7. மஹாசத்தாரீஸகஸுத்தவண்ணனா
136. தோ³ஸேஹி ஆரகாதி அரியம். தேனாஹ ‘‘நித்³தோ³ஸ’’ந்தி. ஸா பன நித்³தோ³ஸதா லோகுத்தரபா⁴வேன ஸவிஸேஸாதி ஆஹ ‘‘லோகுத்தர’’ந்தி. ஸம்மா ஸுந்த³ரோ பஸத்தோ² நிய்யானிகோ ஸமாதி⁴ ஸம்மாஸமாதீ⁴தி ஆஹ – ‘‘ஸம்மாஸமாதி⁴ந்தி மக்³க³ஸமாதி⁴’’ந்தி. உபனிஸீத³தி ஏத்த² ப²லம் தப்படிப³த்³த⁴வுத்திதாயாதி உபனிஸம், காரணந்தி ஆஹ – ‘‘ஸஉபனிஸந்தி ஸப்பச்சய’’ந்தி. பரிகரோதி பரிவாரேதீதி பரிக்கா²ரோதி ஆஹ – ‘‘ஸபரிக்கா²ரந்தி ஸபரிவார’’ந்தி.
பரிவாரிதாதி ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வேன பரிவாரந்தேஹி விய உபக³தா. புரேசாரிகாதி வுட்டா²னகா³மினிபா⁴வனா ஸஹஜாதாதி³பச்சயவஸேன பச்சயத்தா புரஸ்ஸரா. தேனாஹ – ‘‘விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி² சா’’தி. இதா³னி தானி கிச்சதோ த³ஸ்ஸேதும், ‘‘விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டீ²’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பரிவீமம்ஸக்³க³ஹணம் தத்த² தத்த² சித்துப்பாதே³ வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யேன பவத்தியா ஸம்மாதி³ட்டி²யா புப்³ப³ங்க³மபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். தேனஸ்ஸ மக்³க³ஸமாதி⁴ஸ்ஸ நானாக²ணிகம் புப்³ப³ங்க³மபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. வீமம்ஸனபரியோஸானேதி ததா²பவத்தஅனுலோமஞாணஸ்ஸ ஓஸானே. பூ⁴மிலத்³த⁴ம் வட்டம் ஸமுக்³கா⁴டயமானாதி அத்தனோ ஸந்தானே தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸயிதம் கிலேஸவட்டம் ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி. வூபஸமயமானாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். வூபஸமயமானாதி வா ததோ ஏவ அவஸிட்ட²ம்பி வட்டம் அப்பவத்திகரணவஸேன வூபஸமேந்தி. தேனேவாஹ – ‘‘மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… உப்பஜ்ஜதீ’’தி. ஸாதி ஸம்மாதி³ட்டி². து³விதா⁴பீதி யதா²வுத்தா து³விதா⁴பி. இத⁴ அதி⁴ப்பேதா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாஸஹிதாய மக்³க³பஞ்ஞாய கிச்சஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா.
லக்க²ணே படிவிஜ்ஜ²மானே லக்க²ணிகோ த⁴ம்மோ படிவித்³தோ⁴ ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²ம்…பே… ஆரம்மணதோ பஜானாதீ’’தி. விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி²யம்பி ஏஸேவ நயோ. கிச்சதோதி பா⁴வனாகிச்சதோ. ஸம்மாதி³ட்டி²யம் தத³தி⁴க³தஅஸம்மோஹதாய அஸம்மோஹதோ பஜானாதி. கிச்சதோதி படிவேத⁴கிச்சதோ. தம் பன ஸப்³ப³தா² அஸம்முய்ஹனமேவாதி ஆஹ ‘‘அஸம்மோஹதோ’’தி. ஏவம் பஜானனாதி மிச்சா²தி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டீ²தி யாதா²வதோ அவபோ³தோ⁴. அஸ்ஸாதி தம்ஸமங்கி³னோ புக்³க³லஸ்ஸ.
