5. ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தவண்ணனா

124. ப⁴யந்தி (அ. நி. டீ. 2.3.1) சித்தஸம்ஸப்பதாதி ஆஹ ‘‘சித்துத்ராஸோ’’தி. உபத்³த³வோதி அந்தராயோ. தஸ்ஸ பன விக்கே²பகாரணத்தா வுத்தம் ‘‘அனேகக்³க³தாகாரோ’’தி. உபஸக்³கோ³தி உபஸஜ்ஜனம். ததோ அப்பதீகாரவிகா⁴தாபத்தி யஸ்மா பதீகாராபா⁴வேன விஹஞ்ஞமானஸ்ஸ கிஞ்சி காதும் அஸமத்த²ஸ்ஸ ஓஸீத³னகாரணம், தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘தத்த² தத்த² லக்³க³னாகாரோ’’தி. வஞ்சேத்வா ஆக³ந்தும் யதா²வுத்தே தி³வஸே அனாக³ச்ச²ந்தேஸு. ப³ஹி அனிக்க²மனத்தா²ய த்³வாரே அக்³கி³ம் த³த்வா.

நளேஹீதி நளச்ச²ன்னஸங்கே²பேன உபரி சா²தே³த்வா தேஹியேவ தா³ருகச்ச²த³னனியாமேன பரிதோபி சா²தி³தா. ஏஸேவ நயோதி இமினா திணேஹி ச²ன்னதம், ஸேஸஸம்பா⁴ரானம் ருக்க²மயதஞ்ச அதிதி³ஸதி. வித⁴வாபுத்தேதி அத³ந்தபா⁴வோபலக்க²ணம். தே ஹி நிப்பிதிகா அவினீதா அஸம்யதா அகிச்சகாரினோ ஹோந்தி.

மத்த²கம் அபாபேத்வாவ நிட்டா²பிதாதி கஸ்மா ப⁴க³வா ஏவமகாஸீதி? ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ புச்சா²கோஸல்லதீ³பனத்த²மேவ, தத்த² நிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதபி⁴க்கூ²னம் தே³ஸனாய ஜானனத்த²ஞ்ச. தே கிர ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் அஜானந்தா அந்த⁴காரம் பவிட்டா² விய டி²தா. புச்சா²னுஸந்தி⁴வஸேன பரிக்³க³ய்ஹ ஜானிஸ்ஸந்தீதி.

125. ரூபபரிக்³க³ஹோவ கதி²தோ, ந அஞ்ஞம் கிஞ்சீதி அத்தோ². இதா³னி ததோ ஸச்சானி நித்³தா⁴ரேத்வா சதுஸச்சகம்மட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ஸப்³பா³பீ’’திஆதி³ வுத்தம். பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ஹோந்தீதி அத்³தே⁴காத³ஸ தா⁴துயோ ரூபக்க²ந்தோ⁴, அத்³த⁴ட்ட²மா தா⁴துயோ யதா²ரஹம் வேத³னாத³யோ சத்தாரோ அரூபினோ க²ந்தா⁴தி ஏவம் அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ஹோந்தி. பஞ்சபி க²ந்தா⁴ தண்ஹாவஜ்ஜா து³க்க²ஸச்சம். அப்பவத்தீதி அப்பவத்தினிமித்தம். நிரோத⁴பஜானனாதி பஞ்ஞாஸீஸேன மக்³க³கிச்சமாஹ. ஸம்மாதி³ட்டி²பமுகோ² ஹி அரியமக்³கோ³. மத்த²கம் பாபேத்வா கதி²தம் ஹோதி ஸம்மஸனஸ்ஸ பூ⁴மியா நிப்ப²த்தியா ச கதி²தத்தா. ஜானாதி பஸ்ஸதீதி இமினா ஞாணத³ஸ்ஸனம் கதி²தம் தம் பன லோகியம் லோகுத்தரந்தி து³வித⁴ந்தி தது³ப⁴யம்பி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ வுத்தோ’’தி.

ஏத்தாவதாபி கோ²தி பி-ஸத்³த³க்³க³ஹணேன அஞ்ஞேன பரியாயேன ஸத்தா² தா⁴துகோஸல்லம் தே³ஸேதுகாமோதி தே²ரோ, ‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே’’தி புச்ச²தீதி ப⁴க³வா பத²வீதா⁴துஆதி³வஸேனபி தா⁴துகோஸல்லம் விபா⁴வேதி. தத்த² பத²வீதா⁴துஆதி³ஸத்³தே³ன தே³ஸனாகாரணம் விபா⁴வேந்தோ, ‘‘பத²வீதா⁴து…பே… வுத்தா’’தி ஆஹ. தாபி ஹி ஆதி³தோ ச² தா⁴துயோ. ‘‘விஞ்ஞாணதா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³’’தி வத்வா கத²ம் ரூபதா⁴துயோ நீஹரீயந்தீதி சோத³னம் ஸந்தா⁴ய தம் நயம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘விஞ்ஞாணதா⁴தூ’’திஆதி³ வுத்தம். காமஞ்சேத்த² காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணம் போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴துபத²வீதா⁴து ஆதி³வஸேன தே³ஸனாருளமேவ, காயதா⁴து பன நீஹரிதப்³பா³தி ஏகம்ஸமேவ நீஹரணவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்தா²’’தி ஆஹ. புரிமபச்சி²மவஸேன மனோதா⁴தூதி பச்சி²மபா⁴க³வஸேன கிரியாமனோதா⁴து க³ஹேதப்³பா³ தஸ்ஸானுரூபபா⁴வதோ. நனு சேத்த² மனோதா⁴து நாமாயம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா அஸம்ஸட்டா², விஸும்யேவ சேஸா தா⁴தூதி? ஸச்சமேதம் அட்டா²ரஸதா⁴துதே³ஸனாய, சித்தவிப⁴த்தினித்³தே³ஸே ச²விஞ்ஞாணகாயதே³ஸனாயம் பன ஸா மனோவிஞ்ஞாணகாயஸங்க³ஹிதாவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம் தம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாயம் (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.517) வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா புரிமபச்சி²மவஸேனாதி புரேசரானுசரவஸேன. மனோதா⁴தூதி விபாகமனோதா⁴து க³ஹேதப்³பா³ புரேசரணதோ, பரதோ உப்பஜ்ஜனகிரியாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா அனந்தரம் மனோதா⁴துயா, கிரியாமனோதா⁴துயா அனந்தரம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா அனுப்பஜ்ஜனதோ ச.

