நயஸமுட்டா²னவாரவண்ணனா

79. ‘‘விஸயபே⁴த³தோ’’தி ஸங்கே²பேன வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ விவரிதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² நயதோதி நயக்³கா³ஹதோ. ந ஹி படிவேத⁴ஞாணம் விய விபஸ்ஸனாஞாணம் பச்சக்க²தோ பவத்ததீதி. அனுபு³ஜ்ஜி²யமானோதி அபி⁴ஸமயஞாணஸ்ஸ அனுரூபம் பு³ஜ்ஜி²யமானோ. யதா² ஏகபடிவேதே⁴னேவ மக்³க³ஞாணம் பவத்ததி, ஏவம் தத³னுச்ச²விகம் விபஸ்ஸனாஞாணேன க³ய்ஹமானோதி அத்தோ². ஏவஞ்ச கத்வா நந்தி³யாவட்டாதீ³னம் திண்ணம் அத்த²னயபா⁴வோ ஸமத்தி²தோ ஹோதீதி. ததா² ஹி அத்த²விஸேஸஸரூபதாய தயோ நயா ‘‘ஸுத்தத்தோ²’’தி வுத்தா, பத³த்த²விசாரபா⁴வேபி பன ஹாரா ‘‘ப்³யஞ்ஜனவிசயோ’’தி. யதி³ ஏவம் கத²ம் தயோதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘படிவிஜ்ஜ²ந்தானம் பனா’’திஆதி³. தத்த² ஏகமேகோ ஸம்கிலேஸவோதா³னானம் விபா⁴க³தோ த்³விஸங்க³ஹோதி யோஜனா. சதுச²அட்ட²தி³ஸோ சாதி ந பச்சேகம் தே நந்தி³யாவட்டாத³யோ சதுச²அட்ட²தி³ஸா, அத² கோ² யதா²க்கமந்தி. ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³ யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிக³மனம்.

ததா² சாதி யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ உபசயேன ஸமத்த²னா. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதீதி ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பரதோ பட்டா²னகதா²யம் ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ‘‘அந்த⁴ம் தமம் ததா³ ஹோதி, யம் லோபோ⁴ ஸஹதே நர’’ந்திஆதி³ (சூளனி. க²க்³க³விஸாணஸுத்தனித்³தே³ஸ 128) வசனதோ காமதண்ஹாபி படிச்சா²த³னஸபா⁴வா, யதோ காமச்ச²ந்த³ம் ‘‘நீவரண’’ந்தி வுத்தம். அவிஜ்ஜாய பன ப⁴வேஸு ஆதீ³னவப்படிச்சா²த³னம் ஸாதிஸயந்தி. ததா² அவிஜ்ஜாபி ஸம்யோஜனஸபா⁴வா, யதோ ஸா ப³ஹித்³தா⁴ ஸம்யோஜனபா⁴வேன வுத்தா. ஏவம் ஸந்தேபி தண்ஹாய ப³ந்த⁴னட்டோ² ஸாதிஸயோ அபேக்கி²தபா⁴வதோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா²பி…பே… வுத்த’’ந்தி ஆஹ.

‘‘ஸம்யுத்தா’’தி பத³ஸ்ஸ ஸம்பயுத்தாதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘மிஸ்ஸிதா’’தி. ‘‘அவிஜ்ஜாபி⁴பூ⁴தா…பே… அபி⁴னிவிஸந்தா’’தி ஏதேன அவிஜ்ஜாய அயாதா²வக³ஹணஹேதுதம் த³ஸ்ஸேதி, ததோ ஸோ அவிந்தி³யம் விந்த³தீதி அவிஜ்ஜாதி வுச்சதி. கிலிஸ்ஸனம் உபதாபனந்தி ஆஹ ‘‘கிலிஸ்ஸனப்பயோக³ம் அத்தபரிதாபனபடிபத்தி’’ந்தி. அல்லீயனம் ஸேவனம்.

து³க்க²ந்தி …பே… ஜானந்தீதி அத்தனா அனுபூ⁴யமானம் ததா² ததா² உபட்டி²தம் காயிகசேதஸிகது³க்க²ம், இதரம்பி வா ஏகதே³ஸம் ஜானந்தி. தண்ஹாயபி ஏஸேவ நயோ. ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³படிபஜ்ஜிதப்³பா³காரதோ தத்த² தேஸம் ஞாணம் நத்தே²வாதித³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இத³ம் து³க்க²’’ந்திஆதி³மாஹ. பவத்திபவத்திஹேதுமத்தம்பீதி ‘‘பவத்தி பவத்திஹேதூ’’தி ஏத்தகம்பி. கா பன கதா²தி பசுரஜனஸாதா⁴ரணே லோகியேபி நாம அத்தே² யேஸம் ஞாணஸ்ஸ படிகா⁴தோ, பரமக³ம்பீ⁴ரே அரியானம் ஏவ விஸயபூ⁴தே லோகுத்தரே நிவத்தினிவத்திஹேதுஸங்கா²தே அத்தே² கா நாம கதா², சி²ன்னா கதா²தி அத்தோ². அட்ட²ஸமாபத்திபபே⁴த³ஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ ஸமத²ஸ்ஸ தாதி³ஸே காலே பா³ஹிரகானஞ்ச இஜ்ஜ²னதோ ‘‘விபஸ்ஸனாதி⁴ட்டா²ன’’ந்தி விஸேஸிதம். வூபஸமோ ஸமுச்சே²தோ³, படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ ச.

‘‘ஸம்ஸாரஸ்ஸ அனுபச்சே²த³னதோ’’தி இத³ம் தி³ட்டி²க³தானம் தி³ட்டி²க³திகமதத³ஸ்ஸனம். ஸோ ஹி புத்தமுக²த³ஸ்ஸனே அஸதி ஸம்ஸாரோ உச்சி²ஜ்ஜேய்யாதி பா⁴யதி. யதோ வுத்தம் –

‘‘க³ண்டு³ப்பாதோ³ கிகீ சேவ, குந்தீ ப்³ராஹ்மணத⁴ம்மிகோ;

ஏதே அப⁴யம் பா⁴யந்தி, ஸம்மூள்ஹா சதுரோ ஜனா’’தி. (ஸு. நி. அட்ட². 2.293; அ. நி. டீ. 3.5.192);

தத³பி⁴ஞ்ஞாதி தம் யதா²வுத்தஅந்தத்³வயம் அபி⁴ஜானந்தி கு³ணம் ஆரோபேத்வா ஜானந்தீதி தத³பி⁴ஞ்ஞா. அத்த²ப⁴ஞ்ஜனதோ, ரோக³க³ண்ட³ஸல்லஸதி³ஸதாய அத்தபா⁴வஸம்கிலேஸானஞ்ச ரோக³க³ண்ட³ஸல்லதா.

ஸக்காயத³ஸ்ஸனேதி ஏத்த² தி³ட்டி²த³ஸ்ஸனம், ஸக்காயோவ த³ஸ்ஸனம் ஸக்காயத³ஸ்ஸனந்தி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தேஸந்தி தி³ட்டி²சரிதானம். அத்தாபி⁴னிவேஸோ ப³லவா. தஸ்மா யதா²உபட்டி²தம் ரூபம் ‘‘அத்தா’’இச்சேவ க³ண்ஹந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ததா² வேத³னாதி³ம். தண்ஹாசரிதோ பன யதா²உபட்டி²தம் ரூபம் தண்ஹாவத்து²ம் கத்வா அத்தனியாபி⁴னிவேஸேன அபி⁴னிவிஸந்தா தத³ஞ்ஞமேவ அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸந்தி. ஏவம் வேத³னாதீ³ஸு. தேனாஹ ‘‘தண்ஹாசரிதா’’திஆதி³. விஜ்ஜமானேதி பரமத்த²தோ உபலப்³ப⁴மானே. காயேதி ஸமூஹே. தி³ட்டி²யா பரிகப்பிதோ அத்தாதி³ ஏவ பரமத்த²தோ நுபலப்³ப⁴தி, தி³ட்டி² பன லப்³ப⁴தேவாதி ஆஹ ‘‘ஸதீ வா விஜ்ஜமானா’’தி.

ஸக்காயத³ஸ்ஸனமுகே²னாதி ஸக்காயதி³ட்டி²முகே²ன.

உச்சே²த³ஸஸ்ஸதந்தி தம்ஸஹசரணதோ உச்சே²த³ஸஸ்ஸததி³ட்டி² வுத்தா. ‘‘உச்சே²த³ஸஸ்ஸதவாதா³’’திபி பாடோ².

கஸிணாயதனானீதி கஸிணஜ்ஜா²னானி.

தேஜேத்வாதி நிஸானேத்வா.

81. ஏத்தாவதா நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ பூ⁴மிரசனவஸேன ஸம்கிலேஸபக்கோ² த³ஸ்ஸிதோதி ஆஹ ‘‘தத்த² தி³ட்டி²சரிதோதிஆதி³னா வோதா³னபக்க²ம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி. ‘‘யஸ்மா ஸல்லேகே² திப்³ப³கா³ரவோ’’தி இமினா தத்த² திப்³ப³கா³ரவத்தா ஸம்லேகா²னுஸந்ததவுத்தினா ப⁴வதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. மிச்சா²தி⁴மோக்கோ² ஸத்³தா⁴பதிரூபகோ அவத்து²ஸ்மிம் பஸாதோ³.

புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன த⁴ம்மமேவ விப⁴ஜதீதி ஆஹ ‘‘ஸத்தாபி…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி.

யே ஹி கேசீதி ஏத்த² ஹி-ஸத்³தோ³ நிபாதமத்தம். ‘‘இமாஹி ஏவ சதூஹி படிபதா³ஹீ’’திபி பாளி. து³க்கா²படிபதா³தி³விபா⁴கே³ன மக்³கோ³ ஏவ இத⁴ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘படிபதா³ ஹி மக்³கோ³’’தி சதுத்³தி³ஸாஸங்கா²தம் மக்³க³ந்தி சதுத்³தி³ஸாஸங்கா²தம் பவத்தனுபாயம். த்³வே தி³ஸா ஏதிஸ்ஸாதி த்³விதி³ஸா. நந்தி³யாவட்டஸ்ஸாதி நந்தி³யாவட்டனயஸ்ஸ.

82. விவத்ததி வட்டம் ஏத்தா²தி விவத்தம், விவத்தம் ஏவ விவட்டம், அஸங்க²ததா⁴து, நிப்³பு³தி ஏவ வா. தேன வுத்தம் ‘‘நிப்³பா³ன’’ந்தி.