த்³வாயந்தி -காரோ தீ³க⁴ம் கத்வா வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘த்³வயம் வதா³மீ’’தி. த்³வே அவயவா ஏதஸ்ஸாதி த்³வயம். தேனாஹ ‘‘து³வித⁴கோட்டா²ஸம் வதா³மீ’’தி. புஞ்ஞஸ்ஸ ஏகோ பா⁴கோ³ ஸோ ஏவ புஞ்ஞபா⁴கி³கோ, க-காரஸ்ஸ ய-காரம் கத்வா இத்தி²லிங்க³வஸேன ‘‘புஞ்ஞபா⁴கி³யா’’தி வுத்தம். உபதி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸாதி க²ந்த⁴பப³ந்த⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ.
அமதத்³வாரந்தி அரியமக்³க³ம். பஞ்ஞபேதீதி நிய்யானாதி³பகாரதோ பஞ்ஞபேதி. தேனாஹ ‘‘விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதீ’’தி. தத்த² ஸம்மோஹஸ்ஸ வித்³த⁴ம்ஸனேன அஸம்மோஹதோ த³ஸ்ஸேதி. தஸ்மிம் அத்தே²தி அமதத்³வாரபஞ்ஞாபனே அத்தே². போ³ஜ்ஜ²ங்க³ப்பத்தாதி போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வப்பத்தா. மக்³க³பா⁴வேன நிய்யானபா⁴வேன பவத்தியா மக்³க³பஞ்ஞாய அட்ட²ன்னம்பி ஸாதா⁴ரணத்தா ஸமுதா³யஸ்ஸ ச அவயவோ அங்க³ந்தி கத்வா ஸேஸத⁴ம்மே அங்கி³கபா⁴வேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அரியமக்³க³ஸ்ஸ அங்க³’’ந்தி ஆஹ. ஸோ பி⁴க்கூ²தி மிச்சா²தி³ட்டி²ம் ‘‘மிச்சா²தி³ட்டீ²’’தி ஸம்மாதி³ட்டி²ம் ‘‘ஸம்மாதி³ட்டீ²’’தி ஜானந்தோ பி⁴க்கு². பஜஹனத்தா²யாதி ஸமுச்சே²த³வஸேன பஜஹனாய. படிலாப⁴த்தா²யாதி மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா அதி⁴க³மாய. குஸலவாயாமோதி விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தோவ கோஸல்லஸம்பூ⁴தோ வாயாமோ. ஸரதீதி ஸதோ, தம் பனஸ்ஸ ஸரணம் ஸதிஸமங்கி³தாயாதி ஆஹ ‘‘ஸதியா ஸமன்னாக³தோ’’தி. காமஞ்சேத்த² விபஸ்ஸனாஸம்மாதி³ட்டி²ம் யதா²பூ⁴தா ஸம்மாவாயாமஸதியோ ஸஹஜாதா ச புரேஜாதா ச ஹுத்வா பரிவாரேந்தி, ‘‘இதியிமே தயோ த⁴ம்மா ஸம்மாதி³ட்டி²ம் அனுபரிதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தீ’’தி பன வசனதோ, ‘‘ஏத்த² ஹீ’’திஆதி³னா மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஏவ ஸேஸத⁴ம்மானம் யதா²ரஹம் ஸஹசரணபா⁴வேன பரிவாரணம் யோஜிதம். ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவானம் க³ஹணம் இதரேஸம் பரிவாரபா⁴வேன க³ஹிதத்தா. ந ஹி ஸக்கா தே ஏவ பரிவாரே பரிவாரவந்தே ச கத்வா வத்தும் ஸங்கரதோ ஸம்மோஹஜனனதோ ச. தயோதி ஸம்மாதி³ட்டி²வாயாமஸதியோ ஸஹஜாதபரிவாராவ ஹோந்தி மக்³க³க்க²ணிகானம் தேஸம் அதி⁴ப்பேதத்தா விபஸ்ஸனாக²ணவிரதீனம் அஸம்ப⁴வதோ.
