10. தா⁴துவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனா

342. அபரிக்கீ²ணாயுகம் புக்குஸாதிகுலபுத்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ க³மனந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘துரிதக³மனசாரிக’’ந்தி. மம வாஸுபக³மனேன தவ சித்தஸ்ஸ அபா²ஸுகம் அனிட்ட²ம் ஸசே நத்தி². ஸோதி புப்³பு³பக³தோ. தி³ன்னம் தி³ன்னமேவ வட்டதீதி ஏகவாரம் தி³ன்னம் தி³ன்னமேவ யுத்தம், ந புன தா³தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. கதம் கதமேவாதி ஸங்க³ஹத்த²ம் கதம் அனுச்ச²விககம்மம் கதமேவ, ந தம் புன விபரிவத்தேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

புக்குஸாதிம்ஹி உப⁴யதா²பி குலபுத்தபா⁴வோ பரிபுண்ணோ ஏவாதி ஆஹ – ‘‘ஜாதிகுலபுத்தோபி ஆசாரகுலபுத்தோபீ’’தி. தத்ராதி தஸ்மிம் தக்கஸீலதோ ஆக³மனே. அங்கே நிபன்னதா³ரகம் விய ஜனம் தோஸேதி துட்டி²ம் பாபேதி. ரதனானி உப்பஜ்ஜந்தி பப்³ப³தஸமுத்³தா³தி³ஸன்னிஸ்ஸிதத்தா பச்சந்ததே³ஸஸ்ஸ. த³ஸ்ஸனீயந்தி த³ஸ்ஸனேனேவ ஸுகா²வஹம். ஏவரூபந்தி த³ஸ்ஸனீயம் ஸவனீயஞ்ச.

அனக்³க⁴கம்ப³லே மஹக்³க⁴கம்ப³லே. ஸாரகரண்ட³கேதி சந்த³னஸாராதி³ஸாரமயகரண்ட³கே. லிகா²பேத்வா உக்கிராபேத்வா. லாகா²ய வட்டாபேத்வாதி முக²ம் பித³ஹித்வா லாகா²பரிகம்மம் காரேத்வா.

அந்தோ து³ஸ்ஸப⁴ண்டி³கம் அத்தீ²தி அஞ்ஞாஸி நாதிக³ருகபா⁴வதோ. அனக்³கா⁴ அஹேஸுந்தி வண்ணஸம்பத்திப²ஸ்ஸஸம்பத்திபமாணமஹத்தது³ன்னிம்மாபியதாஹி மஹக்³கா⁴ அஹேஸும், மஹாபுஞ்ஞோ ராஜா தஸ்ஸ அத்தே²வாதி அதி⁴ப்பாயோ.

யதி³ ஏவம், ‘‘கின்னு கோ² பேஸேமீ’’தி கஸ்மா வீமம்ஸம் ஆபஜ்ஜீதி ஆஹ – ‘‘அபிச கோ² பனா’’திஆதி³. ஸோதி பி³ம்பி³ஸாரோ ராஜா. விசினிதும் ஆரத்³தோ⁴ ரதனஸ்ஸ அனேகவித⁴த்தா உத்தருத்தரிஞ்ச பணீததராதி³பா⁴வதோ. ஸுவண்ணரஜதாதீ³தி ஸுவண்ணரஜதபவாளமணிமுத்தாவேளுரியாதி³. இந்த்³ரியப³த்³த⁴ந்தி சக்கா²தி³இந்த்³ரியபடிப³த்³த⁴ம். பதே³ஸந்தி கு³ணவஸேன ஏகதே³ஸம் ந பாபுணாதி.

ஸாமம் ஸச்சானம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴தாஸாமஞ்ஞேன, ‘‘பு³த்³த⁴ரதனம்பி து³வித⁴’’ந்தி வுத்தம். பு³த்³த⁴ரதனஸமம் ரதனம் நாம நத்தி², யஸ்மா பன இமஸ்மிம் லோகே பரஸ்மிம் வா பன பு³த்³தே⁴ன ஸதி³ஸோ ந விஜ்ஜதீதி. பட²மபோ³தி⁴யம்யேவ பவத்ததீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘கோ⁴ஸோபீ’’திஆதி³.

ராஜா துட்டோ² சிந்தேஸி, ‘‘தத்த² அவிஜ்ஜமானம்யேவ பேஸேதும் லத்³த⁴’’ந்தி. தஸ்மாதி யஸ்மா பரிபுண்ணம் ஏகதி³வஸம்பி தஸ்மிம் பதே³ஸே பு³த்³தா⁴னம் ஆவாஸபரிக்³க³ஹோ நத்தி², தஸ்மா. புப்³ப³தி³ஸாமுக²ந்தி புப்³ப³தி³ஸாபி⁴முக²ம் ஸீஹபஞ்ஜரம். தேனஸ்ஸ ஸுவிபூ⁴தாலோகதம் த³ஸ்ஸேதி.

ஏவம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஈதி³ஸோ ஸமுதா³க³மோதி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ஏவம் த³ஸ பாரமியோ பூரேத்வா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏவம் ஸம்பன்னஸமுதா³க³மஸ்ஸ தத³னுரூபா அயம் ப²லஸம்பதா³தி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘துஸிதப⁴வனதோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

அரியத⁴ம்மோ நாம அரியமக்³க³ப்பதா⁴னோ, அரியமக்³கோ³ ச ஸத்ததிம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யஸங்க³ஹோ, தே ச உத்³தே³ஸமத்தேனேவ க³ஹிதாதி ஆஹ – ‘‘ஸத்ததிம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யே ஏகதே³ஸேன லிகி²த்வா’’தி. சூளஸீலாதீ³னி ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. 1.8-9) ஆக³தனயேன வேதி³தப்³பா³னி. ச²த்³வாரஸம்வரம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞந்தி மனச்ச²ட்டா²னம் த்³வாரானம் ஸம்வரணவஸேன ஸத்தட்டா²னிகம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம். த்³வாத³ஸப்பபே⁴த³ம் சீவராதி³சதுப்பச்சயஸந்தோஸம். அரஞ்ஞருக்க²மூலாதீ³னஞ்ச விப⁴ங்க³ம் பா⁴வனானுகூலம் ஸேனாஸனம். ‘‘அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகே பஹாயா’’திஆதி³னா வுத்தம் நீவரணப்பஹானம். பரிகம்மந்தி கஸிணாதி³பரிகம்மம். பாளியம் ஆக³தனயேன அட்ட²திம்ஸ கம்மட்டா²னானி. விஸுத்³தி⁴படிபாடியா யாவ ஆஸவக்க²யா இமம் படிபத்திம் ஏகதே³ஸேன லிகி². ஸோளஸவித⁴ந்தி ஸோளஸவித⁴பா⁴வனாய பயோக³ம்.