த⁴ம்மானம் யாவதே³வ நிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவவிபா⁴வனத்தா²ய ஸத்து² தா⁴துதே³ஸனாதி அஞ்ஞேஸு ஸபா⁴வதா⁴ரணாதி³அத்தே²ஸு லப்³ப⁴மானேஸுபி அயமேத்த² அத்தோ² பதா⁴னோதி ஆஹ – ‘‘ஏஸனயோ ஸப்³ப³த்தா²’’தி. ஸப்படிபக்க²வஸேனாதி ஸப்படிபா⁴க³வஸேன ஸுக²ம் து³க்கே²ன ஸப்படிபா⁴க³ம், து³க்க²ம் ஸுகே²ன, ஏவம் ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸாதி. யதா² ஸுகா²தீ³னம்யேவ ஸமுதா³சாரோ விபூ⁴தோ, ந உபேக்கா²ய, ஏவம் ராகா³தீ³னம்யேவ ஸமுதா³சாரோ விபூ⁴தோ, ந மோஹஸ்ஸ, தேன வுத்தம் ‘‘அவிபூ⁴தபா⁴வேனா’’தி. காயவிஞ்ஞாணதா⁴து பரிக்³க³ஹிதாவ ஹோதி தத³வினாபா⁴வதோ. ஸேஸாஸு ஸோமனஸ்ஸதா⁴துஆதீ³ஸு, பரிக்³க³ஹிதாவ ஹோதி அவினாபா⁴வதோ ஏவ. ந ஹி ஸோமனஸ்ஸாத³யோ மனோதா⁴துயா வினா வத்தந்தி. உபேக்கா²தா⁴துதோ நீஹரித்வாதி ஏத்த² சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துஆத³யோ சதஸ்ஸோ விஞ்ஞாணதா⁴துயோ தாஸம் வத்தா²ரம்மணபூ⁴தா சக்கு²தா⁴துஆத³யோ சாதி அட்ட² ரூபதா⁴துயோ, மனோதா⁴து, உபேக்கா²ஸஹக³தா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து, உபேக்கா²ஸஹக³தா ஏவ த⁴ம்மதா⁴தூதி ஏவம் பன்னரஸ தா⁴துயோ உபேக்கா²தா⁴துதோ நீஹரிதப்³பா³. ஸோமனஸ்ஸதா⁴துஆத³யோ பன சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ த⁴ம்மதா⁴துஅந்தோக³தா⁴, ஏவம் ஸுக²தா⁴துதோ காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா தஸ்ஸா வத்தா²ரம்மணபூ⁴தானம் காயதா⁴துபோ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴தூனஞ்ச நீஹரணா ஹேட்டா² த³ஸ்ஸிதனயாதி, ‘‘உபேக்கா²தா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³’’இச்சேவ வுத்தம்.

காமவிதக்காத³யோ இத⁴ காமதா⁴துஆதி³பரியாயேன வுத்தாதி ‘‘காமதா⁴துஆதீ³னம் த்³வேதா⁴விதக்கே காமவிதக்காதீ³ஸு வுத்தனயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி ஆஹ. தத்த² ஹி ‘‘காமவிதக்கோதி காமபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ, ப்³யாபாத³விதக்கோதி ப்³யாபாத³படிஸம்யுத்தோ விதக்கோ, விஹிம்ஸாவிதக்கோதி விஹிம்ஸாபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ, நேக்க²ம்மபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ நேக்க²ம்மவிதக்கோ, ஸோ யாவ பட²மஜ்ஜா²னா வட்டதி. அப்³யாபாத³படிஸம்யுத்தோ விதக்கோ அப்³யாபாத³விதக்கோ, ஸோ மேத்தாபுப்³ப³பா⁴க³தோ பட்டா²ய யாவ பட²மஜ்ஜா²னா வட்டதி. அவிஹிம்ஸாபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ அவிஹிம்ஸாவிதக்கோ, ஸோ கருணாய புப்³ப³பா⁴க³தோ பட்டா²ய யாவ பட²மஜ்ஜா²னா வட்டதீ’’தி வுத்தம். அயம் பனத்தோ² அபி⁴த⁴ம்மே வித்தா²ரதோ ஆக³தோ ஏவாதி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘அபி⁴த⁴ம்மே’’திஆதி³ வுத்தம். காமதா⁴துதோ நீஹரித்வாதி ஏத்த² காமக்³க³ஹணேன க³ஹிதா ரூபதா⁴துஆத³யோ ச², தம்விஸயா ஸத்தவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ, தத்த² பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணதா⁴தூனம் சக்கு²தா⁴துஆத³யோ பஞ்சாதி அட்டா²ரஸ. நேக்க²ம்மதா⁴துஆத³யோ பன த⁴ம்மதா⁴துஅந்தோக³தா⁴ ஏவ.

காமதண்ஹாய விஸயபூ⁴தா த⁴ம்மா காமதா⁴தூதி ஆஹ – ‘‘பஞ்ச காமாவசரக்க²ந்தா⁴ காமதா⁴தூ’’தி. ததா² ரூபதண்ஹாய விஸயபூ⁴தா த⁴ம்மா ரூபதா⁴து, அரூபதண்ஹாய விஸயபூ⁴தா த⁴ம்மா அரூபதா⁴தூதி ஆஹ – ‘‘சத்தாரோ அரூபாவசரக்க²ந்தா⁴’’திஆதி³. காமதண்ஹா காமோ உத்தரபத³லோபேன, ஏவம் ரூபாரூபதண்ஹா ரூபாரூபம். ஆரம்மணகரணவஸேன தா யத்த² அவசரந்தி, தே காமாவசராத³யோதி ஏவம் காமாவசரக்க²ந்தா⁴தீ³னம் காமதண்ஹாதி³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஆதி³னா நயேனாதி ஏதேன ‘‘உபரிதோ பரனிம்மிதவஸவத்திதே³வே அந்தோகரித்வா ஏத்தா²வசரா’’திஆதி³பாளிம் (விப⁴. 1020) ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏத்தா²வசராதி அவீசிபரனிம்மிதபரிச்சி²ன்னோகாஸாய காமதண்ஹாய விஸயபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ததோ³காஸதா ச தண்ஹாய தன்னின்னத்தா வேதி³தப்³பா³. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. பரிபுண்ணஅட்டா²ரஸதா⁴துகத்தா காமாவசரத⁴ம்மானம் ‘‘காமதா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³’’தி வுத்தம். மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துத⁴ம்மதா⁴து ஏகதே³ஸமத்தமேவ ஹி ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மாதி.

ஸமாக³ந்த்வாதி ஸஹிதா ஹுத்வா. யத்தகஞ்ஹி பச்சயத⁴ம்மா அத்தனோ ப²லஸ்ஸ காரணம், தத்த² தன்னிப்³ப³த்தனே ஸமாக³தா விய ஹோதி வேகல்லே தத³னிப்³ப³த்தனதோ. ஸங்க²ததா⁴துதோ நீஹரித்வா பூரேதப்³பா³ அஸங்க²தாய தா⁴துயா த⁴ம்மதா⁴துஏகதே³ஸபா⁴வதோ.

126. ஏவம் பவத்தமானா மயம் அத்தாதி க³ஹணம் க³மிஸ்ஸாமாதி இமினா விய அதி⁴ப்பாயேன அத்தானம் அதி⁴கிச்ச உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தா அஜ்ஜ²த்தா, தேஸு ப⁴வா தப்பரியாபன்னத்தாதி அஜ்ஜ²த்திகானி. ததோ ப³ஹிபூ⁴தானி பா³ஹிரானி. ஆயதனகதா² படிச்சஸமுப்பாத³கதா² ச விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.510, 570, 571) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி ந வித்தா²ரிதா.