137. தக்கனவஸேன லோகஸித்³தே⁴னாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஏவஞ்சேவஞ்ச ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி விவித⁴ம் தக்கனம் கூபே விய உத³கஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ ஆகட்³ட⁴னம் விதக்கனம் விதக்கோ. ஸங்கப்பனவஸேனாதி தம் தம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா கப்பனவஸேன. தக்கனம் கப்பனந்தி ச அதம்ஸஹஜாதானமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகக்³கோ³தி இமினா ஸமாதி⁴னா லத்³து⁴பகாரஸ்ஸேவ விதக்கஸ்ஸ அப்பனாபரியாயோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. விஸேஸேன வா அப்பனா விதக்கஸ்ஸ வஸேன சித்தம் ஆரம்மணம் அபி⁴ரோபேதி, விதக்கே அஸதி கத²ந்தி ஆஹ ‘‘விதக்கே பனா’’திஆதி³. அத்தனோயேவ த⁴ம்மதாய சித்தம் ஆரம்மணம் அபி⁴ருஹதீதி, ஏதேன ஆரம்மணத⁴ம்மானம் க³ஹணம் நாம ஸபா⁴வஸித்³த⁴ம், ந த⁴ம்மந்தரமபேக்க²தி, விதக்கோ பன பவத்தமானோ ஆரம்மணாபி⁴னிரோபனவஸேனேவ பவத்ததீதி த³ஸ்ஸேதி. ஏவம் ஸந்தேபி ஸபா⁴வாவிதக்கசித்துப்பாத³தோ ஸவிதக்கசித்துப்பாத³ஸ்ஸ ஆரம்மணக்³க³ஹணவிஸேஸோ விதக்கேன ஜாதோதி கத்வா விதக்கோ சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணக்³க³ஹணே விஸேஸபச்சயோதி பாகடோயமத்தோ². அபரே பன ப⁴ணந்தி – யதா² கோசி ராஜவல்லப⁴ம், தம்ஸம்ப³ந்தீ⁴னம் மித்தம் வா நிஸ்ஸாய ராஜகே³ஹம் ஆரோஹதி அனுபவிஸதி, ஏவம் விதக்கம் நிஸ்ஸாய சித்தம் ஆரம்மணம் ஆரோஹதி விதக்கஸ்ஸ ஆரம்மணாபி⁴னிரோபனஸபா⁴வத்தா, அஞ்ஞேஸம் த⁴ம்மானஞ்ச அவிதக்கஸபா⁴வதோ. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘சேதஸோ அபி⁴னிரோபனா’’தி (த⁴. ஸ. 7).
யதி³ ஏவம் கத²ம் அவிதக்கசித்தம் ஆரம்மணம் ஆரோஹதீதி? விதக்கப³லேனேவ. யதா² ஹி ஸோ புரிஸோ பரிசயேன தேன வினாபி நிராஸங்கோ ராஜகே³ஹம் பவிஸதி, ஏவம் பரிசயேன விதக்கேன வினாபி அவிதக்கம் சித்தம் ஆரம்மணம் ஆரோஹதி. பரிசயேனாதி ச ஸந்தானே பவத்தவிதக்கபா⁴வனாஸங்கா²தேன பரிசயேன. விதக்கஸ்ஸ ஹி ஸந்தானே அபி⁴ண்ஹம் பவத்தஸ்ஸ வஸேன சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணாபி⁴ருஹனம் சிரபரிசிதம்; தேன தம் கதா³சி விதக்கேன வினாபி