8. ஆனாபானஸ்ஸதிஸுத்தவண்ணனா

144. புப்³பே³னாதி நிஸ்ஸக்கே கரணவசனம். ‘‘அபரம் விஸேஸ’’ந்தி வுத்தத்தா விஸேஸவிஸயோ ச புப்³ப³ஸத்³தோ³தி ஆஹ – ‘‘ஸீலபரிபூரணாதி³தோ புப்³ப³விஸேஸதோ’’தி.

145. ஆரத்³தோ⁴ யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபத்தியா ஆராதி⁴தோ. யத³த்தா²ய ஸாஸனே பப்³ப³ஜ்ஜா, விஸேஸாபத்தி ச, ததே³வேத்த² அப்பத்தந்தி அதி⁴ப்பேதம், தம் ஜா²னவிபஸ்ஸனானிமித்தந்தி ஆஹ – ‘‘அப்பத்தஸ்ஸ அரஹத்தஸ்ஸா’’தி. கோமுதீ³தி குமுத³வதீ. ததா³ கிர குமுதா³னி ஸுபுப்பி²தானி ஹோந்தி. தேனாஹ – ‘‘குமுதா³னம் அத்தி²தாய கோமுதீ³’’தி. குமுதா³னம் ஸமூஹோ, குமுதா³னி ஏவ வா கோமுதா³, தே ஏத்த² அத்தீ²தி கோமுதீ³தி. பவாரணஸங்க³ஹந்தி மஹாபவாரணம் அகத்வா ஆக³மனீயஸங்க³ஹணம்.

ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸாதி ஆரபி⁴தவிபஸ்ஸனஸ்ஸ, விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா உஸ்ஸுக்காபேத்வா விபஸ்ஸிஸ்ஸ. பி⁴க்கூ² இத⁴ ஓஸரிஸ்ஸந்தி வுத்த²வஸ்ஸா பவாரிதபவாரணா ‘‘ப⁴க³வந்தம் வந்தி³ஸ்ஸாம, கம்மட்டா²னம் ஸோதே⁴ஸ்ஸாம, யதா²லத்³த⁴ம் விஸேஸஞ்ச பவேதி³ஸ்ஸாமா’’தி அஜ்ஜா²ஸயேன. இமே பி⁴க்கூ²தி இமே தருணஸமத²விபஸ்ஸனா பி⁴க்கூ². விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி ஸேனாஸனஸப்பாயாதி³அலாபே⁴ன. அபலிபு³த்³த⁴ந்தி அஞ்ஞேஹி அனுபத்³து³தம். ஸேனாஸனம் க³ஹேதும் ந லப⁴ந்தி அந்தோவஸ்ஸபா⁴வதோ. ஏகஸ்ஸ தி³ன்னோபி ஸப்³பே³ஸம் தி³ன்னோயேவ ஹோதி, தஸ்மா ஸுதஸுதட்டா²னேயேவ ஏகமாஸம் வஸித்வா ஓஸரிம்ஸு.

146. அலந்தி யுத்தம், ஓபாயிகந்தி அத்தோ², ‘‘அலமேவ நிப்³பி³ந்தி³து’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.272; ஸம். நி. 2.124, 128, 134, 143) விய. புடப³த்³த⁴ம் பரிஹரித்வா அஸிதம் புடோஸம் அ-காரஸ்ஸ ஓ-காரம் கத்வா. தேனாஹ ‘‘பாதே²ய்ய’’ந்தி.

147. விபஸ்ஸனா கதி²தாதி அனிச்சஸஞ்ஞாமுகே²னேவ விபஸ்ஸனாபா⁴வனா கதி²தா. ந ஹி கேவலாய அனிச்சானுபஸ்ஸனாய விபஸ்ஸனாகிச்சம் ஸமிஜ்ஜ²தி. ப³ஹூ பி⁴க்கூ² தே ச வித்தா²ரருசிகாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³.

149. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³வாரேஸு. ‘‘தஸ்மா திஹ, பி⁴க்க²வே, வேத³னானுபஸ்ஸீ’’திஆதீ³ஸுபி பீதிபடிஸம்வேதி³தாதி³வஸேனேவ வேத³னானுபஸ்ஸனாய வுத்தத்தா, ‘‘ஸுக²வேத³னம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்த’’ந்தி ஆஹ. ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாமனஸிகாரதாய வுத்தம் – ‘‘ஸாது⁴கம் மனஸிகார’’ந்தி. ஸஞ்ஞானாமேன பஞ்ஞா வுத்தா தேஸம் பயோக³த்தா. மனஸிகாரனாமேன வேத³னா வுத்தா, பா⁴வனாய பரிசிதத்தா ஆரம்மணஸ்ஸ மனஸிகாரந்தி கத்வா. விதக்கவிசாரே ட²பேத்வாதி வுத்தம் வசீஸங்கா²ரத்தா தேஸம்.

ஏவம் ஸந்தேபீதி யதி³பி மனஸிகாரபரியாபன்னதாய ‘‘மனஸிகாரோ’’தி வுத்தம், ஏவம் ஸந்தே வேத³னானுபஸ்ஸனாபா⁴வோ ந யுஜ்ஜதி, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஹிஸ்ஸ ஆரம்மணம். வத்து²ந்தி ஸுகா²தீ³னம் வேத³னானம் பவத்திட்டா²னபூ⁴தம் வத்து²ம் ஆரம்மணம் கத்வா வேத³னாவ வேதி³யதி, வேத³னாய ஏகந்தபா⁴வத³ஸ்ஸனேன தஸ்ஸ வேத³னானுபஸ்ஸனாபா⁴வோ யுஜ்ஜதி ஏவாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏதஸ்ஸ அனுயோக³ஸ்ஸ.

த்³வீஹாகாரேஹீதி யே ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தே த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆரம்மணதோ அஸம்மோஹதோ சா’’தி ஆஹ. ஸப்பீதிகே த்³வே ஜா²னேதி பீதிஸஹக³தானி பட²மது³தியஜ்ஜா²னானி படிபாடியா ஸமாபஜ்ஜதி. ஸமாபத்திக்க²ணேதி ஸமாபஜ்ஜனக்க²ணே. ஜா²னபடிலாபே⁴னாதி ஜா²னேன ஸமங்கீ³பா⁴வேன. ஆரம்மணதோ ஆரம்மணமுகே²ன ததா³ரம்மணஜா²னபரியாபன்னா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி ஆரம்மணஸ்ஸ படிஸம்விதி³தத்தா. யதா² நாம ஸப்பபரியேஸனம் சரந்தேன தஸ்ஸ ஆஸயே படிஸம்விதி³தே ஸோபி படிஸம்விதி³தோவ ஹோதி மந்தாக³த³ப³லேன தஸ்ஸ க³ஹணஸ்ஸ ஸுகரத்தா; ஏவம் பீதியா ஆஸயபூ⁴தே ஆரம்மணே படிஸம்விதி³தே ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஏவ ஹோதி ஸலக்க²ணதோ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணதோ ச தஸ்ஸா க³ஹணஸ்ஸ ஸுகரத்தா. விபஸ்ஸனாக்க²ணேதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மாய மக்³க³பஞ்ஞாய விஸேஸதோ த³ஸ்ஸனக்க²ணே. லக்க²ணபடிவேதா⁴தி பீதியா ஸலக்க²ணஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணஸ்ஸ ச படிவிஜ்ஜ²னேன. யஞ்ஹி பீதியா விஸேஸதோ ஸாமஞ்ஞதோ ச லக்க²ணம், தஸ்மிம் விதி³தே ஸா யாதா²வதோ விதி³தா ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘அஸம்மோஹதோ பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதீ’’தி.