127. அவிஜ்ஜமானம் டா²னம் அட்டா²னம் (அ. நி. டீ. 1.1.268; விப⁴. மூலடீ. 809), நத்தி² டா²னந்தி வா அட்டா²னம். அனவகாஸோதி ஏத்த² ஏஸேவ நயோ. தத³த்த²னிக³மனமேவ ஹி ‘‘நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி வசனந்தி. தேனாஹ ‘‘உப⁴யேனபீ’’திஆதி³. யந்தி காரணே பச்சத்தவசனம், ஹேதுஅத்தோ² ச காரணத்தோ²தி ஆஹ – ‘‘யந்தி யேன காரணேனா’’தி. உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன ஏத்த² தி³ட்டி²ஸம்பத்தி வேதி³தப்³பா³தி வுத்தம் ‘‘மக்³க³தி³ட்டி²யா ஸம்பன்னோ’’தி. குதோ பனாயமத்தோ² லப்³ப⁴தீதி? லிங்க³தோ. லிங்க³ஞ்ஹேதம், யதி³த³ம் நிச்சதோ உபக³மனபடிக்கே²போ. சதுபூ⁴மகேஸூதி இத³ம் சதுத்த²பூ⁴மகஸங்கா²ரானம் அரியஸாவகஸ்ஸ விஸயபா⁴வூபக³மனதோ வுத்தம்; ந பன தே ஆரப்³ப⁴ நிச்சதோ உபக³மனஸப்³பா⁴வதோ. வக்க²தி ச ‘‘சதுத்த²பூ⁴மகஸங்கா²ரா பனா’’திஆதி³னா. அபி⁴ஸங்க²தஸங்கா²ரஅபி⁴ஸங்க²ரணகஸங்கா²ரானம் ஸப்பதே³ஸத்தா நிப்பதே³ஸஸங்கா²ரக்³க³ஹணத்த²ம் ‘‘ஸங்க²தஸங்கா²ரேஸூ’’தி வுத்தம். லோகுத்தரஸங்கா²ரானம் பன நிவத்தனே காரணம் ஸயமேவ வக்க²தி. ஏதம் காரணம் நத்தி² ஸேதுகா⁴தத்தா. தேஜுஸ்ஸத³த்தாதி ஸம்கிலேஸவித⁴மனதேஜஸ்ஸ அதி⁴கபா⁴வதோ. ததா² ஹி தே க³ம்பீ⁴ரபா⁴வேன து³த்³த³ஸா. அகுஸலானம் ஆரம்மணம் ந ஹோந்தீதி இத³ம் பகரணவஸேன வுத்தம். அப்பஹீனவிபல்லாஸானம் ஸத்தானம் குஸலத⁴ம்மானம்பி தே ஆரம்மணம் ந ஹோந்தி.

அஸுகே² ‘‘ஸுக²’’ந்தி விபல்லாஸோ ச இத⁴ ஸுக²தோ உபக³மனஸ்ஸ டா²னந்தி அதி⁴ப்பேதந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘ஏகந்த…பே… வுத்த’’ந்தி. அத்ததி³ட்டி²வஸேனாதி பதா⁴னதி³ட்டி²மாஹ. தி³ட்டி²யா நிப்³பா³னஸ்ஸ அவிஸயபா⁴வோ ஹேட்டா² வுத்தோ ஏவாதி ‘‘கஸிணாதி³பண்ணத்திஸங்க³ஹத்த²’’ந்தி வுத்தம். பரிச்சே²தோ³தி ஸங்கா²ரானம் பரிச்சே²தோ³ ஸங்கா²ரானம் பரிச்சி²ஜ்ஜக³ஹணம். ஸ்வாயம் யேஸம் நிச்சாதி³தோ உபக³மனம் ப⁴வதி தேஸம்யேவ வஸேன காதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்³ப³வாரேஸூ’’திஆதி³மாஹ. ஸப்³ப³வாரேஸூதி நிச்சாதி³ஸப்³ப³வாரேஸு. புது²ஜ்ஜனோ ஹீதி ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². யஸ்மா யம் யம் ஸங்கா²ரம் நிச்சாதி³வஸேன புது²ஜ்ஜனகாலே உபக³ச்ச²தி, தம் தம் அரியமக்³கா³தி⁴க³மேன அனிச்சாதி³வஸேன க³ண்ஹந்தோ யாதா²வதோ ஜானந்தோ தம் கா³ஹம் தம் தி³ட்டி²ம் வினிவேடே²தி விஸ்ஸஜ்ஜேதி. தஸ்மா யத்த² கா³ஹோ தத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனாதி சதுத்த²பூ⁴மகஸங்கா²ரா இத⁴ ஸங்கா²ரக்³க³ஹணேன ந க³ய்ஹதீதி அத்தோ².

128. புத்தஸம்ப³ந்தே⁴ன மாதாபிதுஸமஞ்ஞா, த³த்தகித்திமாதி³வஸேனபி புத்தவோஹாரோ லோகே தி³ஸ்ஸதி, ஸோ ச கோ² பரியாயதோ நிப்பரியாயஸித்³த⁴ம் தம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ஜனிகா வ மாதா ஜனகோ பிதா’’தி வுத்தம். ததா² ஆனந்தரியகம்மஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘மனுஸ்ஸபூ⁴தோவ கீ²ணாஸவோ அரஹாதி அதி⁴ப்பேதோ’’தி வுத்தம். ‘‘அட்டா²னமேத’’ந்திஆதி³னா மாதுஆதீ³னம்யேவ ஜீவிதா வோரோபனே அரியஸாவகஸ்ஸ அப⁴ப்³ப³பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ தத³ஞ்ஞம் அரியஸாவகோ ஜீவிதா வோரோபேதீதி இத³ம் அத்த²தோ ஆபன்னமேவாதி மஞ்ஞமானோ வத³தி – ‘‘கிம் பன அரியஸாவகோ அஞ்ஞம் ஜீவிதா வோரோபேய்யா’’தி? ‘‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி வசனதோ, ‘‘ஏதம்பி அட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஸசேபி ஹீ’’திஆதி³. ப³லதீ³பனத்த²ந்தி ஸத்³தா⁴தி³ப³லஸமன்னாக³மதீ³பனத்த²ம். அரியமக்³கே³னாக³தஸத்³தா⁴தி³ப³லவஸேன ஹி அரியஸாவகோ தாதி³ஸம் ஸாவஜ்ஜம் ந கரோதி.

பஞ்சஹி காரணேஹீதி இத³ம் அத்த²னிப்பா²த³கானி தேஸம் புப்³ப³பா⁴கி³யானி ச காரணானி காரணபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா வுத்தம், ந பன ஸப்³பே³ஸம் பஞ்சன்னம் ஸஹயோக³க்க²மதோ. ஆகாரேஹீதி காரணேஹி. அனுஸ்ஸாவனேனாதி அனுரூபம் ஸாவனேன. பே⁴த³ஸ்ஸ அனுரூபம் யதா² பே⁴தோ³ ஹோதி, ஏவம் பி⁴ந்தி³தப்³பா³னம் பி⁴க்கூ²னம் அத்தனோ வசனஸ்ஸ ஸாவனேன விஞ்ஞாபனேன. தேனாஹ ‘‘நனு தும்ஹே’’திஆதி³. கண்ணமூலே வசீபே⁴த³ம் கத்வாதி ஏதேன ‘‘பாகடம் கத்வா பே⁴த³கரவத்து²தீ³பனம் வோஹாரோ, தத்த² அத்தனோ நிச்சி²தமத்த²ம் ரஹஸ்ஸவஸேன விஞ்ஞாபனம் அனுஸ்ஸாவன’’ந்தி த³ஸ்ஸேதி.

கம்மமேவ உத்³தே³ஸோ வா பமாணந்தி தேஹி ஸங்க⁴பே⁴த³ஸித்³தி⁴தோ வுத்தம், இதரே பன தேஸம் புப்³ப³பா⁴க³பூ⁴தா. தேனாஹ ‘‘வோஹாரா’’திஆதி³. தத்தா²தி வோஹாரே. சுதிஅனந்தரம் ப²லம் அனந்தரம் நாம, தஸ்மிம் அனந்தரே நியுத்தானி தன்னிப்³ப³த்தனேன அனந்தரகரணஸீலானி, அனந்தரப்பயோஜனானி சாதி ஆனந்தரியானி, தானி ஏவ ‘‘ஆனந்தரியகம்மானீ’’தி வுத்தானி.