‘‘கத்த² த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி வா பாளி. உபசயேதி உபசயாவத்தா²யந்தி அத்தோ². த³ஸன்னந்தி லோபா⁴தி³கிலேஸவத்தூ²னம். விபல்லாஸஹேதுபா⁴வதோதி ஸுப⁴ஸஞ்ஞாதி³விபல்லாஸஹேதுகபா⁴வதோ. விபரியேஸக்³கா³ஹவஸேன ஹி ஆதீ³னவேஸு ஏவ ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸிதா. ந ஹி யதா²பூ⁴தஞாணே ஸதி ததா² ஸம்ப⁴வோ. தேன வுத்தம் ‘‘த³ஸன்னம்…பே… பா⁴வதோ’’தி. த³ஸவித⁴காரணேதி த³ஸவிதே⁴ காரணே, த³ஸவித⁴ஸ்ஸ வா காரணே. அயோனிஸோமனஸிகாரபரிக்க²தா த⁴ம்மா ஸுபா⁴ரம்மணாத³யோ.

தப்³பி³ஸயா கிலேஸாதி ஆஹாரபரிஞ்ஞாபரிப³ந்த⁴பூ⁴தா கிலேஸா. விஞ்ஞாணட்டி²தீஸுபி ஏஸேவ நயோ. காயே பவத்தமானோ பட²மோ விபல்லாஸோ காயஸமுதா³யே, காயேகதே³ஸே ச கப³ளீகாரே ஆஹாரே பவத்தோ ஏவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘பட²மே ஆஹாரே விஸயபூ⁴தே பட²மோ விபல்லாஸோ பவத்ததீ’’தி. ததா² வேத³னாயம் பவத்தமானோ து³தியவிபல்லாஸோ தப்பச்சயே ப²ஸ்ஸாஹாரே, சித்தே பவத்தமானோ ததியவிபல்லாஸோ தப்பச்சயே மனோஸஞ்சேதனாஹாரே, த⁴ம்மேஸு பவத்தமானோ சதுத்த²விபல்லாஸோ தப்பச்சயே விஞ்ஞாணாஹாரே பவத்தோ ஏவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘சதுத்தே² ஆஹாரே சதுத்தோ² விபல்லாஸோ’’தி. தேனாஹ ‘‘ஸேஸாஹாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ’’தி. ஆஹாரஸீஸேன வா ஆஹாரபடிப³த்³தோ⁴ ச²ந்த³ராகோ³ க³ஹிதோ. விஞ்ஞாணட்டி²தீஸுபி ஏஸேவ நயோ. தேனேவாஹ ‘‘ஆஹாரஸீஸேன தப்³பி³ஸயா கிலேஸா அதி⁴ப்பேதா’’தி. பட²மே ஆஹாரே விஸயபூ⁴தேதி ச பட²மே ஆஹாரே ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ விஸயபா⁴வம் பத்தே, தப்³பா⁴வம் அனதிக்கந்தேதி அத்தோ². அப்பஹீனச்ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ ஹி தத்த² விபல்லாஸா ஸம்ப⁴வந்தி, ந இதரஸ்ஸ. ததா² து³தியவிபல்லாஸாதீ³ஸு அப்பஹீனேஸு. இதரே உபாதா³னானி பவத்தந்தேவ அப்பஹீனத்தாதி ஆஹ ‘‘ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ’’தி. யஸ்மா ச உபாதா³னாதீ³ஸு அப்பஹீனேஸுபி யோகா³த³யோ பவத்தந்தேவ யதா²ரஹம் தம்ஸபா⁴வத்தா, ததே³கட்ட²ஸபா⁴வதோ ச, தஸ்மா வுத்தம் பாளியம் ‘‘பட²மே உபாதா³னே பட²மோ யோகோ³’’திஆதி³. தேனாஹ ‘‘ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ’’தி.

83. அபரிஜானந்தஸ்ஸாதி ஞாதபரிஞ்ஞாய, தீரணபரிஞ்ஞாய, பஹானபரிஞ்ஞாயாதி தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிச்சி²ந்தி³த்வா அஜானந்தஸ்ஸ, தேஸம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் அனவபு³ஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². திப்³போ³ ப³ஹலோ ச²ந்த³ராகோ³ ஹோதி தண்ஹாசரிதபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. இதி உபக்கிலேஸஸ்ஸ தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘வுத்தனயேனேவா’’தி. ஸுப⁴ஸுக²ஸஞ்ஞாகாமுபாதா³னகாமப⁴வயோக³அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²காமப⁴வாஸவ- காமப⁴வோக⁴ராக³ஸல்லச²ந்தா³க³திக³மனானி தண்ஹாபக்கி²கதாய, தண்ஹாஸபா⁴வதாய ச தண்ஹாபதா⁴னானி. ஸீலப்³ப³துபாதா³னப்³யாபாத³காயக³ந்த²தோ³ஸஸல்லதோ³ஸாக³திக³மனானி பன தண்ஹாபா⁴வே பா⁴வதோ, விஞ்ஞாணட்டி²தியோ தண்ஹாவிஸயதோ, ஸப்³பே³ஸம் வா தண்ஹாவிஸயதோ தண்ஹாபதா⁴னதா லப்³ப⁴தேவ. பச்சி²மகானம் தி³ட்டி²பதா⁴னதா வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³பா³.

84. கப³ளீகாரே ஆஹாரேதி கப³ளீகாராஹாரவிஸயே ச²ந்த³ராகே³. ‘‘அப்பஹீனே’’திஆதி³கம் பரியாயகத²ம் முஞ்சித்வா நிப்பரியாயமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ கப³ளீகாராஹாரஸ்ஸ ‘‘அஸுப⁴ஸபா⁴வத்தா, அஸுப⁴ஸமுட்டா²னத்தா சா’’தி வுத்தம். லப்³ப⁴மானே ஹி உஜுகே அத்தே² கிம் பரியாயகதா²யாதி. ச²ந்த³ராகோ³ வா தத்த² அத்த²ஸித்³தோ⁴தி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² வுத்தோ. ந ஹி தத்த² அஸதி ச²ந்த³ராகே³ விபல்லாஸோ ஸம்ப⁴வதி. து³க்க²ஸபா⁴வத்தாதி ஸங்கா²ரது³க்க²தாய து³க்க²ஸபா⁴வத்தா. து³க்க²பச்சயத்தாதி திவித⁴து³க்க²தாலக்க²ணஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ காரணதோ. விஞ்ஞாணே நிச்சஸஞ்ஞினோ. ததா² ஹி ஸாதி நாம பி⁴க்கு² கேவட்டபுத்தோ ‘‘தம்யேவ விஞ்ஞாணம் ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதீ’’தி தத்த² நிச்சாபி⁴னிவேஸம் ஸம்வேதே³ஸி. யேபு⁴ய்யேன ஸங்கா²ரேஸு அத்தஸஞ்ஞிதா தி³ட்டி²க³திகானம் ‘‘சேதனா அத்தா’’திஆதி³தி³ட்டி²பரிதீ³பனேஸு வேதி³தப்³பா³. ‘‘ப⁴வவிஸுத்³தீ⁴’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²வசனம் ‘‘நிப்³பு³திஸுக²’’ந்தி. ‘‘ஸீலப்³ப³தேஹி…பே… ஸுக²ந்தி த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதீ’’தி இமினா ஸீலப்³ப³துபாதா³னம் இத⁴ ப⁴வுபாதா³னந்தி த³ஸ்ஸேதி. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸங்கா²தேன ப⁴வுபாதா³னேனா’’தி.

பச்சயா ஹோந்தி உபனிஸ்ஸயபச்சயாதி³னா. பட²மே யோகே³ டி²தோதி பட²மே யோகே³ பதிட்டி²தோ. அப்பஹீனா ஹி கிலேஸா கம்மவட்டாதீ³னம் காரணபூ⁴தா தம்ஸமங்கி³னோ ஸத்தஸ்ஸ பதிட்டா²தி வுச்சந்தி. பரஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²யனம் பராபி⁴ஜ்ஜா²யனம். ப⁴வபத்த²னாய ப⁴வதி³ட்டி²ப⁴வராக³வஸேன பியாயிதஸ்ஸ வத்து²னோ விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வே தோ³மனஸ்ஸுப்பத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ப⁴வராக³…பே… பதூ³ஸேந்தீ’’தி.

க³ந்தி²த்வாதி க³ந்தி²ம் கத்வா. த்³விதா⁴பூ⁴தம் ரஜ்ஜுஆதி³கே விய க³ந்தி²கரணஞ்ஹி க³ந்த²னம். சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தா ஆஸவானம் உப்பத்திஹேது ஹோந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பரியுட்டா²னப்பத்தா ஏகச்சே கிலேஸா விஸேஸதோ ஆஸவுப்பத்திஹேது ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் அட்ட²கதா²யம் உப்படிபாடிவசனம். தப்படிபக்கே² விஸயே பத்தே²தீதி யோஜனா. தப்³பி³ஸயப³ஹுலே ப⁴வே பத்தே²தீதி யதா² மானுஸகேஹி காமேஹி நிப்³பி³ன்னரூபா தே³வூபபத்தி. தம்ஸபா⁴வத்தாதி தி³ட்டி²ஸபா⁴வத்தா. அபராபரந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞம். ஏகச்சா ஹி தி³ட்டி² ஏகச்சஸ்ஸ தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸஸ்ஸ காரணம் ஹோதி, யதா² ஸக்காயதி³ட்டி² இதராஸம். அபி⁴னிவிஸந்தஸ்ஸாதி அபி⁴னிவேஸனஹேது. ‘‘அயோனிஸோமனஸிகாரதோ…பே… அவிஜ்ஜாஸவோ உப்பஜ்ஜதீ’’தி இத³ம் ஸச்சாபி⁴னிவேஸஸ்ஸ ப²லபூ⁴தம் அவிஜ்ஜாஸவம் த³ஸ்ஸேதி ஏகந்தவஸ்ஸிமேக⁴வுட்டா²னேன விய மஹோக⁴ப்பவத்தி. அவிஜ்ஜாஸவோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி வுட்டி²ஹேதுகமஹோக⁴ஸித்³தி⁴யா உபரிமேக⁴வுட்டா²னம் விய.

‘‘நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா’’திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 14) விய தப்³பா⁴வத்தோ² ஸஹக³தஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘அனுஸய…பே… பூ⁴தா வா’’தி. சித்தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரஸங்கா²தம் ஹத³யந்தி விபாகசித்தப்பவத்திம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. விபாகவட்டேபி கிலேஸவாஸனாஹிதா அத்தி² காசி விஸேஸமத்தா.

