4. படினித்³தே³ஸவாரவண்ணனா

1. தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

5. அன்வத்த²ஸஞ்ஞதந்தி அத்தா²னுக³தஸஞ்ஞபா⁴வம், ‘‘தே³ஸனாஹாரோ’’தி அயம் ஸஞ்ஞா அன்வத்தா² அத்தா²னுக³தாதி அத்தோ².

அவுத்தமேவாதி புப்³பே³ அஸம்வண்ணிதபத³மேவ. ‘‘த⁴ம்மம் வோ’’திஆதி³ (ம. நி. 3.420) வசனஸ்ஸ ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கத்த² பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தேபிடகஸ்ஸ ஹி பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ ஸம்வண்ணனாலக்க²ணம் நேத்திப்பகரணம், தஞ்ச பரியத்தித⁴ம்மஸங்கா³ஹகே ஸுத்தபதே³ ஸம்வண்ணேதப்³ப³பா⁴வேன க³ஹிதே க³ஹிதமேவ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘தே³ஸனாஹாரேன…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி.

யேஸம் அஸ்ஸாதா³தீ³னம் விப⁴ஜனலக்க²ணோ தே³ஸனாஹாரோ, தே கா³தா²ய, இதா⁴பி ச ஆக³தே ‘‘அஸ்ஸாத³ம் ஆதீ³னவ’’ந்திஆதி³னா உதா³ஹரணவஸேன விப⁴ஜிதும் ‘‘தத்த² கதமோ அஸ்ஸாதோ³’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² தத்தா²தி தஸ்ஸம் ‘‘அஸ்ஸாதா³தீ³னவதா’’தி கா³தா²யம் வுத்தோ கதமோ அஸ்ஸாதோ³. அத² வா ‘‘அஸ்ஸாத³ம் ஆதீ³னவ’’ந்திஆதி³னா யோ இத⁴ அஸ்ஸாதா³தீ³னம் உத்³தே³ஸோ, தத்த² கதமோ அஸ்ஸாதோ³தி சேதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. கம்மகரணத்த²பி⁴ன்னஸ்ஸ விஸயவிஸயிதாலக்க²ணஸ்ஸ அஸ்ஸாத³த்³வயஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனத்த²ம் கா³தா²த்³வயுதா³ஹரணம், ததா² காமவிபரிணாமலக்க²ணஸ்ஸ, வட்டது³க்க²லக்க²ணஸ்ஸ சாதி து³வித⁴ஸ்ஸாபி ஆதீ³னவஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அரியமக்³கோ³ நிப்³பா³ன’’ந்தி து³வித⁴ஸ்ஸாபி நிஸ்ஸரணஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனனித³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச த்³வே த்³வே கா³தா² உதா³ஹடா.

த⁴ம்மோ ஹவே ரக்க²தி த⁴ம்மசாரிந்தி (ஜா. 1.10.102-103; நேத்தி. 5, 26, 31; பேடகோ. 22) ஏத்த² த⁴ம்மசாரினோ மக்³க³ப²லனிப்³பா³னேஹி ஸாதிஸயாரக்கா² ஸம்ப⁴வதி, ஸம்பத்திப⁴வஸ்ஸாபி விபரிணாமஸங்கா²ரது³க்க²தாஹி து³க்³க³திபா⁴வோ இச்சி²தோவாதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘நிஸ்ஸரணம் அனாமஸித்வா’’தி. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘நிப்³பா³னம் வா உபனிதா⁴ய ஸப்³பா³ உபபத்தியோ து³க்³க³தீ’’தி.

அவேக்க²ஸ்ஸூதி விதா⁴னம். தஸ்ஸா பன அவேக்கா²ய பவத்திஆகாரோ, விஸயோ, கத்தா ச ‘‘ஸுஞ்ஞதோ, லோகம், மோக⁴ராஜா’’தி பத³த்தயேன வுத்தாதி ஆஹ – ‘‘ஸுஞ்ஞதோ…பே… ஆணத்தீ’’தி. தத்த² ஸங்கா²ரானம் ஸுஞ்ஞதா அனத்தஸபா⁴வதாய, அத்தஸுஞ்ஞதாய ச ஸியா. யதோ தே ந வஸவத்தினோ, அத்தஸாரவிரஹிதா ச, யதோ தே அனத்தா, ரித்தா, துச்சா² ச அத்தனா, தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘அவஸவத்திதா’’திஆதி³னா. ஏவம் மச்சுதரோ ஸியாதி ஏவம் படிபத்தியா மச்சுதரோ ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². பரிகப்பேத்வா விதி⁴யமானஸ்ஸ மச்சுதரணஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ தே³ஸனாய பச்சக்க²தோ ஸிஜ்ஜ²மானம் ஸாதிஸயம் ப²லந்தி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸ யம்…பே… ப²ல’’ந்தி.

6. உதா³ஹரணவஸேனாதி நித³ஸ்ஸனவஸேன. தத்த² ‘‘புக்³க³லவிபா⁴கே³னா’’தி இமினா உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதி³புக்³க³லபயோஜிதோ அஸ்ஸாதா³தீ³ஸு ப⁴க³வதோ தே³ஸனாவிஸேஸோதி த³ஸ்ஸேதி.

க⁴டிதமத்தந்தி ஸோதத்³வாரானுஸாரேன மனோத்³வாரிகவிஞ்ஞாணஸந்தானேன ஆலம்பி³தமத்தம். ஸஸ்ஸதாதி³ஆகாரஸ்ஸாதி ஸஸ்ஸதுச்சே²தா³காரஸ்ஸ. இத³ஞ்ஹி த்³வயம் த⁴ம்மதே³ஸனாய சாலேதப்³ப³ம், ந அனுலோமிகக²ந்தி, யதா²பூ⁴தஞாணம் வா. ஏதஸ்மிஞ்ஹி சதுக்கே ஆஸயஸாமஞ்ஞதா. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘ஸஸ்ஸதுச்சே²த³தி³ட்டீ² ச, க²ந்தி சேவானுலோமிகா;

யதா²பூ⁴தஞ்ச யம் ஞாணம், ஏதம் ஆஸயஸஞ்ஞித’’ந்தி. (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.136; தீ³. நி. டீ. 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²வண்ணனா; ஸாரத்த². டீ. 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²வண்ணனா, வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா; வி. வி. டீ. 1.வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா);

சலனாயாதி விக்க²ம்ப⁴னாய. பரானுவத்தியாதி ஸமுச்சே²த³னாய. உக்³க⁴டிதே ஜானாதீதி உக்³க⁴டிதஞ்ஞூதி மூலவிபு⁴ஜாதி³பக்கே²பேன ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. விபஞ்சிதந்தி ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘மந்த³ம் ஸணிக’’ந்தி. நிஸ்ஸரணஆதீ³னவனிஸ்ஸரணஅஸ்ஸாதா³தீ³னவனிஸ்ஸரணானம் விபா⁴வனா வேனேய்யத்தயவினயனஸமத்தா².

சத்தாரோதி அஸ்ஸாதோ³ ச ஆதீ³னவோ ச அஸ்ஸாதோ³ ஆதீ³னவோ ச அஸ்ஸாதோ³ நிஸ்ஸரணஞ்சாதி ஏதே சத்தாரோ. யதி³ நிஸ்ஸரணவிபா⁴வனா வேனேய்யவினயனஸமத்தா², கஸ்மா பஞ்சமோ ந க³ஹிதோதி ஆஹ ‘‘ஆதீ³னவாவசனதோ’’தி. யதி³ ஹி உக்³க⁴டிதஞ்ஞும் ஸந்தா⁴ய அயம் நயோ வுச்சதி, நிஸ்ஸரணமத்தேன ஸித்³த⁴ம் ஸியா. அத² விபஞ்சிதஞ்ஞும், நேய்யம் வா, ஆதீ³னவோ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச அஸ்ஸாதோ³ ச ஆதீ³னவோ நிஸ்ஸரணஞ்ச வத்தப்³போ³ ஸியா? ததா² அப்பவத்தத்தா ந க³ஹிதோ. தேனாஹ ‘‘ஆதீ³னவாவசனதோ’’திஆதி³. தே³ஸனந்தி ஸாமஞ்ஞதோ க³ஹிதம் ‘‘ஸுத்தேகதே³ஸம் கா³த²ம் வா’’தி விஸேஸேதி. பத³பரமஅக்³க³ஹணஞ்சேத்த² ஸஉபாயஸ்ஸ நிஸ்ஸரணஸ்ஸ அனாமட்ட²த்தா.

‘‘கல்யாண’’ந்தி இமினா இட்ட²விபாகோ, ‘‘பாபக’’ந்தி அனிட்ட²விபாகோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘அயம் அஸ்ஸாதோ³, அயம் ஆதீ³னவோ’’தி. லாபா⁴தீ³னம் புஞ்ஞப²லத்தா தத³னுரோத⁴ம் வா ஸந்தா⁴ய ‘‘அயம் அஸ்ஸாதோ³’’தி வுத்தம். தப்³பி³பரியாயேன அலாபா⁴தீ³னம் ஆதீ³னவதா வேதி³தப்³பா³.

காமாதி கிலேஸகாமஸஹிதா வத்து²காமா. விரூபரூபேனாதி அப்பதிரூபாகாரேன. மதே²ந்தீதி மத்³த³ந்தி. பப்³ப³ஜிதோம்ஹீதி பப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³தோ அம்ஹி. அபண்ணகந்தி அவிரஜ்ஜ²னகம். ஸாமஞ்ஞந்தி ஸமணபா⁴வோ. ஸமிதபாபபா⁴வோயேவ ஸேய்யோ ஸுந்த³ரதரோ.