தத்த² பவத்ததேவ; யதா² ஞாணஸஹக³தம் சித்தம் ஸம்மஸனவஸேன சிரபரிசிதம் கதா³சி ஞாணரஹிதம்பி ஸம்மஸனவஸேன பவத்ததி; யதா² வா கிலேஸஸஹிதம் ஹுத்வா பவத்தம் ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸரஹிதம்பி பரிசயேன கிலேஸவாஸனாவஸேன பவத்ததி, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
வாசம் ஸங்க²ரோதீதி வாசம் உப்பாதே³தி, வசீகோ⁴ஸுப்பத்தியா விஸேஸபச்சயோ ஹோதீதி அத்தோ². லோகியவிதக்கோ த்³வத்திம்ஸசித்தஸஹக³தோ வாசம் ஸங்க²ரோதி வசீவிஞ்ஞத்திஜனனதோ. வசீஸங்கா²ரோத்வேவ பனஸ்ஸ நாமம் ஹோதி ருள்ஹிதோ, தம்ஸமத்த²தானிரோத⁴தோ வா ஸம்ப⁴வதோ பன ஸங்கா²ரோதி. ‘‘லோகுத்தரஸம்மாஸங்கப்பம் பரிவாரேந்தீ’’தி வத்வா திவிதே⁴ ஸம்மாஸங்கப்பே கதா³சி கதமம் பரிவாரேந்தீதி? சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஏத்தா²’’திஆதி³. நானாசித்தேஸு லப்³ப⁴ந்தி நானாஸமன்னாஹாரஹேதுகத்தா, புப்³ப³பா⁴கே³யேவ ச தே உப்பஜ்ஜந்தீதி. தீணி நாமானி லப⁴தி திவித⁴ஸ்ஸபி படிபக்க²ஸ்ஸ ஸமுச்சி²ந்த³னேன ஸாதிஸயம் திண்ணம்பி கிச்சகரணதோ. ஏஸ நயோ ஸம்மாவாசாதீ³ஸுபி.
138. விரமதி ஏதாயாதி வேரமணீ விரதி வுச்சதி. ஸா முஸாவாத³தோ விரமணஸ்ஸ காரணபா⁴வதோ சேதனாபி வேரஸ்ஸ மணனதோ வினாஸனதோ விரதிபீதி ஆஹ – ‘‘விரதிபி சேதனாபி வட்டதீ’’தி. ஆரகா ரமதீதி ஸமுச்சி²ன்னேஹி தூ³ரதோ ஸமுஸ்ஸாரேதி. வினா தேஹி ரமதீதி அச்சந்தமேவ தேஹி வினா ப⁴வதி. ததோ ததோதி தி³ட்டே² அதி³ட்ட²வாதா³தி³தோ முஸாவாதா³. விஸேஸதோ அனுப்பத்தித⁴ம்மத்தா படினிவத்தா ஹுத்வா.
140. திவிதே⁴ன குஹனவத்து²னாதி பச்சயபடிஸேவன-ஸாமந்தஜப்பன-இரியாபத²பவத்தனஸங்கா²தேன பாபிச்ச²தா நிப்³ப³த்தேன திவிதே⁴ன குஹனவத்து²னா. ஏதாய குஹனாய கரணபூ⁴தாய பச்சயுப்பாத³னத்த²ம் நிமித்தம் ஸீலம் ஏதேஸந்தி யோஜனா. அத்தவிஸயலாப⁴ஹேது அக்கோஸனகு²ம்ஸனவம்ப⁴னாதி³வஸேன பிஸனம் க⁴ட்டனம் விஹேட²னம் நிப்பேஸோ. இதோ லத்³த⁴ம் அஞ்ஞஸ்ஸ, ததோ லத்³த⁴ம் பரஸ்ஸ த³த்வா ஏவம் லாபே⁴ன லாப⁴ம் நிஜிகீ³ம்ஸதீதி லாபே⁴ன லாப⁴ம் நிஜிகீ³ம்ஸனா. பாளியம் ஆக³தோ குஹனாதி³வஸேன மிச்சா²ஆஜீவோ. கோ பன ஸோதி ஆஹ ‘‘ஆஜீவஹேதூ’’திஆதி³. தாஸம்யேவாதி அவதா⁴ரணம், ‘‘ஆஜீவோ குப்பமானோ காயவசீத்³வாரேஸு ஏவ குப்பதீ’’தி கத்வா வுத்தம்.