லோப⁴ஸஹக³தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ. இதரஸ்ஸ தோ³ஸஸஹக³தாதி³கஸ்ஸ. ப்³யஞ்ஜனேன விய போ⁴ஜனஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ அபி⁴ஸங்க²ரணம் விஸேஸாபாத³னம் உபஸேசனம், நந்தீ³ ஸப்பீதிகதண்ஹா உபஸேசனம் ஏதஸ்ஸாதி நந்தூ³பஸேசனம் உபஸேசனபூ⁴தாயபி நந்தி³யா ராக³ஸல்லஉபனிஸதோ. உபஸித்தே பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் பாளியா ‘‘ராக³ஸல்லேன நந்தூ³பஸேசனேன விஞ்ஞாணேனா’’தி வுத்தந்தி தமத்த²ம் பாகடம் காதும் ‘‘கேன பன தம் நந்தூ³பஸேசன’’ந்தி புச்ச²தி.

ராக³ஸல்லேனாதி ஹேதும்ஹி கரணவசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ராக³ஸல்லேன ஹேதுபூ⁴தேனா’’தி ஆஹ. உபனிஸ்ஸயபச்சயத்தோ² சேத்த² ஹேத்வத்தோ². உபக³ந்தப்³ப³தோ விஞ்ஞாணேனாதி விப⁴த்திம் பரிணாமேத்வா யோஜேதப்³ப³ம். ‘‘பதிட்டா²பா⁴வதோ’’தி இமினா விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸயாதி³பச்சயதம் வத³தி. தேனாஹ ‘‘ரூபக்க²ந்த⁴ம் நிஸ்ஸாய திட்ட²தீ’’தி. ஏவம் து³தியாதி³விஞ்ஞாணட்டி²தீஸுபி நிஸ்ஸயாதி³பச்சயதா வத்தப்³பா³ பதிட்டா²வசனதோ.

85. யதி³பி அகுஸலமூலாதி³கே திபுக்க²லஸ்ஸ, தண்ஹாதி³கே நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ தி³ஸாபா⁴வேன வக்க²தி, ததா²பி அஞ்ஞமஞ்ஞானுப்பவேஸதோ ஏகஸ்மிம் நயே ஸித்³தே⁴ இதரேபி ஸித்³தா⁴ ஏவ ஹோந்தீதி இமஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஆஹாராத³யோ…பே… வவத்த²பேது’’ந்தி வுத்தம். வக்க²மானே வா அகுஸலமூலதண்ஹாதி³கே ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸங்க³ஹேத்வா ‘‘ஆஹாராத³யோ’’தி வத³ந்தோ ‘‘நயான’’ந்தி ப³ஹுவசனமாஹ. ஏகஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸாதி ராக³சரிதஸ்ஸ உபக்கிலேஸதாஸங்கா²தஸ்ஸ ஏகஸ்ஸ பயோஜனஸ்ஸ. ப்³யஞ்ஜனத்தோ²பி க³ஹிதோ, ந ப்³யஞ்ஜனமேவ க³ஹிதந்தி ஸுத்தபதா³னி அஞ்ஞமஞ்ஞபரியாயவசனானி யதா²ரஹம் தண்ஹாவத்தூ²னம் தத்த² கதி²தத்தா வுத்தம் ‘‘ஸவத்து²கா தண்ஹா வுத்தா’’தி. தோ³ஸவத்தூ²னம், தி³ட்டி²வத்தூ²னஞ்ச தத்த² கதி²தத்தா ‘‘ஸவத்து²கோ தோ³ஸோ, ஸவத்து²கா தி³ட்டி² ச வுத்தா’’தி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘வுத்தனயானுஸாரேனா’’தி.

து³க்கா²காரேன ஸஹ து³க்கா²காரம் க³ஹேத்வாதி அத்தோ². ஏவஞ்சேதந்தி யதி³ தம்தம்அனுபஸ்ஸனாப³ஹுலஸ்ஸ வஸேன புரிமாஹாரத்³வயாதீ³ஸு விமோக்க²முக²விஸேஸனித்³தா⁴ரணம் கதம், ஏதம் ஏவமேவ வேதி³தப்³ப³ம், ந அஞ்ஞதா². தத்த² காரணம் வத³ந்தோ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யதா² அரியமக்³கா³னம் ஓதி⁴ஸோ கிலேஸப்பஜஹனதோ பஹாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு நியமோ அத்தி², ந ஏவம் விபஸ்ஸனாய பரிஞ்ஞாபஹானானம் அனிச்சந்திகத்தாதி.

அபரே பனாஹு – புரிமே ஆஹாரத்³வயே பரிகிலேஸபா⁴வேன, து³க்க²பச்சயத்தா ச து³க்க²லக்க²ணம் ஸுபாகடம். தத்த² புரிமே விஞ்ஞாணட்டி²தித்³வயவிஞ்ஞாணாஹாரே ததியவிஞ்ஞாணட்டி²தியம் அனிச்சலக்க²ணம், மனோஸஞ்சேதனாஹாரே சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²தியம் அனத்தலக்க²ணம் ஸுபாகடந்தி திஸ்ஸன்னம் அனுபஸ்ஸனானம் பவத்திமுக²தாய தேஹி அப்பணிஹிதாதி³விமோக்க²முகே²ஹி பரிஞ்ஞம் க³ச்ச²ந்தீதி. ததா² விபல்லாஸாதீ³ஸு புரிமத்³வயம் து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய உஜுவிபச்சனீகம், இதரத்³வயம் அனிச்சானத்தானுபஸ்ஸனானம். இதி பவத்திமுக²தாய ச உஜுவிபச்சனீகதாய ச இமே த⁴ம்மா யதா²ரஹம் அப்பணிஹிதாதி³விமோக்க²முகே²ஹி பரிஞ்ஞேய்யா, பஹாதப்³பா³ ச வுத்தா. தத்த² ஸுப⁴ஸுக²ஸஞ்ஞாகாமுபாதா³னஸீலப்³ப³துபாதா³னகாமயோக³ப⁴வயோக³அபி⁴ஜ்ஜா²காய க³ந்த²காமாஸவகாமோக⁴ ப⁴வோக⁴ ராக³ஸல்லச²ந்த³அக³திக³மனானி ஸுக²ஸ்ஸாத³வஸேன பவத்தனதோ து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய படிபக்க²பா⁴வதோ ப்³யாபாத³காயக³ந்த²தோ³ஸஸல்லதோ³ஸஅக³திக³மனானி பவத்திமுக²தாய அப்பணிஹிதவிமோக்க²முகே²ன பஹாதப்³பா³னி. ததியஸஞ்ஞாத³யோ நிச்சாபி⁴னிவேஸதன்னிமித்தாஹி அனிச்சானுபஸ்ஸனாய படிபக்க²பா⁴வதோ அனிமித்தவிமோக்க²முகே²ன பஹாதப்³பா³. சதுத்த²ஸஞ்ஞாத³யோ அத்தாபி⁴னிவேஸதன்னித்தாஹி அனத்தானுபஸ்ஸனாய படிபக்க²பா⁴வதோ ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முகே²ன பஹாதப்³பா³. தத்த² மானஸல்லப⁴யஅக³திக³மனானம் நிச்சாபி⁴னிவேஸனிமித்ததா வேதி³தப்³பா³. ந ஹி அனிச்சதோ பஸ்ஸதோ மானஜப்பனம், ப⁴யம் வா ஸம்ப⁴வதி. அவிஜ்ஜாயோகா³தீ³னம் அத்தாபி⁴னிவேஸனிமித்ததா பாகடா ஏவாதி.

86. அப்பமஞ்ஞாவஜ்ஜா ரூபாவசரஸமாபத்தியோ தி³ப்³ப³விஹாரா ‘‘தே³வூபபத்திஸம்வத்தனிககுஸலஸமாபத்தியோ சா’’தி கத்வா, ஸதிபி தப்³பா⁴வே பரஹிதபடிபத்திதோ, நித்³தோ³ஸதாய ச ஸேட்டா² விஹாராதி சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞா ப்³ரஹ்மவிஹாரா, சதஸ்ஸோ ப²லஸமாபத்தியோ அரியவிஹாரா ‘‘ஆரகா கிலேஸேஹி அரியானம் விஹாரா’’தி. சதஸ்ஸோ ஆருப்பஸமாபத்தியோ ஆனேஞ்ஜவிஹாரா, ஸதிபி தே³வூபபத்திஸம்வத்தனிககுஸலஸமாபத்திபா⁴வே ஆனேஞ்ஜஸந்ததாஹி லோகியேஸு ஸிகா²ப்பத்திதோ.

அதி⁴கரணபே⁴தே³னாதி வத்து²பே⁴தே³ன.

யம் அபி⁴ண்ஹம் ந பவத்ததி, தம் அச்ச²ரியந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அந்த⁴ஸ்ஸ…பே… உப்பஜ்ஜனக’’ந்தி வுத்தம். அதி⁴திட்ட²தி ஸீலாதி³ ஏதேன ஸச்சேன, ஏத்த² வா ஸச்சே நிமித்தபூ⁴தே, அதி⁴ட்டா²னமத்தமேவ வா தம் ஸச்சந்தி ஏவம் கரணாதி⁴கரணபா⁴வத்தா² பச்சயவஸேன வேதி³தப்³பா³ ஸமானாதி⁴கரணஸமாஸபக்கே². ததா² அஞ்ஞபத³த்த²ஸமாஸபக்கே². இதரஸ்மிம் பன ஸமாஸே கரணாதி⁴கரணத்தா² ஏவ, தே ச கோ² ஸீலாதி³வஸேன ச வேதி³தப்³பா³. ஸுக²ந்தி ஜா²னவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லனிப்³பா³னஸுக²ம். லோகியவிபாகஸுக²ம்பி லப்³ப⁴தேவ. ‘‘நாஞ்ஞத்ர போ³ஜ்ஜா²…பே… பாணின’’ந்தி (ஸம். நி. 1. 98) ஹி இமாய கா³தா²ய ஸங்க³ஹிதா அனத்தபரிஹாரமுகே²ன ஸத்தானம் அப⁴யா நிப்³பா³னஸம்பத்திஸுகா²வஹா சத்தாரோ த⁴ம்மா இத⁴ ‘‘ஸுக²பா⁴கி³யா’’தி வுத்தாதி. அனவஸேஸபரியாதா³னதோதி ப²ரணவஸேன அனவஸேஸக்³க³ஹணதோ.