கம்மதோதி ‘‘ஏவம் ஆனந்தரியகம்மம் ஹோதி, ஏவம் அனந்தரியகம்மஸதி³ஸ’’ந்தி ஏவம் கம்மவிபா⁴க³தோ. த்³வாரதோதி காயாதி³த்³வாரதோ. கப்பட்டி²தியதோதி ‘‘இத³ம் கப்பட்டி²திகவிபாகம், இத³ம் ந கப்பட்டி²திகவிபாக’’ந்தி ஏவம் கப்பட்டி²தியவிபா⁴க³தோ. பாகாதி ‘‘இத³மேத்த² விபச்சதி, இத³ம் ந விபச்சதீ’’தி விபச்சனவிபா⁴க³தோ. ஸாதா⁴ரணாதீ³ஹீதி க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதானம் ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணதோ, ஆதி³-ஸத்³தே³ன வேத³னாதி³விபா⁴க³தோ ச.

யஸ்மா மனுஸ்ஸத்தபா⁴வே டி²தஸ்ஸேவ ச குஸலத⁴ம்மானம் திக்க²விஸத³ஸூரபா⁴வாபத்தி, யதா² தம் திண்ணம்பி போ³தி⁴ஸத்தானம் போ³தி⁴த்தயனிப்³ப³த்தியம், ஏவம் மனுஸ்ஸபா⁴வே டி²தஸ்ஸேவ அகுஸலத⁴ம்மானம்பி திக்க²விஸத³ஸூரபா⁴வாபத்தீதி ஆஹ ‘‘மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸேவா’’தி. பாகதிகமனுஸ்ஸானம்பி ச குஸலத⁴ம்மானம் விஸேஸப்பத்தி விமானவத்து²அட்ட²கதா²யம் (வி. வ. அட்ட². 3) வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³. யதா² வுத்தோ ச அத்தோ² ஸமானஜாதியஸ்ஸ விகோபனே கம்மம் க³ருதரம், ந ததா² விஜாதியஸ்ஸாதி வுத்தம் – ‘‘மனுஸ்ஸபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா’’தி. லிங்கே³ பரிவத்தே ச ஸோ ஏவ ஏககம்மனிப்³ப³த்தோ ப⁴வங்க³ப்பப³ந்தோ⁴, ஜீவிதிந்த்³ரியப்பப³ந்தோ⁴ ச, ந அஞ்ஞோதி ஆஹ ‘‘அபி பரிவத்தலிங்க³’’ந்தி. அரஹந்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்ஸ விபாகந்திஆதி³ கம்மஸ்ஸ ஆனந்தரியபா⁴வஸமத்த²னம், சதுகோடிகஞ்சேத்த² ஸம்ப⁴வதி. தத்த² பட²மா கோடி த³ஸ்ஸிதா, இதராஸு விஸங்கேதம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘யோ பனா’’திஆதி³ வுத்தம். யதி³பி தத்த² விஸங்கேதோ, கம்மம் பன க³ருதரம் ஆனந்தரியஸதி³ஸம் பா⁴யிதப்³ப³ந்தி ஆஹ – ‘‘ஆனந்தரியம் ஆஹச்சேவ திட்ட²தீ’’தி. அயம் பஞ்ஹோதி ஞாபனிச்சா²னிப்³ப³த்தா கதா².

ஆனந்தரியம் பு²ஸதி மரணாதி⁴ப்பாயேனேவ ஆனந்தரியவத்து²னோ விகோபிதத்தா. ஆனந்தரியம் ந பு²ஸதி ஆனந்தரியவத்து²அபா⁴வதோ. ஸப்³ப³த்த² ஹி புரிமம் அபி⁴ஸந்தி⁴சித்தம் அப்பமாணம், வத⁴கசித்தம் பன ததா³ரம்மணம் ஜீவிதிந்த்³ரியஞ்ச ஆனந்தரியனானந்தரியபா⁴வே பமாணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸங்கா³மசதுக்கம் ஸம்பத்தவஸேன யோஜேதப்³ப³ம்.

தேனேவாதி தேனேவ பயோகே³ன. அரஹந்தகா⁴தோ ஹோதியேவ அரஹதோ மாரிதத்தா. புது²ஜ்ஜனஸ்ஸேவ தி³ன்னம் ஹோதீதி யஸ்மா யதா² வத⁴கசித்தம் பச்சுப்பன்னாரம்மணம்பி பப³ந்த⁴விச்சே²த³வஸேன ச ஜீவிதிந்த்³ரியம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்ததி, ந ஏவம் சாக³சேதனா, ஸா ஹி சஜிதப்³ப³வத்து²ம் ஆரம்மணம் கத்வா சஜனமத்தமேவ ஹோதி, அஞ்ஞஸந்தகபா⁴வகரணஞ்ச தஸ்ஸ சஜனம், தஸ்மா யஸ்ஸ தம் ஸந்தகம் கதம். தஸ்ஸேவ தி³ன்னம் ஹோதீதி.

லோஹிதம் ஸமோ ஸரதீதி அபி⁴கா⁴தேன பகுப்பமானம் ஸஞ்சிதம் ஹோதி. மஹந்ததரந்தி க³ருதரம். ஸரீரபடிஜக்³க³னே வியாதி ஸத்து²ரூபகாயபடிஜக்³க³னே விய.

அஸன்னிபதிதேதி இத³ம் ஸாமக்³கி³யதீ³பனம். பே⁴தோ³ ச ஹோதீதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ பே⁴தோ³ ஹோதி. வட்டதீதி ஸஞ்ஞாயாதி ஈதி³ஸகரணம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ பே⁴தா³ய ந ஹோதீதி ஸஞ்ஞாய. நவதோ ஊனபரிஸாயம் கரோந்தஸ்ஸ ததா²தி யோஜேதப்³ப³ம், ததா²தி இமினா ‘‘ந ஆனந்தரியகம்மந்தி’’ இமம் ஆகட்³ட⁴தி, ந பன ‘‘பே⁴தோ³ ஹோதீ’’தி இத³ம். ஹேட்டி²மந்தேன ஹி நவன்னமேவ வஸேன ஸங்க⁴பே⁴தோ³. த⁴ம்மவாதி³னோ அனவஜ்ஜா யதா²த⁴ம்மம் அவட்டா²னதோ. ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கோ³ ஸங்க⁴ராஜி.

காயத்³வாரமேவ பூரேந்தி காயகம்மபா⁴வேனேவ லக்கி²தப்³ப³தோ.

‘‘ஸண்ட²ஹந்தே ஹி…பே… முச்சதீ’’தி இத³ம் கப்பட்ட²கதா²ய ந ஸமேதி. ததா² ஹி கப்பட்ட²கதா²யம் (கதா². அட்ட². 654-657) வுத்தம் – ‘‘ஆபாயிகோதி இத³ம் ஸுத்தம் யம் ஸோ ஏகம் கப்பம் அஸீதிபா⁴கே³ கத்வா ததோ ஏகபா⁴க³மத்தம் காலம் திட்டே²ய்ய, தம் ஆயுகப்பம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. கப்பவினாஸேயேவாதி பன ஆயுகப்பவினாஸேயேவாதி அத்தே² ஸதி நத்தி² விரோதோ⁴. ஏத்த² ச ஸண்ட²ஹந்தேதி இத³ம்பி ‘‘ஸ்வேவவினஸ்ஸிஸ்ஸதீ’’தி விய அபூ⁴தபரிகப்பவஸேன வுத்தம். ஏகதி³வஸமேவ நிரயே பச்சதி ததோ பரம் கப்பாபா⁴வே ஆயுகப்பஸ்ஸபி அபா⁴வதோதி அவிரோத⁴தோ அத்த²யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³. ஸேஸானீதி ஸங்க⁴பே⁴த³தோ அஞ்ஞானி ஆனந்தரியகம்மானி.

