ஸாஸனபட்டா²னவாரவண்ணனா

89. ஸங்க³ஹவாராதீ³ஸூதி ஸங்க³ஹவாரஉத்³தே³ஸனித்³தே³ஸவாரேஸு. ஸரூபதோ ந த³ஸ்ஸிதம், அத்த²தோ பன த³ஸ்ஸிதமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. தமேவ ஹி அத்த²தோ த³ஸ்ஸனத்த²ம் உதா³ஹரணபா⁴வேன நிக்கி²பதி, யதா² மூலபதே³ஹி பட்டா²னம் நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ந்தி. ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞஸங்க³ஹோ’’தி இத³ம் மூலபத³பட்டா²னானம் அஞ்ஞமஞ்ஞதோ நித்³தா⁴ரேதப்³ப³தாய காரணவசனம் ‘‘ஸதி அனுப்பவேஸே ததோ வினிக்³கா³மோ ஸியா’’தி. பட்டா²னந்தி ஏத்த² ப-இதி உபஸக்³க³பத³ம், தம் பன ‘‘விப⁴த்தேஸு த⁴ம்மேஸு யம் ஸேட்ட²ம், தது³பாக³மு’’ந்திஆதீ³ஸு விய பகாரத்த²ஜோதகந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பகாரேஹி டா²ன’’ந்திஆதீ³ஸு விய பகாரத்த²ஜோதகந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பகாரேஹி டா²ன’’ந்தி ஆஹ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் நேத்திப்பகரணே. தஸ்ஸாதி தே³ஸனாஸங்கா²தஸ்ஸ பரியத்திஸாஸனஸ்ஸ. ததா²பா⁴வதீ³பனந்தி வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபேன பவத்திதத்தா ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யதாதி³ப்பகாரேஹி டி²தபா⁴வேன தீ³பேதப்³ப³த்தா ‘‘தீ³பிஸ்ஸதீதி தீ³பன’’ந்தி கத்வா. பதிட்ட²ஹந்தி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²த³யோ ஸமுதா³யரூபேன க³ஹிதா. ஏதேஹி ஸம்கிலேஸத⁴ம்மாதீ³ஹி, ஸம்கிலேஸத⁴ம்மாதீ³னம் அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தீ³னம் பவத்தனுபாயதா அனுபுப்³பி³கதா²ய ஸாமுக்கம்ஸிகாய த⁴ம்மதே³ஸனாய தீ³பேதப்³பா³. தேஸந்தி ஸம்கிலேஸத⁴ம்மாதீ³னம். புன தேஸந்தி ஸுத்தானி ஸந்தா⁴யாஹ.

கோ³ட்டா²தி வஜா. பட்டி²தகா³வோதி க³தகா³வோ. ஆக³தட்டா²னஸ்மிந்தி ஸீஹனாத³ஸுத்தம் (ம. நி. 1.156) வத³தி. பவத்தக³மனத்தா ஏத்தா²தி வசனஸேஸோ. அத² வா க³ச்ச²தி ஏத்தா²தி க³மனம், தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸங்க³வஸேன பவத்தக³மனதே³ஸபா⁴வதோ பட்டா²னம் நாமாதி அத்தோ². வோமிஸ்ஸாதி ‘‘ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்சா’’திஆதி³னா து³கதிகசதுக்கபா⁴வேன மிஸ்ஸிதா.

ஸம்கிலேஸபா⁴வே ஞாபேதப்³பே³ பவத்தம், தம் விஸயம் கத்வா தே³ஸிதந்தி அத்தோ², அத்த²மத்தவசனஞ்சேதம், ஸம்கிலேஸபா⁴கே³ ப⁴வந்தி ஸத்³த³னயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ‘‘ஸம்கிலேஸபா⁴கி³க’’ந்திபி பாடோ², தஸ்ஸ ஸம்கிலேஸபா⁴கோ³ ஏதஸ்ஸ அத்தி², ஸம்கிலேஸபா⁴கே³ வா நியுத்தம், ஸம்கிலேஸபா⁴க³ஸ்ஸ வா பபோ³த⁴னஸீலம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³கம், ததே³வ ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யந்தி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பதா³லனம் ஸமுச்சி²ந்த³னம், பதா³லனஸன்னிஸ்ஸயதா சேத்த² பதா³லனக்³க³ஹணேன க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஸேக்கே²தி அஸேக்க²த⁴ம்மே. தேஸம் வோமிஸ்ஸகனயவஸேனாதி தேஸம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதீ³னம் சதுன்னம் படிக்கே²பாபடிக்கே²பவோமிஸ்ஸகனயவஸேன.

‘‘தானி பன ச² து³கா’’திஆதி³னா பதா³னம் க³ஹணபரிச்சே²த³தோ வவத்தா²பனதம் வத்வா பரதோ ‘‘ஸாதா⁴ரணானி கதானீ’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனாய ஸயமேவ ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி. ‘‘அனுத்³த⁴ரணே காரணம் நத்தீ²’தி வத்வா உத்³த⁴ரணே பன காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா² ஹி வக்க²தீ’’திஆதி³னா பாளிமாஹரி. வோதா³னம் நாம ஸம்கிலேஸதோ ஹோதி ஸம்கிலிட்ட²ஸ்ஸேவ வோதா³னஸ்ஸ இச்சி²தத்தா. யஸ்மா வோதா³னம் தத³ங்கா³தி³வஸேன ஸம்கிலேஸதோ விஸுஜ்ஜ²னம், தஸ்மா ‘‘தம் பன அத்த²தோ வாஸனாபா⁴கி³யாதி³ ஏவ ஹோதீ’’தி வுத்தம். தத்த² தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னேஹி வோதா³னம் வாஸனாபா⁴கி³யாதி³வஸேன ஹோதி, ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தீ⁴ஹி வோதா³னம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யவஸேன, அஸேக்க²பா⁴கி³யவஸேன வோதா³னம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஏவ வேதி³தப்³ப³ம். யாயம் தே³ஸனா ராகா³தி³பா⁴கி³னீ ஸியா, ஸா ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யா. யாயம் தே³ஸனா சாகா³தி³பா⁴கி³னீ ஸியா, ஸா வாஸனாபா⁴கி³யா. யா பன ஆபத்திவிச்சே²த³னீ ஸாவஸேஸம், அனவஸேஸஞ்ச, ஸா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யா, அஸேக்க²பா⁴கி³யா ச.

‘‘தண்ஹாஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்த’’ந்திஆதி³னா பட²மமேவ ஸம்கிலேஸபா⁴க³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா வுத்தம் ‘‘ஸம்கிலேஸோ திவிதோ⁴…பே… விஸயத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴’’ந்தி. ப⁴வராகோ³ ப⁴வபத்த²னா. உப்பஜ்ஜதீதி ந விக³ச்ச²தி. தத்ர தத்ர ப⁴வேதி யதி³ வா காமப⁴வே, யதி³ வா ரூபப⁴வே, யதி³ வா அரூபப⁴வே. பத³ந்தரஸம்யோஜனவஸேனாதி து³கனயேனேவ பத³ந்தரேன யோஜனவஸேன. மிஸ்ஸிதானி கதானீதி ஸம்ஸட்டா²னி கதானி.

ஏககசதுக்கவஸேன த³ஸ்ஸிதப்³பா³னி பதா³னி ஏவ க³ஹேத்வா ஆவுத்தினயத³ஸ்ஸனவஸேன மிஸ்ஸேத்வா அவஸிட்ட²து³கவஸேன, திகசதுக்கவஸேன ச இதரே அட்ட² பட்டா²னபா⁴கா³ த³ஸ்ஸிதாதி ஆஹ ‘‘தானியேவ யதா²வுத்தானி அட்ட² ஸுத்தானீ’’திஆதி³. சத்தாரோ ஏககாயேவ பாளியம் ஆதி³தோ த³ஸ்ஸிதா. ச²து³கா பாளியம் ஆக³தா சத்தாரோ, அட்ட²கதா²யம் த்³வேதி. சத்தாரோ திகா பாளியம் ஆக³தா த்³வே, அட்ட²கதா²யம் த்³வேதி. த்³வே சதுக்கா பன அட்ட²கதா²யமேவ ஆக³தா. ‘‘பாளியம் அனாக³தா’’தி இத³ம் ஸரூபதோ அனாக³மனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், நயதோ பன ஆக³தபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஏவ. யே பனேத்த² பாளியம் அனாக³தா, தேஸம் உதா³ஹரணானி பரதோ த³ஸ்ஸயிஸ்ஸாம.

ஸோளஸஹீதி ஸோளஸவிதே⁴ஹி. ந ஹி தானி ஸுத்தானி ஸோளஸேவ, அத² கோ² ஸோளஸப்பகாரானீதி மூலக³ணனம் ட²பேத்வா காரணஸுத்தலத்³தே⁴ன ஸங்கா²ரக³ப்³பே⁴ன தத³னுரூபோ யோ க³ணனவித்தா²ரோ, தஸ்ஸ பத்த²ரணவிதி⁴ பட்டா²னனயோ. இமினா…பே… நத்தீ²தி யதா²வுத்தபட்டா²னவினிமுத்தோ பரியத்திஸாஸனப்பதே³ஸோ ந விஜ்ஜதி யதா²ரஹம் தம்தம்பட்டா²னபா⁴வேன பவத்தத்தாதி த³ஸ்ஸேதி. யதி³ ஸுத்தகே³ய்யாதி³ நவவித⁴ம் பரியத்திஸாஸனம் யதா²வுத்தபட்டா²னவஸேனேவ பவத்தம், தத்த² கத²மித⁴ அனித³ஸ்ஸிதானம் கா³தா²தீ³னம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³பா⁴வோ க³ஹேதப்³போ³தி பஞ்ஹம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கா³தா²ய கா³தா² அனுமினிதப்³பா³’’திஆதி³பாளி பவத்தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கத²ம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² அயம் கா³தா² வியாதி ‘‘காமந்தா⁴ ஜாலஸஞ்ச²ன்னா, மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா, உத்³த⁴ம் அதோ⁴ ஸப்³ப³தி⁴ விப்பமுத்தோ, யஸ்ஸ ஸேலூபமம் சித்த’’ந்திஆதி³னா இத⁴ உதா³ஹடகா³தா² விய. கா³தா²தி அஞ்ஞாபி தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே ஆக³தா இத⁴ அனுதா³ஹடா. ஸம்வண்ணனாகாலே ஸம்முகீ²பா⁴வேன ‘‘அயம் கா³தா² வியா’’தி வுத்தா யா காசி கா³தா² ‘‘ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யா’’தி வா ‘‘ஸம்கிலேஸவாஸனானிப்³பே³த⁴அஸேக்க²பா⁴கி³யா’’தி வா அனுமினிதப்³பா³ நயக்³கா³ஹேன ஞாபேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘ஸம்கிலேஸ…பே… ஜானிதப்³பா³தி அத்தோ²’’தி. வா-ஸத்³தோ³ ஹி இத⁴ அவுத்தவிகப்பனத்தோ². ஸேஸபதே³ஸூதி வேய்யாகரணஸுத்தபதே³ஸு.

90. அரியானம் த⁴ம்மந்தி சாரித்தவாரித்தபே⁴த³ம் ஸீலாசாரம். ஏகந்தகரணீயஸ்ஸ அகரணம்பி வீதிக்கமோ ஏவ.