தத்த² ‘‘காமா ஹி சித்ரா மது⁴ரா மனோரமா’’தி அயம் அஸ்ஸாதோ³, ‘‘விரூபரூபேன மதே²ந்தி சித்த’’ந்தி அயம் ஆதீ³னவோ, ‘‘அபண்ணகம் ஸாமஞ்ஞ’’ந்தி இத³ம் நிஸ்ஸரணந்தி ஆஹ ‘‘அயம்…பே… நிஸ்ஸரணஞ்சா’’தி.

ப²லாதீ³னம் ஏககவஸேன ச திகவஸேன ச பாளியம் உதா³ஹடத்தா வுத்தம் ‘‘து³கவஸேனபீ’’தி.

ஸுகா² படிபதா³, து³க்கா² படிபதா³தி யா த்³வே படிபதா³, தாஸு ஏகேகா த³ந்த⁴கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞதாய த்³வே த்³வே ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘படிபதா³பி⁴ஞ்ஞாகதோ விபா⁴கோ³ படிபதா³கதோ ஹோதீ’’தி. கதபுப்³ப³கிச்சஸ்ஸ பத²வீகஸிணாதீ³ஸு ஸப்³ப³பட²மம் ‘‘பத²வீ’’திஆதி³னா பவத்தமனஸிகாரோ பட²மஸமன்னாஹாரோ. உபசாரந்தி உபசாரஜ்ஜா²னம். படிபஜ்ஜிதப்³ப³தாய ஜா²னம்பி ‘‘படிபதா³’’தி வுச்சதி. தத³ஞ்ஞா ஹேட்டி²மபஞ்ஞதோ அதி⁴கா பஞ்ஞாதி கத்வா ‘‘அபி⁴ஞ்ஞா’’தி வுச்சதி.

கிலேஸேதி நீவரணப்பகாரே, தம்ஸஹக³தகிலேஸே ச. அங்க³பாதுபா⁴வந்தி விதக்காதி³ஜா²னங்க³படிலாப⁴ம்.

அபி⁴னிவிஸந்தோதி பட்ட²பேந்தோ. ரூபாரூபம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோதி ரூபாரூபத⁴ம்மே லக்க²ணாதீ³ஹி பரிச்சி²ந்தி³த்வா க³ண்ஹந்தோ. பரிக்³க³ஹிதரூபாரூபஸ்ஸ மக்³க³பாதுபா⁴வத³ந்த⁴தா ச நாமரூபவவத்தா²னாதீ³னம் கிச்ச²ஸித்³தி⁴யா ஸியாதி ந ரூபாரூபபரிக்³க³ஹகிச்ச²தாய ஏவ து³க்கா²படிபத³தா வத்தப்³பா³தி சே? ந, நாமரூபவவத்தா²பனாதீ³னம் பச்சனீககிலேஸமந்த³தாய ஸுக²ஸித்³தி⁴யம்பி ததா²ஸித்³த⁴விபஸ்ஸனாஸஹக³தானம் இந்த்³ரியானம் மந்த³தாய மக்³க³பாதுபா⁴வதோ. ரூபாரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வாதி அகிச்சே²னபி பரிக்³க³ஹேத்வா, கிச்சே²ன பரிக்³க³ஹிதே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ஏவம் ஸேஸேஸுபி. நாமரூபம் வவத்தா²பேந்தோதி ‘‘நாமரூபமத்தமேதம், ந அஞ்ஞோ கோசி ஸத்தாதி³கோ’’தி வவத்தா²பனம் கரோந்தோ. கதரோ பனேத்த² வாரோ யுத்தரூபோதி? யோ கோசி ஸகிம், த்³விக்க²த்தும், அனேகஸதக்க²த்துந்தி ஏவமாதீ³ஸு ஹி விக்க²ம்ப⁴னவாரேஸு ஸகிம், த்³விக்க²த்துஞ்ச விக்க²ம்ப⁴னவாரோ ஸுகா² படிபதா³ ஏவ, ந ததோ உத்³த⁴ம் ஸுகா² படிபதா³ ஹோதி, தஸ்மா திக்க²த்தும் விக்க²ம்ப⁴னவாரதோ பட்டா²ய து³க்கா² படிபதா³ வேதி³தப்³பா³. அபிச கலாபஸம்மஸனாவஸானே உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய உப்பன்னஸ்ஸ விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸஸ்ஸ திக்க²த்தும் விக்க²ம்ப⁴னேன கிச்ச²தாவாரோ து³க்கா² படிபதா³ வேதி³தப்³பா³. ஏத்த² த³ந்த⁴த்தா படிபதா³ய ஏதஸ்ஸ அகிச்ச²த்தேபி புரிமானம் கிச்ச²த்தே து³க்கா²படிபத³தா வுத்தனயாவ. யஸ்ஸ பன ஸப்³ப³த்த² அகிச்ச²தா, தஸ்ஸ பரமுக்கம்ஸக³தா ஸுகா² படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

யதா² நாமரூபபரிக்³க³ஹகிச்ச²தாய மக்³க³பாதுபா⁴வத³ந்த⁴தாய து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா வுத்தா, ததா² தப்³பி³பரியாயேன சதுத்தீ², தது³ப⁴யவோமிஸ்ஸதாவஸேன து³தியா, ததியா ச ஞாதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘இமினா…பே… வேதி³தப்³பா³’’தி. வட்டது³க்க²தோ நிய்யானஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘விபஸ்ஸனாபக்கி²கா ஏவா’’தி வுத்தம்.

ஹேதுபாயப²லேஹீதி ஏத்த² தண்ஹாசரிததா, மந்த³பஞ்ஞதா ச பட²மாய படிபதா³ய ஹேது, தண்ஹாசரிததா, உத³த்த²பஞ்ஞதா ச து³தியாய, தி³ட்டி²சரிததா, மந்த³பஞ்ஞதா ச ததியாய, தி³ட்டி²சரிததா, உத³த்த²பஞ்ஞதா ச சதுத்தி²யா. உபாயோ பன யதா²க்கமம் ஸதிஸமாதி⁴வீரியபஞ்ஞிந்த்³ரியானி, ஸதிபட்டா²னஜா²னஸம்மப்பதா⁴னஸச்சானி ச உபனிஸ்ஸயபூ⁴தானி. ப²லம் வட்டது³க்க²தோ நிய்யானம்.

ஸமாதி⁴முகே²னாதி ஸமாதி⁴முகே²ன பா⁴வனானுயோகே³ன. தேனேவாஹ ‘‘ஸமத²புப்³ப³ங்க³மாய விபஸ்ஸனாயா’’தி. இதா⁴தி இமஸ்மிம் நேத்திப்பகரணே. வக்க²தி ‘‘ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி ஸேக்க²ப²ல’’ந்தி, ‘‘ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்திகாமதா⁴துஸமதிக்கம’’ந்தி ச. ஸோதி அனாகா³மீ.

தேனாதி படிபக்கே²ன. ததோதி படிபக்க²தோ. ஸமானாதி⁴கரணவஸேன ச சேதோவிமுத்திஸத்³தா³னம் ஸமாஸம் கத்வா பி⁴ன்னாதி⁴கரணவஸேன வத்தும் ‘‘அத² வா’’திஆதி³ வுத்தம். புன ‘‘சேதஸோ வா’’திஆதி³னா அஞ்ஞபத³த்த²வஸேன சேதோவிமுத்திபதா³னம் ஸமாஸம் த³ஸ்ஸேதி. விஞ்ஞாணபரியாயேன சேதோ-ஸத்³தே³ன வுத்தயோஜனா ந ஸம்ப⁴வதீதி ஆஹ ‘‘யதா²ஸம்ப⁴வ’’ந்தி.

ஹா-ஸத்³தோ³ க³திஅத்தோ², க³தி சேத்த² ஞாணக³தி அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘ஹாதப்³பா³தி க³மேதப்³பா³’’தி. நேதப்³பா³தி ஞாபேதப்³பா³.

7. தந்தி புக்³க³லவிபா⁴க³ம். ஞாணவிபா⁴கே³னாதி ஸுதமயாதி³ஞாணப்பபே⁴தே³ன. நிப்³ப³த்தனந்தி உப்பாத³னம். தத்தா²தி தஸ்மிம் உக்³க⁴டிதஞ்ஞுதாதிஆதி³புக்³க³லவிபா⁴க³பூ⁴தே தே³ஸனாபா⁴ஜனே. தே³ஸனாயந்தி ஸுத்தே. தம் த³ஸ்ஸேதுந்தி தம் புக்³க³லவிபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும். ‘‘ஸ்வாயம் ஹாரோ கத²ம் ஸம்ப⁴வதீ’’தி கேசி பட²ந்தி.

ஸாதி வுத்தப்பகாரத⁴ம்மத்தா²னம் வீமம்ஸனபஞ்ஞா. அதி⁴காரதோதி ‘‘ஸத்தா² வா த⁴ம்மம் தே³ஸயதீ’’திஆதி³அதி⁴காரதோ. ஸாமத்தி²யதோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதி³வேனேய்யவினயனஸமத்த²பா⁴வதோ. பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ உபதா⁴ரணந்தி ஏத்தா²பி ‘‘அதி⁴காரதோ ஸாமத்தி²யதோ வா’’தி ஆனேத்வா யோஜேதப்³ப³ம்.

