7. ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனா

304. வேதி³தப்³பா³னீதி ஏத்த² யதா² விதி³தானி ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி வட்டது³க்க²ஸமதிக்கமாய ஹோந்தி, ததா² வேத³னம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ – ‘‘ஸஹவிபஸ்ஸனேன மக்³கே³ன ஜானிதப்³பா³னீ’’தி. தத்த² விபஸ்ஸனாய ஆரம்மணதோ மக்³கே³ன அஸம்மோஹதோ ஜானனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. மனோ ஸவிஸேஸம் உபவிசரதி ஆரம்மணே பவத்ததி ஏதேஹீதி மனோபவிசாரா, விதக்கவிசாரா. ஆரம்மணே ஹி அபி⁴னிரோபனானுமஜ்ஜனேஹி விதக்கவிசாரேஹி ஸஹ சித்தம் பவத்ததி, ந தப்³பி³ரஹிதம். தேனாஹ ‘‘விதக்கவிசாரா’’திஆதி³. ஸத்தா பஜ்ஜந்தி ஏதேஹி யதா²ரஹம் வட்டம் விவட்டஞ்சாதி ஸத்தபதா³, கே³ஹனிஸ்ஸிதா வட்டபதா³. யோக்³கா³னம் த³மனஆசரியா யோக்³கா³சரியா. தேனாஹ ‘‘த³மேதப்³ப³த³மகான’’ந்தி. ஸேஸந்தி வுத்தாவஸேஸம் ஏகஸத்ததிவித⁴விஞ்ஞாணம் ஸப²ஸ்ஸரூபகஸ்ஸேவ அதி⁴ப்பேதத்தா.

305. இதா⁴தி இமிஸ்ஸம் ச²விஞ்ஞாணகாயதே³ஸனாயம். மனோதா⁴துத்தயவினிமுத்தமேவ மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி வேதி³தப்³ப³ம்.

சக்கு²ம்ஹி ஸம்ப²ஸ்ஸோதி சக்கு²ம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னோ ஸம்ப²ஸ்ஸோ. தேனாஹ – ‘‘சக்கு²விஞாணஸம்பயுத்தஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி.

யதா² கேவலேன விஞ்ஞாணேன ரூபத³ஸ்ஸனம் ந ஹோதி, ஏவம் கேவலேன சக்கு²பஸாதே³னபீதி வுத்தம் ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணேனா’’தி. தேன பாளியம் சக்கு²னாதி நிஸ்ஸயமுகே²ன நிஸ்ஸிதகிச்சம் வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஆரம்மணவஸேனாதி ஆரம்மணபச்சயபா⁴வேன. ‘‘உபவிசரதி’’ச்சேவ கஸ்மா வுத்தம், நனு தத்த² விதக்கப்³யாபாரோபி அத்தீ²தி? ஸச்சம் அத்தி². ஸோ பனேத்த² தக்³க³திகோதி ஆஹ – ‘‘விதக்கோ தம்ஸம்பயுத்தோ சா’’தி. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம்பி உபவிசரணம் விதக்கவிசாரானம்யேவேத்த² கிச்சந்தி ‘‘விதக்கவிசாரஸங்கா²தா மனோபவிசாரா’’தி வுத்தம். ஸோமனஸ்ஸயுத்தோ உபவிசாரோ ஸோமனஸ்ஸூபவிசாரோ யதா² ‘‘ஆஜஞ்ஞரதோ²’’தி ஆஹ ‘‘ஸோமனஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴’’ந்திஆதி³.