கிலஞ்ஜமயேதி நானாவித⁴பி⁴த்திவிப⁴த்தே ஸண்ஹஸுகு²மரதனபரிஸிப்³பி³தே கிலஞ்ஜமயஸமுக்³கே³. ப³ஹி வத்தே²ன வேடே²த்வாதி பட²மம் ஸுகு²மகம்ப³லேன வேடே²த்வா படிபாடியா தேத்திம்ஸாய ஸமுக்³கே³ஸு பக்கி²பித்வா ததோ ப³ஹி ஸுகு²மவத்தே²ன வேடே²த்வா சா²தே³த்வா. திணக³ச்ச²பஹானஸம்மஜ்ஜனாதி³னா ஸோதி⁴தமத்தகமேவ ஹோது, கத³லிபுண்ணக⁴டட²பனத⁴ஜபடாகுஸ்ஸாபனாதி³அலங்கரணேன மா நிட்டா²பேதா²தி அத்தோ². ராஜானுபா⁴வேன படியாதே³தா²தி மம ராஜானுரூபம் ஸஜ்ஜேத², அலங்கரோதா²தி அத்தோ². அந்தரபோ⁴கி³கானந்தி அனுயுத்தராஜமஹாமத்தானம். ஜவனதூ³தேதி கி²ப்பம் க³ச்ச²ந்தகதூ³தபுரிஸே. தாளேஹி ஸஹ அவசரந்தீதி தாளாவசரா.

ரஞ்ஞா பண்ணாகாரம் உத்³தி³ஸ்ஸ கதபூஜாஸக்காரஸ்ஸ அமச்சதோ ஸுதத்தா பண்ணாகாரம் உச்சட்டா²னே ட²பேத்வா ஸயம் நீசாஸனே நிஸின்னோ. நாயம் அஞ்ஞஸ்ஸ ரதனஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதீதி அயம் பரிஹாரோ அஞ்ஞஸ்ஸ மணிமுத்தாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ரதனஸ்ஸ ந ப⁴விஸ்ஸதி மணிமுத்தாதீ³ஹி அபி⁴ஸங்க²தத்தா. ப³லவஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜி சிரதனகாலம் பு³த்³த⁴ஸாஸனே பா⁴விதபா⁴வனதாய வாஸிதவாஸனதாய க⁴டே தீ³போ விய அப்³ப⁴ந்தரே ஏவ ஸமுஜ்ஜலமானபரிபக்கதிஹேதுகபா⁴வதோ.

தா⁴ரேமீதி இச்சா²மி, க³ண்ஹாமீதி அத்தோ². த்³வேஜ்ஜ²வசனந்தி த்³வேள்ஹகபா⁴வோ. அந்தரம் கரோதீதி த்³வின்னம் பாதா³னம் அந்தரம் தம் லேக²ம் கரோதி, ஏகேன பாதே³ன அதிக்கமீதி அத்தோ². தஸ்ஸா க³தமக்³கே³னாதி தாய தே³வியா விவட்டமானாய நாஸிதாய க³தமக்³கே³ன. தம் பன லேக²ந்தி புக்குஸாதினா கதலேக²ம். பண்ணச்ச²த்தகந்தி தாலபத்தமுட்டி²ம்.

ஸத்து²கா³ரவேனாதி ஸத்த²ரி உப்பன்னபஸாத³பேமப³ஹுமானஸம்ப⁴வேன. ததா³ ஸத்தா²ரம்யேவ மனஸி கத்வா தன்னின்னபா⁴வேன க³ச்ச²ந்தோ, ‘‘புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’திபி சித்தம் ந உப்பாதே³ஸி, ‘‘ஏத்த² நு கோ² ஸத்தா² வஸதீ’’தி பரிவிதக்கஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ; ராஜக³ஹம் பன பத்வா ரஞ்ஞோ பேஸிதஸாஸனவஸேன தத்த² ச விஹாரஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வதோ ஸத்தா² கஹம் வஸதீதி புச்சி². ஸத்து² ஏககஸ்ஸேவ நிக்க²மனம் பஞ்சசத்தாலீஸ யோஜனானி பத³ஸா க³மனஞ்ச த⁴ம்மபூஜாவஸேன கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். த⁴ம்மபூஜாய ச பு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ணபா⁴வோ ஹேட்டா² வித்தா²ரிதோயேவ. பு³த்³த⁴ஸோப⁴ம் பன படிச்சா²தே³த்வா அஞ்ஞாதகவேஸேன தத்த² க³மனம் தஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ விஸ்ஸத்த²வஸேன மக்³க³த³ரத²படிபஸ்ஸம்ப⁴னத்த²ம். அப்படிபஸ்ஸத்³த⁴மக்³க³த³ரதோ² ஹி த⁴ம்மதே³ஸனாய பா⁴ஜனம் ந ஹோதீதி. ததா²ஹி வக்க²தி, ‘‘நனு ச ப⁴க³வா’’திஆதி³.

உருத்³த⁴ந்தி விஸாலந்தி கேசி. அதிரேகதியோஜனஸதந்திஆதி³னா அன்வயதோ ப்³யதிரேகதோ ச மச்சே²ரவினயனே ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஓவாத³தா³னம். அச்சந்தஸுகு²மாலோதிஆதி³னா ஸத்து² த⁴ம்மகா³ரவேன ஸத்³தி⁴ம் குலபுத்தஸ்ஸபி த⁴ம்மகா³ரவம் ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதீதி த³ஸ்ஸேதி. தேன ப⁴க³வதோ கதஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனஸ்ஸ டா²னக³தபா⁴வம் விபா⁴வேந்தோ அஞ்ஞேஸம்பி ப⁴ப்³ப³ரூபானம் குலபுத்தானம் யதா²ரஹம் ஸங்க³ஹோ காதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி.