‘‘வீமம்ஸாதி³பரியாயவதீ பட²மவிகப்பவஸேன, வீமம்ஸாதி³விபா⁴க³வதீ து³தியவிகப்பவஸேன, சிந்தாய ஹேதுபூ⁴தாய நிப்³ப³த்தா சிந்தாமயீ’’தி ஏவமாதி³வுத்தனயானுஸாரேன ஸக்கா யோஜேதுந்தி ஆஹ ‘‘ஸேஸம் வுத்தனயமேவா’’தி.

ஸுதசிந்தாமயஞாணேஸூதி ஸுதமயஞாணே ச சிந்தாமயஞாணே ச ஸுதசிந்தாமயஞாணேஸு ச ஸுதசிந்தாமயஞாணேஸூதி ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. சிந்தாமயஞாணேயேவ ஹி பதிட்டி²தா மஹாபோ³தி⁴ஸத்தா சரிமப⁴வே விபஸ்ஸனம் ஆரப⁴ந்தி, இதரே ஸுதசிந்தாமயஞாணேஸூதி. தேஹீதி ததா² பட²ந்தேஹி. வுத்தனயேனாதி ‘‘உபாதா³ரூபம் பரிக்³க³ண்ஹாதி, அரூபம் பரிக்³க³ண்ஹாதீ’’திஆதி³னா படிபதா³கதா²யம் (நேத்தி. அட்ட². 5) வுத்தனயேன.

8. பரதோ கோ⁴ஸோ பச்சயபூ⁴தோ ஏதிஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘பச்சத்தஸமுட்டி²தேன ச யோனிஸோமனஸிகாரேனா’’தி இத³ம் ஆவுத்தினயேன து³தியம் ஆவட்டதீதி வேதி³தப்³ப³ம். தேன ஸாவகானம் பா⁴வனாமயஞாணுப்பத்தி ஸங்க³ஹிதா ஹோதி. ஸாவகானமேவ வா ஞாணுப்பத்தி இதா⁴தி⁴ப்பேதா உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதி³விபா⁴க³கத²னதோ. ஏதஸ்மிம் பக்கே² புப்³பே³ வுத்தஏகஸேஸனயோபி படிக்கி²த்தோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘ஆஸயபயோக³பபோ³த⁴ஸ்ஸ நிப்பா²தி³தத்தா’’தி ஏதேன பச்சி²மசக்கத்³வயபரியாபன்னானி புப்³ப³ஹேதுஸங்க³ஹானி ஸுதசிந்தாமயஞாணானி ஸந்தா⁴ய ‘‘இமா த்³வே பஞ்ஞா அத்தீ²’’தி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. அத்தி²பா⁴வோ சேதாஸம் படிபக்கே²ன அனுபத்³து³ததா வேதி³தப்³பா³. அபரிக்க²தத்தா அனபி⁴ஸங்க²தத்தா. ஸுதமயஞாணஸ்ஸாபி புரிமஸித்³த⁴ஸ்ஸ.

9. தே³ஸனாபடிபதா³ஞாணவிபா⁴கே³ஹீதி நிஸ்ஸரணதே³ஸனாதி³தே³ஸனாவிபா⁴கே³ஹி, து³க்கா²படிபதா³தி³படிபதா³விபா⁴கே³ஹி, ஸுதமயஞாணாதி³ஞாணவிபா⁴கே³ஹி.

அவஸிட்ட²பாரிஸஜ்ஜேனாதி க²த்தியக³ஹபதிபரிஸபரியாபன்னேன. அட்ட²ன்னந்தி க²த்தியபரிஸா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிஸமணசாதுமஹாராஜிகதாவதிம்ஸமாரப்³ரஹ்மபரிஸாதி இமாஸம் அட்ட²ன்னம்.

ஸமத்தே²தீதி ஸமத்த²ம் ஸம்ப³ந்த⁴த்த²ம் கரோதி.

தமேவ த்³வாத³ஸபத³பா⁴வம் தீ³பேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத³த்த²ஸ்ஸாதி ச²ச²க்கபரியாயத்த²ஸ்ஸ (ம. நி. 3.420 ஆத³யோ). ஸப்³ப³பரியத்தித⁴ம்மஸங்கா³ஹகத்தா ச²ச²க்கபரியாயஸ்ஸ, தத³த்த²ஸ்ஸ ச த⁴ம்மசக்கப்பவத்தேன ஸுத்தேன (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 13; படி. ம. 2.30) ஸங்க³ஹிதத்தா வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி…பே… விபா⁴வேந்தோ’’தி. விஸயிபா⁴வேன ப்³யஞ்ஜனபதா³னம், விஸயபா⁴வேன அத்த²பதா³னம் ஸம்ப³ந்த⁴ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தேஸம்…பே… ஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வ’’ந்தி.

பதா³வயவோ அக்க²ரானி. பத³த்தோ²தி பத³த்தா²வயவோ. பத³த்த²க்³க³ஹணஸ்ஸாதி பத³த்தா²வபோ³த⁴ஸ்ஸ. விஸேஸாதா⁴னம் விஸேஸுப்பத்தி. வாக்யபே⁴தே³தி வாக்யவிஸேஸே. சித்தபரிதோஸனம் சித்தாராத⁴னம். பு³த்³தி⁴னிஸானம் பஞ்ஞாய தேஜனம் திக்க²பா⁴வகரணம். நானாவாக்யவிஸயதாபி ஸித்³தா⁴ ஹோதி பதா³தீ³ஹிபி ஸங்காஸனஸ்ஸ ஸித்³த⁴த்தா. ஏகவாக்யவிஸயதாய ஹி அத்த²பதா³னம் ஸங்காஸனாத³யோ யதா²க்கமம் அக்க²ராதி³விஸயா ஏவாதி நியமோ ஸியா. ஏதேனாதி அத்த²பதா³னம் நானாவாக்யவிஸயத்தே²ன.

உக்³க⁴டனாதி³அத்தா²னீதி உக்³க⁴டனவிபஞ்சனனயனப்பயோஜனானி.

10. உபதிட்ட²தி ஏத்தா²தி உபட்டி²தந்தி உபட்டி²தஸத்³த³ஸ்ஸ அதி⁴கரணத்த²தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உபதிட்ட²னட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம் யதா² ‘‘பத³க்கந்த’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘இத³ம் நேஸ’’ந்திஆதி³. படிபத்திதே³ஸனாக³மனேஹீதி படிபத்திக³மனதே³ஸனாக³மனேஹி. ‘‘கிச்ச²ம் வதாயம் லோகோ ஆபன்னோ ஜாயதி ச…பே… ஜராமரணஸ்ஸா’’திஆதி³னா ஜராமரணதோ பட்டா²ய படிச்சஸமுப்பாத³முகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸித்வா மஹாக³ஹனம் சி²ந்தி³தும் நிஸானஸிலாயம் ப²ரஸும் நிஸேந்தோ விய கிலேஸக³ஹனம் சி²ந்தி³தும் லோகனாதோ² ஞாணப²ரஸும் தேஜேந்தோ பு³த்³த⁴பா⁴வாய ஹேதுஸம்பத்தியா பரிபாகக³தத்தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி⁴க³மாய விபஸ்ஸனாக³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேந்தோ அந்தரந்தரா நானாஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜித்வா அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாவஸேன அனேகாகாரவோகாரஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தோ ச²த்திம்ஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸமுகே²ன யம் ஞாணம் பவத்தேஸி, தம் ‘‘மஹாவஜிரஞாண’’ந்தி வத³ந்தி. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸமாபத்திஸஞ்சாரிமஹாவஜிரஞாண’’ந்தி (தீ³. நி. அட்ட². 3.141) ஆக³தம், தம் தே³வஸிகம் வளஞ்ஜனகஸமாபத்தீனம் புரேசரானுசரஞாணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யம் பன வக்க²தி ‘‘ஞாணவஜிரமோஹஜாலபதா³லன’’ந்தி, தம் ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³ஞாணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏதம் ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் அதி⁴ப்பேதந்தி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப்³ரஹ்முனோ’’திஆதி³மாஹ.

தே³ஸனாயாதி கரணத்தே² இத³ம் கரணவசனம். நியுத்தோதி ஏத்த² ஹேதுஅத்தோ² அந்தோனீதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நித்³தா⁴ரேத்வா யோஜிதோ’’தி ஆஹ.

தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. விசயஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

11. ஜாதிலிங்க³காலஸாத⁴னவிப⁴த்திஸங்க்²யாவிஸேஸாதி³தோ ஸத்³த³தோ பத³விசயோ காதப்³போ³. தத்த² கரியமானோ ச யதா²ஸபா⁴வனிருத்தியா ஏவ கதோ ஸுகதோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இத³ம் நாமபத³ம் …பே… அயம் ஸத்³த³தோ பத³விசயோ’’தி வத்வா ‘‘ஸோ பனாய’’ந்திஆதி³மாஹ. வத்தப்³ப³அத்த²ஸம்வண்ணனாதி தம்தம்பத³வசனீயஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பே⁴த³ம் வத்வா பரியாயேஹி விவரித்வா கத²னம்.

