8. உத்³தே³ஸவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனா

313. தே³ஸேதப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ உத்³தி³ஸனம் உத்³தே³ஸோ, விப⁴ஜனம் விப⁴ங்கோ³தி ஆஹ – ‘‘மாதிகஞ்ச விப⁴ஜனஞ்சா’’தி துலேய்யாதிஆதீ³னி சத்தாரிபி பதா³னி பஞ்ஞாவேவசனானி. அத² வா துலேய்யாதி துலனபூ⁴தாய பஞ்ஞாய தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பக்³க³ஹாதி³விதி⁴னா பரிதுலேய்ய. தீரேய்யாதி தீரணபூ⁴தாய பஞ்ஞாய தத்த² ஞாணகிரியாஸமாபனவஸேன தீரேய்ய. பரிக்³க³ண்ஹேய்யாதி ததா²ஸமாபன்னோ ஆனிஸம்ஸே அஸ்ஸாத³ஆதீ³னவே ச விசினேய்ய. பரிச்சி²ந்தே³ய்யாதி பரிச்சி²ந்த³பூ⁴தேன ஞாணேன அத்த²ம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஜானேய்ய. ஆரம்மணேஸூதி ரூபாதி³புது²த்தாரம்மணேஸு. நிகந்திவஸேனாதி நிகாமனவஸேன அபேக்கா²வஸேன. திட்ட²மானந்தி பவத்தமானம். கோ³சரஜ்ஜ²த்தேதி ஜா²னாரம்மணபூ⁴தே. தஞ்ஹி பா⁴வனாசித்தேனாபி⁴பு⁴ய்ய அவிஸ்ஸஜ்ஜித்வா க³ய்ஹமானம் அஜ்ஜ²த்தம் விய ஹோதீதி ‘‘கோ³சரஜ்ஜ²த்த’’ந்தி வுச்சதி. பா⁴வனம் ஆரத்³த⁴ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ யதி³ பா⁴வனாரம்மணே நிகந்தி உப்பஜ்ஜேய்ய, தாய நிகந்தியா உபரி பா⁴வனம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா சித்தஸம்கோசவஸேன ஸண்டி²தம் நாம, தத³பா⁴வேன அஸண்டி²தம் நாம ஹோதீதி, ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அஸண்டி²த’’ந்தி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘கோ³சரஜ்ஜ²த்தே நிகந்திவஸேன அஸண்டி²த’’ந்தி ஆஹ. ததா² ஹி வக்க²தி – ‘‘நிகந்திவஸேன ஹி அதிட்ட²மானம் ஹானபா⁴கி³யம் ந ஹோதி, விஸேஸபா⁴கி³யமேவ ஹோதீ’’தி. அக்³க³ஹேத்வாதி ரூபாதீ³ஸு கிஞ்சி தண்ஹாதி³க்³கா³ஹவஸேன அக்³க³ஹேத்வா. ததா² அக்³க³ஹணேனேவ ஹி தண்ஹாபரிதாஸாதி³வஸேன ந பரிதஸ்ஸேய்ய. அவஸேஸஸ்ஸ ச து³க்க²ஸ்ஸாதி ஸோகாதி³து³க்க²ஸ்ஸ. அவஸேஸஸ்ஸ ச து³க்க²ஸ்ஸாதி வா ஜாதிஜராமரணஸீஸேன விபாகது³க்க²ஸ்ஸ க³ஹிதத்தா கிலேஸது³க்க²ஸ்ஸ சேவ ஸம்ஸாரது³க்க²ஸ்ஸ சாதி அத்தோ².

316. ரூபமேவ கிலேஸுப்பத்தியா காரணபா⁴வதோ ரூபனிமித்தம். ராகா³தி³வஸேன தம் அனுதா⁴வதீதி ரூபனிமித்தானுஸாரீ.

318. நிகந்திவஸேன அஸண்டி²தந்தி அபேக்கா²வஸேன ஸண்டி²தம் நிகந்திம் பஹாய பவத்தமானம் உபரி விஸேஸாவஹதோதி. தேனாஹ ‘‘நிகந்திவஸேன ஹீ’’திஆதி³.