பட²மஸ்ஸ ஸதிபட்டா²னஸ்ஸ பட²மபடிபதா³வஸேன பவத்தஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் ஸேஸேஸுபி. ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³னா யதா²வுத்தபடிபதா³ஸதிபட்டா²னானம் நானந்தரியகதம் உபமாய விபா⁴வேதி. ஸதிபி ச ஸப்³பா³ஹி படிபதா³ஹி ஸப்³பே³ஸம் ஸதிபட்டா²னானம் நியமாபா⁴வே நானந்தரிகபா⁴வேன தே³ஸனாக்கமேனேவேத்த² நேஸம் அயமனுக்கமோ கதோதி வேதி³தப்³போ³. அத² வா காயவேத³னாஸு ஸுப⁴ஸுக²ஸஞ்ஞானம் து³ப்³பி³னிவேடி²யதாய அஸுப⁴து³க்கா²னுபஸ்ஸனானம் கிச்சஸித்³தி⁴தோ புரிமேன படிபதா³த்³வயேன புரிமம் ஸதிபட்டா²னத்³வயம் யோஜிதம் தத³பா⁴வதோ. இதரேன இதரம். தானி ஹி புரிமேஸு ஸதிபட்டா²னேஸு கதகம்மஸ்ஸ இச்சி²தப்³பா³னி. அத² வா யதா² தண்ஹாசரிததி³ட்டி²சரிதானம் மந்த³திக்க²பஞ்ஞானம் வஸேன சதஸ்ஸோ படிபதா³ யோஜிதா, ஏவம் சத்தாரி ஸதிபட்டா²னானி ஸம்ப⁴வந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் படிபதா³ஸதிபட்டா²னானம் அயமனுக்கமோ கதோ.

‘‘ததா²’’தி இமினா யதா² ஸமானபடிபக்க²தாய பட²மஸ்ஸ ஸதிபட்டா²னஸ்ஸ பா⁴வனா பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ விஸேஸாவஹா, ஏவம் பீதிஸஹக³தாதி³ஸமானதாய து³தியஸதிபட்டா²னாதி³பா⁴வனா து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னம் விஸேஸாவஹாதி இமமத்த²ம் உபஸம்ஹரதி. பீதிபடிஸம்வேத³னாதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸுக²படிஸம்வேத³னம், சித்தஸங்கா²ரபடிஸம்வேத³னம், பஸ்ஸம்ப⁴னஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. சித்தஸ்ஸ அபி⁴ப்பமோத³னக்³க³ஹணஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் படிஸம்வேத³னஸமாத³ஹனவிமோசனானம்பி வஸேன பவத்தியா இச்சி²தப்³ப³த்தா. அனிச்சவிராகா³தீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன நிரோத⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ ஸங்க³ய்ஹந்தி.

ரூபாவசரஸமாபத்தீனந்தி ஏத்த² படிலத்³த⁴மத்தம் பட²மஜ்ஜா²னம் பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா பகு³ணவஸீபா⁴வாபாத³னஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி, ந இதராஸம். இதராஸம் பன அதி⁴ட்டா²னபா⁴வேன பரம்பராய பச்சயோ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ப்³யாபாத³விஹிம்ஸாவிதக்கஅரதிராகா³ ப்³யாபாத³விதக்காத³யோ. ஸுகே²னாதி அகிச்சே²ன, அகஸிரேனாதி அத்தோ².

தி³ப்³ப³விஹாராதி³கே சத்தாரோ விஹாரே பத³ட்டா²னம் கத்வா நானாஸந்தானேஸு உப்பன்னாய வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாய யதா²க்கமம் அனுப்பன்னாகுஸலானுப்பாத³னாதி³வஸேன பவத்தவிஸயம் ஸந்தா⁴ய பாளியம் ‘‘பட²மோ விஹாரோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸம்மப்பதா⁴னஸதி³ஸஞ்ஹேத்த² ஸம்மப்பதா⁴னம் வுத்தம். அரியவிஹாரே ச ஹேட்டி²மே நிஸ்ஸாய உபரிமக்³கா³தி⁴க³மாய வாயமந்தஸ்ஸ அயம் நயோ லப்³ப⁴தி. மக்³க³பரியாபன்னஸ்ஸேவ வா ஸம்மப்பதா⁴னஸ்ஸ நானாஸந்தானிகஸ்ஸ யதா²வுத்தவிபஸ்ஸனாக³மனேன தம்தம்கிச்சாதி³கஸ்ஸ வஸேனேதம் வுத்தம். ஸக்கா ஹி விபஸ்ஸனாக³மனேன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி³திக்க²தாவிஸேஸோ விய வீரியஸ்ஸ கிச்சவிஸேஸவிஸயோ மக்³கோ³ விஞ்ஞாதும்.

ததா² ஸிகா²ப்பத்தஉபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴தி³ப்³ப³விஹாரம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னம் பட²மம் ஸம்மப்பதா⁴னம் மானப்பஹானம் உக்கம்ஸேதி, ப்³ரஹ்மவிஹாரஸன்னிஸ்ஸயே உப்பன்னம் து³தியம் ஸம்மப்பதா⁴னம் காமாலயஸமுக்³கா⁴தம், அரியவிஹாரஸன்னிஸ்ஸயேன உப்பன்னம் ததியம் ஸம்மப்பதா⁴னம் அவிஜ்ஜாபஹானம், ஸந்தவிமோக்க²ஸன்னிஸ்ஸயேன உப்பன்னம் சதுத்த²ம் ஸம்மப்பதா⁴னம் ப⁴வூபஸமம் உக்கம்ஸேதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பட²மம் ஸம்மப்பதா⁴ன’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

பஹீனமானோ ந விஸம்வாதே³ய்யாதி மானப்பஹானம் ஸச்சாதி⁴ட்டா²னம் வட்³டே⁴தி விஸம்வாத³னனிமித்தஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ. அப்பஹீனமானோ ஹி மானனிஸ்ஸயேன கிஞ்சி விஸம்வாதே³ய்ய. காமாலயே, தி³ட்டா²லயே ச ஸமுக்³கா⁴டிதே சாக³படிபக்க²ஸ்ஸ அவஸரோ ஏவ நத்தீ²தி ஆலயஸமுக்³கா⁴தோ சாகா³தி⁴ட்டா²னம் வட்³டே⁴தி. அவிஜ்ஜாய ஸமுச்சி²ன்னாய பஞ்ஞாபு³த்³தி⁴யா பரிப³ந்தோ⁴வ நத்தி², ப⁴வஸங்கா²ரேஸு ஓஸ்ஸட்டே²ஸு அப⁴வூபஸமஸ்ஸ ஓகாஸோவ நத்தீ²தி மானப்பஹானாத³யோ ஸச்சாதி⁴ட்டா²னாதி³கே ஸம்வட்³டே⁴ந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மானப்பஹான’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

அவிஸம்வாத³னஸீலோ த⁴ம்மச்ச²ந்த³ப³ஹுலோ ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யம் ஸமாதி⁴ம் நிப்³ப³த்தேதி. சாகா³தி⁴முத்தோ நேக்க²ம்மஜ்ஜா²ஸயோ அகோஸஜ்ஜப³ஹுலதாய வீரியாதி⁴பதேய்யம், ஞாணுத்தரோ சித்தம் அத்தனோ வஸே வத்தேந்தோ சித்தாதி⁴பதேய்யம், வூபஸந்தஸபா⁴வோ உபஸமஹேதுபூ⁴தாய வீமம்ஸாய வீமம்ஸயதோ வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யம் ஸமாதி⁴ம் நிப்³ப³த்தேதீதி ஸச்சாதி⁴ட்டா²னாதி³பாரிஸுத்³தி⁴ச²ந்த³ஸமாதி⁴ஆதீ³னம் பாரிபூரியா ஸம்வத்ததீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸச்சாதி⁴ட்டா²னம் பா⁴வித’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

த⁴ம்மச்ச²ந்த³ப³ஹுலோ ச²ந்த³ஸமாதி⁴ம்ஹி டி²தோ இட்டா²னிட்ட²ச²ளாரம்மணாபாதே அனவஜ்ஜஸேவீ ஹோதி. ஆரத்³த⁴வீரியோ வீரியஸமாதி⁴ம்ஹி டி²தோ ஸம்கிலேஸபக்க²ஸ்ஸ ஸந்தபனவஸேனேவ புஞ்ஞம் பரிபூரேதி. சித்தம் அத்தனோ வஸே வத்தேந்தோ சித்தஸமாதி⁴ம்ஹி டி²தோ பஞ்ஞாய உபகாரானுபகாரகே த⁴ம்மே பரிக்³க³ண்ஹந்தோ பு³த்³தி⁴ம் பா²திம் க³மிஸ்ஸதி. வீமம்ஸாஸமாதி⁴ம்ஹி டி²தோ த⁴ம்மவிசயப³ஹுலோ உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³வஹமேவ படிபத்திம் ப்³ரூஹேதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ச²ந்த³ஸமாதி⁴ பா⁴விதோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தூ³ராதூ³ரபச்சத்தி²கனிவாரணே ப³ஹூபகாரோ இந்த்³ரியஸம்வரோ மேத்தாய விஸேஸுப்பத்திஹேதுதோ மேத்தம் வட்³டே⁴தி. தபேன ஸம்கிலேஸத⁴ம்மே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ வீரியாதி⁴கோ பரது³க்கா²பனயனகாமதம் ஸாஹத்தி²கம் கரோதீதி தபோ கருணம் ஸம்வட்³டே⁴தி. பஞ்ஞா பரியோதா³பிதா ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜத⁴ம்மே பரிக்³க³ண்ஹந்தீ பஹாஸனிபாததோ முதி³தம் ரக்க²ந்தீ பரிப்³ரூஹேதி. உபதி⁴னிஸ்ஸக்³கோ³ பக்க²ந்தோ³ நின்னபோணபப்³பா⁴ரோவ ஸம்மதே³வ ஸத்தஸங்கா²ரேஸு உதா³ஸினோ ஹோதீதி ஸோ உபேக்கா²விஹாரம் பரிவட்³டே⁴தீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இந்த்³ரியஸம்வரோ பா⁴விதோ’’திஆதி³ வுத்தம். தேனாஹ ‘‘யோ யஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோ, ஸோ தம் பரிபூரேதீதி வுத்தோ’’தி.

87. தி³ஸாபா⁴வேனாதி நயானம் தி³ஸாபா⁴வேனாதி யோஜேதப்³ப³ம். அத்தோ²பிஸ்ஸ புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. யேன சதுக்கேன யஸ்ஸ ராக³சரிதாதி³புக்³க³லஸ்ஸ வோதா³னம் விஸுத்³தி⁴. யதா² அபரிஞ்ஞாதா, அப்பஹீனா ச பட²மாஹாரவிபல்லாஸாத³யோ ராக³சரிதாதீ³னம் புக்³க³லானம் உபக்கிலேஸா, ஏவம் பட²மபடிபதா³த³யோ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா நேஸம் விஸுத்³தி⁴யோ ஹோந்தீதி வுத்தனயானுஸாரேன ஸக்கா விஞ்ஞாதுந்தி ஆஹ ‘‘ஹேட்டா² வுத்தனயமேவா’’தி.