விசியமானஸ்ஸ ஸுத்தபத³ஸ்ஸாதி புச்சா²வஸேன பவத்தஸுத்தபத³ஸ்ஸ. ‘‘ஸுத்தந்தரபதா³னிபி புச்சா²வஸேனேவ பவத்தானீ’’தி வத³ந்தி ‘‘ந ஸப்³ப³ம்பி ஸுத்தபத³’’ந்தி. ஏகஸ்ஸேவ பத³ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தானம் அனேகேஸம் அத்தா²னம் உத்³தா⁴ரோ அத்து²த்³தா⁴ரோ. ஏகஸ்ஸேவ பன அத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தானம் அனேகேஸம் பதா³னம் உத்³தா⁴ரோ பது³த்³தா⁴ரோ. ஸப்³பே³ ஹி ஸம்வண்ணியமானே ஸுத்தே லப்³ப⁴மானே ஸப்³பே³ பத³த்தே². நவ ஸுத்தந்தேதி ஸுத்தகே³ய்யாதி³வஸேன நவப்பகாரே ஸுத்தஸ்மிம் ஆனேத்வா விசினதீதி யோஜனா. அத² வா ‘‘ஸப்³பே³ நவ ஸுத்தந்தே’’தி இமினா பவிசயலக்க²ணேன ஹாரேன ஸுத்தகே³ய்யாதீ³னி ஸப்³பா³னிபி நவப்பகாரானி ஸுத்தானி விசினதீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஸுத்தகே³ய்யாதி³கே’’திஆதி³.

‘‘கோஸலானம் புரா ரம்மா’’திஆதி³கா (ஸு. நி. 982) ச²பஞ்ஞாஸ கா³தா² வத்து²கா³தா². ‘‘பாராயனமனுகா³யிஸ்ஸ’’ந்தி (ஸு. நி. 1137 ஆத³யோ) பன ஆதி³கா ஏகூனவீஸதி கா³தா² அனுகீ³திகா³தா². இத³ம் நாமம் கதந்தி இத³ம் ‘‘பாராயன’’ந்தி நாமம் கதம். தேனாஹ ‘‘பாரம் க³மனீயா இமே த⁴ம்மா, தஸ்மா இமஸ்ஸ த⁴ம்மபரியாயஸ்ஸ ‘பாராயனந்த்வேவ அதி⁴வசன’’’ந்தி (ஸு. நி. பாராயனத்து²திகா³தா²; சூளனி. பாராயனத்து²திகா³தா² 149 ஆத³யோ). பு³த்³தி⁴யம் விபரிவத்தமானந்தி இமஸ்ஸ விசயஹாரவிப⁴ங்க³ஸ்ஸ தே³ஸனாகாலே ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ அத்தனோ பு³த்³தி⁴யம் வத்தமானம் கத்வா ஏவமாஹாதி யோஜனா.

ஏகம்ஸப்³யாகரணஸ்ஸ அயந்தி ஏகம்ஸப்³யாகரணீயா, ஏகம்ஸேன வா ப்³யாகாதப்³ப³த்தா ஏகம்ஸப்³யாகரணீயா, ஏகம்ஸப்³யாகரணயோக்³கா³தி அத்தோ². ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ட²பனீயாதி ட²பேதப்³ப³த்தா அப்³யாகரணீயாதி அத்தோ². ஸமயந்தரபரிசயேன நிவாரணத⁴ம்மம் பதி ஸம்ஸயபக்க²ந்தோ³ புச்ச²தீதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘விமதிச்சே²த³ன’’ந்தி. பகதியா பன நிவாரணத⁴ம்மம் அஜானந்தோ ஞாதுகாமதாய புச்ச²தீதி அதி³ட்ட²ஜோதனாய புச்சா²பி ஸியா. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘லோகஸ்ஸ நிவாரணாதீ³னி அஜானந்தேனா’’தி.

ஏகவத்து²பரிக்³க³ஹாதி ஏகஸ்ஸ அபி⁴தே⁴ய்யத்த²ஸ்ஸ க³ஹணதோ.

விமுத்திபரிபாசகஇந்த்³ரியானி விவட்டபக்கே² டி²தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴த³யோ த⁴ம்மா, கிம் பனேத்த² அரியானம்பி இந்த்³ரியலோகேன ஸங்க³ஹோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பரியாபன்னத⁴ம்மவஸேனா’’திஆதி³.

காளபக்க²சாதுத்³த³ஸீக⁴னவனஸண்ட³மேக⁴படலச்சா²த³னஅட்³ட⁴ரத்தீனம் வஸேன சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேன. விவிச்சா²தி விசிகிச்சா²ய. தேனாஹ ‘‘விசிகிச்சா²ஹேதூ’’தி. து³க்க²மஸ்ஸ மஹப்³ப⁴யந்தி ஏத்த² வுத்தம் ‘‘அஸ்ஸா’’தி பத³ம் ‘‘ஜப்பாபி⁴லேபனம் அஸ்ஸ ப்³ரூமீ’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஜப்பா தண்ஹா அஸ்ஸ லோகஸ்ஸா’’தி ஆஹ. ‘‘ஸப்³ப³ஸத்தான’’ந்திஆதி³னா, ‘‘ஸப்³ப³ஸோவா’’திஆதி³னா ச அன்வயதோ, ப்³யதிரேகதோ ச ஸாதிஸயம் அவிஜ்ஜாய நீவரணபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘தூ³ரே ஸந்தோ பகாஸந்தி (த⁴. ப. 304; நேத்தி. 11), ரத்தோ அத்த²ம் ந ஜானாதீ’’தி (நேத்தி. 11, 27) கா³தா²த்³வயேனாபி அனுகீ³திவிசயம் த³ஸ்ஸேதீதி யோஜேதப்³ப³ம்.

ரூபாவசராதி ரூபாவசரஸத்தா. விபரிணாமது³க்க²தாய முச்சனஸ்ஸ காரணவசனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யதோ வட்டது³க்க²தோ முச்சனம். தம் வட்டது³க்க²ம் அனவஸேஸபரியாதா³னவஸேன ஸங்கா²ரது³க்க²தாக³ஹணேன.

ஏகாதா⁴ரந்தி ஏகவத்து² அதி⁴ட்டா²னம். நிவாரணம் விக்க²ம்ப⁴னம் பிதா⁴னம் ஸமுச்சே²தோ³தி அத்த²த்³வயஸ்ஸ புச்சி²தத்தா ‘‘அனேகாதா⁴ரம் த³ஸ்ஸேது’’ந்தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘நிவாரணஸங்கா²தம் ஸம்வரம்…பே… பிதி⁴ய்யந்தி பச்சி²ஜ்ஜந்தீ’’தி (ஸு. நி. அட்ட². 2.1041; சூளனி. அட்ட². 3). தஸ்ஸத்தோ² ‘‘நிவாரணஸங்கா²தம் விக்க²ம்ப⁴னம், ஸம்வரம், பிதா⁴னஞ்ச கதே²ஹீ’’தி.

‘‘வோதா³ன’’ந்தி இமினா ஸோதானம் விக்க²ம்ப⁴னவிஸுத்³தி⁴, ‘‘வுட்டா²ன’’ந்தி இமினா ஸமுச்சே²த³விஸுத்³தி⁴ அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘புச்சா²ய து³வித⁴த்த²விஸயதம் விவரிதும் ‘ஏவ’ந்திஆதி³ வுத்த’’ந்தி. ததா² சாஹ ‘‘வோதா³யதி…பே… அரியமக்³கோ³’’தி.

தி³ட்டி²மானாவிஜ்ஜாஸோதாபி தண்ஹாஸோதானுகா³தி ஆஹ ‘‘யேபு⁴ய்யேன அனுரோத⁴வஸேனா’’தி. உபசாரவஸேனாதி நிஸ்ஸிதுபசாரவஸேன. ஸப்³ப³ஸ்மாதி சக்கு²தோ யாவ மனதோதி ஸப்³ப³ஸ்மா த்³வாரதோ. ஸப்³ப³ப்பகாரேனாத்தி தண்ஹாயனமிச்சா²பி⁴னிவேஸனஉன்னமனாதி³ப்பகாரேன.

தமேவ ஸதிந்தி யாயம் ஸதி புப்³ப³பா⁴கே³ ஸோதானம் விக்க²ம்ப⁴னவஸேன வுத்தா, தமேவ ஸதிம். மக்³க³க்க²ணே ஸோதானம் ஸம்வரம் பிதா⁴னம் ப்³ரூமி. யஸ்மா பன பிதா⁴யிகாபி ஸதி மக்³க³க்க²ணே பஞ்ஞானுகா³, பஞ்ஞாகிச்சமேவேத்த² அதி⁴கம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி.

ஸம்வரபிதா⁴னானந்தி ஏத்த² ஸம்வரஸத்³தே³ன நிவாரணம் வுத்தம்.

யஸ்மிம் யஸ்மிம் அரியமக்³கே³ அனதி⁴க³தே யம் யம் அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜனாரஹம், தஸ்மிம் தஸ்மிம் அதி⁴க³தே தம் தம் விஞ்ஞாணம் அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²தி ஸத்³தி⁴ம் அத்தனா ஸம்பயுத்தனாமரூபேனாதி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸ தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸஹேவா’’தி. அனுப்பாத³னிரோதோ⁴ ஹி ஏத்த² ‘‘நிரோதோ⁴’’தி அதி⁴ப்பேதோ அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தாதி. அனுஸந்தீ⁴யதி ஏதேனாதி அனுஸந்தி⁴, இத⁴ புச்சி²யமானோ அத்தோ².

ஸஹ விஸயேன த³ஸ்ஸேதுந்தி ஏத்த² ஸச்சானி ஏவ விஸயோ. பஹாதப்³ப³ஸபா⁴வம் ஸமுத³யஸச்சம், தஸ்ஸ விஸயோ து³க்க²ஸச்சம். ‘‘ஸம்யோஜனியேஸு, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தீ’’தி (ஸம். நி. 2.53, 57) ஹி வுத்தம். பஹாயகஸபா⁴வம் மக்³க³ஸச்சம், தஸ்ஸ விஸயோ நிரோத⁴ஸச்சந்தி ஆஹ ‘‘ஸஹ விஸயேன…பே… ஸச்சேஸூ’’தி. காமஞ்சேத்த² ‘‘ஸமுத³யோ த்³வீஸு பூ⁴மீஸு பஹீயதீ’’தி ஆரத்³த⁴ம், ‘‘த³ஸ்ஸனேன தீணி ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தி, பா⁴வனாய ஸத்த ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தீ’’தி பன விபா⁴க³வசனமேவ வத்தந்தி ஆஹ ‘‘பஹாயகவிபா⁴க³முகே²ன பஹாதப்³ப³விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேது’’ந்தி.