ப்³ரஹ்மலோகப்பமாணந்தி உச்சபா⁴வேன. ஆனுபா⁴வேனாதி இத்³தா⁴னுபா⁴வேன யதா² ஸோ ஸோதபத²ம் ந உபக³ச்ச²தி, ஏவம் வூபஸமேதும் ஸக்கோதி. அவிப்³ப⁴ந்தந்தி விப்³ப⁴மரஹிதம் நில்லோலுப்பம். ‘‘பா⁴வனபும்ஸகம் பனேத’’ந்தி வத்வா தஸ்ஸ விவரணத்த²ம், ‘‘பாஸாதி³கேன இரியாபதே²னா’’தி வுத்தம். இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே ஏதம் கரணவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘யதா² இரியதோ’’திஆதி³. அமனாபோ ஹோதி பஸ்ஸந்தானம். ஸீஹஸேய்யாய நிபன்னஸ்ஸபி ஹி ஏகச்சே ஸரீராவயவா அதோ⁴கி²த்தவிக்கி²த்தா விய தி³ஸ்ஸந்தி. கடியம் த்³வின்னம் ஊருஸந்தீ⁴னம் த்³வின்னஞ்ச ஜாணுஸந்தீ⁴னம் வஸேன சதுஸந்தி⁴கபல்லங்கம். ந பதிட்டா²தீதி நப்பவத்ததி, ‘‘கம்ஸி த்வ’’ந்திஆதி³னா அபுச்சி²தே கதா²பவத்தி ஏவ ந ஹோதி. அப்பதிட்டி²தாய கதா²ய ந ஸஞ்ஜாயதீதி ததா² பன புச்சா²வஸேன கதா²ய அப்பவத்திதாய உபரி த⁴ம்மகதா² ந ஸஞ்ஜாயதி ந உப்பஜ்ஜதி. இதீதி தஸ்மா. கதா²பதிட்டா²பனத்த²ம் கதா²பவத்தனத்த²ம் கதா²ஸமுட்டா²பனத்த²ம் வா புச்சி².

ஸபா⁴வமேவ கதே²தீதி அத்தனோ ப⁴க³வதோ அதி³ட்ட²புப்³ப³த்தா ‘‘அதி³ட்ட²புப்³ப³கம் கத²மஹம் ஜானேய்ய’’ந்தி ஸபா⁴வமேவ கேவலம் அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயமேவ கதே²தி; ந பன ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸுபாகடம் ஸபா⁴வஸித்³த⁴ம் பு³த்³த⁴ரூபகாயஸபா⁴வம். அத² வா ஸபா⁴வமேவ கதே²தீதி ‘‘இத³மேவ’’ந்தி ஜானந்தோபி ததா³ ப⁴க³வதோ ருசியா ததா²பவத்தமானம் ரூபகாயஸபா⁴வமேவ கதே²தி அப்பவிக்க²ம்ப⁴ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ – ‘‘ததா² ஹி ந’’ந்திஆதி³, விபஸ்ஸனாலக்க²ணமேவ படிபத³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

343. ‘‘புப்³ப³பா⁴க³படிபத³ம் அகதே²த்வா’’தி வத்வா புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ய அகத²னே காரணம் புப்³ப³பா⁴க³படிபத³ஞ்ச ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும், ‘‘யஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அபரிஸுத்³தா⁴யபி புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ய விபஸ்ஸனா ததா² ந கிச்சகாரீ, பகே³வ அவிஜ்ஜமானாயாதி, ‘‘யஸ்ஸ ஹி…பே… அபரிஸுத்³தா⁴ ஹோதி’’ச்சேவ வுத்தம். புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ ச நாம ஸங்கே²பதோ பன்னரஸ சரணத⁴ம்மாதி ஆஹ – ‘‘ஸீலஸம்வரம்…பே… இமம் புப்³ப³பா⁴க³படிபத³ம் ஆசிக்க²தீ’’தி. யானகிச்சம் ஸாதே⁴தி மக்³க³க³மனேன அகிலந்தபா⁴வஸாத⁴னத்தா. சிரகாலம் பரிபா⁴விதாய பரிபக்கக³தாய ஹேதுஸம்பதா³ய உபட்டா²பிதம் ஸாமணேரஸீலம்பி பரிபுண்ணம் அக²ண்டா³தி³பா⁴வப்பத்தியா, யம் புப்³ப³ஹேதுத்தா ‘‘ஸீல’’ந்தி வுச்சதி.

தா⁴துயோ பரமத்த²தோ விஜ்ஜமானா, பஞ்ஞத்திமத்தோ² புரிஸோ அவிஜ்ஜமானோ. அத² கஸ்மா ப⁴க³வா அரஹத்தஸ்ஸ பத³ட்டா²னபூ⁴தம் விபஸ்ஸனம் கதே²ந்தோ ‘‘ச²தா⁴துரோ’’தி அவிஜ்ஜமானப்பதா⁴னம் தே³ஸனம் ஆரபீ⁴தி ஆஹ – ‘‘ப⁴க³வா ஹீ’’திஆதி³. கத்த²சி ‘‘தேவிஜ்ஜோ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ’’திஆதீ³ஸு விஜ்ஜமானேன அவிஜ்ஜமானம் த³ஸ்ஸேதி. கத்த²சி – ‘‘இத்தி²ரூபம், பி⁴க்க²வே, புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 1.1) அவிஜ்ஜமானேன விஜ்ஜமானம் த³ஸ்ஸேதி. கத்த²சி ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸோதவிஞ்ஞாண’’ந்திஆதீ³ஸு (விப⁴. 121) விஜ்ஜமானேன விஜ்ஜமானம் த³ஸ்ஸேதி. கத்த²சி – ‘‘க²த்தியகுமாரோ ப்³ராஹ்மணகஞ்ஞாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸம் கப்பேதீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.275) அவிஜ்ஜமானேன அவிஜ்ஜமானம் த³ஸ்ஸேதி. இத⁴ பன விஜ்ஜமானேன அவிஜ்ஜமானம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ச²தா⁴துரோ’’தி ஹி ஸமாஸத்தோ² அவிஜ்ஜமானோ புக்³க³லவிஸயத்தா, தஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அவயவத்தோ² பன அப்பதா⁴னத்தோ² விஜ்ஜமானோ, ஸோ ஸத்³த³க்கமேன அப்பதா⁴னோபி அத்த²க்கமேன பதா⁴னோதி ஆஹ – ‘‘விஜ்ஜமானேன அவிஜ்ஜமானம் த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி. புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாயேத்த² தே³ஸனாய காரணம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். உபட்டா²பேய்யாதி – ‘‘தா⁴துயோ’’இச்சேவ குலபுத்தஸ்ஸ சித்தம் நிவேஸேய்ய ததா² ஸஞ்ஜானேய்ய, ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யாதி அத்தோ². ஸந்தே³ஹம் கரேய்யாதி அஸதி புரிஸே கோ கரோதி? கோ படிஸம்வேதே³தி, தா⁴துயோ ஏவாதி கிம் நு கோ² இத³ம், கத²ம் நு கோ² இத³ந்தி ஸம்ஸயம் உப்பாதே³ய்ய? ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி சதுரங்க³ஸமன்னாக³தே அந்த⁴காரே வத்தமானம் விய தே³ஸியமானே அத்தே² ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜேய்ய. ததா²பூ⁴தோ ச தே³ஸனாய அபா⁴ஜனபூ⁴தத்தா தே³ஸனம் ஸம்படிச்சி²தும் ந ஸக்குணேய்ய. ஏவமாஹாதி ஏவம் ‘‘ச²தா⁴துரோ’’தி ஆஹ.

