஸேன வுத்தம். த⁴ம்மஸ்ஸந்தராயகரதரத்தா ‘‘இமம் நய’’ந்தி அனயோயேவ.

யேபு⁴ய்யேன ஹி ஸத்தானம், வினாஸே பச்சுபட்டி²தே;

அனயோ நயரூபேன, பு³த்³தி⁴மாக³ம்ம திட்ட²தி.

36. அபஞ்ஞத்தே ஸிக்கா²பதே³தி ஏத்த² து³வித⁴ம் ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞாபனம். கத²ம்? ‘‘ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, இமம் ஸிக்கா²பத³ம் உத்³தி³ஸேய்யாதா²’’தி ஏவம் ஸஉத்³தே³ஸானுத்³தே³ஸபே⁴த³தோ து³வித⁴ம். தத்த² பாதிமோக்கே² ஸரூபதோ ஆக³தா பஞ்ச ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஸஉத்³தே³ஸபஞ்ஞத்தி நாம. ஸாபி து³விதா⁴ ஸபுக்³க³லாபுக்³க³லனித்³தே³ஸபே⁴த³தோ. தத்த² யஸ்ஸா பஞ்ஞத்தியா அந்தோ ஆபத்தியா ஸஹ, வினா வா புக்³க³லோ த³ஸ்ஸிதோ, ஸா ஸபுக்³க³லனித்³தே³ஸா. இதரா அபுக்³க³லனித்³தே³ஸாதி வேதி³தப்³பா³. ஸபுக்³க³லனித்³தே³ஸாபி து³விதா⁴ த³ஸ்ஸிதாத³ஸ்ஸிதாபத்திபே⁴த³தோ. தத்த² அத³ஸ்ஸிதாபத்திகா நாம அட்ட² பாராஜிகா த⁴ம்மா. ‘‘பாராஜிகோ ஹோதி அஸம்வாஸோ’’தி ஹி புக்³க³லோவ தத்த² த³ஸ்ஸிதோ, நாபத்தி. த³ஸ்ஸிதாபத்திகா நாம பி⁴க்கு²னீபாதிமோக்கே² ‘‘ஸத்தரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா த⁴ம்மா நிஸ்ஸாரணீயம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸ’’ந்தி ஹி தத்த² ஆபத்தி த³ஸ்ஸிதா ஸத்³தி⁴ம் புக்³க³லேன, ததா² அபுக்³க³லனித்³தே³ஸாபி த³ஸ்ஸிதாத³ஸ்ஸிதாபத்திதோவ து³விதா⁴. தத்த² அத³ஸ்ஸிதாபத்திகா நாம ஸேகி²யா த⁴ம்மா. ஸேஸா த³ஸ்ஸிதாபத்திகாதி வேதி³தப்³பா³. ஸாபி து³விதா⁴ அனித்³தி³ட்ட²காரகனித்³தி³ட்ட²காரகபே⁴த³தோ. தத்த² அனித்³தி³ட்ட²காரகா நாம ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² முஸாவாத³ ஓமஸவாத³ பேஸுஞ்ஞ பூ⁴தகா³ம அஞ்ஞவாத³க உஜ்ஜா²பனக க³ணபோ⁴ஜன பரம்பரபோ⁴ஜன ஸுராமேரய அங்கு³லிபதோத³க ஹஸத⁴ம்ம அனாத³ரிய தலகா⁴தகஜதுமட்ட²க ஸிக்கா²பதா³னம் வஸேன பஞ்சத³ஸவிதா⁴ ஹோந்தி. ஸேஸானம் புக்³க³லனித்³தே³ஸானம் வஸேன நித்³தி³ட்ட²காரகா வேதி³தப்³பா³.