நிரவஸேஸகாமராக³ப்³யாபாதா³ ததியமக்³கே³ன பஹீயந்தி, இதரே சதுத்த²மக்³கே³னாதி வுத்தம் ‘‘இதரேஹி பன நிரவஸேஸ’’ந்தி. தத்தா²தி கம்மவிபாகவட்டப்பபே⁴தே³ன தேதா⁴துகே ப⁴வத்தயே. ஸம்யோஜனவஸேனாதி ஸப்³ப³தா³ யோஜனவஸேன ப³ந்த⁴னவஸேன.

12. அக்³க³ப²லஞாணதாய ஏகம்பி ஸமானம் தன்னிமித்தஸ்ஸ க²யானுப்பாதா³ரம்மணஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணஞாணஸ்ஸ வஸேன ப²லவோஹாரேன த்³வே நாமானி லப⁴தி.

ஸோமனஸ்ஸனாமலாபோ⁴ இமினா ஆரம்மணஸங்கேதேனாதி தத³த்த²ம் விவரந்தோ ‘‘க²யே…பே… ஸமஞ்ஞாயா’’தி ஆஹ.

13. தக்³க³ஹணேனேவாதி ப²ஸ்ஸபஞ்சமகபஞ்சரூபிந்த்³ரியக்³க³ஹணேனேவ. ஸஹசரணாதி³னாதி ஸஹஜாதாதி³அனந்தராதி³பச்சயபா⁴வேன சேவ நிஸ்ஸயாரம்மணாதி³னா ச. ‘‘ஸம்பயுத்த’’ந்தி இமினா ஸஹிததா அவிஸிட்ட²தா இதா⁴தி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘அவிபா⁴கே³ன க³ஹணீயபா⁴வம் ஸந்தா⁴யா’’தி.

கத²ம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் உப்பாதே³தீதி ஆஹ ‘‘ஸதிக்³க³ஹணேன சேத்த² பரியுட்டா²னப்பஹானம் இதா⁴தி⁴ப்பேத’’ந்தி. ந ஹி ஸமாதி⁴னா பரியுட்டா²னப்பஹானம் ஸம்ப⁴வதி.

பத³ஹதி ஏதேனாதி பதா⁴னம், வீரியம். தேதி வீரியஸங்கா²ரா. ஏகரஸேனாதி யதா² இந்த்³ரியானி ஏகரஸானி ஹோந்தி, ஏவம் ஏகரஸபா⁴வேன ஸரணதோ பவத்தனதோ. ததா² பவத்தியா ஏவ ஸுட்டு² வத வீரியம் வாஹேஸீதி யோகி³னா ஸங்கப்பேதப்³ப³தோ தது³பக³வீரியவாஹனட்டே²ன ‘‘ஸம்பஹம்ஸனா’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஏவம் மே…பே… ஹேதுபா⁴வதோ’’தி.

இத்³தி⁴ஸத்³த³ஸ்ஸ பட²மோ கத்துஅத்தோ², து³தியோ கரணத்தோ² வுத்தோ, பாத³ஸத்³த³ஸ்ஸ ஏகோ கரணத்தோ² ஏவ. பஜ்ஜிதப்³பா³ ச இத்³தீ⁴ வுத்தா, ந ச இஜ்ஜ²ந்தி. பஜ்ஜிதப்³பா³ ச இத்³தீ⁴ பஜ்ஜனகரணேன பாதே³ன ஸமானாதி⁴கரணா ந ஹோந்தீதி ‘‘பட²மேன அத்தே²ன இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³’’தி கத²ம் ஸக்கா வத்தும், ததா² இத்³தி⁴கிரியாகரணேன ஸாதே⁴தப்³பா³ பு³த்³தி⁴ஸங்கா²தா இத்³தி⁴ பஜ்ஜனகிரியாகரணேன பஜ்ஜிதப்³பா³தி த்³வின்னம் கரணானம் ந ஸமானாதி⁴கரணதா ஸம்ப⁴வதீதி ‘‘து³தியேன அத்தே²ன இத்³தி⁴யா பாதோ³’’தி கத²ம் ஸக்கா வத்துந்தி சே? ஸக்கா, பாத³ஸ்ஸ இஜ்ஜ²மானகோட்டா²ஸ இஜ்ஜ²னகரணூபாயபா⁴வதோ. அத² வா ‘‘பட²மேன அத்தே²ன இத்³தி⁴யா பாதோ³, து³தியேன அத்தே²ன இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³’’தி ஏவம் யோஜனதோ. கத²ம்? அனந்தரத்தோ² பச்சாஸத்திஞாயேன இத⁴ பட²மோதி அதி⁴ப்பேதோ, ததோ புரிமோ து³தியோதி.

‘‘ச²ந்த³ம் சே பி⁴க்கு² அதி⁴பதிம் கரித்வா லப⁴தி ஸமாதி⁴’’ந்திஆதி³ (விப⁴. 432) வசனதோ ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதீதி ஏத்தா²பி ச²ந்தா³தி⁴பதி ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதீ⁴தி அதி⁴பதிஸத்³த³லோபம் கத்வா ஸமாஸோ வுத்தோதி விஞ்ஞாயதி. அதி⁴பதிஸத்³த³த்த²த³ஸ்ஸனவஸேனேவ பன ‘‘ச²ந்த³ஹேதுகோ, ச²ந்தா³தி⁴கோ வா ஸமாதீ⁴’’தி ஸம்மோஹவினோத³னியம் (விப⁴. அட்ட². 431) வுத்தம், தஸ்மா இதா⁴பி ச²ந்தா³தி⁴பதி ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதீ⁴தி வேதி³தப்³போ³. தம் பன ச²ந்த³ம் வுத்தனயேன ஸத்³தா⁴ஸீஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸத்³தா⁴தி⁴பதேய்யா சித்தேகக்³க³தா’’தி வுத்தம். ‘‘இத³ம் பதா⁴ன’’ந்தி வா வீரியம் வுத்தம். வீரியஸத்³தா³பேக்கா²ஸஹிதம் ஏகவசனேன வத்வா சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸபி வீரியஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா நிப்³ப³த்தேதப்³ப³த⁴ம்மவிபா⁴கே³ன ச ‘‘இமே ஸங்கா²ரா’’தி வுத்தம். தேன பதா⁴னபூ⁴தா ஸங்கா²ராதி ஏவம் ஸமாஸோ வேதி³தப்³போ³. ஸங்க²தஸங்கா²ராதி³னிவத்தனத்த²ஞ்சேத்த² பதா⁴னக்³க³ஹணம். அத² வா தம் தம் விஸேஸம் ஸங்க²ரோதீதி ஸங்கா²ரோ, ஸப்³ப³ம்பி வீரியம். தத்த² சதுகிச்சஸாத⁴கதோ அஞ்ஞஸ்ஸ நிவத்தனத்த²ம் பதா⁴னக்³க³ஹணந்தி பதா⁴னபூ⁴தா ஸேட்ட²பூ⁴தாதி அத்தோ².

வீரியித்³தி⁴பாத³னித்³தே³ஸே ‘‘வீரியஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³த’’ந்தி (விப⁴. 435) த்³விக்க²த்தும் வீரியம் ஆக³தம். தத்த² புரிமம் ஸமாதி⁴விஸேஸனம் ‘‘வீரியாதி⁴பதி ஸமாதி⁴ வீரியஸமாதீ⁴’’தி, து³தியம் ஸமன்னாக³மங்க³த³ஸ்ஸனத்த²ம். த்³வே ஏவ ஹி ஸப்³ப³த்த² ஸமன்னாக³மங்கா³னி ஸமாதி⁴, பதா⁴னஸங்கா²ரோ ச. ச²ந்தா³த³யோ ஸமாதி⁴விஸேஸனானி. பதா⁴னஸங்கா²ரோ பன பதா⁴னவசனேனேவ விஸேஸிதோ, ந ச²ந்தா³தீ³ஹீதி ந இத⁴ வீரியாதி⁴பதிதா பதா⁴னஸங்கா²ரஸ்ஸ வுத்தா ஹோதி. வீரியஞ்ச ஸமாதி⁴ம் விஸேஸேத்வா டி²தமேவ ஸமன்னாக³மங்க³வஸேன பதா⁴னஸங்கா²ரவசனேன வுத்தந்தி நாபி த்³வீஹி வீரியேஹி ஸமன்னாக³மோ வுத்தோ ஹோதி. யஸ்மா பன ச²ந்தா³தீ³ஹி விஸிட்டோ² ஸமாதி⁴ ததா² விஸிட்டே²னேவ தேன ஸம்பயுத்தோ பதா⁴னஸங்கா²ரோ, ஸேஸத⁴ம்மா ச, தஸ்மா ஸமாதி⁴விஸேஸனானம் வஸேன ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³’’தி வுத்தா. விஸேஸனபா⁴வோ ச ச²ந்தா³தீ³னம் தம்தம்அபஸ்ஸயனவஸேன ஹோதீதி ச²ந்த³ஸமாதி⁴…பே… இத்³தி⁴பாத³ந்தி ஏத்த² நிஸ்ஸயத்தே²பி பாத³ஸத்³தே³ன உபாயத்தே²ன ச²ந்தா³தீ³னம் இத்³தி⁴பாத³தா வுத்தா ஹோதி. ததா² ஹி அபி⁴த⁴ம்மே உத்தரசூளபா⁴ஜனீயே ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³’’திஆதி³னா (விப⁴. 457) ச²ந்தா³தீ³னமேவ இத்³தி⁴பாத³தா வுத்தா. பஞ்ஹாபுச்ச²கே ச ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ – இத⁴ பி⁴க்கு² ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’தி (விப⁴. 462) ஆரபி⁴த்வாபி புன ச²ந்தா³தீ³னம்யேவ குஸலாதி³பா⁴வோ விப⁴த்தோ. உபாயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனத்த²மேவ ஹி நிஸ்ஸயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனம் கதம். அஞ்ஞதா² சதுப்³பி³த⁴தாவ ந ஹோதீதி. அயமேத்த² பாளிவஸேன அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