அவிஜ்ஜாதி³கே ஸம்கிலேஸத⁴ம்மே தத³ங்கா³தி³வஸேன து⁴னாதீதி தோ⁴னா வுச்சதி பஞ்ஞா. பச்சவேக்கி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனபஞ்ஞாதி பன பகரணேன அவச்சி²ன்னத்தா வுத்தம். தம் அதிக்கமித்வா சரந்தோதி பச்சயானம் அபச்சவேக்கி²த்வா பச்சயபரிபோ⁴கே³ ஆதீ³னவம் அபஸ்ஸந்தோ இணபரிபோ⁴க³வஸேன பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ ந பரிமுச்சதி நிரயாதி³து³க்க²தோ, வட்டது³க்க²தோ ச.

குக்குஜனகம் நாம கத³லியா புப்ப²னாளி. பராப⁴வாயாதி வினாஸாய. ததா²தி யதா² ப²லபாகந்தா கத³லீ, ஏவம் வேளுனளாபி ஓஸதி⁴ஜாதிகத்தாதி உபஸம்ஹாரத்தோ² ததா²-ஸத்³தோ³. தேனாஹ ‘‘ப²லம் வேளும் ப²லம் நள’’ந்தி.

ஸுகே²த்தேபீதி பி-ஸத்³தே³ன கோ பன வாதோ³ ஊஸராதி³தோ³ஸது³ட்டே²ஸு கே²த்தேஸூதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ச²கண…பே… அத்தோ²’’தி ஏதேன யதா²வுத்தஅபி⁴ஸங்க²ரணாபா⁴வேன பீ³ஜதோ³ஸது³ட்ட²ந்தி த³ஸ்ஸேதி.

91. ஸஜ்ஜிதந்தி ஸஞ்ஜிதம். அபரிக்க²தேதி படிபக்கே²ஹி த⁴ம்மேஹி அவிக்க²ம்பி⁴தே அரோகே³.

யாய ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ ‘‘கிம் ஸுதம் மயா, கிம் வா ஸுணாமீ’’தி குஸலம் க³வேஸீ சரதி, ஸா த⁴ம்மோஜபஞ்ஞா கிஸ்ஸவா நாம. து³ப்³பா⁴ஸிதாதி து³ட்டு² பா⁴ஸிதா, இஸ்ஸாமச்ச²ரியதோ³ஸாதீ³ஹி து³ட்டா² வா பா⁴ஸிதா.

92. விசினாதீதி விஸேஸதோ சினாதி பஸவதி.

விக³தபூ⁴தாதி விக³தஸச்ச. தேனாஹ ‘‘அலீகவாதீ³’’தி.

அவஜாதபுத்தாதி லாமகபுத்த. ப⁴க³வதோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா நிஹீனவுத்திதம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. நேரயிகோதி நிரயே நிப்³ப³த்தனகோ. பாபகம்மினோ பபதந்தி ஏத்தா²தி பபதம், நரகம்.

தண்ஹாதீ³னம் ஸபா⁴வபே⁴த³தோதி தண்ஹாதி³ட்டி²து³ச்சரிதானம் தண்ஹாயனவிபரீதத³ஸ்ஸனது³ட்ட²சரிததாஸங்கா²தஸபா⁴வவிபா⁴க³தோ. அவத்தா²பே⁴த³தோதி தண்ஹாய ச²ந்த³பேமலோப⁴ராக³னந்தீ³பிபாஸாமுச்சா²த³யோ, தி³ட்டி²யா கா³ஹபராமாஸமிச்சா²பி⁴னிவேஸவிஸுகவிப்ப²ந்தி³தவிபரீதத³ஸ்ஸனாத³யோ, து³ச்சரிதஸ்ஸ திரச்சா²னபேத்திவிஸயஅஸுரயோனிகா³மிதாத³யோ அவத்தா²விஸேஸா. ச-ஸத்³தே³ன தேஸம் காமதண்ஹாதி³ரூபதண்ஹாதி³அத்தானுதி³ட்டா²தி³ஸஸ்ஸதகா³ஹாதி³காயது³ச்சரிதாதி³- பாணாதிபாதாதி³ப்பகாரபே⁴தோ³ ஸங்க³ய்ஹதி.

93. விபுலந்தி உளாரம், தேலாதீ³ஹி சேவ த⁴னத⁴ஞ்ஞாதீ³ஹி ச பஹூதஸன்னிசயந்தி அத்தோ². ஸம்பா³தா⁴தி ஜனஸம்மத்³த³ஸங்க⁴டா.

த³ண்டே³ன ந ஹிம்ஸதீதி ஏத்த² வுத்தம் யம் த³ண்ட³னிதா⁴னம், தம் வட்டவிவட்டனிஸ்ஸிதம். தது³ப⁴யஸ்ஸாபி ப²லம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோ புக்³க³லோ’’திஆதி³மாஹ.

94. கிஞ்சதி தம்ஸமங்கி³னம் விமத்³த³தீதி கிஞ்சனம், ராகா³தி³, பலிபு³ந்த⁴தி குஸலப்பவத்திம் நிவாரேதீதி பலிபோ³தோ⁴, ராகா³தி³யேவ, கிஞ்சனமேவ பலிபோ³தோ⁴ கிஞ்சனபலிபோ³தோ⁴. அத² வா கிஞ்சனஞ்ச பலிபோ³தோ⁴ ச கிஞ்சனபலிபோ³தோ⁴, ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஞ்ச ராகா³தி³ஸம்கிலேஸோ சாதி அத்தோ².

விஸேஸிதந்தி விலோமம், விஸமம் கிரியந்தி அத்தோ². ராஜப⁴ண்ட³ந்தி ஓரோதே⁴ ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி.

யாசயோகோ³தி யாசனயோகோ³, யாசகானம் மனோரத²பரிபூரணதோ. தேனாஹ ‘‘யாசிதப்³ப³யுத்தோ’’தி. தா³னயுத்தோதி ஸததம் தா³னகிரியாஸமங்கீ³. தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோதி ஏத்த² தா³னம் நாம அத்தி²கானம் யதா²தி⁴ப்பாயபடியத்தபரிச்சாகோ³, ஸம்விபா⁴கோ³ அத்தனா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தோ அப்பமத்தகதோபி ஸம்விப⁴ஜனம். இமேஹி கோ²…பே… ஹோதீதி ஏத்த² ஹோதிஸத்³தே³ன ‘‘ஸமன்னாக³தோ’’தி பத³ம் ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம், ந ‘‘ஸோதாபன்னோ’’தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோதாபன்னோ…பே… ஹோதீ’’தி வுத்தம். தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³மோ ஹி இத⁴ விதீ⁴யதி, ந ஸோதாபன்னபா⁴வோ, தேன ஸோதாபன்னலக்க²ணமேதே த⁴ம்மா, ந ஸோதாபன்னபா⁴வலக்க²ணந்தி த³ஸ்ஸேதி. ததா² ஹி ‘‘ஸோதாபன்னேன…பே… லப்³ப⁴மானதம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி வுத்தம்.

95. லபதி கதே²தி ஏதேனாதி லபனம், ஓட்ட²ம்.

97. முதி³தோதி தி³ப்³ப³ஸம்பத்தியா பமுதி³தோ.

99. கிஞ்சாபி உத³தாரீதி தரணகிரியா அதீதபா⁴வேன வுத்தா, தரணமேவ பன க³ஹேத்வா ஆஹ ‘‘ஓக⁴தரணஸ்ஸ அரியமக்³க³கிச்சத்தா’’தி. ஏவம் விப்பமுத்தோ, விமுத்தோதி ச ஏத்த² முச்சனகிரியாயபி வத்தப்³ப³ம்.

100. பாது-ஸத்³த³புப்³ப³கோ ப⁴வந்தி-ஸத்³தோ³ ஸியா உப்பாத³பரியாயோ ஸியா ஆவிபா⁴வபரியாயோதி ‘‘பாதுப⁴வந்தீ’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘உப்பஜ்ஜந்தி, பகாஸேந்தி சா’’தி அத்தோ² வுத்தோ. பாதுபூ⁴தத⁴ம்மஸ்ஸாதி உப்பன்னபோ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மஸ்ஸ, விபூ⁴தசதுஸச்சத⁴ம்மஸ்ஸ வா. நோ கல்லோதி ந யுத்தோ. ஸஹேதுத⁴ம்மந்தி ஏத்த² பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மாவ க³ஹிதா, ந பச்சயத⁴ம்மாதி? நயித³மேவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் பச்சயத⁴ம்மானம்பி பச்சயுப்பன்னபா⁴வானதிவத்தனதோ. அத² வா ஸஹேதுத⁴ம்மந்தி பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மோ பதா⁴னபா⁴வேன வுத்தோ, பச்சயத⁴ம்மோ பன கு³ணபா⁴வேனாதி ஏவமேத்த² உப⁴யேஸம் வுத்தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

ஆரஞ்ஞகந்தி ஆரஞ்ஞகங்க³ஸமன்னாக³தம். அஞ்ஞாதோதி பரிசயவஸேன ந ஞாதோ, அஸம்ஸட்டோ²தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘நிச்சனவோ’’தி.

ப்³யாபாத³விஹிம்ஸாவிதக்கவிரஹே வேரிபரிஸங்காய அபா⁴வே அகித்திபரிமுத்தீதி ஏவமாதீ³ஹிபி காரணேஹி கோத⁴ப்பஹானேன ஸுக²ம் ஸுபதி. கோத⁴பரிளாஹாபா⁴வோ பன பாகடதரோதி ஆஹ ‘‘கோத⁴…பே… ஸயதீ’’தி. விஸமூலஸ்ஸாதி ஏத்த² விஸஸரிக்க²தாய ‘‘விஸ’’ந்தி து³க்க²ம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘து³க்க²விபாகஸ்ஸா’’தி. ஸுக²ந்தி சேதஸிகஸுக²ம். அக்குட்ட²ஸ்ஸ பச்சக்கோஸித்வா ச பச்சக்கோஸனஹேது உப்பஜ்ஜதீதி யோஜனா.

101. ஸல்லுப்³பா³ஹனம் ஸல்லுத்³த⁴ரணம்.

விஸயபே⁴தே³ன, பவத்திஆகாரபே⁴தே³ன ச அனேகபே⁴த³த்தா காமஸஞ்ஞாய வுத்தம் ‘‘யாய காயசீ’’தி.

தா³னமுகே²னாதி தா³னேன முக²பூ⁴தேன, தா³னம் பமுக²ம் கத்வாதி அத்தோ².

‘‘அரியமக்³க³ஸம்பாபனவஸேனா’’தி இமினா அனுகம்பானுத்³த³யானம் ஏகந்தானவஜ்ஜதமேவ விபா⁴வேதி. ‘‘அனுகம்பா’’தி பத³ஸ்ஸத்த²விவரணம் ‘‘கருணாயனா’’தி, இதரஸ்ஸ ‘‘மேத்தாயனா’’தி.

102. பகதிஆதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன அணுஇஸ்ஸரபஜாபதிபுரிஸகாலாதி⁴ட்டா²யகாரிஆதி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி.

காமேஸூதி காமகு³ணேஸு ரூபாதி³விஸயேஸு.

ப³ஹலகிலேஸதாயாதி ப³ஹுலகிலேஸபா⁴வேன. புப்³ப³ஹேதுமந்த³தாயாதி விவட்டூபனிஸ்ஸயஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ அகதத்தா.

சித்தவூபஸமபா⁴வனாயாதி சித்தவூபஸமகரபா⁴வனாய ஸமத²விபஸ்ஸனாய.

பரிஸ்ஸயா ஸீலாதி³பரிபூரணஸ்ஸ பரிப³ந்த⁴பூ⁴தா கிலேஸா ஏவ. அனரியா பஞ்ஞாஸீஸம் உக்கி²பித்வா டா²துமேவ ந ஸக்கோந்தீதி வுத்தம் ‘‘ஞாணஸிரேன அதோ⁴ஸிரா ஹுத்வா’’தி.