யம் த்வம் புரிஸோதி ஸஞ்ஜானாஸீதி யம் ரூபாரூபத⁴ம்மஸமூஹம் பப³ந்த⁴வஸேன பவத்தமானம் அதி⁴ட்டா²னவிஸேஸவிஸிட்ட²ம் – ‘‘புரிஸோ ஸத்தோ இத்தீ²’’திஆதி³னா த்வம் ஸஞ்ஜானாஸி, ஸோ ச²தா⁴துரோ. ஸந்தேஸுபி ச²தா⁴துவினிமுத்தேஸு தா⁴த்வந்தரேஸு ஸுகா²வக்³க³ஹணத்த²ம் ததா² வுத்தம் தக்³க³ஹணேனேவ ச தேஸம் க³ஹேதப்³ப³தோ, ஸ்வாயமத்தோ² ஹேட்டா² த³ஸ்ஸிதோ ஏவ. ஸேஸபதே³ஸூதி ‘‘ச²ப²ஸ்ஸாயதனோ’’திஆதி³பதே³ஸுபி. சத்தாரி அதி⁴ட்டா²னானி சதஸ்ஸோ பதிட்டா² ஏதஸ்ஸாதி சதுராதி⁴ட்டா²னோ, அதி⁴திட்ட²தி பதிட்ட²ஹதி ஏதேனாதி அதி⁴ட்டா²னம், யேஸு பதிட்டா²ய உத்தமத்த²ம் அரஹத்தம் அதி⁴க³ச்ச²தி, தேஸம் பஞ்ஞாதீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். தேனாஹ ‘‘ஸ்வாயம் பி⁴க்கூ²’’திஆதி³. ஏத்தோதி வட்டதோ. விவட்டித்வாதி வினிவட்டித்வா அபஸக்கித்வா. ஏத்தோதி வா ஏதேஹி ச²தா⁴துஆதீ³ஹி. ஏத்த² ஹி நிவிட்ட²ஸ்ஸ ஆயத்தஸ்ஸ உத்தமாய ஸித்³தி⁴யா அஸம்ப⁴வோதி. பதிட்டி²தந்தி அரியமக்³கா³தி⁴க³மவஸேன ஸுப்பதிட்டி²தம். ஏவஞ்ஹி ஸப்³ப³ஸோ படிபக்க²ஸமுச்சி²ந்த³னேன தத்த² பதிட்டி²தோ ஹோதி. மஞ்ஞஸ்ஸவா நப்பவத்தந்தீதி ச²ஹிபி த்³வாரேஹி பவத்தமானஸோதாய மக்³கே³ன விஸோஸிதாய ஸப்³ப³ஸோ விக³தாய ஸப்³ப³ஸோ விச்சே²த³ப்பத்தியா ந ஸந்த³ந்தி. தேனாஹ ‘‘நப்பவத்தந்தீ’’தி. யஸ்மா மானே ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னே அஸமுச்சி²ன்னோ அனுபஸந்தோ கிலேஸோ நாம நத்தி², தஸ்மா ஆஹ – ‘‘முனி ஸந்தோதி வுச்சதீ’’தி ராக³க்³கி³ஆதீ³னம் நிப்³பா³னேன நிப்³பு³தோ.

பஞ்ஞம் நப்பமஜ்ஜேய்யாதி, ‘‘தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாய ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் பரிஸோதே⁴தீ’’திஆதி³னயப்பவத்தாய (ம. நி. 1.423; 2.24; 3.75; ஸம். நி. 4.120; அ. நி. 3.15; விப⁴. 519; மஹானி. 161) அப்பமாத³ப்படிபத்தியா ஸமாதி⁴விபஸ்ஸனாபஞ்ஞம் நப்பமஜ்ஜேய்ய. ஏதேன புப்³ப³பா⁴கி³யம் ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனமாஹ. ஸச்சமனுரக்கே²ய்யாதி ஸச்சானுரக்க²னாபதே³ஸேன ஸீலவிஸோத⁴னமாஹ; ஸச்சே டி²தோ ஸமாதி³ன்னஸீலம் அவிகோபேத்வா பரிபூரேந்தோ ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனியதம் கரோதி. தேனாஹ ‘‘வசீஸச்சம் ரக்கே²ய்யா’’தி. கிலேஸபரிச்சாக³ம் ப்³ரூஹேய்யாதி தத³ங்கா³தி³வஸேன கிலேஸானம் பரிச்சஜனவிதி⁴ம் வட்³டே⁴ய்ய. கிலேஸவூபஸமனம் ஸிக்கே²ய்யாதி யதா² தே கிலேஸா தத³ங்கா³தி³வஸேன பரிச்சத்தா யதா²ஸமுதா³சாரப்பவத்தியா ஸந்தானே பரிளாஹம் ந ஜனேந்தி; ஏவம் கிலேஸானம் வூபஸமனவிதி⁴ம் ஸிக்கே²ய்ய பஞ்ஞாதி⁴ட்டா²னாதீ³னந்தி லோகுத்தரானம் பஞ்ஞாதி⁴ட்டா²னாதீ³னம். அதி⁴க³மத்தா²யாதி படிலாப⁴த்தா²ய.

347. புப்³பே³ வுத்தானந்தி, ‘‘சதுராதி⁴ட்டா²னோ, யத்த² டி²தம் மஞ்ஞஸ்ஸவா நப்பவத்தந்தீ’’தி (ம. நி. 3.343) ஏவம் புப்³பே³ வுத்தானம்.

348. வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்யாதி நித்³தே³ஸவஸேன வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய. ஆதீ³ஹீதி ஏவமாதீ³ஹி. கிச்சம் நத்தி² கிச்சாபா⁴வதோ. உப்படிபாடிதா⁴துகந்தி அயதா²னுபுப்³பி³கம். யதா²த⁴ம்மவஸேனேவாதி தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மானம் யதா²ஸபா⁴வேனேவ. ஸப்பாயம் து⁴தங்க³ந்தி அத்தனோ கிலேஸனிக்³க³ண்ஹனயோக்³க³ம் து⁴தங்க³ம். சித்தருசிதந்தி அத்தனோ சித்தபகதியா ஆசரியேஹி விரோசேதப்³ப³ம், சரியானுகூலந்தி அத்தோ². ஹத்தி²பதோ³பமஸுத்தாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன விஸுத்³தி⁴மக்³க³தா⁴துவிப⁴ங்கா³தி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

354. அயம்பேத்தா²தி பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². தேன ‘‘அதா²பரம் உபேக்கா²யேவ அவஸிஸ்ஸதீ’’தி உபரிதே³ஸனம் ஸம்பிண்டே³தி. ஸோபி ஹி பாடியேக்கோ அனுஸந்தீ⁴தி. நனு சாயம் யதா²உத்³தி³ட்டா²ய விஞ்ஞாணதா⁴துயா நித்³தே³ஸோபி ப⁴விஸ்ஸதீதி யதா²னுஸந்தி⁴னயோ விஜ்ஜதீதி? ந, விஞ்ஞாணதா⁴துனித்³தே³ஸனயேன தே³ஸனாய அப்பவத்தத்தா தேனாஹ ‘‘ஹேட்ட²தோ’’திஆதி³. யம் வா பனாதிஆதி³னா பன தே³ஸனாய ஸானுஸந்தி⁴தம் விபா⁴வேதி. ந ஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ அனனுஸந்தி⁴கம் தே³ஸனம் தே³ஸேந்தி. ஆக³மனீயவிபஸ்ஸனாவஸேனாதி யஸ்ஸா புப்³பே³ பவத்தத்தா ஆக³மனீயட்டா²னே டி²தா விபஸ்ஸனா, தஸ்ஸா வஸேன. கம்மகாரகவிஞ்ஞாணந்தி ‘‘நேதம் மம நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி ஏவம் விபஸ்ஸனாகிச்சகாரகம் விபஸ்ஸனாஸஹிதம் விஞ்ஞாணம். விஞ்ஞாணதா⁴துவஸேனாதி யதா²உத்³தி³ட்டா²ய விஞ்ஞாணதா⁴துயா பா⁴ஜனவஸேன. ஸத்து² கத²னத்தா²யாதி ஸத்தா²ரா உத்³தே³ஸமேவ கத்வா ட²பிதத்தா நித்³தே³ஸவஸேன கத²னத்தா²ய. அகதி²தபா⁴வோ ஏவ ஹிஸ்ஸ அவஸிட்ட²தா கத²னத்தா²ய படிவிஜ்ஜ²னத்தா²ய ச. படிபக்க²விக³மேன தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பரிஸுத்³த⁴தாதி ஆஹ ‘‘நிருபக்கிலேஸ’’ந்தி. உபக்கிலேஸானம் பன பஹீனபா⁴வதோ பரியோதா³தம். ஸமுத³யவஸேன உத³யத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ பச்சயனிரோத⁴வஸேன அத்த²ங்க³மத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச. காரணபா⁴வேன ஸுகா²ய வேத³னாய ஹிதந்தி ஸுக²வேத³னியம். தேனாஹ ‘‘ஸுக²வேத³னாய பச்சயபூ⁴த’’ந்தி.

360. ரூபகம்மட்டா²னம்பி சதுதா⁴துவவத்தா²னவஸேன, அரூபகம்மட்டா²னம்பி ஸுக²து³க்க²வேத³னாமுகே²ன பகு³ணம் ஜாதம்.

ஸத்து² கத²னத்த²ம்யேவ அவஸிஸ்ஸதீதி, ‘‘குலபுத்தஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னத்த²’’ந்தி வுத்தமேவத்த²ம் நிஸேதே⁴தி, தஸ்மா வுத்தமேவத்த²ம் ஸமத்தே²தும், ‘‘இமஸ்மிம் ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். குலபுத்தஸ்ஸ ரூபாவசரஜ்ஜா²னேதி குலபுத்தேன அதி⁴க³தரூபாவசரஜ்ஜா²னே. தேனாஹ – ‘‘பி⁴க்கு² பகு³ணம் தவ இத³ம் ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²ன’’ந்தி. யம் கிஞ்சி ஸுவண்ணதாபனயோக்³யம் அங்கா³ரபா⁴ஜனம் இத⁴ ‘‘உக்கா’’தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘அங்கா³ரகபல்ல’’ந்தி. ஸஜ்ஜேய்யாதி யதா² தத்த² பக்கி²த்தஸுவண்ணஞ்ச தப்பதி, ஏவம் படியாதி³யேய்ய. நீஹடதோ³ஸந்தி விக³தீபூ⁴தகாளகம். அபனீதகஸாவந்தி அபக³தஸுகு²மகாளகம்.

அரியமக்³கே³ பதிட்டா²பேதுகாமேன நாம ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி லோகியத⁴ம்மே விரஜ்ஜனத்தா²ய த⁴ம்மோ கதே²தப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயேன, ‘‘கஸ்மா பனா’’திஆதி³னா சோத³னா கதா. வினேய்யத³மனகுஸலேன ப⁴க³வதா வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன தாவ சதுத்த²ஜ்ஜா²னுபேக்கா²ய வண்ணோ கதி²தோதி தஸ்ஸ பரிஹாரம் வத³ந்தோ, ‘‘குலபுத்தஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ.

361. தத³னுத⁴ம்மந்தி தஸ்ஸ அரூபாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ அனுரூபத⁴ம்மம், யாய படிபதா³ய தஸ்ஸ அதி⁴க³மோ ஹோதி, தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³படிபத³ந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ரூபாவசரஜ்ஜா²ன’’ந்தி. தக்³க³ஹணாதி தஸ்ஸ க³ஹணேன தஸ்ஸா படிபத்தியா படிபஜ்ஜமானேன. இதோ உத்தரிந்தி ‘‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதன’’ந்திஆதீ³ஸு.

362. தஸ்ஸேவாதி அரூபாவசரஜ்ஜா²னஸ்ஸ. ஏதம் பன ஸவிபாகம் அரூபாவசரஜ்ஜா²னம் ஸமேச்ச ஸம்பு⁴ய்ய பச்சயேஹி கதத்தா ஸங்க²தம். பகப்பிதந்தி பச்சயவஸேன ஸவிஹிதம். ஆயூஹிதந்தி ஸம்பிண்டி³தம். கரோந்தேன கரீயதீதி படிபஜ்ஜனகேன படிபஜ்ஜீயதி ஸங்க²ரீயதி. நிப்³பா³னம் விய ந நிச்சம் ந ஸஸ்ஸதம். அத² கோ² க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வதாய தாவகாலிகம். ததோ ஏவ சவனாதி³ஸபா⁴வந்தி ஸப்³ப³மேதம் ரூபாவசரத⁴ம்மேஸு ஆதீ³னவவிபா⁴வனம். து³க்கே² பதிட்டி²தந்தி ஸங்கா²ரது³க்கே² பதிட்டி²தம். அதாணந்தி சவனஸபா⁴வாதி³தாய தாணரஹிதம். அலேணந்தி ததோ அரக்க²த்தா லீயனட்டா²னரஹிதம். அஸரணந்தி அப்படிஸரணம். அஸரணீபூ⁴தந்தி ஸப்³ப³காலம்பி அப்படிஸரணம்.