அத² வா புரிமாஹி த்³வீஹி படிபதா³ஹி ஸிஜ்ஜ²மானா விபஸ்ஸனா அத்தனோ கிச்சவுத்திஸங்கா²தம் பவத்திது³க்க²ம்பி ஸங்க³ண்ஹந்தீ து³க்கா²னுபஸ்ஸனாபா³ஹுல்லவிஸேஸதோ து³க்க²லக்க²ணம் படிவிஜ்ஜ²ந்தீ ‘‘அப்பணிஹிதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தா. ததியாய படிபதா³ய ஸிஜ்ஜ²மானா ஸுக²ப்பவத்திகதாய ஸம்மதே³வ ஸந்ததிக⁴னம் பி⁴ந்தி³த்வா அனிச்சலக்க²ணம் விபா⁴வேந்தீ ‘‘அனிமித்தம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தா. சதுத்தா²ய பன படிபதா³ய ஸிஜ்ஜ²மானா ஸுக²ப்பவத்திகதாய, விஸத³ஞாணதாய ச ஸமூஹகிச்சாரம்மணக⁴னம் பி⁴ந்தி³த்வா ஸம்மதே³வ அனத்தலக்க²ணம் விபா⁴வேந்தீ ‘‘ஸுஞ்ஞதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தா.

ததா² காயவேத³னானுபஸ்ஸனா விஸேஸதோ து³க்க²லக்க²ணம் விபா⁴வேந்தீ, சித்தானுபஸ்ஸனா அனிச்சலக்க²ணம், த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா அனத்தலக்க²ணந்தி தா யதா²க்கமம் ‘‘அப்பணிஹிதாதி³விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தா.

ஸப்பீதிகதாய அஸ்ஸாதா³னி பட²மது³தியஜ்ஜா²னானி விரஜ்ஜனவஸேன விஸேஸதோ து³க்க²தோ பஸ்ஸந்தியா விபஸ்ஸனாய வஸேன ‘‘அப்பணிஹிதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தானி. ததியம் ஸந்தஸுக²தாய பா³ஹிரகானம் நிச்சாபி⁴னிவேஸவத்து²பூ⁴தம் ஸபா⁴வதோ ‘‘அனிச்ச’’ந்தி பஸ்ஸந்தியா விபஸ்ஸனாய வஸேன ‘‘அனிமித்தம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தம். சதுத்த²ம் உபக்கிலேஸவிக³மாதீ³ஹி பரிஸுத்³த⁴ம் ஸுஸமாஹிதம் யதா² பரேஸம், ஏவம் அத்தனோ ச யதா²பூ⁴தஸபா⁴வாவபோ³த⁴ஹேதுதாய ஸம்மதே³வ ‘‘ஸுஞ்ஞ’’ந்தி பஸ்ஸந்தியா விபஸ்ஸனாய வஸேன ‘‘ஸுஞ்ஞதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தம்.

ஏவம் விஹாரானம் விபஸ்ஸனாவஸேனேவ விமோக்க²முக²தா, தத்த² ‘‘தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மவிஹாரானம் ஸந்தஸுக²தாய அஸ்ஸாத³னீயதா’’திஆதி³னா அப்பணிஹிதவிமோக்க²முக²தா யோஜேதப்³பா³. அரியவிஹாரஸ்ஸ பஞ்ஞாதி⁴கத்தா விஸேஸதோ அனத்தானுபஸ்ஸனாஸன்னிஸ்ஸயதாய ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²தா. ஆனேஞ்ஜவிஹாரஸ்ஸ ஸந்தவிமோக்க²தாய அனிச்சலக்க²ணப்படிவேத⁴ஸ்ஸ விஸேஸபச்சயஸபா⁴வதோ அனிமித்தவிமோக்க²முக²தா யோஜேதப்³பா³.

ததா² புரிமானம் த்³வின்னம் ஸம்மப்பதா⁴னானம் ஸம்கிலேஸவிஸயத்தா கிலேஸது³க்க²வீதிக்கமஸ்ஸ து³க்கா²னுபஸ்ஸனாபா³ஹுல்லத்தா அப்பணிஹிதவிமோக்க²முக²தா. ததியஸ்ஸ அனுப்பன்னகுஸலுப்பாத³னேன த⁴ம்மானம் உத³யவயவந்ததாவிபா⁴வனதோ அனிச்சலக்க²ணம் பாகடந்தி அனிமித்தவிமோக்க²முக²தா. சதுத்த²ஸ்ஸ உப்பன்னானம் டி²தத்தம் ப்³யாபாராபஜ்ஜனேன த⁴ம்மானம் அவஸவத்திதாதீ³பனதோ அனத்தலக்க²ணம் ஸுபாகடந்தி ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முக²தா.

மானப்பஹானாலயஸமுக்³கா⁴தானம் ஸஹாயதண்ஹாபஹானதாய தண்ஹாபணிதி⁴விஸோத⁴னதோ அப்பணிஹிதவிமோக்க²முக²தா. அவிஜ்ஜாபஹானஸ்ஸ பஞ்ஞாகிச்சாதி⁴கதாய ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முக²தா. ப⁴வூபஸமஸ்ஸ ஸங்கா²ரனிமித்தபடிபக்க²தாய அனிமித்தவிமோக்க²முக²தா.

பகதியா து³க்க²ஸபா⁴வே ஸங்கா²ரே ஞாணஸச்சேன அவிஸம்வாதே³ந்தோ து³க்க²தோ ஏவ பஸ்ஸதி, சாகா³தி⁴விமுத்ததாய தண்ஹம் விதூ³ரீகரோந்தோ ராக³ப்பணிதி⁴ம் விஸோஸேதீதி புரிமம் அதி⁴ட்டா²னத்³வயம் ‘‘அப்பணிஹிதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தம். இதரஸ்ஸ பன அதி⁴ட்டா²னத்³வயஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதானிமித்தவிமோக்க²முக²தா வுத்தனயா ஏவ.

ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யா சித்தேகக்³க³தா விஸேஸதோ த⁴ம்மச்ச²ந்த³வதோ நேக்க²ம்மவிதக்கப³ஹுலஸ்ஸ ஹோதி, வீரியாதி⁴பதேய்யா பன காமவிதக்காதி³கே வினோதே³ந்தஸ்ஸாதி தது³ப⁴யம் நிஸ்ஸாய பவத்தா விபஸ்ஸனா விஸேஸதோ ராகா³தி³ப்பணிதீ⁴னம் விஸோஸனதோ ‘‘அப்பணிஹிதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தா. சித்தாதி⁴பதேய்யம், வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யஞ்ச நிஸ்ஸாய பவத்தா யதா²க்கமம் அனிச்சானத்தானுபஸ்ஸனாபா³ஹுல்லதோ ‘‘அனிமித்தம் விமோக்க²முக²ம், அப்பணிஹிதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி ச வுத்தா.

அபி⁴ஜ்ஜா²வினயனோ இந்த்³ரியஸம்வரோ, காமஸங்கப்பாதி³வினோத³னோ தபோ ச வுத்தனயேனேவ பணிதி⁴படிபக்க²தோ அப்பணிஹிதம் விமோக்க²முக²ம், பு³த்³தி⁴ அனத்தானுபஸ்ஸனானிமித்தம், உபதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ நிமித்தக்³கா³ஹபடிபக்கோ²தி தது³ப⁴யஸன்னிஸ்ஸயா விபஸ்ஸனா யதா²க்கமம் ‘‘ஸுஞ்ஞதம், அனிமித்தம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தா.

ஆஸன்னபச்சத்தி²கராக³ம் படிபா³ஹந்தீ மேத்தா ராக³பணிதி⁴யா படிபக்கோ², கருணா பரது³க்கா²பனயனாகாரவுத்திகா து³க்க²ஸஹக³தாய து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய விஸேஸபச்சயோதி தது³ப⁴யஸன்னிஸ்ஸயா விபஸ்ஸனா ‘‘அப்பணிஹிதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தா. முதி³தா ஸத்தானம் மோத³க்³க³ஹணப³ஹுலா தத³னிச்சதாத³ஸ்ஸனதோ அனிச்சானுபஸ்ஸனாய விஸேஸபச்சயோதி தன்னிஸ்ஸயா விபஸ்ஸனா அனிமித்தம் விமோக்க²முக²ம். உபேக்கா² ஞாணகிச்சாதி⁴கதாய அனத்தானுபஸ்ஸனாய விஸேஸபச்சயோதி தன்னிஸ்ஸயா விபஸ்ஸனா ‘‘ஸுஞ்ஞதம் விமோக்க²முக²’’ந்தி வுத்தாதி ஏவமேத்த² பவத்திஆகாரதோ விபஸ்ஸதோ நிஸ்ஸயதோ, கிச்சதோ ச பி⁴ந்தி³த்வா விமோக்க²முகா²னி யோஜிதானீதி.

ஸமதிக்கமனம் பரிஞ்ஞாபஹானஞ்ச. ஸபரஸந்தானேதி அத்தனோ, பரேஸஞ்ச ஸந்தானே, தேன காயிகோ, வாசஸிகோ ச விஹாரோ ‘‘விக்கீளித’’ந்தி வுத்தோதி த³ஸ்ஸேதி ‘‘விவிதோ⁴ ஹாரோ’’தி கத்வா. தஸ்ஸ பன விபா⁴வனா இத⁴ அதி⁴ப்பேதா நயஸ்ஸ பூ⁴மிபா⁴வதோ. யேன படிபக்க²பா⁴வேன. தேஸம் படிபக்க²பா⁴வோதி தேஸம் ஆஹாராதீ³னம் படிபக்க²பா⁴வோ பஹாதப்³ப³பா⁴வோ படிபதா³தீ³னம் படிபக்க²பா⁴வோ பஹாயகபா⁴வோதி யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² படிபதா³க்³க³ஹணேன விபஸ்ஸனா கதி²தா. விபஸ்ஸனா ச சத்தாரோ ஆஹாரே பரிஜானந்தீ தப்படிப³த்³த⁴ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹதீதி உஜுகமேவ தேஸம் படிபக்க²தா, ஏவம் ஜா²னாதீ³னம்பி உபாதா³னாதி³படிபக்க²தா வேதி³தப்³பா³ தது³பதே³ஸேன விபஸ்ஸனாய கதி²தத்தா. விபல்லாஸஸதிபட்டா²னானம் படிபக்க²பா⁴வோ பாகடோ ஏவ. ந்தி ஸீஹவிக்கீளிதம். வீஸதியா சதுக்கேஹி விஸபா⁴க³தோ வித்தா²ரேன விப⁴த்தந்தி தீஹி பதே³ஹி ஸங்க³ஹேத்வா கதி²கத்தா வுத்தம் ‘‘ஸங்கே²பேன த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி.