103. ப⁴க³வதோ, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச வஸனயோக்³யபா⁴வோ, தேஹி நிவுத்த²பா⁴வோ ச தஸ்ஸ ஸாதிஸயோ வண்ணோதி வுத்தம் ‘‘பட²மகா³தா²ய ஜேதவனஸ்ஸ வண்ணம் கதே²த்வா’’தி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘கா³மே வா யதி³ வாரஞ்ஞே, நின்னே வா யதி³ வா த²லே;

யத்த² அரஹந்தோ விஹரந்தி, தம் பூ⁴மிராமணேய்யக’’ந்தி. (த⁴. ப. 98; தே²ரகா³. 991);

இத⁴ த⁴ம்மஸத்³தோ³ ஸமாதி⁴பரியாயோ ‘‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.13; ம. நி. 3.198; ஸம். நி. 5.378) வியாதி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மோதி ஸமாதீ⁴’’தி ஸமாதி⁴பக்கி²கா த⁴ம்மா ஸதிவாயாமா.

நானுக³ச்சே²ய்யாதி நானுதஸேய்ய. அனுதஸனமேவ ஹி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி அனுக³மனம். படிவிபஸ்ஸேய்யாதி விபஸ்ஸனாஸம்மஸனமாஹ. யமகதோ, ஹி க²ணிகதோ, படிபாடிதோ ச ஸம்மஸனம் விபஸ்ஸனாயபி ஸம்மஸனதோ படிவிபஸ்ஸனா நாம. ஸா ஹி விபஸ்ஸனாய தி³ட்டி²உக்³கா⁴டனமானஸமுக்³கா⁴டனனிகந்திபரியாதா³னஹேதுதாய விஸேஸதோ படிபக்கே²ன அஸம்ஹீரஅஸம்குப்பனஹேதுபூ⁴தா பரிப்³ரூஹனா ஹோதி. ‘‘புனப்புனம்…பே… அப்பேந்தோ’’தி ஏதேன நிப்³பா³னாரம்மணத⁴ம்மானுப்³ரூஹனம் யதா² ‘‘ப்³ரூஹேதா ஸுஞ்ஞாகா³ரான’’ந்தி (ம. நி. 1.64) த³ஸ்ஸேதி.

யம் கிஞ்சி அபதி³ஸித்வா படிஞ்ஞாதா³னம் ஸங்க³ரோ. ஸோ பன அத்தனோ கிச்சவிஸேஸம் அபதி³ஸித்வா மித்தஸந்த²வவஸேன வா காலாக³மனம் அபதி³ஸித்வா கிஞ்சிக்கா²னுப்பதா³னேன வா படிபா³ஹகரணம் அபதி³ஸித்வா ப³லக்³க³போ³த⁴வஸேன வா ஸியாதி தஸ்ஸ மித்தகரணாதி³பரியாயதம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸங்க³ரோதி…பே… நாம’’ந்தி. ஏவம் படிபன்னத்தாதி ஏவம் அனிச்சஸஞ்ஞாமுகே²ன தியத்³த⁴கேஸு ஸங்கா²ரேஸு அப்பமாத³ப்படிபத்தியா படிபன்னத்தா.

தி³ப்³ப³சக்கு² ஸுவிஸுத்³த⁴ந்தி ஸாவஸேஸா தே³ஸனாதி ஆஹ ‘‘யம் ஸச்சி²கரோதீ’’தி. ரூபாயதனஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பேதம்.

104. அந்தந்தி ஸங்கா²ரானம் பாரிமந்தபூ⁴தம். வேதா³னந்தி மக்³க³ஞாணவேதா³னமேவ. அரஹத்தாதி⁴க³மேன அந்தம் பரியோஸானம் க³தத்தா. கம்மவிபாகவட்டானம், கிலேஸவட்டஸ்ஸாபி ச உஸ்ஸதே³ன உபசயேன உஸ்ஸதா³, ராகா³த³யோ.

ஸுக்கோபா⁴ஸதாய ஸுக்கா, அபி⁴விஸிட்ட²க்³க³ஹா. ஸப்³பா³னி வா தாரகரூபானி ஸுக்கா. விந்த³தீதி உபலப⁴தி, படிவிஜ்ஜ²தீதி அத்தோ².

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீ’’தி இத³ம் ‘‘ஸகேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி பாரகு³பா⁴வஸ்ஸ விஸேஸிதத்தா வுத்தம், தஞ்ச கோ² அபி⁴னிவேஸேனேவ தே³ஸிதம். ‘‘ஸப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஞ்ஞேய்ய’’ந்தி (ஸம். நி. 4.46; படி. ம. 1.3) வுத்தம். பாரகு³தா ச தேஸம் க²ந்தா⁴னம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயவஸேன ஹோதி. ததோ ச நேஸம் ஹேதுபூ⁴தஸமுத³யே, தத³ப்பவத்திலக்க²ணே நிரோதே⁴, நிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ச பஹானஸச்சி²கிரியாபா⁴வனாபி⁴ஸமயபாரிபூரிவஸேன இதரஸச்சேஸுபி பாரகு³பா⁴வோ வுத்தோ ஏவ ஹோதி. ஸப்³ப³ஸோ ஹி ஸகஅத்தபா⁴வபோ³தே⁴னபி சதுஸச்சாபி⁴ஸமயோ ஹோதியேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘இமஸ்மிம்யேவ ப்³யாமமத்தே களேவரே ஸஸஞ்ஞிம்ஹி ஸமனகே லோகஞ்ச பஞ்ஞபேமி, லோகஸமுத³யஞ்சா’’திஆதி³ (ஸம். நி. 1.107; அ. நி. 4.45). அத² வா ஸகேஸு த⁴ம்மேஸூதி அத்தனோ த⁴ம்மேஸு. அத்தத⁴ம்மா நாம அத்த²காமஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ ஸீலாதி³த⁴ம்மா. ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாத³யோ ஹி வோதா³னத⁴ம்மா ஏகந்தஹிதஸுக²ஸம்பாத³னதோ புரிஸஸ்ஸ ஸகத⁴ம்மா நாம, ந அனத்தா²வஹா ஸம்கிலேஸத⁴ம்மா விய பரத⁴ம்மா. தேஸம் ஸீலாதீ³னம் பாரிபூரியா பாரம் பரியந்தம் க³தோதி பாரகூ³. ‘‘அக்குல பக்குல’’இதி ஏவம் விஹிம்ஸனகபயோக³ம். அஜகலாபேன (உதா³. 7) ஹி ததா³ ப⁴க³வந்தம் பீ⁴ஸாபேதுகாமேன கதம் யக்க²க³ஜ்ஜிதம் ‘‘அக்குல பக்குல’’ இதி இமினா ஆகாரேன ஸத்தானம் ஸோதபத²ம் அக³மாஸி, தஸ்மா தம் ‘‘அக்குலம் பக்குலகரண’’ந்தி வுத்தம்.

நாபி⁴னந்த³தீதி ‘‘அயம் மம் த³ட்டு²ம் ஆக³தா’’தி ந துஸ்ஸதி. யஸ்மா பன ‘‘ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.88) விய ஸம்படிச்ச²னத்தோ²பி அபி⁴னந்த³ஸத்³தோ³ ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘சித்தேன ந ஸம்படிச்ச²தீ’’தி. ந ஸோசதீதி ‘‘மயா அஸம்மோதி³தா க³ச்ச²தீ’’தி ந சித்தஸந்தாபம் ஆபஜ்ஜதி. ‘‘ஸங்கா³ ஸங்கா³மஜிம் முத்த’’ந்தி இத³ம் அபி⁴னந்த³ஸோசனானம் அபா⁴வஸ்ஸ காரணவசனம்.

தேனாதி உத³கே ந்ஹானேன. தேனேவாஹ ‘‘ந உத³கேன ஸுசீ ஹோதீ’’தி. தஸ்ஸத்தோ² – உத³கும்முஜ்ஜனாதி³னா நேவ ஸத்தானம் ஸுசி பாபதோ ஸுத்³தி⁴ நாம ஹோதீதி. உத³கும்முஜ்ஜனாதீ³னி ஹி இத⁴ உத்தரபத³லோபேன ‘‘உத³க’’ந்தி வுத்தம். உத³கேனாதி வா உம்முஜ்ஜனாதி³கிரியாஸாத⁴னபூ⁴தேன உத³கேன ஸத்தானம் ஸுசி பாபஸுத்³தி⁴ ந ஹோதீதி. அத² வா ஸுசிதேன யதா²வுத்தேன உத³கேன பாபமலதோ ஸுத்³தோ⁴ நாம ஸத்தோ ந ஹோதீதி. யதி³ ஸியா, ஸப்³பே³ஸமேவ மச்ச²ப³ந்தா⁴னம் பாபஸுத்³தி⁴ ஸியா. தேனாஹ ‘‘ப³ஹ்வேத்த² ந்ஹாயதீ ஜனோ’’தி. மாதுகா⁴தாதி³பாபகம்மகாரீனம், அஞ்ஞேஸஞ்ச கோ³மஹிம்ஸாதீ³னம் உத³கம் ஓரோஹந்தானம் அந்தமஸோ மச்ச²கச்ச²பே உபாதா³ய ஸப்³பே³ஸம்பி பாபஸுத்³தி⁴ ஸியா, ந பனேவம் ஹோதி. கஸ்மா? ந்ஹானீயபாபஹேதூனம் அப்படிபக்க²பா⁴வதோ. யஞ்ஹி யம் வினாஸேதி, ஸோ தஸ்ஸ படிபக்கோ². யதா² ஆலோகோ அந்த⁴காரஸ்ஸ, விஜ்ஜா அவிஜ்ஜாய, ந ஏவம் ந்ஹானம் பாபஸ்ஸ, தஸ்மா நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம் ‘‘ந உத³கேன ஸுசீ ஹோதீ’’தி. யேன பன ஸுசி ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம்ஹி ஸச்சஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸச்சந்தி வசீஸச்சஞ்ச விரதிஸச்சஞ்ச. அத² வா ஸச்சந்தி ஞாணஸச்சஞ்சேவ பரமத்த²ஸச்சஞ்ச. த⁴ம்மோதி ஸேஸோ அரியத⁴ம்மோ. ஸச்சஸ்ஸ பனேத்த² விஸும் க³ஹணம் தஸ்ஸ ப³ஹுகாரதாத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஜாதிப³லனிஸேத⁴கந்தி ஜாதிமத்தப்³ராஹ்மணானம் போ⁴வாதி³கானம் படிஸேத⁴கம். ஜாதிவாத³ஸ்ஸ வா நிஸேத⁴கம், ‘‘ந ஜச்சா ப்³ராஹ்மணோ ஹோதீ’’தி (ஸு. நி. 655) ஹி வுத்தம். தே²ரோ ஹி ததா²வாதே³ன தே அனிக்³க³ண்ஹந்தோபி நிக்³க³ண்ஹந்தோ விய ஹோதீதி கத்வா வுத்தம்.

105. விமுத்தியந்தி அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴துயம்.

ஸவாஸனந்தி ஏத்த² கீ²ணாஸவஸ்ஸாபி அகீ²ணாஸவஸதி³ஸகாயவசீபயோக³ஹேதுபூ⁴தா ஸந்தானே கிலேஸபா⁴வனா வாஸனா நாம ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ (அ. நி. அட்ட². 1.1.215; த⁴. ப. அட்ட². 2.பிலிந்த³வச்ச²த்தே²ரவத்து²) வஸலவோஹாரோ விய, ஸஹ வாஸனாயாதி ஸவாஸனம், பா⁴வனபும்ஸகஞ்சேதம் ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய. யதா²வுத்தவாஸனம்பி அஸேஸேத்வாதி அத்தோ². கும்மக்³க³பரிஹரணவஸேன மக்³க³ஸம்படிபத்தீதி மக்³கே³ குஸலோ அமக்³கே³பி குஸலோ ஏவ ஹோதி. ப⁴க³வா பன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய ஸப்³ப³த்தே²வ குஸலோதி ஆஹ ‘‘மக்³கே³ ச அமக்³கே³ ச கோவிதோ³’’தி.

106. தமேன யுத்தோதி யதா²வுத்ததமோ தஸ்ஸ அத்தீ²தி தமோ, புக்³க³லோ. அப்பகாஸபா⁴வேன டி²தா க²ந்தா⁴வ தமோ. ஆலோகபூ⁴தோதி ஜாதிகு³ணாலோகோ, பாகடகு³ணோதி அத்தோ².

கிலேஸமயம் ப³ந்த⁴னம் ‘‘த³ள்ஹ’’ந்தி வத³ந்தி. யதோ ஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²ந்தா பு³த்³தா⁴வ நம் சி²ந்த³ந்தி, ந அஞ்ஞே.

து³ச்சே²த³னத்தே²ன ஸதிபி த³ள்ஹபா⁴வே ஸிதி²லவுத்திதம் தஸ்ஸ தீ³பேதும் ‘‘ப³ந்த⁴னபா⁴வம்பீ’’திஆதி³மாஹ. தேன ‘‘அஹோ ஸுகு²மதரம் கோ², பி⁴க்க²வே, மாரப³ந்த⁴ன’’ந்தி வுத்தம்.

107. யதி³பி சேதனா குஸலாகுஸலஸாதா⁴ரணா, அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோதி தஸ்ஸ வஸேன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அகுஸலசேதனாவஸேன சேதேதீ’’தி ஆஹ. சேதனம் அபி⁴ஸந்த³ஹனம், சித்தஸ்ஸ ப்³யாபாராபத்திபா⁴வேன பவத்தீதி அத்தோ². யஸ்மா பன சேதனா யதா³ விஞ்ஞத்திம் ஸமுட்டா²பேதி, ததா³ தி³கு³ணுஸ்ஸாஹாதி³கு³ணவாயாமா விய ஹுத்வா பாகடம் பயோக³ம் நிப்பா²தே³தி, தஸ்மா ‘‘பகப்பேதீ’’தி வுத்தா. பாகடப்பயோக³கப்பனஞ்ஹேத்த² பகப்பனம் அதி⁴ப்பேதம். தேனாஹ ‘‘தமேவ பகப்பேதீ’’தி. பச்சயட்டோ² இத⁴ ஆரம்மணத்தோ²தி வுத்தம் ‘‘பவத்தியா பச்சயோ ஹோதீ’’தி.

108. யதா² ஜலஸமுத்³த³ஸ்ஸ வீசிஸமுட்டா²னவஸேன லப்³ப⁴மானோ வேகோ³ ‘‘வீசிமயோ’’தி வுச்சதி, ஏவம் சக்கு²ஸமுத்³த³ஸ்ஸாபி ரூபாவபா⁴ஸனவஸேன லப்³ப⁴மானோ வேகோ³ ‘‘ரூபமயோ’’தி வுத்தோ. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஆவிஞ்ச²னதோதி ஆகட்³ட⁴னதோ, ஆகட்³ட⁴னஞ்சேத்த² ஸந்தானஸ்ஸ தன்னின்னபா⁴வஹேதுதாய த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸமுத³னம் கிலேஸதேமனம், அவஸ்ஸவஹேதுதா, கிலேஸானம் ஊமிஆதி³ஸதி³ஸதா ஸமாவட்டனேன ஸத்தானம் அனத்தா²வஹதாய வேதி³தப்³பா³. உபரூபரிவேகு³ப்பத்தியா உபக³தஸ்ஸ உட்டா²தும் அப்பதா³னேன, கு³ணஸாரவினாஸனேன ச கோது⁴பனாஹாதீ³னம் ஊமிஆதி³ஸதி³ஸதா த³ட்ட²ப்³பா³.

அபி⁴முகோ² நந்த³தீதி ததா³ரம்மணம் ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் ஸாதி³யந்தோ ஸம்படிச்ச²தி. அபி⁴வத³தீதி தண்ஹாபி⁴னிவேஸவஸேன அபி⁴னிவிஸ்ஸ வத³தி. தஞ்ஹிஸ்ஸ அபி⁴னிவேஸம் தீ³பேதும் ‘‘அஹோ ஸுக²’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அஜ்ஜோ²ஸானம் அதி⁴முச்சனபூ⁴தாய தண்ஹாய தண்ஹாவத்து²கஸ்ஸ அனுபவிஸித்வா ஆவேணிகதாகரணந்தி ஆஹ ‘‘அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தீதி கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா’’தி.

109. ‘‘கஸ்மா’’திஆதி³னா ஸந்தாபது³க்கா²னம் அஸுப்பதிகாரதம் ஆஹ ‘‘யேன வா பகாரேனா’’தி. யேனாதி யேன வா காமஜ்ஜோ²ஸானதி³ட்டி²ஜ்ஜோ²ஸானபூ⁴தேன மிச்சா²பி⁴னிவேஸப்பகாரேன. க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதா ததா²ரூபம் கத்வா அத்தனோ வட்³டி⁴ஞ்ச மஞ்ஞந்தி. அவட்³டி⁴ ஏவ பன ஹோதி தஸ்ஸ பகாரஸ்ஸ வட்³டி⁴யம் அனுபாயபா⁴வதோ ச உபாயபா⁴வதோ ச அவட்³டி⁴யம். ததா²பீதி தத்த² தத்த² இச்சா²விகா⁴தம் பாபுணந்தோபி. யஸ்மா இதோ பா³ஹிரகா ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ப⁴வனிஸ்ஸரணம் அப்பஜானந்தோ மந்த³கிலேஸம் தீ³கா⁴யுகம் ஸுக²ப³ஹுலம் ஏகச்சம் ப⁴வம் தேனேவ மந்த³கிலேஸாதி³பா⁴வேன ‘‘நிப்³பா³ன’’ந்தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி, தஸ்மா ப⁴வேன ப⁴வவிப்பமோக்க²ம் வத³ந்தீதி.

ப⁴வதி³ட்டி²ஸஹக³தா தண்ஹா புரிமபதே³ உத்தரபத³லோபேன ப⁴வதண்ஹாதி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ப⁴வதண்ஹாதிஆதீ³ஸு வியா’’தி.

யத்தா²தி யஸ்மிம் ப⁴வே.

ததோ ஏவாதி பூ⁴தரதியா ஏவ. அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ஹி ஸத்தானம் ச²ந்த³ராகோ³ ப³லவா ஹோதி. அனவஸேஸதோதி அனவஸேஸேன, ந கிஞ்சி ஸேஸேத்வா.

ஸம்ஸாரஸோதஸ்ஸ அனுகூலபா⁴வேன க³ச்ச²தீதி அனுஸோதகா³மீ. தஸ்ஸேவ படிக்கூலவஸேன நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாதீ³ஹி பவத்ததீதி படிஸோதகா³மீ, அசலப்பஸாதா³தி³ஸமன்னாக³மேன டி²தஸபா⁴வோதி அத்தோ².

110. ‘‘பலப்³ப⁴தி, நிக²ஜ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு விய உபஸக்³கோ³ பத³வட்³ட⁴னமத்தந்தி ஆஹ ‘‘அபி⁴ஜாதிகோதி ஜாதியோ’’தி. கண்ஹத⁴ம்மஸமன்னாக³தத்தா வா கண்ஹோ. பட²மவயேபி மஜ்ஜி²மவயேபி பாபஸமங்கீ³ ஹுத்வா டி²தோ கண்ஹத⁴ம்மே அபி⁴ஜாயதி, பச்சா²பி பாபம் பஸவதீதி அத்தோ². ஸுக்கோதி வா ஏத்த² வுத்தவிபரியாயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

111. புரிமஸ்மிந்தி புரிமஸ்மிம் பதே³. விஸயே பு⁴ம்மம் தத்த² தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ பதிட்டா²பனதோ. து³தியே அதி⁴கரணே, தத³தி⁴கரணஞ்ஹி நிப்³பா³னந்தி. க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதகிச்சேஸு வா விஸிட்ட²த⁴ம்மத³ஸ்ஸனத்த²ம் பச்சயதா³னாரஹத்தானம் ஸமது⁴ரதானித்³தே³ஸோ. அத² வா யேன யேன பன வத்து²னாதி ரூபாரூபனிரோதா⁴தி³னா தண்ஹாவத்து²னா. அமராவிக்கே²பவத்து²ஆதி³னாதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸுப⁴ஸுகா²தி³மிச்சா²பி⁴னிவேஸவத்து²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. யதா² வா தண்ஹாதி³ட்டி²து³ச்சரிதானம் வஸேன ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ விபா⁴கோ³, ஏவம் ஸமத²விபஸ்ஸனாஸுசரிதவஸேன தண்ஹாவோதா³னபா⁴கி³யாதி³ஸுத்தவிபா⁴கோ³தி த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் ‘‘தண்ஹா…பே… நித்³தி³ஸிதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

இத³ம் ஏவம் பவத்தந்தி யதா² து³சிந்திதாதி³வஸேன பா³லோ ஹோதி புக்³க³லோ, ஏவம் தஸ்ஸ து³சிந்திதசிந்திதாதி³பா⁴வனாவஸேன பவத்தம் இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் நாம ஸுத்தந்தி புப்³பே³ ஸம்கிலேஸத⁴ம்மவிபா⁴கே³ன வுத்தம் இதா³னி ஸாமஞ்ஞதோ ஸங்க³ஹேத்வா வத³தி. இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தந்தி ஏத்தா²பி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

கிலேஸட்டா²னேஹீதி கிலேஸானம் பவத்திட்டா²னேஹி. கிலேஸாவத்தா²ஹீதி கிலேஸானம் பவத்திஆகாரவிஸேஸேஹி. காமராகா³தீ³ஹி ஸம்யுஜ்ஜதி காமராகா³தி³ஹேது கம்மவிபாகாதி³னா. ஸதிபி தேஸம் காலந்தரவுத்தியம் ஸம்யுத்தோ நாம ஹோதி, யதோ காமராகா³த³யோ ‘‘ஸம்யோஜன’’ந்தி வுச்சந்தி. உபாதி³யதீதி த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதி பவத்தேதி. ஸேஸம் வுத்தனயத்தா, உத்தானத்தா ச ஸம்வண்ணிதம்.

112. உதா³ஹரணவஸேனாதி நித³ஸ்ஸனவஸேன, ஏகதே³ஸத³ஸ்ஸனவஸேனாதி அத்தோ². ஸகலஸ்ஸ ஹி பரியத்திஸாஸனஸ்ஸ ஸோளஸஹி பட்டா²னபா⁴கே³ஹி க³ஹிதத்தா. யதா² ததே³கதே³ஸானம் ஸோளஸன்னம்பி பட்டா²னபா⁴கா³னம் க³ஹணம் உதா³ஹரணமத்தம், தேஸம் பன ஸோளஸன்னம் ஏகதே³ஸக்³க³ஹணம் உதா³ஹரணந்தி கிமேத்த² வத்தப்³ப³ம். தேன வுத்தம் ‘‘ஏகதே³ஸத³ஸ்ஸனவஸேனாதி அத்தோ²’’தி. கஸ்மா பனேத்த² பாளியம் பட்டா²னஸ்ஸ ஏகதே³ஸோவ உதா³ஹடோ, ந அவஸேஸோதி? நயனித³ஸ்ஸனத்த²ம். இமினா நயேன அவஸேஸோபி பட்டா²னபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³தி.