141. ஸம்மா பஸத்தா² ஸோப⁴னா நிய்யானிகா தி³ட்டி² ஏதஸ்ஸாதி ஸம்மாதி³ட்டி², புக்³க³லோ. தஸ்ஸ பன யஸ்மா ஸம்மாதி³ட்டி² ஸச்சாபி⁴ஸமயஸ்ஸ நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியாய அவஸ்ஸயோ, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யம் டி²தஸ்ஸா’’தி. பஹோதி ப⁴வதி தாய ஸஹேவ உப்பஜ்ஜதி பவத்ததி. பச்சவேக்க²ணஞாணம் யாதா²வதோ ஜானனட்டே²ன ஸம்மாஞாணந்தி இதா⁴தி⁴ப்பேதம், தஞ்ச கோ² மக்³க³ஸமாதி⁴ம்ஹி டி²தே ஏவ ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ஆஹ – ‘‘மக்³க³ஸம்மாஸமாதி⁴ம்ஹி…பே… ஸம்மாஞாணம் பஹோதீ’’திஆதி³. இமினா கிம் த³ஸ்ஸேதீதி? யதா² மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யம் டி²தோ புக்³க³லோ, ‘‘ஸம்மாதி³ட்டீ²’’தி வுத்தோ, ஏவம் மக்³க³ப²லபச்சவேக்க²ணஞாணே டி²தோ, ‘‘ஸம்மாஞாணோ’’தி வுத்தோ, தஸ்ஸ ச மக்³க³ப²லஸம்மாஸமாதி⁴பவத்தியா பஹோதி ஸம்மாஞாணஸ்ஸ ஸம்மாவிமுத்தியா பஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ப²லஸமாதி⁴ தாவ பவத்தது, மக்³க³ஸமாதி⁴ பன கத²ந்தி? தம்பி அகுப்பபா⁴வதாய அச்சந்தஸமாதி⁴பா⁴வதோ கிச்சனிப்ப²த்தியா பவத்ததேவாதி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி. ட²பேத்வா அட்ட²ப²லங்கா³னீதி ப²லபூ⁴தானி ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னி அட்ட²ங்கா³னி, ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதீ’’திஆதி³னா விஸும் க³ஹிதத்தா ட²பேத்வா. ஸம்மாஞாணம் பச்சவேக்க²ணம் கத்வாதி பச்சவேக்க²ணஞாணம் ஸம்மாஞாணம் கத்வா. ப²லம் காதுந்தி ப²லத⁴ம்மஸஹசரிததாய விபாகஸபா⁴வதாய ச ‘‘ப²ல’’ந்தி லத்³த⁴னாமே ப²லஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஸம்மாவிமுத்திம் காதும் வட்டதீதி வுத்தம். ததா² ச வுத்தம் ஸல்லேக²ஸுத்தவண்ணனாயம் (ம. நி. அட்ட². 1.83) ‘‘ப²லஸம்பயுத்தானி பன ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னி அட்ட²ங்கா³னி ட²பேத்வா ஸேஸத⁴ம்மா ஸம்மாவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³’’தி.
142. நிஜ்ஜிண்ணாதி நிஜ்ஜீரிதா, வித்³த⁴ஸ்தா வினாஸிதாதி அத்தோ². ப²லம் கதி²தந்தி ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி² நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதீ’’தி இமினா வாரேன ஸாமஞ்ஞப²லம் கதி²தந்தி வத³ந்தி, நிஜ்ஜீரணம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னந்தி அதி⁴ப்பாயோ. நிஜ்ஜீரணம் பன ஸமுச்சி²ந்த³னந்தி கத்வா, மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா…பே… மக்³கோ³ கதி²தோதி வத³ந்தி. த³ஸ்ஸனட்டே²னாதி பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன சதுன்னம் ஸச்சானம் பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனட்டே²ன. விதி³தகரணட்டே²னாதி பச்சக்கே²ன யதா²தி³ட்டா²னம் மக்³க³ப²லானம் பாகடகரணட்டே²ன. தத³தி⁴முத்தட்டே²னாதி தஸ்மிம் யதா²ஸச்சி²கதே நிப்³பா³னே அதி⁴முச்சனபா⁴வேன.