இந்த்³ரியானந்தி ஸத்³தா⁴தி³இந்த்³ரியானம். த³ஸன்னம் சதுக்கானம் நித்³தா⁴ரணாதி யோஜனா.

88. நிக்³க³ச்ச²தீதி நிக்க²மதி. ததோ நித்³தா⁴ரேத்வா வுச்சமானோ ஹி நிக்³க³ச்ச²ந்தோ விய ஹோதீதி. சத்தாரோ புக்³க³லேதி ‘‘தண்ஹாசரிதோ மந்தோ³’’திஆதி³னா (நேத்தி. 6) வுத்தே சத்தாரோ புக்³க³லே. புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன சேத்த² த⁴ம்மோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘பூ⁴மிம் நித்³தி³ஸித்வா’’தி. ததோ ஏவாதி யதா²வுத்தபுக்³க³லசதுக்கதோ ஏவ. இதரத்தா²பீதி ‘‘ஸுகா²ய…பே… புக்³க³லா’’தி ஏத்தா²பி. ஸாதா⁴ரணாயாதி பட²மசதுத்தா²ஹிபி விமிஸ்ஸாய. யதா²வுத்தாஸூதி து³தியததியாஸு.

ஹேட்டா²தி தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்க³விசயஹாரஸம்பாதவண்ணனாஸு.

ஏஸேவ நயோதி குஸலமூலாதி³த்³வாத³ஸதிகஸங்க³ஹோ அனவஜ்ஜபக்கோ². ‘‘வோதா³யதி ஸுஜ்ஜ²தி ஏதேனாதி வோதா³ன’’ந்தி (நேத்தி. அட்ட². 11) வம் நேதப்³ப³தம் ஸந்தா⁴யாஹ.

யதா² ஹாரஉத்³தே³ஸோ கதோ, ஏவம் நயானம் அகரணே காரணம், பயோஜனஞ்ச விபா⁴வேதுகாமோ ‘‘கஸ்மா பனா’’திஆதி³மாஹ. நயேஹி நயந்தரேஹி. ஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி உபபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம். தத்த² ஸம்ப⁴வோ அனுத்³தே³ஸக்கமேன நித்³தி³ஸனே கரணம் த³ஸ்ஸனம் பயோஜனம். யதி³ ஹி இமே நயா உப்பத்திட்டா²னவஸேன அஸம்கிண்ணா ப⁴வேய்யும், ஹாரா விய உத்³தே³ஸானுக்கமேனேவ நித்³தி³ஸிதப்³பா³ ஸியும். ததா² ஹி வுத்தம் ஹாரானம் உத்³தே³ஸாவஸானே ‘‘ஏதே ஸோளஸ ஹாரா பகித்திதா அத்த²தோ அஸம்கிண்ணா’’தி (நேத்தி. 1).

யஸ்மா பனேதே மூலபதே³ஹி மூலபத³ந்தரனித்³தா⁴ரணேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் தே நிக்³க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா ஏகஸ்மிம் நித்³தி³ட்டே² இதரோபி அத்த²தோ நித்³தி³ட்டோ²யேவ நாம ஹோதீதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘உத்³தே³ஸானுக்கமேன நித்³தே³ஸோ ந கதோ’’தி.

இதா³னி தமேவ ஸங்கே²பேன வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பட²மனயதோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தண்ஹாதி³ட்டி²சரிதவஸேன த்³விதா⁴ புக்³க³லே விப⁴ஜித்வா தேஸம் வஸேன நந்தி³யாவட்டனயம் நீஹரித்வா புன தே ஏவ தண்ஹாதி³ட்டி²சரிதே சதுப்படிபதா³விபா⁴கே³ன விப⁴ஜித்வா ஸீஹவிக்கீளிதஸ்ஸ நயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, தே ஏவ சதுப்படிபதா³பே⁴த³பி⁴ன்னே புக்³க³லே புன உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதி³விபா⁴கே³ன திதா⁴ விப⁴ஜித்வா திபுக்க²லஸ்ஸ நயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பட²மனயதோ…பே… நித்³தி³ட்டோ²’’தி.

யஸ்மா ஸுப⁴ஸுக²ஸஞ்ஞாஹி லோபோ⁴, நிச்சஸஞ்ஞாய தோ³ஸோ ‘‘இமினா மே அனத்தோ² கதோ’’தி ஆகா⁴துப்பத்திதோ, அத்தஸஞ்ஞாய மோஹோ க³ஹிதோ ஹோதி. ததா² அஸுப⁴ஸஞ்ஞாதீ³ஹி அலோபா⁴த³யோ, தஸ்மா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னவஸேன ததியனயதோ து³தியனயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ. யஸ்மா பன லோபே⁴ ஸதி ஸம்ப⁴வதோ லோப⁴க்³க³ஹணேனேவ தோ³ஸோ க³ய்ஹதி. லோபோ⁴ ச தண்ஹா, மோஹோ அவிஜ்ஜா, தப்படிபக்க²தோ அலோபா⁴தோ³ஸேஹி ஸமதோ² க³ய்ஹதி, அமோஹேன விபஸ்ஸனா, தஸ்மா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னவஸேனேவ து³தியனயதோ பட²மனயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோதி இமம் விஸேஸம் தீ³பேதும் உத்³தே³ஸானுக்கமேன நித்³தே³ஸோ ந கதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னவஸேன பனா’’திஆதி³மாஹ.

தேனேவாதி ததியனயதோ து³தியனயஸ்ஸ விய து³தியனயதோ பட²மனயஸ்ஸபி ஸம்ப⁴வதோ. ஏவம் பாளியம் புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னவஸேன ஆக³தம் நிஸ்ஸாய அட்ட²கதா²யம் த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னவஸேனேவ நயனிக்³க³மோ நித்³தா⁴ரிதோதி அயமேவ விஸேஸோ. யதி³ ஏவந்தி பாளியம் ஆக³தப்பகாரதோ அஞ்ஞேனபி பகாரேன நயா நித்³தா⁴ரேதப்³பா³, ஏவம் ஸந்தே யதா² புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னவஸேன பட²மனயதோ ததியனயஸ்ஸ, ததியனயதோ து³தியனயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, ஏவம் த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னவஸேனேவ பட²மனயதோ ததியனயது³தியனயானம், த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னவஸேனேவ து³தியனயதோ ததியனயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ தீ³பேதப்³போ³தி இமமத்த²மாஹ ‘‘த்³வே ஹுத்வா…பே… ஸியா’’தி.

தத்த² நயோதி பச்சா² வுத்தது³தியனயோ. அத்த²தோதி அத்தா²பத்திதோ, அத்த²தோ லப்³ப⁴மானத்தா ஏவ ஸரூபேன ந கதி²தோதி அத்தோ². இதா³னி தம் அத்தா²பத்திம் ஏகந்திகம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம். அனுப்பவேஸோ இச்சி²தோ தம்தம்னயமூலபதா³னம் நயந்தரமூலபதே³ஸு ஸமவருஜ்ஜ²னதோ. ததா² ஹி ‘‘யத்த² ஸப்³போ³ அகுஸலபக்கோ² ஸங்க³ஹம் ஸமோஸரணம் க³ச்ச²தி, யத்த² ஸப்³போ³ குஸலபக்கோ² ஸங்க³ஹம் ஸமோஸரணம் க³ச்ச²தீ’’தி (நேத்தி. 3) ச வுத்தம். அயஞ்ச அத்தோ²தி ‘‘நயானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஅனுப்பவேஸோ நிக்³க³மோ’’தி அயம் து³விதோ⁴ அத்தோ². பிடகானம் அத்த²கத²னம் பேடகம், ஸோ ஏவ உபதே³ஸோதி பேடகோபதே³ஸோ, உபதே³ஸபூ⁴தா பரியத்திஸம்வண்ணனாதி அத்தோ².

ஆதி³தோ பட்டா²யாதி நயானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஅனுப்பவேஸனிக்³க³மமத்தமேவ அவிபா⁴வேத்வா நயவிசாரஸ்ஸ பட²மாவயவதோ பபு⁴தி விபா⁴வனா தீ³பனா பகாஸனா.

தோ³ஸதி³ட்டீ²தி அப்பஸ்ஸாத³தாதி³தோ³ஸகா³ஹிகதி³ட்டீ², தோ³ஸத³ஸ்ஸினோதி அத்தோ². தே ஹி அஸமூஹதானுஸயா, காமேஸு ச ஆதீ³னவத³ஸ்ஸினோ. இத³ஞ்ஹி நேஸம் அங்க³த்³வயம் அத்தகிலமதா²னுயோக³ஸ்ஸ காரணம் வுத்தம். நத்தி² அத்தோ²தி யோ ராகா³பி⁴பூ⁴தேஹி அந்த⁴பா³லேஹி பரிகப்பிதோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ காமேஹி அத்தோ², ஸோ மது⁴பி³ந்து³கி³த்³த⁴ஸ்ஸ மது⁴லித்தஸத்த²தா⁴ராவலேஹனஸதி³ஸோ அப்பஸ்ஸாதோ³ ப³ஹுது³க்கோ² ப³ஹுபாயாஸோ ப³ஹுஆதீ³னவோ ஸவிகா⁴தோ ஸபரிளாஹோ ஸம்பராயிகோ ததே²வாதி ஸப்³ப³தா³பி விஞ்ஞூஜாதிகஸ்ஸ காமேஹி பயோஜனம் ந விஜ்ஜதி. அனஜ்ஜோ²ஸிதாதி அனபி⁴பூ⁴தா விஹரந்தி. தேன வுச்சதி ஸுகா² படிபதா³தி தேன மந்த³கிலேஸபா⁴வேன தேஸம் புக்³க³லானம் அகிச்சே²ன ஸிஜ்ஜ²மானா விபஸ்ஸனா படிபதா³ ‘‘ஸுகா² படிபதா³’’தி வுச்சதி. அஜ்ஜோ²ஸிதாதி அபி⁴னிவிட்டா². இமே ஸப்³பே³ ஸத்தாதி இமே தண்ஹாதி³ட்டி²சரிதபா⁴வேன த்³விதா⁴ வுத்தா அபரிமாணப்பபே⁴தா³ ஸப்³பே³பி படிபஜ்ஜந்தா ஸத்தா.