தத்த² ‘‘அப்பம்பி சே ஸம்ஹித பா⁴ஸமானோ…பே… ஸ பா⁴க³வா ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ ஹோதீ’’தி (த⁴. ப. 20) இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச. ஏத்த² ஹி ‘‘அப்பம்பி சே ஸம்ஹித பா⁴ஸமானோ’’தி இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம், ‘‘ஸ பா⁴க³வா ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ ஹோதீ’’தி இத³ம் அஸேக்க²பா⁴கி³யம்.

ததா² மக⁴தே³வஸுத்தம். தத்த² ஹி ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ஆனந்த³, இமிஸ்ஸாயேவ மிதி²லாயம் மக⁴தே³வோ நாம ராஜா அஹோஸி த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா த⁴ம்மே டி²தோ மஹாத⁴ம்மராஜா, த⁴ம்மம் சரதி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு நேக³மேஸு சேவ ஜனபதே³ஸு ச, உபோஸத²ஞ்ச உபவஸதி சாதுத்³த³ஸிம், பஞ்சத³ஸிம், அட்ட²மிஞ்ச பக்க²ஸ்ஸா’’திஆதி³ (ம. நி. 2.308), இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம். ‘‘இத³ம் கோ² பனானந்த³, ஏதரஹி மயா கல்யாணம் வத்தம் நீஹரிதம் ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததீ’’தி (ம. நி. 3.189) இத³ம் அஸேக்க²பா⁴கி³யம். ‘‘பமாத³ம் அப்பமாதே³ன, யதா³ நுத³தி பண்டி³தோ’’தி (த⁴. ப. 28) இத³ம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம். ‘‘பஞ்ஞாபாஸாத³…பே… அவேக்க²தீ’’தி (த⁴. ப. 28) இத³ம் அஸேக்க²பா⁴கி³யந்தி இத³ம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச.

ததா² ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, இந்த்³ரியானீ’’தி (ஸம். நி. 5.493) ஸுத்தம். தத்த² ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, இந்த்³ரியானி. கதமானி தீணீதி? அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் அஞ்ஞிந்த்³ரிய’’ந்தி இத³ம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம், ‘‘அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரிய’’ந்தி (ஸம். நி. 5.493) இத³ம் அஸேக்க²பா⁴கி³யம்.

ரட்ட²பாலஸுத்தம் (ம. நி. 2.293 ஆத³யோ) ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச. தத்த² ஹி ‘‘ஊனோ லோகோ அதித்தோ தண்ஹாதா³ஸோ’’திஆதி³னா (ம. நி. 2.306) ஸம்கிலேஸோ விப⁴த்தோ, ‘‘ஏகோ வூபகட்டோ²’’திஆதி³னா (ம. நி. 2.299) அஸேக்க²த⁴ம்மா, இதரேன வாஸனாத⁴ம்மாதி.

‘‘த⁴ம்மே ச யே அரியபவேதி³தே ரதா, அனுத்தரோ தே வசஸா மனஸா கம்முனா ச;

தே ஸந்திஸோரச்சஸமாதி⁴ஸண்டி²தா, ஸுதஸ்ஸ பஞ்ஞாய ச ஸாரமஜ்ஜ²கூ³’’தி. (ஸு. நி. 332);

இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச. ஏத்த² ஹி ‘‘த⁴ம்மே ச யே அரியபவேதி³தே ரதா’’தி அயம் வாஸனா, ‘‘அனுத்தரா…பே… ஸண்டி²தா’’தி அயம் நிப்³பே³தோ⁴, ‘‘ஸுதஸ்ஸ பஞ்ஞாய ச ஸாரமஜ்ஜ²கூ³’’தி அஸேக்க²த⁴ம்மா.

ததா² ‘‘ஸத்³தோ⁴ ஸுதவா நியாமத³ஸ்ஸீ’’தி கா³தா² (ஸு. நி. 373). தத்த² ஹி ‘‘ஸத்³தோ⁴ ஸுதவா’’தி வாஸனா, ‘‘நியாமத³ஸ்ஸீ வக்³க³க³தேஸு ந வக்³க³ஸாரி தீ⁴ரோ, லோப⁴ம் தோ³ஸம் வினேய்ய படிக⁴’’ந்தி நிப்³பே³தோ⁴, ‘‘ஸம்மா ஸோ லோகே பரிப்³ப³ஜேய்யா’’தி அஸேக்க²த⁴ம்மா.

ஸப்³பா³ஸவஸம்வரோ பரிஸ்ஸயாதீ³னம் வஸேன ஸப்³ப³பா⁴கி³யம் வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ஹி ஸம்கிலேஸத⁴ம்மா, லோகியஸுசரிதத⁴ம்மா, ஸேக்க²த⁴ம்மா, அஸேக்க²த⁴ம்மா ச விப⁴த்தா. அஸப்³ப³பா⁴கி³யம் பன ‘‘பஸ்ஸம் பஸ்ஸதீ’’திஆதி³கம் (ம. நி. 1.203) உத³காதி³அனுவாத³னவசனம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏவமேதஸ்மிம் ஸோளஸவிதே⁴ ஸாஸனபட்டா²னே ஏதே தண்ஹாதி³வஸேன தயோ ஸம்கிலேஸபா⁴கா³, வோதா³னாதி³வஸேன தயோ வாஸனாபா⁴கா³, ஸேக்கா²னம் ஸீலக்க²ந்தா⁴தீ³னம் வஸேன தயோ நிப்³பே³த⁴பா⁴கா³, அஸேக்கா²னம் ஸீலக்க²ந்தா⁴தீ³னம் ஏவ வஸேன தயோ அஸேக்க²பா⁴கா³, தேஸம் வஸேன மூலபட்டா²னானி ஏவ த்³வாத³ஸ ஹோந்தி. தானி பன வித்தா²ரனயேன விப⁴ஜியமானானி ச²ன்னவுதாதி⁴கானி சத்தாரி ஸஹஸ்ஸானி ஹோந்தி. யதா²த³ஸ்ஸனம் பனேதானி உத்³த⁴ரிதப்³பா³னி. தானி பன யஸ்மா ஸங்க³ஹதோ காமதண்ஹாதி³வஸேன தயோ தண்ஹாஸம்கிலேஸபா⁴கா³, ஸஸ்ஸதுச்சே²த³வஸேன த்³வே தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸபா⁴கா³, காயது³ச்சரிதாதி³வஸேன தயோ து³ச்சரிதஸம்கிலேஸபா⁴கா³தி அட்ட² ஸம்கிலேஸபா⁴கா³. த⁴ம்மாமிஸாப⁴யதா³னவஸேன திவித⁴ம் தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து², காயஸுசரிதாதி³வஸேன திவித⁴ம் ஸீலமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து², ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேன து³வித⁴ம் பா⁴வனாமயம் புஞ்ஞகிரியவத்தூ²தி அட்டே²வ வாஸனாபா⁴கா³.

ஸத்³தா⁴னுஸாரீ ஸத்³தா⁴விமுத்தோ த⁴ம்மானுஸாரீ தி³ட்டி²ப்பத்தோ காயஸக்கீ²தி (பு. ப. மாதிகா 7.32-36; பு. ப. 26-30) பஞ்சன்னம் ஸேக்கா²னம் பச்சேகம் தயோ ஸீலாதி³க்க²ந்தா⁴தி பன்னரஸ நிப்³பே³த⁴பா⁴கா³, ஸுஞ்ஞதானிமித்தாபணிஹிதபே⁴தா³ பஞ்ஞாவிமுத்தானம் தயோ அக்³க³ப²லத⁴ம்மா, தேஸு பச்சேகம் தயோ தயோ ஸீலாதி³க்க²ந்தா⁴, ததா² உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தானந்தி அட்டா²ரஸ, ஸிக்கி²தப்³பா³பா⁴வஸாமஞ்ஞேன அஸங்க²ததா⁴தும் பக்கி²பித்வா ஏகூனவீஸதி அஸேக்க²பா⁴கா³, இதி புரிமானி ஏகதிம்ஸ, இமானி ஏகூனவீஸதீதி ஸமபஞ்ஞாஸ ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³த⁴ம்மா ஹோந்தி. தஸ்மா இமேஸம் ஸமபஞ்ஞாஸாய ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³த⁴ம்மானம் வஸேன ஸமபஞ்ஞாஸ ஸுத்தானி ஹோந்தி.

யஸ்மா ச தே பஞ்ஞாவிமுத்தா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தவிபா⁴க³ம் அகத்வா அஸங்க²தாய தா⁴துயா அக்³க³ஹணேன நிப்பரியாயேன அஸேக்க²பா⁴கா³பா⁴வதோ நவேவ அஸேக்க²பா⁴கா³தி ஸமசத்தாலீஸ ஹோந்தி, தஸ்மா பேடகே ‘‘சத்தாரீஸாய ஆகாரேஹி பரியேஸிதப்³ப³ம், பஞ்ஞாஸாய ஆகாரேஹி ஸாஸனபட்டா²னம் நித்³தி³ட்ட²’’ந்தி (பேடகோ. 21) ச வுத்தம். ஸங்க³ஹதோ ஏவ பன புப்³பே³ வுத்தவித்தா²ரனயேன ஸோளஸ ஹோந்தி, புன திவித⁴ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³வஸேன த்³வாத³ஸ ஹோந்தி, புன தண்ஹாதி³ட்டி²து³ச்சரிதஸம்கிலேஸதண்ஹாதி³ட்டி²து³ச்சரிதவோதா³னபா⁴வேன ச² ஹோந்தி, புன ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் வாஸனாபா⁴கி³யம் த³ஸ்ஸனபா⁴கி³யம் வாஸனாபா⁴கி³யம் அஸேக்க²பா⁴கி³யந்தி பஞ்ச ஹோந்தி, புன மூலபட்டா²னவஸேன சத்தாரி ஹோந்தி, புது²ஜ்ஜனபா⁴கி³யஸேக்க²பா⁴கி³யஅஸேக்க²பா⁴கி³யபா⁴வேன தீணி ஹோந்தி, புன ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யவோதா³னபா⁴கி³யபா⁴வேன த்³வே ஏவ ஹோந்தி. பட்டா²னபா⁴வேன பன ஏகவித⁴மேவ, இதி பட்டா²னபா⁴வேன ஏகவித⁴ம்பி ஸம்கிலேஸவோதா³னபா⁴கி³யபா⁴வேன து³வித⁴ந்தி விபா⁴க³தோ யாவ ச²ன்னவுதாதி⁴கம் சதுஸஹஸ்ஸப்பபே⁴த³ம் ஹோதி, தாவ நேதப்³ப³ம். ஏவமேதம் பட்டா²னம் ஸங்க³ஹதோ, விபா⁴க³தோ ச வேதி³தப்³ப³ம்.

இமஸ்ஸாபி பட்டா²னவிபா⁴க³ஸ்ஸ, ந புரிமஸ்ஸேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. லோகிகம் அஸ்ஸத்தீ²தி, லோகிகஸஹசரணதோ வா லோகியம், ஸுத்தம் பதே³ஸேனாதி ஏகதே³ஸேன. ஸப்³ப³பதே³ஸூதி தம்தம்திகானம் ததியபதே³ஸு. பு³த்³தா⁴தீ³னந்தி பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴பு³த்³த⁴ஸாவகானம். த⁴ம்மோ பனேத்த² பு³த்³தா⁴தி³க்³க³ஹணேன வேதி³தப்³போ³, ஆதி³ஸத்³தே³ன வா.