306. உபவிசாரானம் உபஸ்ஸயட்டே²ன கே³ஹம் வியாதி கே³ஹம், ரூபாத³யோதி ஆஹ – ‘‘கே³ஹஸ்ஸிதானீதி காமகு³ணனிஸ்ஸிதானீ’’தி. நிச்சஸஞ்ஞாதி³னிக்க²மனதோ நேக்க²ம்மம் விபஸ்ஸனாதி, ‘‘நேக்க²ம்மஸ்ஸிதானீதி விபஸ்ஸனானிஸ்ஸிதானீ’’தி வுத்தம். இட்டா²னந்தி கஸிவணிஜ்ஜாதி³வஸேன பரியிட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘பரியேஸிதான’’ந்தி. பியபா⁴வோ பன கந்தஸத்³தே³னேவ கதி²தோதி காமிதப்³பா³னம் மனோ ரமேதீதி மனோரமானம். லோகேன ஆமஸீயதீதி லோகாமிஸம், தண்ஹா. தாய க³ஹேதப்³ப³தாய இட்ட²பா⁴வாபாத³னேன படிஸங்க²ததாய ச படிஸம்யுத்தானம். அதீதே கதம் உப்பஜ்ஜதி ஆரம்மணிகஅனுப⁴வனஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதி³ஸம் அனுஸ்ஸரணம் தி³ட்ட²க்³க³ஹணானுஸ்ஸரேன ச ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘யதா²ஹ’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

அனிச்சாகாரந்தி ஹுத்வா அபா⁴வாகாரம். விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ந்தி ஜராய மரணேன சாதி த்³வேதா⁴ விபரிணாமேதப்³ப³ஞ்சேவ, ததோ ஏவ பலோகிதம் ப⁴ங்க³ஞ்ச. அட்ட²கதா²யம் பன யஸ்மா உப்பன்னம் ரூபம் தேனேவாகாரேன ந திட்ட²தி, அத² கோ² உப்பாதா³வத்தா²ஸங்கா²தம் பகதிம் விஜஹதி, விஜஹிதஞ்ச ஜராவத்தா²ய ததோ விக³ச்ச²தி, விக³ச்ச²ந்தஞ்ச ப⁴ங்கு³ப்பத்தியா நிருஜ்ஜ²தீதி இமம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘பகதிவிஜஹனேனா’’திஆதி³ வுத்தம். காமஞ்சேத்த² ‘‘யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’தி வுத்தம், அனுபோ³த⁴ஞாணம் பன அதி⁴ப்பேதம் வீதி²படிபன்னாய விபஸ்ஸனாய வஸேனாதி ‘‘விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாயா’’தி வுத்தம் உபவிசாரனித்³தே³ஸபா⁴வதோ. ததா² ஹி வக்க²தி – ‘‘ச²ஸுத்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே’’திஆதி³. ஸங்கா²ரானம் பே⁴த³ம் பஸ்ஸதோதி ஸப்³பே³ஸம் ஸங்கா²ரானம் க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வம் வீதி²படிபன்னேன விபஸ்ஸனாஞாணேன பஸ்ஸதோ. தேனாஹ ‘‘ஸங்கா²ரக³தம்ஹி திக்கே²’’திஆதி³. தத்த² ஸங்கா²க³தம்ஹீதி ஸங்கா²ரக³தே விஸயபூ⁴தே. திக்கே²தி பா⁴வனாப³லேன இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமதாய திப்³பே³. ஸூரேதி படிபக்கே²ஹி அனபி⁴பூ⁴ததாய, தேஸஞ்ச அபி⁴ப⁴வனஸமத்த²தாய விஸதே³ படுபூ⁴தே பவத்தந்தே.

கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னவஸேன வூபஸந்ததாய ஸந்தசித்தஸ்ஸ, ஸம்ஸாரே ப⁴யஸ்ஸ இக்க²னதோ பி⁴க்கு²னோ, உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதத்தா அமானுஸீ ரதீதி விவேகரதி நேக்க²ம்மரதி. யதோ யதோதி யதா² யதா² நயவிபஸ்ஸனாதீ³ஸு யேன யேன ஸம்மஸனாகாரேனாதி அத்தோ². க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யந்தி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் உப்பாத³ஞ்ச ப⁴ங்க³ஞ்ச. அமதந்தம் விஜானதந்தி விஜானந்தானம் விஞ்ஞூனம் ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸனானம் தம் பீதிபாமோஜ்ஜம் அமதாதி⁴க³மஹேதுதாய அமதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தேதி ரூபாதி³வஸேன ச²ப்³பி³தே⁴ இட்டா²ரம்மணே யதா²ரஹம் ச²ஸு த்³வாரேஸு ஆபாத²க³தே. விஸயே சேதம் பு⁴ம்மவசனம்.