ஸுகே²ன படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தீதி கிலேஸே அகிச்சே²ன பஜஹந்தி. ‘‘இமா சதஸ்ஸோ படிபதா³’’திஆதி³ படிபதா³னம் ஏத்தாவதாயம், விஸயபா⁴வகிச்சேஸு ச ப்³யபி⁴சாராபா⁴வத³ஸ்ஸனம். அயம் படிபதா³தி நிக³மனம், அயம் படிபதா³ யாய வஸேன ஸீஹவிக்கீளிதஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மித³ஸ்ஸனத்த²ம் சத்தாரோ புக்³க³லா நித்³தா⁴ரிதாதி அதி⁴ப்பாயோ. சதுக்கமக்³கே³ன கிலேஸே நித்³தி³ஸதீதி அனந்தரம் வக்க²மானேன ஆஹாராதி³சதுக்கமக்³கே³ன த³ஸவத்து²கே கிலேஸஸமூஹே நித்³தி³ஸதி. சதுக்கமக்³கே³ன அரியத⁴ம்மேஸு நித்³தி³ஸிதப்³பா³தி தப்படிபக்கே²ன படிபதா³தி³சதுக்கமக்³கே³ன அரியத⁴ம்மேஸு போ³தி⁴பக்கி²யேஸு விஸயபூ⁴தேஸு நித்³தா⁴ரேத்வா கதே²தப்³பா³.

இத³ஞ்ச பமாணம் சத்தாரோ ஆஹாராதி இமேஸம் விபல்லாஸானம் பவத்தியா பமாணம், யதி³த³ம் சத்தாரோ ஆஹாரா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யாவதே³வ சத்தாரோ ஆஹாரா பரிஞ்ஞம் ந க³ச்ச²ந்தி, தாவதே³வ சத்தாரோ விபல்லாஸே விப⁴ஜந்தி. யாவதே³வ சத்தாரோ விபல்லாஸா அப்பஹீனா, தாவதே³வ சத்தாரி உபாதா³னானி பரிப்³ரூஹந்தீதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² யதா²ரஹம் வத்தப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘ஏவம் இமானி ஸப்³பா³னி த³ஸ பதா³னீ’’தி. ‘‘யோஜேதப்³பா³னீ’’தி ச வசனஸேஸோ.

‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²ய க³ந்த²தீ’’தி இமினா அபி⁴ஜ்ஜா²யனமேவ க³ந்த²னந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. பபஞ்சேந்தோதி தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸம் வித்தா²ரேந்தோ.

விப்படிஸாருப்பத்திஹேதுபா⁴வோ கிலேஸானம் ஆஸவனந்தி ஆஹ ‘‘ஆஸவந்தீ’’தி. கிம் விப்படிஸாராதி தேன கிலேஸானம் வீதிக்கமவத்து²ம் வத³தி. யஸ்மா அப்பஹீனானுஸயஸ்ஸேவ விப்படிஸாரா, ந இதரஸ்ஸ, தஸ்மா ‘‘யே விப்படிஸாரா, தே அனுஸயா’’தி வுத்தம். பத³த்³வயேனபி ப²லூபசாரேன காரணம் வுத்தம்.

பட²மேன பதே³னாதி யதா²வுத்தேஸு த³ஸஸு ஸுத்தபதே³ஸு பட²மேன பதே³ன. பட²மாய தி³ஸாயாதி தத³த்த²ஸங்கா²தாய ஸீஹவிக்கீளிதஸ்ஸ ஸம்கிலேஸபக்கே² பட²மாய தி³ஸாய.

இதீதி ஏவம், வுத்தனயேனாதி அத்தோ². குஸலாகுஸலானந்தி யதா²வுத்தஅனவஜ்ஜஸாவஜ்ஜத⁴ம்மானம். பக்க²படிபக்க²வஸேனாதி வோதா³னபக்க²தப்படிபக்க²வஸேன. யோஜனாதி பட²மதி³ஸாதி³பா⁴வேன யுத்தே கத்வா மனஸானுபேக்க²னா. ‘‘மனஸா வோலோகயதே’’தி (நேத்தி. 4) ஹி வுத்தம்.

தஸ்ஸாதி தி³ஸாலோகனஸ்ஸ. ஸோதாபத்திப²லாதீ³னம் பரியோஸானதா இந்த்³ரியவஸேன வேதி³தப்³பா³. யேஸஞ்ஹி ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் வஸேன ஸதிபட்டா²னாதீ³னி ஸிஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் வஸேன ஸோதாபத்திப²லாதீ³னம் பரியோஸானதா. தத்த² ஸோதாபத்திப²லே ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஸோதாபன்னோ ஹி ஸத்³தா⁴ய பரிபூரிகாரீ. ஸகதா³கா³மிப²லே வீரியிந்த்³ரியம் பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஸகதா³கா³மீ ஹி ஆரத்³த⁴வீரியோ உபரிமக்³கா³தி⁴க³மாய. அனாகா³மிப²லே ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. அனாகா³மீ ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரிகாரீ. அக்³க³ப²லே அரஹத்தே ஸதிந்த்³ரியஞ்ச பஞ்ஞிந்த்³ரியஞ்ச பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. அரஹா ஹி ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ, பஞ்ஞாவேபுல்லப்பத்தோ சாதி.

அபரே பனாஹு – ஸத்³தா⁴ப³லேன ஸுப⁴ஸஞ்ஞாய பஹானம். ஸத்³த³ஹந்தோ ஹி படிக்கூலமனஸிகாரே கம்மம் கரோதி. வீரியப³லேன ஸுக²ஸஞ்ஞாய பஹானம். வீரியவா ஹி ஸுக²ஸ்ஸாத³ம் அபி⁴ப⁴வித்வா யோனிஸோமனஸிகாரமனுயுஞ்ஜதி. ஸமாதி⁴ப³லேன நிச்சஸஞ்ஞாய பஹானம். ஸமாஹிதோ ஹி ஸங்கா²ரானம் உத³யப்³ப³யம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ அனிச்சஸஞ்ஞம் படிலப⁴தி. பஞ்ஞாப³லேன அத்தஸஞ்ஞாய பஹானம். பஞ்ஞவா ஹி ஸங்கா²ரானம் அவஸவத்திதம் ஸல்லக்கே²ந்தோ அத்தஸுஞ்ஞதம் படிவிஜ்ஜ²தி. ஸதி பன ஸப்³ப³த்தா²பி இச்சி²தப்³பா³. தேனாஹ ‘‘ஸதிம் ச க்²வாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³த்தி²கம் வதா³மீ’’தி (ஸம். நி. 5.234; மி. ப. 2.1.13). ஏவம் சதுவிபல்லாஸப்பஹாயீனம் சதுன்னம் இந்த்³ரியானம் பாரிபூரிட்டா²னம் சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி சதுவிபல்லாஸமுகா²னம் சதுன்னம் தி³ஸானம் பரியோஸானானி வுத்தானீதி.

‘‘லோபோ⁴ அகுஸலமூல’’ந்திஆதி³ லோபா⁴தீ³னம் ஹேதுப²லபா⁴வேன ஸம்பயுத்ததாய த³ஸ்ஸனம்.

தத்த² மனாபிகேனாதி யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம். அமனாபிகேனாபி ஹி ஆரம்மணேன விபரியேஸவஸேன லோபோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. மனாபிகேனாதி வா மனாபிகாகாரேன. ப²ஸ்ஸவேத³னூபவிசாரராக³விதக்கபரிளாஹா ஸஹஜாதாபி லப்³ப⁴ந்தி, அஸஹஜாதாபி. ‘‘உப்பாதோ³’’தி ஏதேன உப்பஜ்ஜமானஸங்கா²ரக்³க³ஹணந்தி ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம். உப்பாத³லக்க²ணஸ்ஸேவ பன க³ஹணே ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ந ஹி உப்பாதோ³ உப்பஜ்ஜதி, ராக³ஜபரிளாஹஹேதுகதா ச தேஸம் ராக³ஸ்ஸ தண்ஹாஸபா⁴வத்தா. தண்ஹா ஹி து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ, யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் து³க்க²ந்தி. ததா² ச வுத்தம் ‘‘தண்ஹாஸஹஜாதவேத³னாய பன லோபோ⁴ ஸஹஜாதாதி³பச்சயேஹி ச பச்சயோ’’தி. ஏவம் இட்டா²ரம்மணே உப்பன்னலோப⁴ஸஹக³தஸுக²வேத³னாய உத³யோ இத⁴ ‘‘உப்பாதோ³ ஸங்க²தலக்க²ண’’ந்தி வுத்தோ, தஸ்ஸா விபரிணாமோ ‘‘விபரிணாமது³க்க²தா’’தி. விபரிணாமாவத்தா² ச உத³யாவத்த²ம் வினா ந ஹோதீதி ஸா தம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜந்தீ விய வுத்தா ‘‘உப்பாத³ம்…பே… து³க்க²தா’’தி.

தோ³ஸோ அகுஸலமூலந்திஆதீ³ஸுபி வுத்தனயானுஸாரேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அயம் பன விஸேஸோ – டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் நாம ஜரா, தம் நிஸ்ஸாய தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ வுத்தம் ‘‘டி²தஸ்ஸ…பே… து³க்க²து³க்க²தா’’தி. தோ³ஸஜபரிளாஹஹேதுகதா ஜராய தோ³ஸப³ஹுலஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ நசிரேன ஜீரணதோ வேதி³தப்³பா³.

வயோதி ஸங்கா²ரானம் நிரோதோ⁴. அனிச்சதாவஸேன ச ஸங்க²தத⁴ம்மானம் ஸங்கா²ரது³க்க²தாதி வுத்தம் ‘‘வய…பே… ஸங்கா²ரது³க்க²தா’’தி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யத³னிச்சம் தம் து³க்க²’’ந்தி (ஸம். நி. 3.15, 45, 76; படி. ம. 2.10). மோஹஜபரிளாஹஹேதுகதா வயலக்க²ணஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன ஸம்மோஹனிமித்தத்தா, மரணஸ்ஸ அவிஜ்ஜாபச்சயத்தா ச ஸம்ஸாரப்பவத்தியா வேதி³தப்³பா³.