பரிணமதீதி பரிபச்சதி. த⁴ரந்தீதி பப³ந்த⁴வஸேன பவத்தந்தி. ந்தி பாபகம்மம். தேதி குஸலாபி⁴னிப்³ப³த்தக்க²ந்தா⁴. ரக்க²ந்தி விபாகதா³னதோ விபச்சிதும் ஓகாஸம் ந தே³ந்தீதி அத்தோ². அயஞ்ச அத்தோ² உபபஜ்ஜவேத³னீயேஸு யுஜ்ஜதி, இதரஸ்மிம்பி யதா²ரஹம் லப்³ப⁴தேவ. தேனாஹ ‘‘து³தியே வா ததியே வா அத்தபா⁴வே’’தி.

113. அத்தனோ அனவஜ்ஜஸுகா²வஹம் படிபத்திம் படிபஜ்ஜந்தோ பரமத்த²தோ அத்தகாமோ நாமாதி ஆஹ ‘‘அத்தனோ ஸுக²காமோ’’தி. ஸுகா²னுப³ந்த⁴ஞ்ஹி ஸுக²ம் காமேந்தோ ஸுக²மேவ காமேதீதி ச ஸுக²காமோதி.

வித்த²தட்டே²னாதி ஸுவிப்பா²ரதி³ட்டீ²னம் பவத்தனட்டா²னதாஸங்கா²தேன வித்தா²ரட்டே²ன.

114. தி³ட்டே² து³க்கா²தி³த⁴ம்மேதி பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணே பு⁴ம்மம், து³க்கா²தி³த⁴ம்மே தி³ட்டே² ஞாதேதி அத்தோ².

‘‘உத்³த⁴’’ந்திஆதி³ காலதே³ஸானம் அனவஸேஸபரியாதா³னந்தி ஆஹ ‘‘உத்³த⁴ந்தி அனாக³தம், உபரி சா’’திஆதி³. க³மனேனாதி சுதூபபாதக³மனேன.

115. நக³ரத்³வாரதி²ரகரணத்த²ந்தி நக³ரஸ்ஸ த்³வாரபா³ஹதி²ரகரணத்த²ம். க³ம்பீ⁴ரனேமதாயாதி ‘‘நேமம்’’வுச்சதி நிகா²தத²ம்பா⁴தீ³னம் பத²விம் அனுபவிஸித்வா டி²தப்பதே³ஸோ, க³ம்பீ⁴ரம் நேமம் ஏதஸ்ஸாதி க³ம்பீ⁴ரனேமோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ க³ம்பீ⁴ரனேமதா, தாய. கம்பனம் யதா²டி²தஸ்ஸ இதோ சிதோ ச ஸஞ்சோபனம், சாலனம் டி²தட்டா²னதோ சாவனம். அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வாதி அவிபரீதஸபா⁴வாபி⁴ஸமயவஸேன அனுபவிஸித்வா, அனுபவிட்டோ² விய ஹுத்வாதி அத்தோ².

ஸம்யோஜனானம் பஜஹனவஸேனாதி கா³தா²ய வசனஸேஸம் ஆனேத்வா த³ஸ்ஸேதி. அத² வா பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ பஹானேன வினா ந பா⁴வனாஸித்³தீ⁴தி அத்த²ஸித்³த⁴ம் பஹாதப்³ப³பஹானம் அஜ்ஜ²த்தம், ப³ஹித்³தா⁴தி பத³த்³வயேன யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் அஜ்ஜ²த்தம் ப³ஹித்³தா⁴தி ஓரம்பா⁴கி³யஉத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானம் விஸம்யோக³க³ஹிதோதி இமமத்த²ம் பாளியா ஸமத்தே²தும் ‘‘தேனாஹ ஸப்³ப³லோகே’’தி வுத்தம்.

அலோப⁴ஸீஸேனாதி அலோபே⁴ன புப்³ப³ங்க³மேன, யதோ யோகா³வசரோ ‘‘நேக்க²ம்மச்ச²ந்தோ³’’தி வுச்சதி. அஸுப⁴ஸஞ்ஞா ராக³ப்படிபக்க²தாய ‘‘விஸேஸதோ அலோப⁴ப்பதா⁴னா’’தி வுத்தா, த³ஸாஸுப⁴வஸேன வா. அதி⁴க³தஜ்ஜா²னாதீ³னீதி ஆதி³ஸத்³தே³ன விபஸ்ஸனாதீ³னி ஸங்க³ண்ஹாதி. விஹிம்ஸாரதிராகா³னம் ப்³யாபாத³ஹேதுகதோ சத்தாரோபி ப்³ரஹ்மவிஹாரா அப்³யாபாத³பதா⁴னாதி ஆஹ ‘‘சது…பே… அப்³யாபாதோ³ த⁴ம்மபத³’’ந்தி. அதி⁴க³தானி ஜா²னாதீ³னீதி யோஜனா. த³ஸானுஸ்ஸதி…பே… அதி⁴க³தானி ஸம்மாஸதி த⁴ம்மபத³ம் ஸதிஸீஸேன தேஸம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஆனாபானபா⁴வனாயம் ஸமாதி⁴பி பதா⁴னோ, ந ஸதி ஏவாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘த³ஸகஸிண…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ த⁴ம்மபத³’’ந்தி வுத்தம். சதுதா⁴துவவத்தா²னவஸேன அதி⁴க³தானம்பி ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

116. உபலக்க²ணகாரணானீதி ஸஞ்ஜானனனிமித்தானி.

பாபமேவ பாபியோதி ஆஹ ‘‘பாபம் ஹோதீ’’தி, ‘‘பாபியோ’’தி ச லிங்க³விபல்லாஸவஸேன வுத்தம். ஏகவசனே ப³ஹுவசனந்தி ஏகவசனே வத்தப்³பே³ ப³ஹுவசனம் வுத்தம்.

117. ஓலீயனதண்ஹாபி⁴னிவேஸவஸேனாதி ப⁴வதண்ஹாப⁴வதி³ட்டி²வஸேன. தா ஹி ப⁴வேஸு ஸத்தே அல்லீயாபேந்தி. அதிதா⁴வனாபி⁴னிவேஸவஸேனாதி உச்சே²த³தி³ட்டி²வஸேன. ஸா ஹி அவட்டுபச்சே²த³மேவ வட்டுபச்சே²த³ம் கத்வா அபி⁴னிவிஸனதோ அதிதா⁴வனாபி⁴னிவேஸோ நாம. ஓலீயந்தீதி ஸம்மாபடிபத்திதோ ஸங்கோசம் ஆபஜ்ஜந்தி. அபி⁴தா⁴வந்தீதி ஸம்மாபடிபத்திம் அதிக்கமந்தி.

தேஸஞ்சாதி தேஸம் உபி⁴ன்னம் அபி⁴னிவேஸானம், தத³ஞ்ஞேஸஞ்ச ஸப்³ப³மஞ்ஞிதானம்.

118. இத³ம் இட்ட²விபாகம் அனிட்ட²விபாகந்தி இத³ம் இட்ட²விபாகஸங்கா²தம் அனிட்ட²விபாகஸங்கா²தம் ப²லம்.

‘‘அகங்க²தோ ந ஜானேய்யு’’ந்தி ஏதேன ‘‘ஆகங்க²தோ’’தி இமினா பதே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ப³ந்த⁴த³ஸ்ஸனமுகே²ன ‘‘ந ஜஞ்ஞா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

ந உபலப்³ப⁴தீதி நத்தீ²தி அத்தோ².

120. தானீதி கம்மகம்மனிமித்தக³தினிமித்தானி. பத்த²ரணாகாரோயேவ ஹேஸ, யதி³த³ம் சா²யானம் வோலம்ப³னம். ஏவம் ஹோதீதி ‘‘அகதம் வத மே கல்யாண’’ந்திஆதி³ப்பகாரேன விப்படிஸாரோ ஹோதி.

122. ஏஸகேஹீதி க³வேஸகேஹி ஸபரஸந்தானே ஸம்பாத³கேஹி. து³க்கு²த்³ரயந்தி து³க்க²ப²லம். தீஹி காரணேஹீதி காயவாசாசித்தேஹி. தானி ஹி தம்தம்ஸம்வரானம் த்³வாரபா⁴வேன காரணானீதி வுத்தானி. தீஹி டா²னேஹீதி வா தீஹி உப்பத்திட்டா²னேஹி. பிஹிதந்தி பிதா⁴யகம்.

‘‘உட்டா²னட்டா²னஸங்கா²த’’ந்தி இத³ம் பாஸாணபா⁴வஸாமஞ்ஞம் க³ஹேத்வா வுத்தம்.

123. ரஜமிஸ்ஸகந்தி புப்ப²ரஜமிஸ்ஸகம். தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ ஸேக்கா²ஸேக்க²முனினோ. மஹிச்சா²தீ³னம் விய கா³மே சரணப்பச்சயா கா³மவாஸீனம் ஸத்³தா⁴ஹானி வா போ⁴க³ஹானி வா ந ஹோதி, அத² கோ² உபரூபரி வுத்³தி⁴யேவ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பாகதிகமேவ ஹோதீ’’தி ஆஹ. அஜ்ஜ²த்திககம்மட்டா²னந்தி சதுஸச்சகம்மட்டா²னம்.

தேனாதி குஸலேன காயவசீகம்மேன. தி²ரபா⁴வோ தா²மம் நாமாதி தஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தா²மவாதி டி²திமா’’தி ஆஹ.

அத்தஸம்னிஸ்ஸயம் பேமம் அத்தாதி க³ஹேத்வா ‘‘அத்தஸம’’ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘அத்தபேமேன ஸமம் பேமம் நத்தீ²’’தி. ப⁴க³வதோ விபஸ்ஸனாஞாணோபா⁴ஸப்பவத்திம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பஞ்ஞா பன…பே… ஸக்கோதீ’’தி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், பன அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானி ச அனந்தாபரிமாணம் லோகதா⁴தும் ஓபா⁴ஸேந்தி.

124. கிஸ்ஸ பீ⁴தாதி கேன காரணேன பீ⁴தா.

ட²பேத்வாதி பவத்தேத்வா. வசனீயோ யாசகானந்தி யோஜனா, யாசிதப்³ப³யுத்தோதி அத்தோ². யஞ்ஞஉபக்க²ரோதி யஞ்ஞோபகரணம். ‘‘ஏதேஸு த⁴ம்மேஸு டி²தோ சதூஸூ’’தி வுத்தம் சதுக்கம் வவத்த²பேதும் ‘‘ஸத்³தோ⁴தி ஏகம் அங்க³’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

கா³தா²யம் வுத்தத⁴ம்மே த்³வே த்³வே ஏகம் கத்வா அங்க³கரணம் து³கனயோ.

ஜாதித⁴ம்மந்தி பவத்தித⁴ம்மம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

125. ஸச்சேகதே³ஸதோ ஸச்சஸமுதா³யோ அனவஸேஸபரியாதா³னதோ விஸிட்டோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பரமத்த²ஸச்சம் வா ஹோதூ’’தி ஆஹ. சதுரோ பதா³தி சத்தாரி பதா³னி, லிங்க³விபல்லாஸேன வுத்தம், சத்தாரோ த⁴ம்மகோட்டா²ஸாதி அத்தோ². கேவலம் ஸத்தவிபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²மேவ சதுபத³க்³க³ஹணம், ந அதி⁴க³தத⁴ம்மானுரூபதாய.