307. பச்சுப்பன்னந்தி ஸந்ததிபச்சுப்பன்னம். அனுத்தரவிமோக்கோ² நாம அரஹத்தம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதம் உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன. கத²ம் பன தத்த² பிஹம் உபட்ட²பேதி, ந ஹி அதி⁴க³தம் அரஹத்தம் ஆரம்மணம் ஹோதி, ந ச தம் ஆரப்³ப⁴ பிஹா பவத்ததீதி? கோ வா ஏவமாஹ – ‘‘அரஹத்தம் ஆரம்மணம் கத்வா பிஹம் உபட்ட²பேதீ’’தி. அனுஸ்ஸுதிலத்³த⁴ம் பன பரிகப்பஸித்³த⁴ம் அரஹத்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ பத்த²னம் ட²பேதி, தத்த² சித்தம் பணித³ஹதி. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம் ததா³யதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஆயதனந்தி அரஹத்தமேவ ச²ளங்க³ஸமன்னாக³மாதி³காரணபா⁴வதோ, மனாயதனத⁴ம்மாயதனபா⁴வதோ ச ததா² வுத்தம், தம் பனேதம் தோ³மனஸ்ஸம் பத்த²னம் பட்ட²பேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி பத்த²னாய ஸஹாவத்தனதோ. ந ஹி லோப⁴தோ³ஸானம் ஸஹ வுத்தி அத்தி². பத்த²னாமூலகத்தாதி இமினா உபட்டா²பயதோ பத³ஸ்ஸ ஹேதுஅத்த²ஜோதகதமாஹ. ஏவந்தி ‘‘குதா³ஸ்ஸுனாமா’’திஆதி³னா வுத்தாகாரேன. உஸ்ஸுக்காபேதுந்தி யதா² மக்³கே³ன க⁴டேதி, ஏவம் உஸ்ஸுக்காபேதும்.

308. அஞ்ஞாணுபேக்கா²தி அஞ்ஞாணஸஹிதா உபேக்கா² அஸமபேக்க²னபவத்தா. தேன தேன மக்³கோ³தி⁴னா தஸ்ஸ தஸ்ஸ அபாயக³மனீயகிலேஸோதி⁴ஸ்ஸ அனவஸேஸதோ ஜிதத்தா கீ²ணாஸவோ நிப்பரியாயதோ ஓதி⁴ஜினோ நாம; தத³பா⁴வதோ புது²ஜ்ஜனோ நிப்பரியாயதோவ அனோதி⁴ஜினோ நாம; ஸேகோ² பன ஸியா பரியாயதோ ஓதி⁴ஜினோதி. தம்பி நிவத்தேந்தோ, ‘‘அகீ²ணாஸவஸ்ஸாதி அத்தோ²’’தி ஆஹ. ஆயதிம் விபாகம் ஜினித்வாதி அப்பவத்திகரணவஸேன ஸப்³ப³ஸோ ஆயதிம் விபாகம் ஜினித்வா டி²தத்தா கீ²ணாஸவோவ நிப்பரியாயதோ விபாகஜினோ நாம; தத³பா⁴வதோ புது²ஜ்ஜனோ நிப்பரியாயதோ அவிபாகஜினோ நாம; ஸேகோ² பன ஸியா பரியாயதோ விபாகஜினோதி. தம்பி நிவத்தேந்தோ ‘‘அகீ²ணாஸவஸ்ஸேவாதி அத்தோ²’’தி ஆஹ. அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ரூபந்தி பாளிதோ பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். பாளியம் புப்³பே³ ‘‘புது²ஜ்ஜனஸ்ஸா’’தி வத்வா புன ‘‘அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸா’’தி வசனம் அந்த⁴புது²ஜ்ஜனஸ்ஸாயம் உபேக்கா², ந கல்யாணபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். கே³ஹஸ்ஸிதா உபேக்கா² ஹி யம் கிஞ்சி ஆரம்மணவத்து²ம் அபேக்க²ஸ்ஸேவ, ந நிரபேக்க²ஸ்ஸாதி இட்டே², இட்ட²மஜ்ஜ²த்தே வா ஆரம்மணே ஸியாதி வுத்தம் ‘‘இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே’’தி. அஞ்ஞாணேன பன தத்த² அஜ்ஜு²பேக்க²னாகாரப்பத்தி ஹோதி. தேனாஹ ‘‘கு³ளபிண்ட³கே’’திஆதி³.