320. அக்³க³ஹேத்வா அபரிதஸ்ஸனாதி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴, ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா தண்ஹாதி³க்³கா³ஹவஸேன உபாதி³யித்வா தண்ஹாபரிதாஸாதி³வஸேன பரிதஸ்ஸனா, வுத்தவிபரியாயேன அக்³க³ஹேத்வா அபரிதஸ்ஸனா வேதி³தப்³பா³. கத²ம் பனேஸா அனுபாதா³பரிதஸ்ஸனா ஹோதீதி மஹாதே²ரஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் விவரிதும் சோத³னம் ஸமுட்ட²பேதி? உபாதா³தப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோதி தஸ்ஸ அனுபாதா³பரிதஸ்ஸனாபா⁴வே காரணவசனம். யதி³ ஹீதிஆதி³ தஸ்ஸ ஸமத்த²னம். உபாதா³பரிதஸ்ஸனாவ அஸ்ஸ ததா² உபாதா³தப்³ப³ஸ்ஸ ததே²வ உபாதி³ன்னத்தா. ஏவந்தி நிச்சாதி³ஆகாரேன. உபாதி³ன்னாபீதி க³ஹிதபராமட்டா²பி. அனுபாதி³ன்னாவ ஹோந்தி அயோனிஸோ க³ஹிதத்தா, விஞ்ஞூஸு நிஸ்ஸாய ஜானிதப்³ப³த்தா ச. தி³ட்டி²வஸேனாதி மிச்சா²தி³ட்டி²யா க³ஹணாகாரவஸேன, தஸ்ஸ பன அயதா²பூ⁴தகா³ஹிதாய பரமத்த²தோ ச அபா⁴வதோ. அத்த²தோதி பரமத்த²தோ. அனுபாதா³பரிதஸ்ஸனாயேவ நாம ஹோதி உபாதா³தப்³பா³காரஸ்ஸ அபா⁴வேன தம் அனுபாதி³யித்வா ஏவ பரிதஸ்ஸனாதி கத்வா.

பரிவத்ததீதி ந ததே³வ ரூபம் அஞ்ஞதா² பவத்தம் பரிவத்ததி, அத² கோ² பகதிஜஹனேன ஸபா⁴வவிக³மேன நஸ்ஸதி பி⁴ஜ்ஜதி. விபரிணதந்தி அஞ்ஞத²த்தம் க³தம் வினட்ட²ம். கம்மவிஞ்ஞாணந்தி அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம். ‘‘ரூபம் அத்தா’’திஆதி³ மிச்சா²கா³ஹவஸேன விஞ்ஞாணஸ்ஸ ரூபபே⁴தே³ன வுத்தஸ்ஸ பே⁴தா³னுபரிவத்தி ஹோதி. விபரிணாமம் அனுக³ந்த்வா விபரிவத்தனதம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தம் விபரிணாமானுபரிவத்தம்; ததோ ஸமுப்பன்னா பரிதஸ்ஸனா விபரிணாமானுபரிவத்தஜா பரிதஸ்ஸனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘விபரிணாமஸ்ஸ…பே… பரிதஸ்ஸனா’’தி. அகுஸலத⁴ம்மஸமுப்பாதா³ சாதி, ‘‘யம் அஹு வத மே, தம் வத மே நத்தீ²’’திஆதி³னா பவத்தா அகுஸலசித்துப்பாத³த⁴ம்மா. கே²பேத்வாதி பவத்திதும் அப்பதா³னவஸேன அனுப்பத்தினிமித்ததாய கே²பேத்வா. ப⁴யதாஸேனாதி பா⁴யனவஸேனபி சித்துத்ராஸேன. தண்ஹாதாஸேனாதி தஸ்ஸனேன. ஸவிகா⁴தோதி சித்தவிகா⁴தனவிகா⁴தேன ஸவிகா⁴தோ. ததோ ஏவ சேதோது³க்கே²ன ஸது³க்கோ². மணிகரண்ட³கஸஞ்ஞாயாதி ரித்தகரண்ட³ம்யேவ மணிபரிபுண்ணகரண்டோ³தி உப்பன்னஸஞ்ஞாய. அக்³க³ஹேத்வா பரிதஸ்ஸனாதி க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வேன க³ஹணம்பி அவிஜ்ஜமானபக்கி²யமேவாதி அக்³க³ஹேத்வா பரிதஸ்ஸனா நாம ஹோதி.

321. கம்மவிஞ்ஞாணமேவ நத்தி² ஸதி கம்மவிஞ்ஞாணே ரூபபே⁴தா³னுபரிவத்தி ஸியாதி கம்மவிஞ்ஞாணாபா⁴வத³ஸ்ஸனமுகே²ன கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

உத்³தே³ஸவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.