குஸலபக்கா²தி அனவஜ்ஜகோட்டா²ஸா. மஹாவிபாகதா³னேனாதி மஹதோ விபுலஸ்ஸ லோகுத்தரஸ்ஸ ஸுக²விபாகஸ்ஸ சேவ காயிகாதி³து³க்க²விபாகஸ்ஸ ச தா³னேன.
யதா² மஹாவிபாகஸ்ஸ தா³னேன மஹாசத்தாரீஸகம், ததா² ப³ஹுதாயபி மஹாசத்தாரீஸகோதி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘இமஸ்மிஞ்ச பன ஸுத்தே பஞ்ச ஸம்மாதி³ட்டி²யோ கதி²தா’’திஆதி³ வுத்தம். ப³ஹுஅத்தோ²பி ஹி மஹா-ஸத்³தோ³ ஹோதி ‘‘மஹாஜனோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.65). ஏத்த² ச ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா வத்து²பே⁴தே³ன த³ஸ மிச்சா²தி³ட்டி²த⁴ம்மா கதி²தா, வத்து²பே⁴தே³னேவ, ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா த³ஸ ஸம்மாதி³ட்டி²த⁴ம்மாதி வீஸதி ஹோதி. யதா² ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதீ’’திஆதி³னா மக்³க³வஸேன த³ஸ ஸம்மத்தத⁴ம்மா, தப்படிபக்க²பூ⁴தா ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²ஸ்ஸ மிச்சா²ஸங்கப்போ பஹோதீ’’திஆதி³னா அத்த²தோ த³ஸ மிச்ச²த்தத⁴ம்மாதி வீஸதி, ததா² ப²லவஸேன தேஸு ஏவம் வீஸதி. கத²ம் வாரேபி ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ த³ஸாதி வீஸதி? ஏவமேதே த்³வே சத்தாரீஸகானி புரிமேன ஸத்³தி⁴ம் தயோ சத்தாரீஸகா விபா⁴விதாதி வேதி³தப்³பா³.
143. பஸம்ஸியஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகம் நிந்தி³யம் பஸம்ஸந்தோபி அத்த²தோ பஸம்ஸியம் நிந்த³ந்தோ நாம ஹோதி. பஸம்ஸியஸ்ஸ கு³ணபரித⁴ம்ஸனமுகே²னேவ ஹி நிந்தி³யஸ்ஸ பஸம்ஸாய பவத்தனதோதி ஆஹ – ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²னாமாயம் ஸோப⁴னாதி வத³ந்தோபி ஸம்மாதி³ட்டி²ம் க³ரஹதி நாமா’’திஆதி³. ஏவமாதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘நத்தி² ஹேது நத்தி² பச்சயோ ஸத்தானம் ஸம்கிலேஸாயா’’தி (தீ³. நி. 1.168; ம. நி. 2.227) ஏவமாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி; தஸ்மா ஏவம்வாதி³னோதி ஏவம் ஹேது படிக்கே²பவாதி³னோதி அத்தோ². ஓக்கந்தனியாமாதி ஓகா³ள்ஹமிச்ச²த்தனியாமா. ஏவரூபம் லத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வாதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் சூளபுண்ணமஸுத்தவண்ணனாயம் வுத்தனயமேவ தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஏதி³ஸோ ஹி ‘‘பு³த்³தா⁴னம்பி அதேகிச்சோ²’’திஆதி³ வுத்தஸதி³ஸோ.
அத்தனோ நிந்தா³ப⁴யேனாதி ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ஞ்ச நாமேதே க³ரஹந்தீ’’ஆதி³னா உபரி பரேஹி வத்தப்³ப³னிந்தா³ப⁴யேன. க⁴ட்டனப⁴யேனாதி ததா² பரேஸம் ஆஸாத³னாப⁴யேன. ஸஹத⁴ம்மேன பரேன அத்தனோ உபரி காதப்³ப³னிக்³க³ஹோ உபாரம்போ⁴, க³ரஹதோ பரித்தாஸோ உபாரம்ப⁴ப⁴யம், தம் பன அத்த²தோ உபவாத³ப⁴யம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘உபவாத³ப⁴யேனா’’தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
மஹாசத்தாரீஸகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.