இட்டே² அரஜ்ஜந்தஸ்ஸ அனிட்டே² அது³ஸ்ஸந்தஸ்ஸாதி இத³ம் யேபு⁴ய்யேன ஸத்தானம் இட்டே² ரஜ்ஜனம், அனிட்டே² து³ஸ்ஸனந்தி கத்வா வுத்தம். அயோனியோமனஸிகாரோ ஹி தம்தம்ஆரம்மணவஸேன ந கத்த²சிபி ஜவனனியமம் கரோதீதி வுத்தவிபரீதேபி ஆரம்மணே ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனம் ஸம்ப⁴வதி, ததா²பிஸ்ஸ ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனம் அத்த²தோ படிக்கி²த்தமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஸமபேக்க²னேதி அஸமம் அயுத்தத³ஸ்ஸனே அயோனிஸோ ஸம்மோஹபுப்³ப³கம் ஆரம்மணஸ்ஸ க³ஹணே.

309. பவத்தனவஸேனாதி உப்பாத³னவஸேன சேவ ப³ஹுலீகரணவஸேன ச. நிஸ்ஸாய சேவ ஆக³ம்ம சாதி ஆக³மனட்டா²னபூ⁴தே நிஸ்ஸயபச்சயபூ⁴தே ச கத்வா. அதிக்கந்தானி நாம ஹோந்தி விக்க²ம்ப⁴னேன உஸ்ஸாரேந்தா ஸமுஸ்ஸாரேந்தா.

ஸோமனஸ்ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞம் க³ஹேத்வா, ‘‘ஸரிக்க²கேனேவ ஸரிக்க²கம் ஜஹாபேத்வா’’தி வுத்தம். இதா⁴பி பஹாயகம் நாம பஹாதப்³ப³தோ ப³லவமேவ, ஸம்கிலேஸத⁴ம்மானம் ப³லவபா⁴வதோ ஸாதிஸயம் பன ப³லவபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய ‘‘இதா³னி ப³லவதா’’திஆதி³ வுத்தம். ப³லவபா⁴வதோ வோதா³னத⁴ம்மானம் அதி⁴க³மஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ஹேத்த² நேக்க²ம்மஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸானம்பி பஹானம் ஜோதிதம்.