அஹோஸிகம்மம்…பே… ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி, ஏவம் ஸதி கத²ம் நேஸம் ஆனந்தரியதா சுதிஅனந்தரம் விபாகதா³னாபா⁴வதோ. அத² ஸதி ப²லதா³னே சுதிஅனந்தரோ ஏவ ஏதேஸம் ப²லகாலோ, ந அஞ்ஞோதி ப²லகாலனியமேன நியததா நிச்சி²தா, ந ப²லதா³னனியமேன, ஏவம்பி நியதப²லகாலானம் அஞ்ஞேஸம்பி உபபஜ்ஜவேத³னீயானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயானஞ்ச நியததா ஆபஜ்ஜேய்ய. தஸ்மா விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மானம் பச்சயந்தரவிகலதாதீ³ஹி அவிபச்சமானானம்பி அத்தனோ ஸபா⁴வேன விபாகத⁴ம்மதா விய ப³லவதா ஆனந்தரியேன விபாகே தி³ன்னே அவிபச்சமானானம்பி ஆனந்தரியானம் ப²லதா³னே நியதஸபா⁴வா ஆனந்தரியஸபா⁴வா ச பவத்தீதி அத்தனோ ஸபா⁴வேன ப²லதா³னனியமேனேவ நியததா ஆனந்தரியதா ச வேதி³தப்³பா³. அவஸ்ஸஞ்ச ஆனந்தரியஸபா⁴வா ததோ ஏவ நியதஸபா⁴வா ச தேஸம் பவத்தீதி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³மேதம் அஞ்ஞஸ்ஸ ப³லவதோ ஆனந்தரியஸ்ஸ அபா⁴வே சுதிஅனந்தரம் ஏகந்தேன ப²லதா³னதோ.

நனு ஏவம் அஞ்ஞேஸம்பி உபபஜ்ஜவேத³னீயானம் அஞ்ஞஸ்மிம் விபாகதா³யகே அஸதி சுதிஅனந்தரமேகந்தேன ப²லதா³னதோ நியதஸபா⁴வா அனந்தரியஸபா⁴வா ச பவத்தி ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி. அஸமானஜாதிகேன சேதோபணிதி⁴வஸேன உபகா⁴தகேன ச நிவத்தேதப்³ப³விபாகத்தா அனந்தரே ஏகந்தப²லதா³யகத்தாபா⁴வா. ந பன ஆனந்தரியகானம் பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னி விய அஸமானஜாதிகம் ப²லனிவத்தகம் அத்தி² ஸப்³பா³னந்தரியானம் அவீசிப²லத்தா. ந ச ஹேட்டூ²பபத்திம் இச்ச²தோ ஸீலவதோ சேதோபணிதி⁴ விய உபரூபபத்திஜனககம்மப²லம் ஆனந்தரியப²லம் நிவத்தேதும் ஸமத்தோ² சேதோபணிதி⁴ அத்தி² அனிச்ச²ந்தஸ்ஸேவ அவீசிபாதனதோ, ந ச ஆனந்தரியோபகா⁴தகம் கிஞ்சி கம்மம் அத்தி², தஸ்மா தேஸம்யேவ அனந்தரே ஏகந்தவிபாகஜனகஸபா⁴வா பவத்தீதி. அனேகானி ச ஆனந்தரியானி கதானி ஏகந்தேனேவ விபாகே நியதஸபா⁴வத்தா உபரதாவிபச்சனஸபா⁴வாஸங்கத்தா நிச்சி²தானி ஸபா⁴வதோ நியதானேவ. தேஸு பன ஸமானஸபா⁴வேஸு ஏகேன விபாகே தி³ன்னே இதரானி அத்தனா காதப்³ப³கிச்சஸ்ஸ தேனேவ கதத்தா ந து³தியம் ததியம் வா படிஸந்தி⁴ம் கரோந்தி. ந ஸமத்த²தாவிகா⁴தத்தாதி நத்தி² தேஸம் ஆனந்தரியகதா நிவத்தி; க³ருதரபா⁴வோ பன தேஸு லப்³ப⁴தேவாதி ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ ஸியா க³ருதரபா⁴வோதி, ‘‘யேன…பே… விபச்சதீ’’தி ஆஹ. ஏகஸ்ஸ பன அஞ்ஞானி உபத்த²ம்ப⁴கானி ஹோந்தீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி. படிஸந்தி⁴வஸேன விபச்சதீதி வசனேன இதரேஸம் பவத்திவிபாகதா³யிதா அனுஞ்ஞாதா விய தி³ஸ்ஸதி. நோ வா ததா² ஸீலவதீதி யதா² பிதா ஸீலவா, ததா² ஸீலவதீ நோ வா ஹோதீதி யோஜனா. ஸசே மாதா ஸீலவதீ, மாதுகா⁴தோ படிஸந்தி⁴வஸேன விபச்சதீதி யோஜனா.

பகதத்தோதி அனுக்கி²த்தோ. ஸமானஸம்வாஸகோதி அபாராஜிகோ. ஸமானஸீமாயந்தி ஏகஸீமாயம்.

ஸத்து²கிச்சம் காதும் அஸமத்தோ²தி யம் ஸத்தா²ரா காதப்³ப³கிச்சம் அனுஸாஸனாதி³, தம் காதும் அஸமத்தோ²தி ப⁴க³வந்தம் பச்சக்கா²ய. அஞ்ஞம் தித்த²கரந்தி அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம்.

129. அபி⁴ஜாதிஆதி³ஸு (அ. நி. டீ. 1.1.277) பகப்பனேன தே³வதூபஸங்கமனாதி³னா ஜாதசக்கவாளேன ஸமானயோக³க்கே²மம் த³ஸஸஹஸ்ஸபரிமாணம் டா²னம் ஜாதிகே²த்தம், ஸரஸேனேவ ஆணாபவத்திட்டா²னம் ஆணாகே²த்தம், விஸயபூ⁴தம் டா²னம் விஸயகே²த்தம். த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴தூதி இமாய லோகதா⁴துயா ஸத்³தி⁴ம் இமம் லோகதா⁴தும் பரிவாரேத்வா டி²தா த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து. தத்தகானம்யேவ ஜாதிகே²த்தபா⁴வோ த⁴ம்மதாவஸேன வேதி³தப்³போ³. ‘‘பரிக்³க³ஹவஸேனா’’தி கேசி. ‘‘ஸப்³பே³ஸம்பி பு³த்³தா⁴னம் தத்தகம் ஏவ ஜாதிகே²த்தம் தன்னிவாஸீனம்யேவ ச தே³வதானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ’’தி ச வத³ந்தி. மாதுகுச்சி²ஓக்கமனகாலாதீ³னம் ச²ன்னம் ஏவ க³ஹணம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் மஹாபி⁴னீஹாராதி³காலேபி தஸ்ஸ பகம்பனஸ்ஸ லப்³ப⁴மானதோ. ஆணாகே²த்தம் நாம யம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸம்வட்டதி ச விவட்டதி ச. ஆணா வத்ததி ஆணாய தன்னிவாஸீனம் தே³வதானம் ஸிரஸா ஸம்படிச்ச²னேன, தஞ்ச கோ² கேவலம் பு³த்³தா⁴னம் ஆனுபா⁴வேனேவ, ந அதி⁴ப்பாயவஸேன, அதி⁴ப்பாயவஸேன பன ‘‘யாவதா வா பன ஆகங்கே²ய்யா’’தி (அ. நி. 3.81) வசனதோ ததோ பரம்பி ஆணா பவத்தேய்ய.