ஸமத்தபத்தவிஸே க²ந்தா⁴தீ³ஸு க³ஹிதே து³த்திகிச்சா² ஸியாதி, ‘‘க²ந்த⁴ம் வா ஸீஸம் வா க³ஹேதும் அத³த்வா’’தி வுத்தம். ஏவமேவாதி ஏத்தா²யம் உபமாஸம்ஸந்த³னா – சே²கோ பி⁴ஸக்கோ விய ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. விஸவிகாரோ விய கிலேஸது³க்கா²னுப³ந்தோ⁴, பி⁴ஸக்கஸ்ஸ விஸம் டா²னதோ சாவேத்வா உபரி ஆரோபனம் விய ப⁴க³வதோ தே³ஸனானுபா⁴வேன குலபுத்தஸ்ஸ காமப⁴வே நிகந்திம் பரியாதா³ய அரூபஜ்ஜா²னே ப⁴வனம். பி⁴ஸக்கஸ்ஸ விஸம் ஓதாரேத்வா பத²வியம் பாதனம் விய குலபுத்தஸ்ஸ ஓரம்பா⁴கி³யகிலேஸது³க்கா²பனயனம்.

அஸம்பத்தஸ்ஸாதி அரூபாவசரஜ்ஜா²னம் அனதி⁴க³தஸ்ஸ. அப்படிலத்³த⁴ஸ்ஸேவாதி தஸ்ஸ வேவசனம். ஸப்³ப³மேதந்தி ‘‘அனிச்சம் அது⁴வ’’ந்திஆதி³னா வித்தா²ரதோ வுத்தம் ஸப்³ப³மேதம் ஆதீ³னவம். ஏகபதே³னேவ ‘‘ஸங்க²தமேத’’ந்தி கதே²ஸி ஸங்க²தபதே³னேவ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அனவஸேஸதோ பரியாதி³ன்னத்தா.

நாயூஹதீதி ப⁴வகாரணசேதனாவஸேன ப்³யாபாரம் ந ஸமூஹேதி ந ஸம்பிண்டே³தி. தேனாஹ – ‘‘ந ராஸிம் கரோதீ’’தி. அபி⁴ஸங்க²ரணம் நாம சேதனாப்³யாபாரோதி ஆஹ – ‘‘ந அபி⁴ஸஞ்சேதயதீ’’தி. தம் பன ப²லுப்பாத³னஸமத்த²தாய ப²லேன கப்பனந்தி ஆஹ ‘‘ந கப்பேதீ’’தி. ஸசே அபி⁴ஸங்கா²ரசேதனா உளாரா, ப²லமஹத்தஸங்கா²தாய வுட்³டி⁴யா ஹோதி, அனுளாரா ச அவுட்³டி⁴யாதி ஆஹ – ‘‘வுட்³டி⁴யா வா பரிஹானியா வா’’தி. பு³த்³த⁴விஸயே ட²த்வாதி ப⁴க³வா அத்தனோ பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தாய ஸீஹஸமானவுத்திதாய ச தே³ஸனம் உக்கம்ஸதோ ஸாவகேஹி பத்தப்³ப³ம் விஸேஸம் அனவஸேஸேந்தோ ததா² வத³தி, ந ஸாவகவிஸயம் அதிக்கமித்வா அத்தனோ பு³த்³த⁴விஸயமேவ தே³ஸேந்தோ. தேனாஹ – ‘‘அரஹத்தனிகூடம் க³ண்ஹீ’’தி. யதி³ குலபுத்தோ அத்தனோ…பே… படிவிஜ்ஜி², அத² கஸ்மா ப⁴க³வா தே³ஸனாய அரஹத்தனிகூடம் க³ண்ஹீதி ஆஹ ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³.

இதோ புப்³பே³தி இதோ அனாகா³மிப²லாதி⁴க³மதோ உத்தரி உபரி. அஸ்ஸாதி குலபுத்தஸ்ஸ. கதே²ந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மே நேவ கங்கா² ந விமதி பட²மமக்³கே³னேவ கங்கா²ய ஸமுச்சி²ன்னத்தா. ஏகச்சேஸு டா²னேஸூதி ததா² வினேய்யடா²னேஸு. ததா² ஹி அயம்பி குலபுத்தோ அனாகா³மிப²லம் பத்வா ப⁴க³வந்தம் ஸஞ்ஜானி. தேன வுத்தம் ‘‘யதோ அனேனா’’திஆதி³.

363. அனஜ்ஜோ²ஸிதாதி அனஜ்ஜோ²ஸனீயாதி அயமத்தோ²தி ஆஹ – ‘‘கி³லித்வா பரினிட்டா²பேத்வா க³ஹேதும் ந யுத்தா’’தி.

364. ராகோ³வ அனுஸயோ ராகா³னுஸயோ, ஸோ ச பச்சயஸமவாயே உப்பஜ்ஜனாரஹோதி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தீதி வுத்தம் – ‘‘ஸுக²வேத³னம் ஆரப்³ப⁴ ராகா³னுஸயோ உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி. ந பன தஸ்ஸ உப்பாத³னம் அத்தி² க²ணத்தயஸமாயோகா³ஸம்ப⁴வதோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. இதரந்தி அது³க்க²மஸுக²வேத³னம். விஸம்யுத்தோதி கேனசி ஸஞ்ஞோஜனேன அஸம்யுத்ததாய ஏவ நியதவிப்பயுத்தோ. காயஸ்ஸ கோடி பரமோ அந்தோ ஏதஸ்ஸாதி காயகோடிகம். து³தியபதே³தி ‘‘ஜீவிதபரியந்திக’’ந்தி இமஸ்மிம் பதே³. விஸேவனஸ்ஸாதி உபாதா³னஸ்ஸ. ஸீதீப⁴விஸ்ஸந்தீதி பத³ஸ்ஸ ‘‘நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தீ’’தி அத்தோ² வுத்தோ, கத²ம் பன வேத³யிதானம் த்³வாத³ஸஸு ஆயதனேஸு நிருஜ்ஜ²னம் ஸீதிபா⁴வப்பத்தீதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ – ‘‘கிலேஸா ஹீ’’திஆதி³. ஸமுத³யபஞ்ஹேனாதி மஹாஸதிபட்டா²னே (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.133) ஸமுத³யஸச்சனிரோத⁴பஞ்ஹேன. நனு ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸபரிளாஹவிக³மே ஸீதிபா⁴வோ நாம வேத³னானிரோத⁴மத்தேன அதி⁴ப்பேதோ; தேன இத⁴ வேத³யிதானி வுத்தானி, ந கிலேஸாதி வேத³யிதானம் அச்சந்தனிரோத⁴ஸங்கா²தோ ஸீதிபா⁴வோபி கிலேஸஸமுச்சே²தே³னேவாதி ஆஹ ‘‘வேத³யிதானிபீ’’திஆதி³.

365. இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னந்தி ஏத்த² ஸஞ்ஞோஜனா தீ³பஸிகா² விய, அதி⁴ட்டா²னகபல்லிகா விய வேத³னாய நிஸ்ஸயபூ⁴தா சத்தாரோ க²ந்தா⁴, தேலம் விய கிலேஸா, வட்டி விய கம்மவட்டம், உபஹரணகபுரிஸோ விய வட்டகா³மீ புது²ஜ்ஜனோ, தஸ்ஸ ஸீஸச்சே²த³கபுரிஸோ விய அரஹத்தமக்³கோ³ ஸந்தானஸ்ஸ ஸமுச்சே²த³கரணதோ, அனாஹாராய தீ³பஸிகா²ய நிப்³பா³யனம் விய கம்மகிலேஸானம் அனந்தரபச்சயதோ அனாஹாராய வேத³னாய அனுபாதி³ஸேஸவஸேன நிப்³பா³யனம்.

ஆதி³ம்ஹி ஸமாதி⁴விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாஹீதி புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³பூ⁴தா தயா பகு³ணஸமாதி⁴தோ அரஹத்தஸ்ஸ பத³ட்டா²னபூ⁴தவிபஸ்ஸனாபஞ்ஞாதோ ச. உத்தரிதராதி விஸிட்ட²தரா. ஏவம் ஸமன்னாக³தோதி ஏத்த² ஏவம்-ஸத்³தோ³ இத³ம்ஸத்³த³த்த²வசனோதி ஆஹ – ‘‘இமினா உத்தமேன அரஹத்தப²லபஞ்ஞாதி⁴ட்டா²னேனா’’தி. ஸப்³ப³ம் வட்டது³க்க²ம் கே²பேதீதி ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யோ, அக்³க³மக்³கோ³, தம்பரியாபன்னதாய தத்த² ஞாணந்தி ஆஹ – ‘‘ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யே ஞாணம் நாம அரஹத்தமக்³கே³ ஞாண’’ந்தி. அரஹத்தப²லே ஞாணம் அதி⁴ப்பேதம் வுத்தனயேன ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யே ஸந்தே தன்னிமித்தம் வா உப்பன்னஞாணந்தி கத்வா. தஸ்ஸாதி, ‘‘ஏவம் ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² இமினா பரமேன பஞ்ஞாதி⁴ட்டா²னேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதீ’’தி வுத்தபி⁴க்கு²னோ.

366. ஹீதி யஸ்மா. விமுத்தீதி அரஹத்தப²லவிமுத்தி, தஸ்மா ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யே ஞாணந்தி அரஹத்தப²லஞாணம் அதி⁴ப்பேதம். ஸச்சந்தி பரமத்த²ஸச்சம் நிப்³பா³னம், ந மக்³க³ஸச்சம். காமம் அரஹத்தப²லவிமுத்தி படிபக்கே²ஹி அகோபனீயதாய அகுப்பா, ‘‘ஸச்சே டி²தா’’தி பன வசனதோ, ‘‘அகுப்பாரம்மணகரணேன அகுப்பாதி வுத்தா’’தி ஆஹ. விதத²ந்தி நட்ட²ம், ஜராய மரணேன ச விபரிணாமேதப்³ப³தாய யாதி³ஸம் உப்பாதா³வத்தா²ய ஜாதம், ததோ அஞ்ஞாதி³ஸந்தி அத்தோ². ததா² ஹி தம் ஜராமரணேஹி பரிமுஸிதப்³ப³ரூபதாய ‘‘முஸா’’தி வுத்தம். தேனாஹ – ‘‘மோஸத⁴ம்மந்தி நஸ்ஸனஸபா⁴வ’’ந்தி. தம் அவிதத²ந்தி தம் வுத்தனயேன அவிதத²ம் நாம, தம் ஸபா⁴வோ ஸப்³ப³காலம் தேனேவ லப்³ப⁴னதோ. ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேன வசீஸச்சதோதி ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேன யம் விஸுத்³தி⁴மத்தம் வசீஸச்சம், ததோ. து³க்க²ஸச்சஸமுத³யஸச்சேஹி தச்ச²விபல்லாஸபூ⁴தஸபா⁴வேஹி. இதி நேஸம் யதா²ஸகம் ஸபா⁴வேன அவிதத²பா⁴வே அமோஸத⁴ம்மதாய தேஹிபி அவிதத²பா⁴வா பரமத்த²ஸச்சம் நிப்³பா³னமேவ உத்தரிதரம். தஸ்மாதி நிப்³பா³னஸ்ஸேவ உத்தரிதரபா⁴வதோ.

367. உபதீ⁴யதி ஏத்த² து³க்க²ந்தி உபதீ⁴, க²ந்தா⁴ காமகு³ணா ச. உபத³ஹந்தி து³க்க²ந்தி உபதீ⁴, கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரா. பரிபூரா க³ஹிதா பராமட்டா²தி பரியத்தபா⁴வேன தண்ஹாய க³ஹிதா தி³ட்டி²யா பராமட்டா². ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேன கிலேஸபரிச்சாக³தோதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன தத³ங்க³ப்பஹானவஸேன ச கிலேஸானம் பரிச்சஜனதோ. உத்தரிதரோ விஸிட்ட²தரஸ்ஸ பஹானப்பகாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ.

368. ஆகா⁴தகரணவஸேனாதி சேதஸிகாகா⁴தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனவஸேன. ப்³யாபஜ்ஜனவஸேனாதி சித்தஸ்ஸ விபத்திபா⁴வவஸேன. ஸம்பது³ஸ்ஸனவஸேனாதி ஸப்³ப³ஸோ து³ஸ்ஸனவஸேன. தீஹி பதே³ஹி யதி³ அரஹத்தமக்³கே³ன கிலேஸானம் பரிச்சாகோ³ சாகா³தி⁴ட்டா²னம், அரஹத்தமக்³கே³னேவ நேஸம் வூபஸமோ உபஸமாதி⁴ட்டா²னம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² விஸேஸேன பரிச்சாகோ³ ஸம்பஜஹனம் அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னம் சாகோ³, ததா² பன பரிச்சாகே³ன யோ ஸோ நேஸம் ததா³ வூபஸந்ததாய அபா⁴வோ, அயம் உபஸமோதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ.