உபேக்கா²ய பஹாயகபா⁴வேன அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘உபேக்கா²கதா² வேதி³தப்³பா³’’தி வுத்தம். ஜா²னஸ்ஸ அலாபி⁴னோ ச லாபி⁴னோ ச பகிண்ணகஸங்கா²ரஸம்மஸனம் ஸந்தா⁴ய, ‘‘ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரே ச பாத³கே கத்வா’’தி. உபேக்கா²ஸஹக³தாதி பா⁴வனாய பகு³ணபா⁴வம் ஆக³ம்ம கதா³சி அஜ்ஜு²பேக்க²னவஸேனபி ஹி ஸம்மஸனம் ஹோதீதி. பாத³கஜ்ஜா²னவஸேன, ஸம்மஸிதத⁴ம்மவஸேன வா ஆக³மனவிபஸ்ஸனாய ப³ஹுலம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபா⁴வதோ ‘‘வுட்டா²னகா³மினீ பன விபஸ்ஸனா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாவா’’தி நியமேத்வா வுத்தம். உபேக்கா²ஸஹக³தா ஹோதீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. சதுத்த²ஜ்ஜா²னாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அரூபஜ்ஜா²னானி ஸங்க³ண்ஹாதி. புரிமஸதி³ஸாவாதி புரிமஸதி³ஸா ஏவ, உபேக்கா²ஸஹக³தா வா ஹோதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா வாதி அத்தோ². இத³ம் ஸந்தா⁴யாதி யம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னாதி³பாத³கதோ ஏவ உபேக்கா²ஸஹக³தம் வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனம் நிஸ்ஸாய ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாய விபஸ்ஸனாய பஹானம், இத³ம் ஸந்தா⁴ய. பஹானந்தி சேத்த² ஸமதிக்கமலக்க²ணம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏதம் விஸேஸம் விபஸ்ஸனாய ஆவஜ்ஜனட்டா²னபூ⁴தம். வுட்டா²னகா³மினியா ஆஸன்னே ஸமாபன்னஜ்ஜா²னவிபஸ்ஸனா பாத³கஜ்ஜா²னவிபஸ்ஸனா, ஸம்மஸிதத⁴ம்மோதி விபஸ்ஸனாய ஆரம்மணபூ⁴தா க²ந்தா⁴. புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயோதி பாத³கஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஸம்மஸிதஜ்ஜா²னஸ்ஸ ச பே⁴தே³ ஸதி படிபஜ்ஜனகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ, ‘‘அஹோ வத மய்ஹம் பஞ்சங்கி³கம் ஜா²னம் ப⁴வேய்ய சதுரங்கி³க’’ந்திஆதி³னா புப்³பே³ பவத்தஅஜ்ஜா²ஸயோ. தேஸம்பி வாதே³தி ஏத்த² பட²மதே²ரவாதே³. அயமேவ…பே… நியமேதி ததோ ததோ து³தியாதி³பாத³கஜ்ஜா²னதோ உப்பன்னஸ்ஸ ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணஸ்ஸ பாத³கஜ்ஜா²னாதிக்கந்தானம் அங்கா³னம் அஸமாபஜ்ஜிதுகாமதா விராக³பா⁴வனாபா⁴வதோ இதரஸ்ஸ ச அதப்³பா⁴வதோ. ஏதேனேவ ஹி பட²மதே²ரவாதே³ அபாத³கபட²மஜ்ஜா²னபாத³கமக்³கா³ பட²மஜ்ஜா²னிகாவ ஹோந்தி, இதரே ச து³தியஜ்ஜா²னிகாதி³மக்³கா³ பாத³கஜ்ஜா²னவிபஸ்ஸனானியமேஹி தம்தம்ஜா²னிகாவ. ஏவம் ஸேஸவாதே³ஸுபி விபஸ்ஸனானியமோ யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³போ³. தேனாஹ – ‘‘தேஸம்பி வாதே³ அயமேவ புப்³ப³பா⁴கே³ வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாவ நியமேதீ’’தி. வுத்தாவ, தஸ்மா ந இத⁴ வத்தப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ.

310. நானத்தாதி³ காமாவசராதி³குஸலாதி³விபா⁴க³தோ நானாவிதா⁴. தேனாஹ ‘‘அனேகப்பகாரா’’தி. நானத்தஸிதாதி ரூபஸத்³தா³தி³னானாரம்மணனிஸ்ஸயா. ஏகத்தா ஏகஸபா⁴வா ஜாதிபூ⁴மிஆதி³விபா⁴கா³பா⁴வதோ. ஏகாரம்மணனிஸ்ஸிதாதி ஏகப்பகாரேனேவ ஆரம்மணே பவத்தா. ஹேட்டா² அஞ்ஞாணுபேக்கா² வுத்தா ‘‘பா³லஸ்ஸ முள்ஹஸ்ஸா’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.308). உபரி ச²ளங்கு³பேக்கா² வக்க²தி ‘‘உபேக்க²கோ விஹரதீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.311). த்³வே உபேக்கா² க³ஹிதா த்³வின்னம்பி ஏகத்தா, ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேதப்³ப³தோ, நானத்தஸிதாய உபேக்கா²ய பகாஸிதபா⁴வதோ ச.