ந உப்பஜ்ஜந்தீதி பன அத்தீ²தி, ‘‘ந மே ஆசரியோ அத்தி², ஸதி³ஸோ மே ந விஜ்ஜதீ’’திஆதி³ம் (ம. நி. 1.285; 2.341; மஹாவ. 11; கதா². 405; மி. ப. 4.5.11) இமிஸ்ஸம் லோகதா⁴துயம் ட²த்வா வத³ந்தேன ப⁴க³வதா, ‘‘கிம் பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, அத்தே²தரஹி அஞ்ஞே ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ப⁴க³வதா ஸமஸமா ஸம்போ³தி⁴யந்தி, ஏவம் புட்டோ² அஹம், ப⁴ந்தே, நோதி வதே³ய்ய’’ந்தி (தீ³. நி. 3.161), வத்வா தஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ, யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’’தி இமம் ஸுத்தம் (தீ³. நி. 3.161; மி. ப. 5.1.1) த³ஸ்ஸேந்தேன த⁴ம்மஸேனாபதினா ச பு³த்³த⁴கே²த்தபூ⁴தம் இமம் லோகதா⁴தும் ட²பேத்வா அஞ்ஞத்த² அனுப்பத்தி வுத்தா ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏகதோதி ஸஹ, ஏகஸ்மிம் காலேதி அத்தோ². ஸோ பன காலோ கத²ம் பரிச்சி²ன்னோதி சரிமப⁴வே படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதோ பட்டா²ய யாவ தா⁴துபரினிப்³பா³னாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ. நிஸின்னகாலதோ பட்டா²யாதி படிலோமக்கமேன வத³தி. பரினிப்³பா³னதோ பட்டா²யாதி அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³னதோ பட்டா²ய. ஏத்த²ந்தரேதி சரிமப⁴வே போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம் தா⁴துபரினிப்³பா³னந்தி ஏதேஸம் அந்தரே.

அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி ந நிவாரிதா, தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தீணி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். படிபத்திஅந்தரதா⁴னேன ஹி ஸாஸனஸ்ஸ ஓஸக்கிதத்தா அபரஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி லத்³தா⁴வஸரா ஹோதி. படிபதா³தி படிவேதா⁴வஹா புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³. ‘‘பரியத்தி பமாண’’ந்தி வத்வா தமத்த²ம் போ³தி⁴ஸத்தம் நித³ஸ்ஸனம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும், ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம் தயித³ம் ஹீனம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிய்யானிகத⁴ம்மஸ்ஸ டி²திஞ்ஹி த³ஸ்ஸேந்தோ அனிய்யானிகத⁴ம்மம் நித³ஸ்ஸேதி.

மாதிகாய அந்தரஹிதாயாதி, ‘‘யோ பன பி⁴க்கூ²’’திஆதி³னயப்பத்தா ஸிக்கா²பத³பாளி மாதிகா, தாய அந்தரஹிதாய நிதா³னுத்³தே³ஸஸங்கா²தே பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸே பப்³ப³ஜ்ஜாயுபஸம்பதா³கம்மேஸு ச ஸாஸனம் திட்ட²தீதி அத்தோ². அத² வா பாதிமோக்கே² த⁴ரந்தேயேவ பப்³ப³ஜ்ஜா உபஸம்பதா³ ச, ஏவம் ஸதி தது³ப⁴யம் பாதிமோக்கே² அந்தோக³த⁴ம் தது³ப⁴யாபா⁴வே பாதிமோக்கா²பா⁴வதோ, தஸ்மா தயித³ம் தயம் ஸாஸனஸ்ஸ டி²திஹேதூதி ஆஹ – ‘‘பாதிமோக்க²பப்³ப³ஜ்ஜாஉபஸம்பதா³ஸு டி²தாஸு ஸாஸனம் திட்ட²தீ’’தி. யஸ்மா வா உபஸம்பதா³தீ⁴னம் பாதிமோக்க²ம், உபஸம்பதா³ ச பப்³ப³ஜ்ஜாதீ⁴னா, தஸ்மா பாதிமோக்கே² ஸித்³தே⁴, ஸித்³தா⁴ஸு பப்³ப³ஜ்ஜாஉபஸம்பதா³ஸு ச ஸாஸனம் திட்ட²தி. பச்சி²மபடிவேத⁴தோ ஹி பரம் படிவேத⁴ஸாஸனம், பச்சி²மஸீலதோ ச பரம் படிபத்திஸாஸனம் வினட்ட²ம் நாம ஹோதி. ஓஸக்கிதம் நாமாதி பச்சி²மகபடிவேத⁴ஸீலபே⁴த³த்³வயம் ஏகதோ கத்வா ததோ பரம் வினட்ட²ம் நாம ஹோதீதி அத்தோ².

தேன காமம் ‘‘ஸாஸனட்டி²தியா பரியத்தி பமாண’’ந்தி வுத்தம், பரியத்தி பன படிபத்திஹேதுகாதி படிபத்தியா அஸதி அப்பதிட்டா² ஹோதி, தஸ்மா படிபத்திஅந்தரதா⁴னம் ஸாஸனோஸக்கனஸ்ஸ விஸேஸகாரணந்தி த³ஸ்ஸேத்வா தயித³ம் ஸாஸனோஸக்கனம் தா⁴துபரினிப்³பா³னோஸானந்தி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘தீணி பரினிப்³பா³னானீ’’தி வுத்தம்.

காருஞ்ஞந்தி பரிதே³வனகாருஞ்ஞம். ஜம்பு³தீ³பே தீ³பந்தரேஸு தே³வனாக³ப்³ரஹ்மலோகேஸு ச விப்பகிரித்வா டி²தானம் தா⁴தூனம் மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கே ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதனம், ரஸ்மிவிஸ்ஸஜ்ஜனம், தத்த² தேஜோதா⁴துயா உட்டா²னம், ஏகஜாலீபா⁴வோ சாதி ஸப்³ப³மேதம் ஸத்து² அதி⁴ட்டா²னவஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

அனச்ச²ரியத்தாதி த்³வீஸுபி உப்பஜ்ஜமானேஸு அச்ச²ரியத்தாபா⁴வதோ³ஸதோதி அத்தோ². பு³த்³தா⁴ நாம மஜ்ஜே² பி⁴ன்னம் ஸுவண்ணம் விய ஏகஸதி³ஸாதி தேஸம் தே³ஸனாபி ஏகரஸா ஏவாதி ஆஹ – ‘‘தே³ஸனாய ச விஸேஸாபா⁴வதோ’’தி. ஏதேனபி அனச்ச²ரியத்தமேவ ஸாதே⁴தி. விவாத³பா⁴வதோதி ஏதேன விவாதா³பா⁴வத்த²ம் த்³வே ஏகதோ ந உப்பஜ்ஜந்தீதி த³ஸ்ஸேதி.