நிம்மதா³தி ந மதா³.

‘‘ஸச்சவாதீ³ ஜினோ ரோமோ’’திபி பாடோ². தத்த² ரோமோதி தி³ட்டி²ராக³ரத்தானம் தித்தி²யானம், தித்த²கரானஞ்ச அத⁴ம்மவாதீ³னம் ராக³விபரீதத⁴ம்மதே³ஸனதோ ப⁴யஜனகோ, அத⁴ம்மவாதீ³னம் வா தத்த² ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன பா⁴யிதப்³போ³, அப்பஹீனாஸம்வரானம் வா து³ருபஸங்கமனதோ து³ராஸதோ³தி அத்தோ².

ஸச்சோ ச ஸோ த⁴ம்மோ சாதி ஸச்சத⁴ம்மோ. தேனாஹ ‘‘ஏகந்தனிஸ்ஸரணபா⁴வேனா’’திஆதி³.

ஏகாயனபா⁴வந்தி ஏகமக்³க³பா⁴வம், அஞ்ஞமக்³க³பா⁴வந்தி அத்தோ².

த³ஸ்ஸனபா⁴கி³யம் பா⁴வனாபா⁴கி³யந்தி நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யமேவ த்³விதா⁴ விப⁴ஜித்வா வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதீ³ஹி சதூஹி பதே³ஹீ’’தி. ஸேஸத்திகானந்தி ஸத்தாதி⁴ட்டா²னத்திகாதீ³னம் அட்ட²ன்னம் திகானம். ஸேஸபதா³னஞ்சாதி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்சாதிஆதி³மிஸ்ஸகபதா³னஞ்ச. ச-ஸத்³தே³ன ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³பதா³னி ச ஸங்க³ண்ஹாதி. லோகியத்திகஸ்ஸேவ ஹி ‘‘ஸேஸபதா³னீ’’தி வுத்தேஹி மிஸ்ஸகபதே³ஹி ஏவம் ஸம்ஸந்த³னே நயத³ஸ்ஸனம், இதரேஸம் பன திகானம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³பதே³ஹி சேவ ஸேஸபதே³ஹி ச ஸம்ஸந்த³னே இத³ம் நயத³ஸ்ஸனந்தி ‘‘வுத்தனயானுஸாரேன ஸுவிஞ்ஞேய்ய’’ந்தி வுத்தம். ஸமதிக்கமனந்தி பஹானம். ஸதிபி வாஸனாபா⁴கி³யஸம்கிலேஸபா⁴கி³யத⁴ம்மானம் லோகியபா⁴வே புரிமேஹி பன பச்சி²மா பஹாதப்³பா³ தத³ங்க³வஸேன, விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ச. ஏவம் பஜஹனஸமத்த²தாய பஹானந்தி வுத்தம் ‘‘வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஸ்ஸ ஸமதிக்கமாய ஹோதீ’’தி. ஸம்கிலேஸத⁴ம்மானம் ஸமதிக்கமேன அதி⁴க³ந்தப்³பா³ வோதா³னத⁴ம்மா வியாதி யோஜனா. பா⁴வனா நாம திவிதா⁴ ஜா²னபா⁴வனா, விபஸ்ஸனாபா⁴வனா, மக்³க³பா⁴வனாதி. தாஸு மக்³க³பா⁴வனாய க³ஹிதாய விபஸ்ஸனாபா⁴வனா க³ஹிதா ஏவ ஹோதீதி தம் அனாமஸித்வா இதரா த்³வே ஏவ க³ஹிதா. ததா²பி ‘‘பா⁴வனாபா⁴கி³யஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ படினிஸ்ஸக்³கா³யா’’தி வுத்தே கிம் ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அஸேக்க²ஸ்ஸ ஜா²னபா⁴வனாபி படினிஸ்ஸட்டா²தி சோத³னம் மனஸி கத்வா பாளியம் ‘‘அஸேக்க²பா⁴கி³யம் ஸுத்தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரத்த²’’ந்தி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸேக்க²த⁴ம்மேஸு உப்பன்னேஸு மக்³க³பா⁴வனாகிச்சம் நாம நத்தீ²’’தி வத்வா ‘‘ஜா²னபா⁴வனாபி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரத்தா² ஏவா’’தி ஆஹ.

ஏகம் ஏவ ப⁴வபீ³ஜம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் ஏகபீ³ஜம், தம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஏகபீ³ஜீ. ஸந்தா⁴வித்வா ஸமாக³ந்த்வா, நிப்³ப³த்தனவஸேன உபக³ந்த்வாதி அத்தோ². ஸம்ஸரித்வாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். குலம் குலம் க³ச்ச²தீதி கோலம்கோலோ. புரிமபதே³ அனுனாஸிகலோபம் அகத்வா நித்³தே³ஸோ.

தேஸம் ஸோதாபன்னானம். ஏதம் பபே⁴த³ந்தி ஏகபீ³ஜிஆதி³விபா⁴க³ம். புரிமப⁴வஸித்³த⁴ம் விவட்டூபனிஸ்ஸயபுஞ்ஞகம்மம் இத⁴ புப்³ப³ஹேது நாம. யோ ‘‘கதபுஞ்ஞதா’’தி வுச்சதி, ஸோ பட²மமக்³கே³ ஸாதி⁴தே சரிதத்த²தாய விபக்கவிபாகம் விய கம்மம் உபரிமமக்³கா³னம் உபனிஸ்ஸயோ ந ஸியாதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘உபரி…பே… ஆபஜ்ஜதீ’’தி. திண்ணம் மக்³கா³னம் நிரத்த²கதா ஆபஜ்ஜதி பட²மமக்³கே³னேவ தேஹி காதப்³ப³கிச்சஸ்ஸ ஸாதி⁴தத்தா. பட²மமக்³கே³…பே… ஆபஜ்ஜதீதி அனுப்பன்னஸ்ஸ அத்த²கிரியாஸம்ப⁴வதோ. ஏவம் திண்ணம் வாதா³னம் யுத்திஅபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா சதுத்த²வாதோ³ ஏவேத்த² யுத்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘விபஸ்ஸனா…பே… யுஜ்ஜதீ’’தி. ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³னா தம் யுத்திம் விபா⁴வேதி. விமுத்திபரிபாசனீயானம் த⁴ம்மானம் பரிபக்கதாய இந்த்³ரியானம் திக்க²தாய ஞாணஸ்ஸ விஸத³தாய விபஸ்ஸனாய ப³லவபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஹி வோமிஸ்ஸகனயேன ஸம்ஸரணகோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ ‘‘தே³வே சேவ மானுஸே ச ஸந்தா⁴வித்வா’’தி வுத்தத்தா. இத⁴ காமப⁴வே டி²தோ இத⁴ட்ட²கோ. மனுஸ்ஸதே³வலோகூபபஜ்ஜனதோ ஓகாரேன வோகிண்ணோ. அரியஸாவகஸ்ஸ தம்தம்ஸத்தனிகாயுபபத்தி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸோத⁴னஸதி³ஸம் கிலேஸமலாதி³அனத்தா²பனயனதோதி ஆஹ ‘‘ச² தே³வலோகே ஸோதே⁴த்வா’’தி. ‘‘அகனிட்டே² ட²த்வா’’தி ஏதேன ஹேட்டா²ப்³ரஹ்மலோகஸோத⁴னம் வுத்தமேவாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸத்³த⁴ம் து⁴ரம் கத்வாதி ஸத்³த⁴ம் து⁴ரம் ஜேட்ட²கம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா. ஸத்³தா⁴ய அனுஸ்ஸதி படிபத்தி, ஸத்³த⁴ம் வா புப்³ப³பா⁴கி³யம் அனுஸ்ஸதி, ஸத்³தா⁴ய வா அனுஸரணஸீலோதி ஸத்³தா⁴னுஸாரீ. த⁴ம்மானுஸாரீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. த⁴ம்மோதி பனேத்த² பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ஸத்³த³ஹந்தோ விமுத்தோதி ஸத்³தா⁴விமுத்தோ. யதி³பி ஸப்³ப³தா² அவிமுத்தோ, ஸத்³தா⁴மத்தேன பன விமுத்தோதி அத்தோ². ஸத்³தா⁴ய வா அதி⁴முத்தோதி ஸத்³தா⁴விமுத்தோ. வுத்தனயேனாதி உபரிமக்³க³விபஸ்ஸனாய ப³லவமந்த³மந்த³தரபா⁴வேன. தி³ட்டி²யா பத்தோதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ, சதுஸச்சத³ஸ்ஸனஸங்கா²தாய தி³ட்டி²யா நிரோத⁴ப்பத்தோதி அத்தோ². தி³ட்ட²ந்தம் வா பத்தோதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ, த³ஸ்ஸனஸங்கா²தஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணஸ்ஸ அனந்தரப்பவத்தோதி வுத்தம் ஹோதி. பட²மப²லதோ பட்டா²ய ஹி யாவ அக்³க³மக்³கா³ தி³ட்டி²ப்பத்தாதி. இத³ந்தி யதா²வுத்தஸோதாபன்னானம் ஸத்³தா⁴விமுத்ததி³ட்டி²ப்பத்ததாவசனம். அட்ட²ன்னம் விமோக்கா²னந்தி சதஸ்ஸோ ரூபாவசரஸமாபத்தியோ, சதஸ்ஸோ அரூபாவசரஸமாபத்தியோதி அட்ட² விமோக்கா², தேஸம்.

பு²ட்ட²ந்தம் ஸச்சி²கரோதீதி காயஸக்கீ², பு²ட்டா²னம் அந்தோ பு²ட்ட²ந்தோ, பு²ட்டா²னம் அரூபஜ்ஜா²னானம் அனந்தரோ காலோதி அதி⁴ப்பாயோ. அச்சந்தஸம்யோகே³ சேதம் உபயோக³வசனம், பு²ட்டா²னந்தரகாலமேவ ஸச்சி²காதப்³ப³ம் ஸச்சி²கரோதீதி வுத்தம் ஹோதி, ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய வா பா⁴வனபும்ஸகந்தி ஏதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யோ ஹி அரூபஜ்ஜா²னேன ரூபகாயதோ, நாமகாயேகதே³ஸதோ ச விக்க²ம்ப⁴னவிமோக்கே²ன விமுத்தோ, தேன நிரோத⁴ஸங்கா²தோ விமோக்கோ² ஆலோசிதோ பகாஸிதோ விய ஹோதி, ந காயேன ஸச்சி²கதோ, நிரோத⁴ம் பன ஆரம்மணம் கத்வா ஏகச்சேஸு ஆஸவேஸு கே²பிதேஸு தேன ஸோ ஸச்சி²கதோ ஹோதி. தஸ்மா ஸோ ஸச்சி²காதப்³ப³ம் நிரோத⁴ம் யதா²ஆலோசிதம் நாமகாயேன ஸச்சி²கரோதீதி ‘‘காயஸக்கீ²’’தி வுச்சதி, ந து விமுத்தோ ஏகச்சானம் ஏவ ஆஸவானம் அபரிக்கீ²ணத்தா.