அஞ்ஞாணுபேக்கா² அஞ்ஞா ஸத்³தா³தீ³ஸு தத்த² தத்தே²வ விஜ்ஜமானத்தா. ரூபேஸூதி ச இமினா ந கேவலம் ரூபாயதனவிஸேஸா ஏவ க³ஹிதா, அத² கோ² கஸிணரூபானிபீதி ஆஹ – ‘‘ரூபே உபேக்கா²பா⁴வஞ்ச அஞ்ஞா’’திஆதி³. ஏகத்தஸிதபா⁴வோபி இத⁴ ஏகத்தவிஸயஸம்பயோக³வஸேனேவ இச்சி²தோ, ந ஆரம்மணவஸேன சாதி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தேனேவாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. ஸம்பயுத்தவஸேனாதி ஸம்பயோக³வஸேன. ஆகாஸானஞ்சாயதனம் நிஸ்ஸயதீதி ஆகாஸானஞ்சாயதனனிஸ்ஸிதா, ஆகாஸானஞ்சாயதனக²ந்த⁴னிஸ்ஸிதா. ஸேஸாஸுபீதி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனனிஸ்ஸிதாதீ³ஸுபி.

அரூபாவசரவிபஸ்ஸனுபேக்கா²யாதி அரூபாவசரத⁴ம்மாரம்மணாய விபஸ்ஸனுபேக்கா²ய. ரூபாவசரவிபஸ்ஸனுபேக்க²ந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தாய காமரூபாரூபபே⁴தா³ய தண்ஹாய நிப்³ப³த்தாதி தம்மயா, தேபூ⁴மகத⁴ம்மா, தேஸம் பா⁴வோ தம்மயதா, தண்ஹா யஸ்ஸ கு³ணஸ்ஸ வஸேன அத்தே² ஸத்³த³னிவேஸோ, தத³பி⁴தா⁴னகோதி ஆஹ – ‘‘தம்மயதா நாம தண்ஹா’’தி. அதம்மயதா தம்மயதாய படிபக்கோ²தி கத்வா. விபஸ்ஸனுபேக்க²ந்தி, ‘‘யத³த்தி² யம் பூ⁴தம், தம் பஜஹதி உபேக்க²ம் படிலப⁴தீ’’தி (தீ³. நி. 3.71; அ. நி. 7.55) ஏவமாக³தம் ஸங்கா²ரவிசினனே மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தம் உபேக்க²ம்.

311. யத³ரியோதி ஏத்த² த³-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, உபயோக³புது²வசனே ச ய-ஸத்³தோ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘யே ஸதிபட்டா²னே அரியோ’’தி ஆஹ. காமம் ‘‘அரியோ’’தி பத³ம் ஸப்³பே³ஸம்பி படிவித்³த⁴ஸச்சானம் ஸாதா⁴ரணம், வக்க²மானஸ்ஸ பன விஸேஸஸ்ஸ பு³த்³தா⁴வேணிகத்தா, ‘‘அரியோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி வுத்தம். ந ஹி பச்சேகபு³த்³தா⁴தீ³னம் அயமானுபா⁴வோ அத்தி². தீஸு டா²னேஸூதி ந ஸுஸ்ஸூஸந்தீதி வா, ஏகச்சே ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி ஏகச்சே ஸுஸ்ஸூஸந்தீதி வா, ஸுஸ்ஸூஸந்தீதி வா, படிபன்னாபடிபன்னானம் ஸாவகானம் படிபத்திஸங்கா²தேஸு தீஸு ஸதிபட்டா²னேஸு. ஸதிம் பட்ட²பேந்தோதி படிகா⁴னுனயேஹி அனவஸ்ஸுதத்தா தது³ப⁴யனிவத்தத்தா ஸப்³ப³தா³ ஸதிம் உபட்ட²பேந்தோ. பு³த்³தா⁴னமேவ ஸா நிச்சம் உபட்டி²தஸதிதா, ந இதரேஸம் ஆவேணிகத⁴ம்மபா⁴வதோ. ஆத³ரேன ஸோதுமிச்சா² இத⁴ ஸுஸ்ஸூஸாதி தத³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘ஸத்³த³ஹித்வா ஸோதும் ந இச்ச²ந்தீ’’தி ஆஹ. ந அஞ்ஞாதி ‘‘ந அஞ்ஞாயா’’தி வத்தப்³பே³ யகாரலோபேன நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘ந ஜானனத்தா²யா’’தி. ஸத்து² ஓவாத³ஸ்ஸ அனாதி³யனமேவ வோக்கமனந்தி ஆஹ – ‘‘அதிக்கமித்வா…பே… மஞ்ஞந்தீ’’தி.