369. மஞ்ஞிதந்தி மஞ்ஞனா, ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா கப்பனாதி அத்தோ². அவிஜ்ஜாவிப³ந்த⁴னதண்ஹாகா³ஹாதீ³னம் ஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ அயமஹந்தி ஏத்த² அஹந்தி தி³ட்டி²மஞ்ஞனாத³ஸ்ஸனம், ஸா பன தி³ட்டி² மானமஞ்ஞனாய அத்தனியகா³ஹவஸேன ஹோதீதி ஸ்வேவ ‘‘அய’’ந்தி இமினா க³ஹிதோதி ஆஹ – ‘‘அயமஹந்தி ஏகம் தண்ஹாமஞ்ஞிதமேவ வட்டதீ’’தி. ஆபா³த⁴ட்டே²னாதி படிபீளனட்டே²ன. மஞ்ஞனாவஸேன ஹி ஸத்தானம் ததா² ஹோதி. அந்தோதோ³ஸட்டே²னாதி அப்³ப⁴ந்தரது³ட்ட²பா⁴வேன. மஞ்ஞனாதூ³ஸிதத்தா ஹி ஸத்தானம் அத்தபா⁴வோ து³க்க²தாமூலாயத்தோ, கிலேஸாஸுசிபக்³க⁴ரணதோ உப்பாத³னிரோத⁴ப⁴ங்கே³ஹி உத்³த⁴முத்³த⁴ம் பக்கபபி⁴ன்னோ ஹோதீதி ப²லூபசாரேன ‘‘மஞ்ஞிதம் க³ண்டோ³’’தி வுத்தோ. அனுபவிட்ட²ட்டே²னாதி அனுபவிஸித்வா ஹத³யமாஹச்ச அதி⁴ட்டா²னேன. மஞ்ஞிதஞ்ஹி பீளாஜனனதோ அந்தோதுத³னதோ து³ருத்³த⁴ரணதோ ஸல்லம். கீ²ணாஸவமுனி ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸானம் ஸந்தத்தா, ததோ ஏவ பரிளாஹானம் பரினிப்³பு³தத்தா வூபஸந்தத்தா ஸந்தோ உபஸந்தோ நிப்³பு³தோதி வுச்சதி. யத்த² டி²தந்தி யஸ்மிம் அஸேக்க²பூ⁴மியம் டி²தம். யதி³ ப⁴க³வா அத்தனோ தே³ஸனாஞாணானுரூபம் தே³ஸனம் பவத்தாபேய்ய, மஹாபத²விம் பத்த²ரந்தஸ்ஸ விய, ஆகாஸம் பஸாரேந்தஸ்ஸ விய, அனந்தாபரிமேய்யலோகதா⁴துயோ படிச்ச தேஸம் டி²தாகாரம் அனுப்பூரம் விசினந்தஸ்ஸ விய தே³ஸனா பரியோஸானம் ந க³ச்சே²ய்ய. யஸ்மா பனஸ்ஸ வினேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபமேவ தே³ஸனா பவத்தி, ந ததோ பரம் அணுமத்தம்பி வட்³ட⁴தி. தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘ஸப்³பா³பி த⁴ம்மதே³ஸனா ஸம்கி²த்தாவ, வித்தா²ரதே³ஸனா நாம நத்தீ²’’தி. நனு ஸத்தபகரணதே³ஸனா வித்தா²ரகதா²தி? ந ஸாபி வித்தா²ரகதா²தி ஆஹ – ‘‘ஸமந்தபட்டா²னகதா²பி ஸம்கி²த்தாயேவா’’தி. ஸன்னிபதிததே³வபரிஸாய அஜ்ஜா²ஸயானுரூபமேவ ஹி தஸ்ஸாபி பவத்தி, ந ஸத்து²தே³ஸனாஞாணானுரூபந்தி. யதா²னுஸந்தி⁴ம் பாபேஸி யதா²உத்³தி³ட்டே² அனுபுப்³பே³ன அனவஸேஸதோ விப⁴ஜனவஸேன தே³ஸனாய நிட்டா²பிதத்தா. விபஞ்சிதஞ்ஞூ…பே… கதே²ஸி நாதிஸங்கே²பவித்தா²ரவஸேன தே³ஸிதத்தா.

370. அட்ட²ன்னம் பரிக்கா²ரானந்தி நயித³மனவஸேஸபரியாதா³னம், லக்க²ணவசனம் பனேதம், அஞ்ஞதரஸ்ஸாதி வசனஸேஸோ. ததா² ஹி, ‘‘மய்ஹம் இத்³தி⁴மயபரிக்கா²ரலாபா⁴ய பச்சயோ ஹோதூ’’தி பத்த²னம் பட்ட²பேத்வா பத்தசீவரம், பத்தம், சீவரமேவ வா தி³ன்னே சரிமப⁴வே இத்³தி⁴மயபரிக்கா²ரோ நிப்³ப³த்ததீதி வத³ந்தி. அதி³ன்னத்தாதி கேசிவாதோ³, தேனாஹ ‘‘குலபுத்தோ’’திஆதி³. ஓகாஸாபா⁴வதோதி உபஸம்பதா³லக்க²ணஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. தேனாஹ – ‘‘குலபுத்தஸ்ஸ ஆயுபரிக்கீ²ண’’ந்தி. உத³கதித்த²…பே… ஆரத்³தோ⁴ பரமப்பிச்ச²பா⁴வதோ.

விப்³ப⁴ந்தாதி ப⁴ந்தசித்தா. ஸிங்கே³ன விஜ்ஜி²த்வா கா⁴தேஸி புரிமஜாதிப³த்³தா⁴கா⁴ததாயாதி வத³ந்தி.

மானுஸம் யோக³ந்தி மனுஸ்ஸத்தபா⁴வம். அத்தபா⁴வோ ஹி யுஜ்ஜதி கம்மகிலேஸேஹீதி ‘‘யோகோ³’’தி வுச்சதி. உபச்சகு³ந்தி உபக³ச்சி²ம்ஸு. உபகோதிஆதி³ தேஸம் நாமானி.

க³ந்த⁴கட்டே²ஹீதி சந்த³னாக³ருஸளலதே³வதா³ருஆதீ³ஹி க³ந்த⁴தா³ரூஹி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

தா⁴துவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.