தத்தா²தி மிலிந்த³பஞ்ஹே. ஏகம் பு³த்³த⁴ம் தா⁴ரேதீதி ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ. ஏதேன ஏவம் ஸபா⁴வா ஏதே பு³த்³த⁴கு³ணா, யேன து³தியபு³த்³த⁴கு³ணே தா⁴ரேதும் அஸமத்தா² அயம் லோகதா⁴தூதி த³ஸ்ஸேதி. பச்சயவிஸேஸனிப்ப²ன்னானஞ்ஹி கு³ணத⁴ம்மானம் பா⁴ரியோ விஸேஸோ ந ஸக்கா தா⁴ரேதுந்தி, ‘‘ந தா⁴ரேய்யா’’தி வத்வா தமேவ அதா⁴ரணம் பரியாயந்தரேனபி பகாஸேந்தோ ‘‘சலேய்யா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² சலேய்யாதி பரிப்ப²ந்தே³ய்ய. கம்பேய்யாதி பவேதே⁴ய்ய. நமேய்யாதி ஏகபஸ்ஸேன நமேய்ய. ஓனமேய்யாதி ஓஸீதே³ய்ய. வினமேய்யாதி விவித⁴ம் இதோசிதோ ச நமேய்ய. விகிரேய்யாதி வாதேன து²ஸமுட்டி² விய விப்பகிரேய்ய. வித⁴மேய்யாதி வினஸ்ஸேய்ய. வித்³த⁴ம்ஸேய்யாதி ஸப்³ப³ஸோ வித்³த⁴ஸ்தா ப⁴வேய்ய. ததா²பூ⁴தா ச கத்த²சி ந திட்டே²ய்யாதி ஆஹ ‘‘ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்யா’’தி.

இதா³னி தத்த² நித³ஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘யதா², மஹாராஜா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸமுபாதி³காதி ஸமம் உத்³த⁴ம் பஜ்ஜதி பவத்ததீதி ஸமுபாதி³கா, உத³கஸ்ஸ உபரி ஸமம் கா³மினீதி அத்தோ². வண்ணேனாதி ஸண்டா²னேன. பமாணேனாதி ஆரோஹேன. கிஸதூ²லேனாதி கிஸதூ²லபா⁴வேன, பரிணாஹேனாதி அத்தோ².

சா²தே³ந்தந்தி ரோசேந்தம் ருசிம் உப்பாதே³ந்தம். தந்தீ³கதோதி தேன போ⁴ஜனேன தந்தீ³பூ⁴தோ. அனோனமிதத³ண்ட³ஜாதோதி யாவத³த்த²ம் போ⁴ஜனேன ஓனமிதும் அஸக்குணேய்யதாய அனோனமிதத³ண்டோ³ விய ஜாதோ. ஸகிம் பு⁴த்தோ வமேய்யாதி ஏகம்பி ஆலோபம் அஜ்ஜோ²ஹரித்வா வமேய்யாதி அத்தோ².

அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வீ சலதீதி த⁴ம்மேன நாம பத²வீ திட்டே²ய்ய. ஸா கிம் தேனேவ சலதி வினஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயேன புச்ச²தி. புன தே²ரோ ‘‘ரதனம் நாம லோகே குடும்ப³ம் ஸந்தா⁴ரேந்தம் அபி⁴மதஞ்ச லோகேன அத்தனோ க³ருஸபா⁴வதாய ஸகடப⁴ங்க³ஸ்ஸ காரணம் அதிபா⁴ரபூ⁴தம் தி³ட்ட²ம். ஏவம்த⁴ம்மோ ச ஹிதஸுக²விஸேஸேஹி தம்ஸமங்கி³னம் தா⁴ரேந்தோ அபி⁴மதோ ச விஞ்ஞூனம் க³ம்பீ⁴ரப்பமேய்யபா⁴வேன க³ருஸபா⁴வத்தா அதிபா⁴ரபூ⁴தோ பத²வீசலனஸ்ஸ காரணம் ஹோதீ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘இத⁴, மஹாராஜ, த்³வே ஸகடா’’திஆதி³மாஹ. ஏதேனேவ ததா²க³தஸ்ஸ மாதுகுச்சி²ஓக்கமனாதி³காலே பத²வீகம்பனகாரணம் ஸம்வண்ணிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகஸகடதோ ரதனந்தி ஏகஸ்மா, ஏகஸ்ஸ வா ஸகடஸ்ஸ ரதனம், தஸ்மா ஸகடதோ க³ஹேத்வாதி அத்தோ².

ஓஸாரிதந்தி உச்சாரிதம், வுத்தந்தி அத்தோ². அக்³கோ³தி ஸப்³ப³ஸத்தேஹி அக்³கோ³.

ஸபா⁴வபகதீதி ஸபா⁴வபூ⁴தா அகித்திமா பகதி. காரணமஹந்ததாயாதி மஹந்தேஹி பு³த்³த⁴காரகத⁴ம்மேஹி பாரமிதாஸங்கா²தேஹி காரணேஹி பு³த்³த⁴கு³ணானம் நிப்³ப³த்திதோதி வுத்தம் ஹோதி. பத²விஆதீ³னி மஹந்தானி வத்தூ²னி, மஹந்தா ச ஸக்கபா⁴வாத³யோ அத்தனோ அத்தனோ விஸயே ஏகேகா ஏவ, ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴பி மஹந்தோ அத்தனோ விஸயே ஏகோவ, கோ ச தஸ்ஸ விஸயோ? பு³த்³த⁴பூ⁴மி, யாவதகம் வா ஞேய்யம். ஏவம் ‘‘ஆகாஸோ விய அனந்தவிஸயோ ப⁴க³வா ஏகோவ ஹோதீ’’தி வத³ந்தோ பரசக்கவாளேஸு து³தியஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

இமினாவ பதே³னாதி ‘‘ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா’’தி இமினா ஏவ பதே³ன. த³ஸசக்கவாளஸஹஸ்ஸானி க³ஹிதானி ஜாதிகே²த்தத்தா. ஏகசக்கவாளேனேவாதி இமினா ஏகசக்கவாளேனேவ. யதா² – ‘‘இமஸ்மிம்யேவ சக்கவாளே உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி வுத்தே இமஸ்மிம்பி சக்கவாளே ஜம்பு³தீ³பேயேவ, தத்த²பி மஜ்ஜி²மபதே³ஸே ஏவாதி பரிச்சி²ந்தி³தும் வட்டதி; ஏவம் ‘‘ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா’’தி ஜாதிகே²த்தே அதி⁴ப்பேதேபி இமினாவ சக்கவாளேன பரிச்சி²ந்தி³தும் வட்டதி.

விவாதூ³பச்சே²த³தோதி விவாதூ³பச்சே²த³காரணா. த்³வீஸு உப்பன்னேஸு யோ விவாதோ³ ப⁴வேய்ய, தஸ்ஸ அனுப்பாதோ³யேவேத்த² விவாது³பச்சே²தோ³. ஏகஸ்மிம் தீ³பேதிஆதி³னா தீ³பந்தரேபி ஏகஜ்ஜ²ம் ந உப்பஜ்ஜந்தி, பகே³வ ஏகதீ³பேதி த³ஸ்ஸேதி. ஸோ பரிஹாயேதா²தி சக்கவாளஸ்ஸ பதே³ஸே ஏவ வத்திதப்³ப³த்தா பரிஹாயேய்ய.