கே³ஹஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸவஸேனாதி இத³ம் இத⁴ படிக்கி²பிதப்³ப³மத்தத³ஸ்ஸனபத³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நேக்க²ம்மஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸஸ்ஸபி ஸத்து² பஸங்க³வஸேன ‘‘ந சேவ அத்தமனோ ஹோதீ’’தி அத்தமனபடிக்கே²பேன அனத்தமனதா வுத்தா விய ஹோதீதி தம் படிஸேதே⁴ந்தோ – ‘‘அப்பதீதோ ஹோதீதி ந ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி. தஸ்ஸ ஸேதுகா⁴தோ ஹி ததா²க³தானம். யதி³ ஏவம் கஸ்மா அத்தமனதாபடிக்கே²போதி ஆஹ – ‘‘அப்படிபன்னகேஸு பன அனத்தமனதாகாரணஸ்ஸ அபா⁴வேனேதம் வுத்த’’ந்தி. படிக⁴அவஸ்ஸவேனாதி ச²ஹி த்³வாரேஹி படிக⁴விஸ்ஸந்த³னேன, படிக⁴ப்பவத்தியாதி அத்தோ². உப்பிலாவிதோதி ந ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³ உப்பிலாவிதத்தஸ்ஸ போ³தி⁴மூலே ஏவ பஹீனத்தா. படிபன்னகேஸூதி இத³ம் அதி⁴காரவஸேன வுத்தம், அப்படிபன்னகேஸுபி ததா²க³தஸ்ஸ அனத்தமனதாகாரணம் நத்தே²வ. ஏதம் வுத்தந்தி ஏதம் ‘‘அத்தமனோ சேவ ஹோதீ’’திஆதி³வசனம் வுத்தம் ஸாவகானம் ஸம்மாபடிபத்தியா ஸத்து² அனவஜ்ஜாய சித்தாராத⁴னாய ஸம்ப⁴வதோ.

312. த³மிதோதி நிப்³பி³ஸேவனபா⁴வாபாத³னேன ஸிக்கா²பிதோ. இரியாபத²பரிவத்தனவஸேன அபரிவத்தித்வா ஏகதி³ஸாய ஏவ ஸத்ததி³ஸாவிதா⁴வனஸ்ஸ இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா ஸாரிதானம் ஹத்தி²த³ம்மாதீ³னம் ஏகதி³ஸாதா⁴வனம்பி அனிவத்தனவஸேனேவ யுத்தந்தி ஆஹ – ‘‘அனிவத்தித்வா தா⁴வந்தோ ஏகம்யேவ தி³ஸம் தா⁴வதீ’’தி. காயேன அனிவத்தித்வாவாதி காயேன அபரிவத்தித்வா ஏவ. விமோக்க²வஸேன அட்ட² தி³ஸா விதா⁴வதி, ந புரத்தி²மாதி³தி³ஸாவஸேன. ஏகப்பஹாரேனேவாதி ஏகனீஹாரேனேவ, ஏகஸ்மிம்யேவ வா தி³வஸே ஏகபா⁴கே³ன. ‘‘பஹாரோ’’தி ஹி தி³வஸஸ்ஸ ததியோ பா⁴கோ³ வுச்சதி. விதா⁴வனஞ்சேத்த² ஜா²னஸமாபஜ்ஜனவஸேன அகலங்கமப்பதிஸாதம் ஜவனசித்தபவத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸமாபஜ்ஜதியேவா’’தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.