தத³ங்க³ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதத்தம் வத்வா படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகனிஸ்ஸிதஸ்ஸ அவசனம் ‘‘ச²ந்த³ஸமாதி⁴…பே… இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதீ’’தி (விப⁴. 432) பா⁴வேதப்³பா³னம் இத்³தி⁴பாதா³னம் வுத்தத்தா. பா⁴விதித்³தி⁴பாத³ஸ்ஸ ஹி ஸச்சி²காதப்³பா³ ப²லபரியாபன்னா இத்³தி⁴பாதா³தி.

வோஸ்ஸக்³க³ஸத்³தோ³ பரிச்சாக³த்தோ², பக்க²ந்த³னத்தோ² சாதி வோஸ்ஸக்³க³ஸ்ஸ து³வித⁴தா வுத்தா. யதா²வுத்தேன பகாரேனாதி தத³ங்க³ஸமுச்சே²த³ப்பகாரேன, தன்னின்னபா⁴வாரம்மணப்பகாரேன ச. பரிணமந்தம் விபஸ்ஸனக்க²ணே.

14. புப்³ப³பா⁴க³பஞ்ஞாயாதி ஏகாவஜ்ஜனனானாவஜ்ஜனவீதீ²ஸு பவத்தஉபசாரபஞ்ஞாய. அதி⁴க³மபஞ்ஞாயாதி அப்பனாபஞ்ஞாய. புன புப்³ப³பா⁴க³பஞ்ஞாயாதி நானாவஜ்ஜனுபசாரபஞ்ஞாய, படிஸந்தி⁴பஞ்ஞாய வா. உபசாரபஞ்ஞாயாதி ஏகாவஜ்ஜனே, ஸப்³ப³த்த² வா பவத்தஉபசாரபஞ்ஞாய.

புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோபீதி யதா²வுத்தாய புச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோபி. வுத்தனயானுஸாரேனாதி அதி³ட்ட²ஜோதனா, விமதிச்சே²த³னா சாதி ஹேட்டா² வுத்தனயானுக³மனேன.

15. ஸேகே² அஸேகே²தி ஸேக்கே² அரியபுக்³க³லே, அஸேக்கே² அரியபுக்³க³லே. விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மப்பஹானேதி விபஸ்ஸனம் புரேசாரிகம் கத்வா பவத்தகிலேஸப்பஹானே, பஹானாபி⁴ஸமயேதி அத்தோ².

‘‘யம் அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா’’தி பாளிம் த³ஸ்ஸேத்வா புன ‘‘யம் அனிச்சே து³க்கே² அனத்தனீ’’தி வசனம் ஏவம்பேத்த² பட²ந்தீதி த³ஸ்ஸேதும்.

ஸேஸஸம்கிலேஸவோதா³னத⁴ம்மாதி கே³த⁴தோ அவஸிட்ட²ஸம்கிலேஸத⁴ம்மா ச ஸப்³ப³வோதா³னத⁴ம்மா ச. அபா⁴வேனாதி அபா⁴வனேன அபா⁴வகரணேன.

பயோக³பரக்கமந்தி பு⁴ஸம் யோகோ³ பயோகோ³, பயோகோ³வ பரக்கமோ பயோக³பரக்கமோ, சித்தம். உக்கி²பதீதி கோஸஜ்ஜபக்கே² பதிதும் அதே³ந்தோ குஸலபக்கே² உத்³த⁴ம் கி²பேந்தோ விய பவத்ததி. பதா⁴னவீரியந்தி அகுஸலானம் அனுப்பாத³னட்டே²ன உத்தமவீரியம். யோஜேதப்³பா³னீதி ‘‘ஆஸேவமானோ வாயமதீ’’திஆதி³னா யோஜேதப்³பா³னி. அனுப்பன்னாதி அவத்தப்³ப³தம் ஆபன்னானந்தி பூ⁴மிலத்³தா⁴ரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதாவிக்க²ம்பி⁴தாஸமுக்³கா⁴டிதுப்பன்னானம்.

16. ‘‘அட்ட²மகஸ்ஸ இந்த்³ரியானீ’’தி வுத்தத்தா ‘‘பட²மமக்³கே³ ஸத்³தா⁴த³யோ’’திஆதி³ வுத்தம். இந்த்³ரியக்³க³ஹணஞ்ச பாளியம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அஸுபா⁴னுபஸ்ஸனா காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஸுனிக்³க³ஹிதோ காமவிதக்கோ’’தி. ஸமாதி⁴ உப்பஜ்ஜமானோ காமவிதக்கம்பி நிக்³க³ஹேத்வா ஏவ உப்பஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனவஜ்ஜஸுக²பத³ட்டா²னேனா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஆரத்³த⁴வீரியோ’’திஆதி³னா த⁴ம்மச்ச²ந்த³தோ உப்பஜ்ஜமானோ வீரியச்ச²ந்தோ³ க²ந்திம் பரிப்³ரூஹேதீதி த³ஸ்ஸேதி. அனவஜ்ஜத⁴ம்மானம் உபகாரகத⁴ம்மாஸேவனம் விய அனுபகாரகத⁴ம்மபரிவஜ்ஜனம்பி பஞ்ஞானிஸேவனேனேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸமாதி⁴ஆதீ³ன’’ந்திஆதி³.

17. ஸப்³ப³த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னம் தே³ஸனம் புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன விப⁴ஜிதும் ‘‘லோகோ நாமா’’திஆதி³ வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி…பே… த³ஸ்ஸேது’’ந்தி ஆஹ. மஹக்³க³தத⁴ம்மேஸு டா²னம் தம்ஸம்பாத³னாவ. ததா² ஸேஸேஸு. வட்³டி⁴யமானேஸூதி யதா² விமுத்திம் பரிபாசயந்தி, ஏவம் ப்³ரூஹியமானேஸு.

த³ஸ்ஸனபரிஞ்ஞாதி ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஸலக்க²ணதோ, பச்சயதோ ச பரிஜானனா. தேனாஹ ‘‘ஞாதபரிஞ்ஞா’’தி. படிபக்க²வித⁴மனேன ஸத்³தி⁴ம் லக்க²ணத்தயவிபா⁴வனா இத⁴ ‘‘பா⁴வனாபரிஞ்ஞா’’தி அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘பா⁴வனா…பே… பரிஞ்ஞா சா’’தி. த³ஸ்ஸனத்தா² பரிஞ்ஞா த³ஸ்ஸனபரிஞ்ஞா, பா⁴வனத்தா² பரிஞ்ஞா பா⁴வனாபரிஞ்ஞாதி ஏவம் வா ஏத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

கக்க²ளபு²ஸனாதீ³தி கக்க²ளாதி³பு²ஸனாதி³. அபி⁴ஜானித்வாதி அபி⁴ஞ்ஞாய பஞ்ஞாய ஜானித்வா, டி²தஸ்ஸ அபி⁴ஜானனஹேது வாதி அத்தோ². அத்தோ²தி ப²லம். நயோதி வுத்தனயோ.

‘‘யம் அஸங்க²த’’ந்திபி பட²ந்தி. சதுனயகோவிதோ³தி ஏகத்தனானத்தாதி³னயசதுக்கே நிபுணோ. தே³ஸனாயுத்திகுஸலோதி த⁴ம்மானம் தே³ஸனாவிதி⁴ம்ஹி குஸலோ.

ஸதி³ஸீ காதப்³பா³ ஸம்ஸந்த³னவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஆனேதப்³பா³ ‘‘அயம் தே³ஸனா இமாய தே³ஸனாய ஏவம் ஸம்ஸந்த³தீ’’தி. அத்த²தோ அபேதந்தி அயுத்தத்த²ம். அஸம்ப³ந்த⁴த்த²ந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்ப³ந்த⁴பத³த்த²ம். நனு பட்டா²னவிசாரோ நயவிசாரோ விய ஹாரேஹி அஸம்மிஸ்ஸோ விசாரணந்தரோதி சோத³னம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. இத⁴ நிக்கி²த்தோதி இத⁴ ஸுத்தவிசயே ஸுத்தத்த²விசாரபா⁴வதோ நிக்கி²த்தோ, ஏதேன வா பட்டா²னஸ்ஸ ஹாரந்தோக³த⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனேனேவ மூலபதா³னம் விய பட்டா²னஸ்ஸ பத³த்த²ந்தராபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸாதி ஸம்வண்ணியமானஸுத்தம் ஸந்தா⁴யாஹ. கஸ்மிம் வா பதே³தி ஸம்வண்ணியமானம் கா³த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ. தப்³பி³சயேனாதி புச்சா²தி³விசயேன, அஸ்ஸாதா³தி³விசயேன ச.

விசயஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. யுத்திஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

18. ஏவமேதஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ அத்தோ² ந க³ஹேதப்³போ³, ஏவம் பன க³ஹேதப்³போ³தி அக்³க³ஹேதப்³ப³க³ஹேதப்³பா³னம் அத்தா²னம் விஜஹனக்³க³ஹணத்தா²ய யுத்தாயுத்திவிசாரணாயம் வஜ்ஜேதப்³பே³ஸு தாவ பட²மம் படிபத்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அததா²காரேன க³ய்ஹமானா ஸுத்தத்தா² விஸயோ’’தி யதா² ‘‘வாமம் முஞ்ச, த³க்கி²ணம் க³ண்ஹா’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 498; விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.14; ஸம். நி. டீ. 1.1.213). வஜ்ஜேதப்³ப³பா⁴வதோ ஹி ஸுத்தபதே³ஹி ஸுத்தத்தே² விவேசிதே க³ஹேதப்³ப³பா⁴வோ ச அவஸிட்டோ² ஹோதி. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘மேத்தாவிஹாரஸ்ஸ ஸதோ ப்³யாபாதோ³ சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீ’தி ந யுஜ்ஜதி தே³ஸனா, ‘ப்³யாபாதோ³ பஹானம் அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²தீ’தி யுஜ்ஜதி தே³ஸனா’’தி (நேத்தி. 21).

யுத்தினித்³தா⁴ரணேன அயதா²ஸபா⁴வதோ விவேசித்வா யதா²ஸபா⁴வதோ த⁴ம்மஸ்ஸ க³ஹணகாரணானி கதே²ந்தோ ‘‘மஹந்தா அபதி³ஸிதப்³பா³ ஏதேஸந்தி மஹாபதே³ஸா’’தி இமமத்த²மாஹ ‘‘பு³த்³தா⁴த³யோ’’திஆதி³னா. பதிட்டா²னானீதி பதிட்டா²னஸாத⁴னானி. ஸேஸேஸூதி ஸங்கா⁴பதே³ஸாதீ³ஸு. பட²மத்தோ² ஏவ ஹி இத⁴ பாளி ஆக³தோ, வினிச்ச²யனே காரணம் மஹாபதே³ஸோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸுத்தோதரணாதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸுத்தானோதரணாதி³பி ஸங்க³ய்ஹதி. ஸுத்தோதரணவினயஸந்த³ஸ்ஸனானி ஹி கேனசி யதா²ப⁴தஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ ‘‘த⁴ம்மோ’’தி வினிச்ச²யனே காரணம். ஸுத்தானோதரணவினயாஸந்த³ஸ்ஸனானி ‘‘அத⁴ம்மோ’’தி. யதி³ ஏவந்தி யதி³ யதா²ப⁴தஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ ஸுத்தவினயேஹி ஸம்ஸந்த³னம் ‘‘த⁴ம்மோ’’தி, அஸம்ஸந்த³னம் ‘‘அத⁴ம்மோ’’தி வினிச்ச²யகாரணம், ஏவம் ஸந்தேதி அத்தோ². ஸம்பதீ³யதி ஞாபீயதி த⁴ம்மோ ஏதேஹீதி ஸம்பதா³யா, அக்கா²தாரோ.

வினீயந்தி ராகா³த³யோ ஏதேனாதி வினயோ, காரணம். தேனாஹ ‘‘ராகா³தி³வூபஸமனிமித்த’’ந்தி. கிம் பன தம்? ஸாதி⁴ட்டா²னஸமத²விபஸ்ஸனாதி³த⁴ம்மா. யே பரதோ ‘‘தேசத்தாலீஸம் போ³த⁴ங்க³மா த⁴ம்மா’’தி (நேத்தி. 24) வக்க²தி.

வினயமஹாபதே³ஸா கப்பியானுலோமதோ அனுலோமகப்பியம் நாம, தம்ஸதி³ஸதாய ஸுத்தந்தமஹாபதே³ஸாபி அனுலோமகப்பியந்தி அட்ட²கதா²வோஹாரோ. தேன வுத்தம் ‘‘யம் அனுலோமகப்பியந்தி வுச்சதீ’’தி.

யதி³பி தத்த² தத்த² பவத்தா ப⁴க³வதோ பகிண்ணகதே³ஸனா அட்ட²கதா², ஸா பன த⁴ம்மஸங்கா³ஹகேஹி தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஸங்கா³யித்வா தஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனானுரூபேன வாசனாமக்³க³ம் ஆரோபிதத்தா ஆசரியவாதோ³ நாம. தேன வுத்தம் ‘‘ஆசரியவாதோ³ நாம அட்ட²கதா²’’தி. திஸ்ஸோபி ஸங்கீ³தியோ ஆருள்ஹோ ஏவ ஹி பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனாபூ⁴தோ கதா²மக்³கோ³ பச்சா² தம்ப³பண்ணியேஹி மஹாதே²ரேஹி ஸீஹளபா⁴ஸாய ட²பிதோ. அத்தனோமதி தே²ரவாதோ³. ஸமேந்தமேவ க³ஹேதப்³ப³ந்தி யதா² பாளியா ஸம்ஸந்த³தி, ஏவம் மஹாபதே³ஸதோ அத்தா² உத்³த⁴ரிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதி. பமாத³பாட²வஸேன ஆசரியவாத³ஸ்ஸ கதா³சி பாளியா அஸம்ஸந்த³னாபி ஸியா, ஸோ ந க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஸுத்தேன ஸமேந்தோ ஏவ க³ஹேதப்³போ³’’தி.

சதூஹி மஹாபதே³ஸேஹி யுஜ்ஜதீதி சதூஹி மஹாபதே³ஸேஹி ந விருஜ்ஜ²தி. இதா³னி தம் அவிருஜ்ஜ²னாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யேன யேனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸுத்தோதரணாதி³ ஏவ ஹேத்த² காரணம். தஸ்ஸ ச அனேகாகாரதாய ‘‘பகாரேனா’’தி வுத்தோ. ஸம்வண்ணியமானே ஸுத்தே ஸம்வண்ணனாவஸேன க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆப⁴தேனாதி ஆனீதேன. ஸுத்ததோதி ஸுத்தந்தரதோ. அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – கேனசி பஸங்கே³ன ஸுத்தந்தரதோ உத்³த⁴ரித்வா ஆனீதேன ஸுத்தபதே³ன ஸுத்தோதரணாதி³னா, காரணப்பகாரேன ச சதுமஹாபதே³ஸாவிரோதே⁴ன ஸம்வண்ணியமானே ஸுத்தே ஸம்வண்ணனாவஸேன அத்த²ஜாதம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி. தேனாஹ ‘‘தேன…பே… காதப்³பா³’’தி. தத்த² யுத்திஹாரயோஜனா காதப்³பா³தி யுத்தினித்³தா⁴ரணவஸேன அயம் யுத்திஹாரோ யோஜேதப்³போ³. அத² வா யுத்திஹாரயோஜனா காதப்³பா³தி இமினா ஹாரேன வக்க²மானனயேன யுத்திக³வேஸனம் கத்வா தாய யுத்தியா ஸப்³ப³ஹாரயோஜனா காதப்³பா³தி அத்தோ². லக்க²ணஞ்ஹேதம் யுத்திக³வேஸனாய, யதி³த³ம் யுத்திஹாரோ. தேனாஹ ‘‘ஸப்³பே³ஸம் ஹாரானம், யா பூ⁴மீ, யோ ச கோ³சரோ தேஸம். ‘‘யுத்தாயுத்தபரிக்கா²’’தி (நேத்தி. 4), ‘‘இமாய யுத்தியா அஞ்ஞமஞ்ஞேஹி காரணேஹி க³வேஸிதப்³ப³’’ந்தி (நேத்தி. 20) ச.

19. யதி³ வா ஸப்³பா³னி பதா³னி ஏகம் அத்த²ம் அபி⁴வத³ந்தீதி யோஜனா.

20. ஜராயம் டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தந்தி டி²தஸ்ஸ யம் அஞ்ஞத²த்தம் அஞ்ஞதா²பா⁴வோ, அயம் ஜரா நாம. க²ணிகமரணம் க²ணிகனிரோதோ⁴. ஸமுச்சே²த³மரணம் கீ²ணாஸவானம் க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னம்.

கேவலஸ்ஸாதி ஜராய அமிஸ்ஸஸ்ஸ. அஞ்ஞாவ ஜரா, அஞ்ஞம் மரணந்தி ‘‘படிஞ்ஞாதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ மரணஸ்ஸ தி³ட்ட²த்தா’’தி ஹேது. யதா² தம் தே³வானந்தி ஸதி³ஸூதா³ஹரணம், விஸதி³ஸூதா³ஹரணம் பன இத்³தி⁴பாதா³த³யோ, அன்வயப்³யதிரேகா க³ஹேத்வா யோஜேதப்³பா³.

தேஹீதி ஜராமரணேஹி.

‘‘ஜீரணபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வா’’தி இமினா லேஸேன தண்ஹாஜராமரணானம் அனஞ்ஞத்தம் யோஜேதி. யதி³பி ‘‘அஞ்ஞா தண்ஹா, அஞ்ஞா ஜரா, அஞ்ஞம் மரண’’ந்தி ஸித்³தோ⁴வாயமத்தோ², யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ந இத³’’ந்திஆதி³, ததா²பி ஸக்குணேய்யபரிஹாராயம் சோத³னாதி அஜ்ஜா²ருள்ஹம் தத்த² தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதி³ ச யதா² ஜராமரண’’ந்தி பாளிபவத்தானி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதி³…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி ஆஹ. பா⁴வோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதேஸந்தி தண்ஹாஜராமரணானம்.