அனுத்³தே³ஸபஞ்ஞத்திபி பத³பா⁴ஜனந்தராபத்திவினீதவத்து²படிக்கே²பபஞ்ஞத்திஅவுத்தஸித்³தி⁴வஸேன ச²ப்³பி³தா⁴ ஹோந்தி. தத்த² ‘‘யேபு⁴ய்யேன கா²யிதம் ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி (பாரா. 61) ஏவமாதி³கா பத³பா⁴ஜனியே ஸந்தி³ஸ்ஸமானாபத்தி பத³பா⁴ஜனஸிக்கா²பத³ம் நாம. ‘‘ந த்வேவ நக்³கே³ன ஆக³ந்தப்³ப³ம், யோ ஆக³ச்சே²ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’திஆதி³கா (பாரா. 517) அந்தராபத்திஸிக்கா²பத³ம் நாம. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தி³வா படிஸல்லீயந்தேன த்³வாரம் ஸம்வரித்வா படிஸல்லீயிது’’ந்தி (பாரா. 75) ஏவமாதி³கா வினீதவத்து²ஸிக்கா²பத³ம் நாம. ‘‘லோஹிதுப்பாத³கோ, பி⁴க்க²வே, அனுபஸம்பன்னோ ந உபஸம்பாதே³தப்³போ³, உபஸம்பன்னோ நாஸேதப்³போ³’’தி (மஹாவ. 114) ஏவமாதி³கா படிக்கே²பஸிக்கா²பத³ம் நாம. க²ந்த⁴கேஸு பஞ்ஞத்தது³க்கடது²ல்லச்சயானி பஞ்ஞத்திஸிக்கா²பத³ம் நாம. ‘‘யா பன பி⁴க்கு²னீ நச்சம் வா கீ³தம் வா வாதி³தம் வா த³ஸ்ஸனாய க³ச்சே²ய்ய, பாசித்திய’’ந்தி (பாசி. 834) இமினா வுத்தேன ‘‘யா பன பி⁴க்கு²னீ நச்சேய்ய வா கா³யேய்ய வா வாதே³ய்ய வா பாசித்திய’’ந்தி ஏவமாதி³கம் யம் கிஞ்சி அட்ட²கதா²ய தி³ஸ்ஸமானம் ஆபத்திஜாதம், வினயகம்மம் வா அவுத்தஸித்³தி⁴ஸிக்கா²பத³ம் நாம. ச²ப்³பி³த⁴ம்பேதம் ச²ஹி காரணேஹி உத்³தே³ஸாரஹம் ந ஹோதீதி அனுத்³தே³ஸஸிக்கா²பத³ம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸேய்யதி²த³ம் – பஞ்சஹி உத்³தே³ஸேஹி யதா²ஸம்ப⁴வம் விஸபா⁴க³த்தா து²ல்லச்சயது³ப்³பா⁴ஸிதானம், ஸபா⁴க³வத்து²கம்பி து³க்கடது²ல்லச்சயத்³வயம் அஸபா⁴கா³பத்திகத்தா, அந்தராபத்திபஞ்ஞத்திஸிக்கா²பதா³னம் நானாவத்து²காபத்திகத்தா, படிக்கே²பஸிக்கா²பதா³னம் கேஸஞ்சி வினீதவத்து²பஞ்ஞத்திஸிக்கா²பதா³னஞ்ச அத³ஸ்ஸிதாபத்திகத்தா, அத³ஸ்ஸிதவத்து²கத்தா பே⁴தா³னுவத்தகது²ல்லச்சயஸ்ஸ, அத³ஸ்ஸிதாபத்திவத்து²கத்தா அவுத்தஸித்³தி⁴ஸிக்கா²பதா³னந்தி. ஏத்தாவதா ‘‘து³வித⁴ம் ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞாபனம் உத்³தே³ஸானுத்³தே³ஸபே⁴த³தோ’’தி யம் வுத்தம், தம் ஸமாஸதோ பகாஸிதம் ஹோதி.

தத்த² அபஞ்ஞத்தே ஸிக்கா²பதே³தி ஸஉத்³தே³ஸஸிக்கா²பத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏகச்சே ஆசரியா ஏவம் கிர வண்ணயந்தி ‘‘சத்தாரோ பாராஜிகா கதிவஸ்ஸாபி⁴ஸம்பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தாதிஆதி³னா புச்ச²ம் கத்வா தேஸு பட²மபாராஜிகோ வேஸாலியம் பஞ்ஞத்தோ பஞ்சவஸ்ஸாபி⁴ஸம்பு³த்³தே⁴ன ஹேமந்தானம் பட²மே மாஸே து³தியே பக்கே² த³ஸமே தி³வஸே அட்³ட⁴தேய்யபோரிஸாய சா²யாய புரத்தா²பி⁴முகே²ன நிஸின்னேன அட்³ட⁴தேரஸானம் பி⁴க்கு²ஸதானம் மஜ்ஜே² ஸுதி³ன்னம் கலந்த³புத்தம் ஆரப்³ப⁴ பஞ்ஞத்தோ’’தி, தம் ந யுஜ்ஜதி, கஸ்மா? –

யஸ்மா த்³வாத³ஸமம் வஸ்ஸம், வேரஞ்ஜாயம் வஸி ஜினோ;

தஸ்மிஞ்ச ஸுத்³தோ⁴ ஸங்கோ⁴தி, நேவ பாராஜிகம் ததா³.

தே²ரஸ்ஸ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ, ஸிக்கா²பஞ்ஞத்தியாசனா;

தஸ்மிம் ஸித்³தா⁴தி ஸித்³தா⁴வ, க³ருகாபத்தி நோ ததா³.

ஓவாத³பாதிமோக்க²ஞ்ச, கிம் ஸத்தா² சதுவஸ்ஸிகோ;

படிக்கி²பி கிமாணஞ்ச, ஸமத்தம் அனுஜானி ஸோ.

அஜாதஸத்தும் நிஸ்ஸாய, ஸங்க⁴பே⁴த³மகாஸி யம்;