இதா³னி தமத்த²ம் பாளியா விபா⁴வேதும், ‘‘வுத்தம்பி சேத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸவஸேனாதி தீ³க⁴ஸ்ஸ அஸ்ஸாஸஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தஸ்ஸ வஸேன. சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பம் பஜானதோதி ஜா²னபரியாபன்னம் அவிக்கே²போதி லத்³த⁴னாமம் சித்தஸ்ஸேகக்³க³தம் தம்ஸம்பயுத்தாய பஞ்ஞாய பஜானதோ. யதே²வ ஹி ஆரம்மணமுகே²ன பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி, ஏவம் தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி ஆரம்மணமுகே²ன படிஸம்விதி³தா ஏவ ஹோந்தி. ஸதி உபட்டி²தா ஹோதீதி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸவஸேன ஜா²னஸம்பயுத்தா ஸதி தஸ்மிம் ஆரம்மணே உபட்டி²தே ஆரம்மணமுகே²ன ஜா²னேபி உபட்டி²தா ஏவ நாம ஹோதி. தாய ஸதியாதி ஏவம் உபட்டி²தாய தாய ஸதியா யதா²வுத்தேன தேன ஞாணேன ஸுப்படிவிதி³தத்தா ஆரம்மணஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன ததா³ரம்மணா ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி. அவஸேஸபதா³னிபீதி ‘‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸாஸவஸேனா’’திஆதி³பதா³னிபி.

ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ வுத்தமத்த²ம் இமஸ்மிம் ஸுத்தே யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும், ‘‘இதீ’’திஆதி³ வுத்தம். இமினாபி யோகி³னா மனஸிகாரேன படிலபி⁴தப்³ப³தோ படிலாபோ⁴தி வுத்தம் – ‘‘ஜா²னஸம்பயுத்தே வேத³னாஸங்கா²தமனஸிகாரபடிலாபே⁴னா’’தி.

அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தந்தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே நிஸ்ஸாய படிலத்³த⁴படிபா⁴க³னிமித்தம் ஆரம்மணம் கிஞ்சாபி கரோதி; ஸதிஞ்ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச உபட்ட²பேத்வா பவத்தனதோ ஆரம்மணமுகே²ன ததா³ரம்மணஸ்ஸ படிஸம்விதி³தத்தா சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீயேவ நாமேஸ ஹோதி. ஏவம் சித்தானுபஸ்ஸனாபி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞப³லேனேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. பஜஹதி ஏதேன, ஸயம் வா பஜஹதீதி பஹானம், ஞாணம். தோ³மனஸ்ஸவஸேன ப்³யாபாத³னீவரணம் த³ஸ்ஸிதம் ததே³கட்ட²பா⁴வதோ. தஸ்ஸாதி நீவரணபப்³ப³ஸ்ஸ. பஹானகரஞாணந்தி பஜஹனஞாணம். விபஸ்ஸனாபரம்பரந்தி படிபாடியா விபஸ்ஸனமாஹ. ஸமத²படிபன்னந்தி மஜ்ஜி²மஸமத²னிமித்தம் படிபன்னசித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி. ஏகதோ உபட்டா²னந்தி படிபக்க²விக³மேன ஏகபா⁴வேன உபட்டா²னம். ஸஹஜாதானம் அஜ்ஜு²பேக்க²னா ஹோதீதி பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு ப்³யாபாரஸ்ஸ அனாபஜ்ஜிதத்தா ஆரம்மணானம் அஜ்ஜு²பேக்க²னா, ‘‘யத³த்தி² யம் பூ⁴தம் தம் பஜஹதி உபேக்க²ம் படிலப⁴தீ’’தி, ஏவம் வுத்தஅஜ்ஜு²பேக்க²னா பவத்தாதி படிபன்னா. கேவலம் நீவரணாதி³த⁴ம்மேதி நீவரணாதி³த⁴ம்மே ஏவ பஹீனே தி³ஸ்வா, அத² கோ² தேஸம் பஜஹனஞாணம்பி யாதா²வதோ பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘த⁴ம்மாபி கோ², பி⁴க்க²வே, பஹாதப்³பா³, பகே³வ அத⁴ம்மா’’தி (ம. நி. 1.240).