அபே⁴தே³னாதி அந்தராபரினிப்³பா³யிஆதி³பே⁴தே³ன வினா. ‘‘அபே⁴தே³னா’’தி ச இத³ம் ‘‘ஸத்³தா⁴விமுத்ததி³ட்டி²ப்பத்தகாயஸக்கி²னோ’’தி இதா⁴பி ஆனேத்வா யோஜேதப்³ப³ம். யதே²வ ஹி அந்தராபரினிப்³பா³யிஆதி³பே⁴தா³னாமஸனேனேவ ஏகோ அனாகா³மீ ஹோதி, ஏவம் யதா²வுத்தபே⁴த³ஆமஸனேனேவ ஸத்³தா⁴விமுத்தோ, தி³ட்டி²ப்பத்தோ, காயஸக்கீ²தி தயோ அனாகா³மினோ ஹோந்தி. அயஞ்ச அனாகா³மினோ தாதி³ஸமவத்தா²பே⁴த³ம் க³ஹேத்வா க³ணனா கதாதி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘அவிஹாதீ³ஸூ’’திஆதி³ ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

பஞ்ஞாய ஏவ விமுத்தோ, ந சேதோவிமுத்திபூ⁴தேன ஸாதிஸயேன ஸமாதி⁴னாபீதி பஞ்ஞாவிமுத்தோ. உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோதி உபோ⁴ஹி பா⁴கே³ஹி உப⁴தோபா⁴க³தோ விமுத்தோ. கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சி²ன்னேஹி ரூபகாயனாமகாயதோ விமுத்தோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விக்க²ம்ப⁴ன…பே… விமுத்தோ நாமா’’தி ஆஹ. அரூபஸமாபத்தியா ரூபகாயதோ, அக்³க³மக்³கே³ன அரூபகாயதோ விமுத்தம். யதா²ஹ –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ யே தே ஸந்தா விமோக்கா² அதிக்கம்ம ரூபே ஆருப்பா, தே காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி, அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ’’தி (ம. நி. 2.182).

யம் பன மஹானிதா³னஸுத்தே ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதி³கே (தீ³. நி. 2.129) நிரோத⁴ஸமாபத்திஅந்தே அட்ட² விமோக்கே² வத்வா –

‘‘யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² இமே அட்ட² விமோக்கே² அனுலோமம்பி ஸமாபஜ்ஜதி…பே… அயம் வுச்சதானந்த³, பி⁴க்கு² உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ, இமாய ச, ஆனந்த³, உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தியா அஞ்ஞா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தி உத்தரிதரா வா பணீததரா வா நத்தீ²’’தி (தீ³. நி. 2.130) –

வுத்தம், தம் உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தஸேட்ட²வஸேன வுத்தம். தத்த² யஸ்மா ஆருப்பஸமாபத்தீஸு ஏகாயபி ரூபகாயோ விக்க²ம்பி⁴தோ ஏவ நாம ஹோதி, தஸ்மா சதுன்னம் ஆருப்பஸமாபத்தீனம், நிரோத⁴ஸமாபத்தியா ச லாபீ⁴னம் வஸேன பஞ்ச உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தா வேதி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ காயஸக்கி²ம்ஹிபி. அட்ட²விமோக்கே²கதே³ஸேபி ஹி அட்ட²விமோக்க²ஸமஞ்ஞா யதா² ‘‘லோகே ஸத்தா’’தி.

தேரஸஸு ஸீஸேஸு பலிபோ³த⁴ஸீஸாதீ³னி, பவத்தஸீஸஞ்ச பரியாதி³யிதப்³பா³னி, அதி⁴மோக்க²ஸீஸாதீ³னி பரியாத³கானி, கோ³சரஸீஸம் பரியாத³கப²லம். தஞ்ஹி விஸயஜ்ஜ²த்தம் ப²லம், விமோக்கோ² பரியாத³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ, ப²லஸ்ஸ ச ஆரம்மணம். ஸங்கா²ரஸீஸம் ஸங்கா²ரவிவேகபூ⁴தோ நிரோதோ⁴தி பரியாதி³யிதப்³பா³னம், பரியாத³கப²லானஞ்ச ஸஹ விஸயஸம்ஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனேன ஸமஸீஸிபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 1.87) தேரஸ ஸீஸானி வுத்தானி. இத⁴ பன ‘‘யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஆஸவபரியாதா³னஞ்ச ஹோதி ஜீவிதபரியாதா³னஞ்சா’’தி (பு. ப. 16) புக்³க³லபஞ்ஞத்தியம் ஆக³தத்தா தேஸு கிலேஸபவத்தஸீஸானம் ஏவ வஸேன யோஜனம் கரோந்தோ ‘‘கிலேஸஸீஸ’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² பவத்தஸீஸம்பி மக்³கோ³ பவத்திதோ வுட்ட²ஹந்தோ சுதிதோ உத்³த⁴ம் அப்பவத்திகரணேன யதி³பி பரியாதி³யதி, யாவ பன சுதி, தாவ பவத்திஸம்ப⁴வதோ ‘‘பவத்தஸீஸம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் சுதிசித்தம் பரியாதி³யதீ’’தி ஆஹ.

கிலேஸபரியாதா³னேன அத்தனோ அனந்தரம் விய நிப்பா²தே³தப்³பா³, பச்சவேக்க²ணவாரா ச கிலேஸபரியாதா³னஸ்ஸேவ வாராதி வத்தப்³ப³தம் அரஹந்தி. ‘‘விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதீ’’தி (ம. நி. 1.78; ஸம். நி. 3.12, 14) ஹி வசனதோ பச்சவேக்க²ணபரிஸமாபனேன கிலேஸபரியாதா³னம் ஸமாபிதம் நாம ஹோதி. தம் பன பரிஸமாபனம் யதி³ சுதிசித்தேன ஹோதி, தேனேவ ஜீவிதபரிஸமாபனஞ்ச ஹோதீதி இமாய வாரசுதிஸமதாய கிலேஸபரியாதா³னஜீவிதபரியாதா³னானம் அபுப்³பா³சரிமதா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘வாரஸமதாயா’’தி. ப⁴வங்க³ம் ஓதரித்வா பரினிப்³பா³யதோதி ஏத்த² பரினிப்³பா³னசித்தமேவ ப⁴ங்கோ³த்தரணபா⁴வேன வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

சரிதந்தி சரிதா காயவசீமனப்பவத்தி. ஏத்த² ச யேன ராகா³தி⁴கபா⁴வேன புக்³க³லோ ‘‘ராக³சரிதோ’’தி லக்கீ²யதி, தயித³ம் லக்க²ணம். தேனாஹ ‘‘ராக³ஜ்ஜா²ஸயோ ராகா³தி⁴கோதி அத்தோ²’’தி, தேன அப்பஹீனபா⁴வேன ஸந்தானே தா²மக³தஸ்ஸ ராக³ஸ்ஸ ப³லபா⁴வோ லக்கீ²யதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி.

ஸீலவந்தேஹீதி ஆதி³ஸத்³த³ஸ்ஸ லோபம் கத்வா நித்³தே³ஸோ கதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸீலவந்தாதீ³ஹீ’’தி. ஆதி³ஸத்³தே³ன தா³யகாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³.

ஆரம்மணபூ⁴தா ஞேய்யந்தி ஆரம்மணபூ⁴தாவ ஞேய்யம்.

புது²ஜ்ஜனபூ⁴மிஆதீ³ஸூதி புது²ஜ்ஜனஸேக்கா²ஸேக்க²பூ⁴மீஸு. தத்த² புது²ஜ்ஜனபூ⁴மிவஸேன ஸம்வரோ, ஸேக்க²பூ⁴மிவஸேன பஹானபா⁴வனா, அஸேக்க²பூ⁴மிவஸேன ஸச்சி²கிரியா, புது²ஜ்ஜனபூ⁴மிஸேக்க²பூ⁴மிவஸேன வா யதா²ரஹம் ஸம்வரபஹானபா⁴வனா. புப்³ப³பா⁴கி³யா ஹி ஸம்வரபஹானபா⁴வனா புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தி, இதரா ஸேக்க²ஸ்ஸ, அஸேக்க²பூ⁴மிவஸேன ஸச்சி²கிரியா. நயதோ த³ஸ்ஸிதந்தி ‘‘யம், பி⁴க்க²வே, மயா ‘இத³ம் ந கப்பதீ’தி அப்படிக்கி²த்தம், தம் சே கப்பியம் அனுலோமேதி, அகப்பியம் படிபா³ஹதி, தம் வோ கப்பதீ’’திஆதி³னா (மஹாவ. 305) நயத³ஸ்ஸனவஸேன பகாஸிதம். ஸராகா³தி³ஸம்வத்தனந்தி ஸராகா³தி³பா⁴வாய ஸம்வத்தனம்.

அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸக்³க³தோதி ‘‘ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்சா’’திஆதி³னா ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதீ³னம் பதா³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்ஸக்³க³தோ. அனேகவிதோ⁴தி த்³வாத³ஸவிதோ⁴ யாவ த்³வானவுதாதி⁴கசதுஸஹஸ்ஸவிதோ⁴பி அனேகப்பகாரோ. லோகியஸத்தாதி⁴ட்டா²னாதி³ஸம்ஸக்³க³தோதி ஆதி³ஸத்³தே³ன லோகியம் ஞாணம், லோகுத்தரம் ஞாணம், லோகியஞ்ச லோகுத்தரஞ்ச ஞாணம், லோகியம் ஞேய்யம், லோகுத்தரம் ஞேய்யம், லோகியஞ்ச லோகுத்தரஞ்ச ஞேய்யம், லோகியம் ஞாணஞ்ச ஞேய்யஞ்ச, லோகுத்தரம் ஞாணஞ்ச ஞேய்யஞ்ச, லோகியஞ்ச லோகுத்தரஞ்ச ஞாணஞ்ச ஞேய்யஞ்சாதிஆதி³கோ ஸம்ப⁴வந்தோ பட்டா²னபே⁴தோ³ ஸங்க³ஹிதோ. உப⁴யத்தா²தி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³கே, லோகியாதி³கே ச. யதா²ரஹந்தி யோ யோ ஸம்ஸக்³க³வஸேன யோஜனம் அரஹதி, ஸோ ஸோ த⁴ம்மோ. ஸம்ப⁴வாவிரோதே⁴னேவ ஹி யோஜனா. ந ஹி ‘‘லோகியம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³ய’’ந்திஆதி³னா யோஜனா ஸம்ப⁴வதி.

தீஸு பிடகேஸு லப்³ப⁴மானஸ்ஸாதி திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ ஆருள்ஹே தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே உபலப்³ப⁴மானஸ்ஸ விஜ்ஜமானஸ்ஸ, ஏதேன ந கேவலம் ஸங்க³ஹோ ஏவ யதா²வுத்தபே⁴தா³னம் பட்டா²னபா⁴கா³னம் நித்³தா⁴ரணாய காரணம், அத² கோ² பாளியம் த³ஸ்ஸனஞ்சாதி விபா⁴வேதி. தேனாஹ ‘‘யம் தி³ஸ்ஸதி தாஸு தாஸு பூ⁴மீஸூ’’தி. ‘‘தேனேவ ஹீ’’திஆதி³னா யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பாடா²னுக³மம் த³ஸ்ஸேதி.

ஸாஸனபட்டா²னவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

நிக³மனகதா²வண்ணனா

ஸத்³த⁴ம்மாவதரட்டா²னேதி தே³ஸந்தரதோ ஆக³ந்த்வா ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ அவதரணோகாஸபூ⁴தே ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனதா⁴ரணபரிசயபரிபுச்சா²மனஸிகாரப³ஹுலானம் நிவாஸட்டா²னதம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம், அத்தனோ வா ஸந்தானே பரியத்திஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ அனுப்பவேஸனட்டா²னதாய ஏவம் வுத்தம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

நேத்திஅட்ட²கதா²ய லீனத்த²வண்ணனா நிட்டி²தா.

நேத்திப்பகரண-டீகா நிட்டி²தா.