அலோபா⁴தீ³னம் பஞ்ஞாதி³பாரிபூரிஹேதுகதா யதா²ரஹம் உபனிஸ்ஸயகோடிஸஹஜாதகோடியா ச பச்சயபா⁴வேன வேதி³தப்³பா³. ஸப்³பே³ ஹி குஸலா த⁴ம்மா ஸப்³பே³ஸம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் யதா²ஸம்ப⁴வம் பச்சயவிஸேஸா ஹோந்தி ஏவாதி. அப்³யாபாத³விதக்கஸன்னிஸ்ஸயோ உபவிசாரோ அப்³யாபாதூ³பவிசாரோ. அவிஹிம்ஸூபசாரேபி ஏஸேவ நயோ.

அயம் திபுக்க²லோ நாம து³தியோ நயோ ஸத்³தி⁴ம் தி³ஸாலோகனனயேன நித்³தி³ட்டோ²தி வசனஸேஸோ. ‘‘இமே சத்தாரோ’’திஆதி³ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேனேவ நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மித³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். இமே யதா²வுத்தபடிபதா³சதுக்கஸ்ஸ வஸேன சதுப்³பி³தா⁴. விஸேஸேனாதி தி³ட்டி²தண்ஹாஸன்னிஸ்ஸயதாவிஸேஸேன. தி³ட்டி²சரிதோ ஹி திக்க²பஞ்ஞோ, மந்த³பஞ்ஞோ ச ஸுகா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய ச த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய ச நிய்யாதீதி த்³விதா⁴ வுத்தோதி. ததா² தண்ஹாசரிதோ து³க்கா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய ச த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய ச நிய்யாதீதி த்³விதா⁴ வுத்தோதி த³ஸ்ஸிதோ சாயமத்தோ². தேனாஹ ‘‘த்³வே ஹோந்தி தி³ட்டி²சரிதோ ச தண்ஹாசரிதோ சா’’தி.

சத்தாரோ ஹுத்வாதி ஸீஹவிக்கீளிதஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மித³ஸ்ஸனே சத்தாரோ ஹுத்வா டி²தா, சதுப்படிபதா³வஸேன சத்தாரோ கத்வா வுத்தாதி அத்தோ². தயோ ஹோந்தீதி திபுக்க²லஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மித³ஸ்ஸனே உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதி³வஸேன தயோ ப⁴வந்தி. தயோ ஹுத்வாதி ததா² தயோ ஹுத்வா டி²தா தயோ கத்வா கதி²தா. த்³வே ஹோந்தீதி இதா³னி நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மித³ஸ்ஸனே த்³வே ப⁴வந்தி. அஜ்ஜோ²ஸானந்தி தி³ட்டி²அஜ்ஜோ²ஸானம். அபி⁴னிவேஸோதி தண்ஹாபி⁴னிவேஸோ. அஹம்காரோதி அஹம்மானோ ‘‘அஹ’’ந்தி வா கரணம் அஹம்காரோ. தி³ட்டி²மானமஞ்ஞனானம் வஸேன ‘‘அஹமஸ்மீ’’தி ஸமனுபஸ்ஸனா மமம்காரோ, மமாயனம் தண்ஹாக்³கா³ஹோ.

த³ஸபதா³னி ‘‘பட²மா தி³ஸா’’தி காதப்³பா³னீதி நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ ‘‘பட²மா தி³ஸா’’தி கரணீயானி, ‘‘பட²மா தி³ஸா’’தி வவத்த²பேதப்³பா³னீதி அத்தோ². ஸம்கி²த்தேன…பே… பக்க²ஸ்ஸாதி அனேகப்பபே⁴த³ஸ்ஸபி கண்ஹபக்க²ஸ்ஸ ஸம்கிலேஸபக்க²ஸ்ஸ அத்த²ம் ஸம்கி²த்தேன ஸங்கே²பேன படிபக்கே² வத்தமானே வோதா³னத⁴ம்மே உத்³தி³ஸ்ஸ ஞாபேந்தி பகாஸேந்தி, பட²மா காதப்³பா³தி யோஜனா. த³ஸ பதா³னி து³தியகானீதி தண்ஹாதி³கா த³ஸ கோட்டா²ஸா ‘‘து³தியா தி³ஸா’’தி காதப்³பா³. ‘‘ஸம்கி²த்தேன…பே… கண்ஹபக்க²ஸ்ஸா’’தி ஆனேத்வா யோஜேதப்³ப³ம்.

யோனிஸோதி உபாயஸோ. யோனிஸோ மனஸிகாரோ அனிச்சாதி³வஸேன பட²மமனஸிகாரோ. பஞ்ஞாதி ஸுதசிந்தாமயீ பஞ்ஞா, ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞா ச. நிப்³பி³தா³தி நிப்³பே³த⁴ஞாணம். ஸோமனஸ்ஸத⁴ம்மூபஸஞ்ஹிதம் பமோதா³தி³ஸஹக³தம் சேதஸிகஸுக²ம்.

குஸலபக்கே² சாதி ச-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ², தேன உப⁴யபக்க²தோ ஸமுச்சயவஸேன சதஸ்ஸோ தி³ஸா, ந பச்சேகந்தி த³ஸ்ஸேதி.

தேஸந்தி தண்ஹாதீ³னம், தண்ஹாய, தண்ஹாபக்கி²கானஞ்சாதி அத்தோ². ஸதிபி அனவஸேஸதோ ராகே³ பஹீயமானே அனவஸேஸதோ அவிஜ்ஜாபி பஹீயதேவ, ராக³ஸ்ஸ பன சேதோவிமுத்தி உஜுபடிபக்கோ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ராக³விராகா³’’தி வுத்தம். அவிஜ்ஜாவிராகா³தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அயஞ்ச அத்தோ² ‘‘ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்தி’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.438) ஆக³தபாளியா அத்த²வண்ணனாவஸேன வுத்தா, இத⁴ பன ‘‘ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி ஸேக்க²ப²லம், அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி அஸேக்க²ப²ல’’ந்திஆதி³னா (நேத்தி. 51) வேவசனஸமாரோபனே ஆக³தத்தா புரிமா அனாகா³மிப²லம். தஞ்ஹி காமராக³ஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகதோ ஸமாதி⁴பாரிபூரியாவ விஸேஸதோ ‘‘ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தீ’’தி வுச்சதி, பச்சி²மா அரஹத்தப²லம் தண்ஹாய, அவிஜ்ஜாய ச அனவஸேஸப்பஹானதோ, பஞ்ஞாபாரிபூரியா ச ‘‘அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தீ’’தி வுச்சதி.

தத்தா²தி நந்தி³யாவட்டனயே. தேஸூதி ‘‘சத்தாரி பதா³னீ’’தி வுத்தேஸு தண்ஹாதீ³ஸு சதூஸு மூலபதே³ஸு. இத⁴ ஸமோஸரணந்தி ஸங்க³ஹோ வுத்தோ, ஸோ ச ஸபா⁴வதோ, ஸபா⁴க³தோ ச ஹோதீதி தண்ஹாதீ³னி சத்தாரி த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘தேஸு அட்டா²ரஸ மூலபதா³னி ஸமோஸரந்தீ’’தி வுத்தம். ஸமத²ம் ப⁴ஜந்தி ஸபா⁴வதோ, ஸபா⁴க³தோ சாதி அதி⁴ப்பாயோ. விபஸ்ஸனம் ப⁴ஜந்தீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. நயாதி⁴ட்டா²னானம் நயாதி⁴ட்டா²னே அனுப்பவேஸோ நயானம் நயேஸு அனுப்பவேஸோ ஏவ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘திபுக்க²லோ…பே… அனுப்பவிஸந்தீ’’தி.

அலோபா⁴மோஹபக்க²ம் அப⁴ஜாபேத்வா அதோ³ஸபக்க²ம் ப⁴ஜாபேதப்³ப³ஸ்ஸ நந்தி³யாவட்டஸீஹவிக்கீளிதமூலபத³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ அதோ³ஸோ ஏகஸுத்தகோடியா ஏககோவ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அதோ³ஸோ அதோ³ஸோ ஏவா’’தி. தோ³ஸோ தோ³ஸோ ஏவாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸமோஸரந்தி ஸபா⁴க³தோ ச ஸபா⁴வதோ ச ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீதி அத்தோ².

பூ⁴மி கோ³சரோதி ச மூலபதா³னி ஏவ ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஏகேகம் நயம் அனுப்பவிஸதி தம்தம்மூலபதா³னுப்பவேஸதோ. குஸலே வா விஞ்ஞாதே அகுஸலோ படிபக்கோ², அகுஸலே வா குஸலோ படிபக்கோ² அன்வேஸிதப்³போ³ ஸம்வண்ணியமானஸுத்தபதா³னுரூபதோ உபபரிக்கி²தப்³போ³. அன்வேஸனா உபபரிக்கா² ‘‘தி³ஸாலோகன’’ந்தி வுச்சதி. ஸோ நயோ நித்³தி³ஸிதப்³போ³தி ததா² அன்வேஸித்வா தேஹி த⁴ம்மேஹி தி³ஸா வவத்த²பேத்வா ஸோ ஸோ நயோ நித்³தா⁴ரேத்வா யோஜேதப்³போ³. யதா² மூலபதே³ஸு மூலபதா³னம் அனுப்பவேஸோ ஸம்வண்ணிதோ, இமினாவ நயேன மூலபத³தோ மூலபதா³னம் நித்³தா⁴ரணாதி வேதி³தப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² ஏகம்ஹி…பே… நித்³தி³ஸிதப்³பா³னீ’’தி ஆஹ. ‘‘ஏகேகஸ்மிஞ்ஹீ’’திஆதி³ காரணவசனம்.

தத்த² தத்தா²தி ஏகேகஸ்மிம் நயே. ஏகஸ்மிம் த⁴ம்மே விஞ்ஞாதேதி தண்ஹாதி³கே ஏகஸ்மிம் மூலபத³த⁴ம்மே ஸரூபதோ, நித்³தா⁴ரணவஸேன வா விஞ்ஞாதே. ஸப்³பே³ த⁴ம்மா விஞ்ஞாதா ஹோந்தீதி தத³ஞ்ஞமூலபத³பூ⁴தா ஸப்³பே³ லோபா⁴த³யோ விஞ்ஞாதா நயஸ்ஸ பூ⁴மிசரணாயோக்³யதாய பகாஸா பாகடா ஹோந்தி. ‘‘இமேஸ’’ந்திஆதி³ நயத்தயதி³ஸாபூ⁴தத⁴ம்மானம் மத்த²கபாபனேன திண்ணம் நயானம் கூடக்³க³ஹணம், தம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

புன ‘‘இமேஸூ’’திஆதி³ கம்மனயத்³வயஸ்ஸ விபா⁴க³விபா⁴வனம், தம் விஞ்ஞேய்யமேவ.

நயஸமுட்டா²னவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.