150. அனிச்சாதி³வஸேன பவிசினதீதி அனிச்சாதி³ப்பகாரேஹி விசினதி பஸ்ஸதி. நிராமிஸாதி கிலேஸாமிஸரஹிதா. காயிகசேதஸிகத³ரத²படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யாதி காயசித்தானம் ஸாது⁴பா⁴வூபக³மனேன விக்க²ம்பி⁴தத்தா. ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் ஏகஸபா⁴வேன பவத்தியா ஸஹஜாதஅஜ்ஜு²பேக்க²னாய அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி.

தஸ்மிம் காயே பவத்தா காயாரம்மணா ஸதி, புப்³ப³பா⁴கி³யோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தசித்துப்பாத³வஸேன சேதம் ஓக்கமனம் ஓலியனம் கோஸஜ்ஜம், ததோ அதிவத்தனம் அதிதா⁴வனம் உத்³த⁴ச்சம், தது³ப⁴யவிது⁴ரா போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா²பூ⁴தா அனோஸக்கனஅனதிவத்தனஸங்கா²தா மஜ்ஜ²த்தாகாரதா. இதா³னி யதே²வ ஹீதிஆதி³னா தமேவ மஜ்ஜ²த்தாகாரம் உபமாய விபா⁴வேதி. துத³னம் வா பதோதே³ன. ஆகட்³ட⁴னம் வா ரஸ்மினா. நத்தி² ந காதப்³ப³ம் அத்தி². ஏகசித்தக்க²ணிகாதி ஏகேகஸ்மிம் சித்தே விபஸ்ஸனாவஸேன ஸஹ உப்பஜ்ஜனகா. நானாரஸலக்க²ணாதி நானாகிச்சா சேவ நானாஸபா⁴வா ச.

152. வுத்தத்தா²னேவ ஸப்³பா³ஸவஸுத்தவண்ணனாயம் (ம. நி. அட்ட². 27) ஆனாபானாரம்மணா அபராபரம் பவத்தஸதியோ ஆரம்மணஸீஸேன ததா³ரம்மணா த⁴ம்மா க³ஹிதா, தா பனேகஸந்தானே லோகியசித்தஸம்பயுத்தாதி லோகியா, தா வட்³ட⁴மானா லோகியம் சதுப்³பி³த⁴ம்பி ஸதிபட்டா²னம் பரிபூரேந்தி. விஜ்ஜாவிமுத்திப²லனிப்³பா³னந்தி விமுத்தீனம் ப²லபூ⁴தம் தேஹியேவ வேதி³தப்³ப³ம் கிலேஸனிப்³பா³னம், அமதமஹானிப்³பா³னமேவ விஜ்ஜாவிமுத்தீனம் அதி⁴க³மேன அதி⁴க³ந்தப்³ப³தாய ததா² வுத்தம். பரிபூரணஞ்சஸ்ஸ ஆரம்மணம் கத்வா அமதஸ்ஸானுப⁴வனமேவ. இத⁴ ஸுத்தே லோகியாபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா லோகுத்தராபீதி ஏத்தகம் க³ஹேத்வா, ‘‘இதி லோகியஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னே லோகியம் கதி²த’’ந்தி ச அத்த²வண்ணனாவஸேன அட்ட²கதா²யம் கதி²தம். தே²ரோதி மஹாத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரோ. அஞ்ஞத்த² ஏவம் ஹோதீதி அஞ்ஞஸ்மிம் லோகியலோகுத்தரத⁴ம்மானம் தத்த² தத்த² வோமிஸ்ஸகனயேன ஆக³தஸுத்தே ஏவம் லோகியம் ஆக³தம், இத⁴ லோகுத்தரம் ஆக³தந்தி கதே²தப்³ப³ம் ஹோதி. லோகுத்தரம் உபரி ஆக³தந்தி விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீதி ஏவம் லோகுத்தரம் உபரி தே³ஸனாயம் ஆக³தம்; தஸ்மா லோகியா ஏவ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ விஜ்ஜாவிமுத்தி பரிபூரிகா கதே²தப்³பா³ லோகுத்தரானம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் விஜ்ஜாக³ஹணேன க³ஹிதத்தா, தஸ்மா தே²ரேன வுத்தோயேவேத்த² அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. ஸேஸம் வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஆனாபானஸ்ஸதிஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.