130. மனுஸ்ஸத்தந்தி மனுஸ்ஸபா⁴வோ தஸ்ஸேவ பப்³ப³ஜ்ஜாதி³கு³ணஸம்பத்திஆதீ³னம் யோக்³க³பா⁴வதோ. லிங்க³ஸம்பத்தீதி புரிஸபா⁴வோ. ஹேதூதி மனோவசீபணிதா⁴னபுப்³பி³கா ஹேதுஸம்பதா³. ஸத்தா²ரத³ஸ்ஸனந்தி ஸத்து²ஸம்முகீ²பா⁴வோ. பப்³ப³ஜ்ஜாதி கம்மகிரியவாதீ³ஸு தாபஸேஸு, பி⁴க்கூ²ஸு வா பப்³ப³ஜ்ஜா. கு³ணஸம்பத்தீதி அபி⁴ஞ்ஞாதி³கு³ணஸம்பதா³. அதி⁴காரோதி பு³த்³த⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ அதி⁴கோ ஸக்காரோ. ச²ந்த³தாதி ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸாதிஸயோ கத்துகம்யதாகுஸலச்ச²ந்தோ³. அட்ட²த⁴ம்மஸமோதா⁴னாதி ஏதேஸம் அட்ட²ன்னம் த⁴ம்மானம் ஸமாயோகே³ன. அபி⁴னீஹாரோதி காயபணிதா⁴னம். ஸமிஜ்ஜ²தீதி நிப்ப²ஜ்ஜதீதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன பரமத்த²தீ³பனியா சரியாபிடகவண்ணனாய (சரியா. அட்ட². பகிண்ணககதா²) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

ஸப்³பா³காரபரிபூரமேவாதி பரிபுண்ணலக்க²ணதாய ஸத்துஸ்ஸதா³தீ³ஹி ஸப்³பா³காரேஹி ஸம்பன்னமேவ. ந ஹி இத்தி²யா கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹதா ஸம்ப⁴வதி, து³தியபகதி ச நாம பட²மபகதிதோ நிஹீனா ஏவ. தேனேவாஹ அனந்தரவாரே ‘‘யஸ்மா’’திஆதி³.

இத⁴ புரிஸஸ்ஸ தத்த² நிப்³ப³த்தனதோதி இமஸ்மிம் மனுஸ்ஸலோகே புரிஸபூ⁴தஸ்ஸ தத்த² ப்³ரஹ்மலோகே ப்³ரஹ்மத்தபா⁴வேன நிப்³ப³த்தனதோ. தேன அஸதிபி புரிஸலிங்கே³ புரிஸாகாரா ப்³ரஹ்மானோ ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. தம்யேவ ஹி புரிஸாகாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘யம் புரிஸோ ப்³ரஹ்மத்தம் கரேய்யா’’தி. தேனேவாஹ ‘‘ஸமானேபீ’’திஆதி³. யதி³ ஏவம் இத்தி²யோ ப்³ரஹ்மலோகே ந உப்பஜ்ஜந்தீதி ஆஹ ‘‘ப்³ரஹ்மத்த’’ந்திஆதி³.

131. காயது³ச்சரிதஸ்ஸாதிஆதி³பாளியா கம்மனியாமோ நாம கதி²தோ. ஸமஞ்ஜனம் ஸமங்கோ³, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸமங்கீ³, ஸமன்னாக³தோ. ஸமஞ்ஜனஸீலோ வா ஸமங்கீ³. புப்³ப³பா⁴கே³ ஆயூஹனஸமங்கி³தா, ஸன்னிட்டா²பகசேதனாவஸேன சேதனாஸமங்கி³தா. சேதனாஸந்ததிவஸேன வா ஆயூஹனஸமங்கி³தா, தம்தம்சேதனாக²ணவஸேன சேதனாஸமங்கி³தா. கதூபசிதஸ்ஸ அவிபக்கவிபாகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ வஸேன கம்மஸமங்கி³தா, கம்மே பன விபச்சிதும் ஆரத்³தே⁴ விபாகப்பவத்திவஸேன விபாகஸமங்கி³தா. கம்மாதீ³னம் உபட்டா²னகாலவஸேன உபட்டா²னஸமங்கி³தா. குஸலாகுஸலகம்மாயூஹனக்க²ணேதி குஸலகம்மஸ்ஸ ச அகுஸலகம்மஸ்ஸ ச ஸமீஹனக்க²ணே. ததா²தி இமினா குஸலாகுஸலகம்மபத³ம் ஆகட்³ட⁴தி. யதா² கதம் கம்மம் ப²லதா³னஸமத்த²ம் ஹோதி, ததா² கதம் உபசிதம். விபாகாரஹந்தி து³தியப⁴வாதீ³ஸு விபச்சனாரஹம். உப்பஜ்ஜமானானம் உபபத்தினிமித்தம் உபட்டா²தீதி யோஜனா. சலதீதி பரிவத்ததி. ஏகேன ஹி கம்முனா தஜ்ஜே நிமித்தே உபட்டா²பிதே பச்சயவிஸேஸவஸேன ததோ அஞ்ஞேன கம்முனா அஞ்ஞஸ்ஸ நிமித்தஸ்ஸ உபட்டா²னம் பரிவத்தனம்.

ஸுனக²ஜீவிகோதி ஸுனகே²ஹி ஜீவனஸீலோ. தலஸந்த²ரணபூஜந்தி பூ⁴மிதலஸ்ஸ புப்பே²ஹி ஸந்தரணபூஜம். ஆயூஹனசேதனாகம்மஸமங்கி³தாவஸேனாதி காயது³ச்சரிதஸ்ஸ அபராபரம் ஆயூஹனேன ஸன்னிட்டா²பகசேதனாய தஸ்ஸேவ பகப்பனே கம்மக்க²யகரஞாணேன அகே²பிதத்தா யதூ²பசிதகம்முனா ச ஸமங்கி³பா⁴வஸ்ஸ வஸேன.

132. ஏவம் ஸஸ்ஸிரிகந்தி வுத்தப்பகாரேன அனேகதா⁴துவிப⁴ஜனாதி³னா நானானயவிசித்ததாய பரமனிபுணக³ம்பீ⁴ரதாய ச அத்த²தோ ப்³யஞ்ஜனதோ ச ஸஸோப⁴ம் கத்வா.

நம் தா⁴ரேஹீதி ஏத்த² நந்தி நிபாதமத்தம். தா⁴துஆதி³வஸேன பரிவட்டீயந்தி அத்தா² ஏதேஹீதி பரிவட்டா, தே³ஸனாபே⁴தா³. சத்தாரோ பரிவட்டா ஏதஸ்ஸ, ஏதஸ்மிம் வாதி சதுபரிவட்டோ, த⁴ம்மபரியாயோ. த⁴ம்மோ ச ஸோ பரியத்திபா⁴வதோ யதா²வுத்தேனத்தே²ன ஆதா³ஸோதி த⁴ம்மாதா³ஸோ. உபட்டா²னட்டே²ன யதா²த⁴ம்மானம் ஆதா³ஸோதிபி த⁴ம்மாதா³ஸோ. யதா² ஹி ஆதா³ஸேன ஸத்தானம் முகே² மலதோ³ஸஹரணம், ஏவம் இமினாபி ஸுத்தேன யோகீ³னம் முகே² மலதோ³ஸஹரணம். தஸ்மாதி யஸ்மா இமினா ஸுத்தேன கிலேஸே மத்³தி³த்வா ஸமதா²தி⁴க³மேன யோகி³னோ ஜயப்பத்தா; தஸ்மா அமதபுரப்பவேஸனே உக்³கோ⁴ஸனமஹாபே⁴ரிதாய ச அமதது³ந்து³பி⁴. இத⁴ வுத்தந்தி இமஸ்மிம் ஸுத்தே வுத்தம். அனுத்தரோ ஸங்கா³மவிஜயோதி அனுத்தரபா⁴வதோ கிலேஸஸங்கா³மவிஜயோ, ‘‘விஜேதி ஏதேனா’’தி கத்வா. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.