‘‘இமாய யுத்தியா அஞ்ஞமஞ்ஞேஹி காரணேஹி க³வேஸிதப்³ப³’’ந்தி ச கேசி பட²ந்தி, ப்³யஞ்ஜனதோபி க³வேஸிதப்³ப³ம், அஞ்ஞத்த² அத்த²தோ அஞ்ஞத்த²ம்பீதி அதி⁴ப்பாயோ. தமேவ ப்³யஞ்ஜனதோ அஞ்ஞத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் ‘‘ஸல்லோதி வா’’திஆதி³ வுத்தம். இமேஸந்தி ஸல்லதூ⁴பாயனானம். இச்சா²விபரியாயேதி இச்சி²தாலாபே⁴, அப்பச்சயஸமவாயே வா. இத³ம்பி ஸமத்த²னம் ஹோதி யதா²தி⁴ப்பேதஸ்ஸ அஞ்ஞத்த²ஸ்ஸ ப்³யதிரேகத³ஸ்ஸனபா⁴வதோ. ஜராமரணவிபரியாயேதி ஜராமரணே அஸதி. ந ஹி யதா²தி⁴ப்பேதஜராமரணாபா⁴வே தண்ஹா ந ஹோதீதி.

த்³விதா⁴ வுத்தாதி த்³விப்பகாரேன வுத்தா, த்³விக்க²த்தும் வா வுத்தா. யம் இத³ம்…பே… ஆரம்மணகரணவஸேன வா அபி⁴லபனந்தி ஏவம் கிரியாபராமஸனம் யோஜேதப்³ப³ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். விஸேஸோதி அயம் ஏதாஸம் இச்சா²தண்ஹானம் பகதிஸங்கா²தோ விஸேஸோ. ‘‘த்³வீஹி நாமேஹீ’’திபி பாளி. யதி³பி ஏவந்தி காமம் விஸயவிஸேஸேஸு ஏவம் யதா²வுத்தஅவத்தா²விஸேஸேன இச்சா²தண்ஹானம் அத்தி² காசி பே⁴த³மத்தாதி அத்தோ². ஸபா⁴வதோ பன பே⁴தோ³ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா²பீ’’தி ஆஹ.

இச்ச²ந்தீதி காமேந்தி. தண்ஹாயனா பாதுகாமதா. ஸந்தாபனட்டே²னாதி பரித³ஹனபா⁴வேன. ஆகட்³ட⁴னட்டே²னாதி அவஹரணட்டே²ன. ஸரிதானீதி ராக³வஸேன அல்லானி. தம்ஸம்பயுத்தபீதிவஸேன ஸினித்³தா⁴னி ஸினேஹிதானி. விஸத்திகாதி வித்த²தா ரூபாதீ³ஸு தேபூ⁴மகத⁴ம்மேஸு ப்³யாபனவஸேன. விஸடாதி புரிமவேவசனமேவ த-காரஸ்ஸ ட-காரம் கத்வா வுத்தம். விஸாலாதி விபுலா. விஸக்கதீதி பரிஸக்கதி ஸஹதி. ரத்தோ ஹி ராக³வத்து²னா பாதே³ன தாளியமானோபி ஸஹதி. ‘‘ஓஸக்கனம், விப்ப²ந்த³னம் வா விஸக்கன’’ந்தி வத³ந்தி. அனிச்சாதி³கம் நிச்சாதி³தோ க³ண்ஹந்தீ விஸம்வாதி³கா ஹோதி. விஸம்ஹரதீதி ததா² ததா² காமேஸு ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேந்தீ விவிதே⁴ஹி ஆகாரேஹி நேக்க²ம்மாபி⁴முக²ப்பவத்திதோ சித்தம் ஸம்ஹரதி ஸம்கி²பதி. விஸம் வா து³க்க²ம், தம் ஹரதி, வஹதீதி அத்தோ². து³க்க²னிப்³ப³த்தகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ விஸமூலா, விஸம் வா து³க்கா²தி³பே⁴தா³ வேத³னா மூலம் ஏதாயாதி விஸமூலா, து³க்க²ஸமுத³யத்தா விஸம் ப²லம் ஏதிஸ்ஸாதி விஸப²லா. ரூபாதி³து³க்க²ஸ்ஸேவ பரிபோ⁴கோ³ ஏதாய, ந அமதஸ்ஸாதி விஸபரிபோ⁴கா³. ஸப்³ப³த்த² நிருத்திவஸேன பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. யோ பனேத்த² பதா⁴னோ அத்தோ², தம் த³ஸ்ஸேதும் புன ‘‘விஸதா வா பனா’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸினேஹனம் பேமகரணம். ப³ந்த⁴னட்டே²னாதி ஸம்யோஜனட்டே²ன. ஆஸீஸனட்டே²னாதி இச்ச²னட்டே²ன. அபி⁴னந்த³னட்டே²னாதி அஸ்ஸாத³னட்டே²ன, ஸம்படிச்ச²னட்டே²ன வா.

21. அனபி⁴ரதீதி உக்கண்டா². ஞாணனிப்³பி³தா³தி நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா. யதா² ச து³க்கூ²…பே… சாரேஸு யுத்தி வுத்தாதி யோஜனா.

ஸுகா²படிபதா³த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா ஸுகா²படிபதா³கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா ஸுகா²படிபதா³த³யோ. யோ து³க்கா²ய படிபதா³ய விஸேஸம் அதி⁴க³ந்தும் ப⁴ப்³போ³, தஸ்ஸ ஸுகா²படிபதா³யோக்³யஸ்ஸ விய கரியமானா த⁴ம்மதே³ஸனா விஸேஸாவஹா ந ஹோதி, தஸ்மா ஸா ந யுத்தாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ராக³சரிதோ’’திஆதி³னா. ராக³சரிதஸ்ஸ ததா² ததா² காமானம் ஆதீ³னவம், ஓகாரம், ஸம்கிலேஸம், நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸஞ்ச அவிபா⁴வேத்வா ஆதி³தோ விபஸ்ஸனாகதா²வ கரியமானா ந விஸேஸாவஹா ஹோதி ஆஸயஸ்ஸ அஸோதி⁴தத்தாதி ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ பாளியம் ‘‘விபஸ்ஸனா…பே… தே³ஸனா’’தி ஆஹாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸபதே³ஸுபீதி யதா² ‘‘ராக³சரிதஸ்ஸா’’திஆதி³னா ராக³சரிதகோட்டா²ஸவஸேன பாளியம் தே³ஸனாய அயுத்தி வுத்தா, இமினா நயேன ஸேஸபதே³ஸுபி தோ³ஸசரிதகோட்டா²ஸாதீ³ஸுபி ‘‘தோ³ஸசரிதஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அஸுப⁴ம் தே³ஸேய்யா’’திஆதி³னா பாளியம் அவுத்தோபி யதா²ஸம்ப⁴வமத்தோ² நித்³தா⁴ரேத்வா வத்தப்³போ³. கஸ்மா பன யுத்திஹாரே அயுத்தினித்³தா⁴ரணா கதாதி சோத³னம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோதி ஸேஸேஸுபி தோ³ஸசரிதாதி³வஸேன நித்³தா⁴ரிதேஸு அயுத்திக³வேஸனேஸு அயமேவ உபாயோ. அனுலோமப்பஹான’’ந்திபி பாளி, ஸோ ஏவத்தோ².

‘‘யாவதிகா ஞாணஸ்ஸ பூ⁴மீ’’தி ஏதேன யுத்திஹாரஸ்ஸ மஹாவிஸயதம் த³ஸ்ஸேதி. கஸ்மா பனாயம் மஹாவிஸயோதி? யுத்திவிசாரபா⁴வதோ, ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸ்ஸ ச த⁴ம்மஸ்ஸ நானானயனிபுணாதி³கு³ணவிஸேஸயோக³தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேதூ’’தி ஆஹ.

அபரபா⁴கே³தி பச்சா²பா⁴கே³. மேத்தாவிஹாரிபா⁴க³ஸ்ஸ அபரிஹீனதாவசனதோ அயோகோ³ வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘ஸதோ’’தி. யதா²வுத்தகாரணதோ ஏவாதி படிபக்க²த்தா ஏவ.

பஹானேகட்ட²பா⁴வதோ தி³ட்டி²மஞ்ஞிதஸ்ஸ. ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன விதக்கம் ஜிகு³ச்ச²ந்தா து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஆஸன்னஉபசாரஜ்ஜா²னத⁴ம்மாபி விதக்காரம்மணா ந ஹோந்தி, பகே³வ து³தியஜ்ஜா²னத⁴ம்மாதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘ஆரம்மணகரணத்தோ² ஹேத்த² ஸஹக³தஸத்³தோ³’’தி.

ஏவம் யுத்திஹாரலக்க²ணம் ஆக³மதோ யுத்தாயுத்தவிசாரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஆக³மானுக³தாய யுத்தியாபி தம் த³ஸ்ஸேதும் கு³ணமுகே²ன தோ³ஸவிப⁴ஜனம் விப⁴ஜந்தோ ‘‘அபிசேத்தா²’’திஆதி³மாஹ. தம் உத்தானத்த²மேவ.

யுத்திஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. பத³ட்டா²னஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

22. தேஸம் தேஸந்தி அனவஸேஸபரியாதா³னம், தேன யே ஸுத்தே வுத்தா ச த⁴ம்மா, யே ச தேஸம் காரணபூ⁴தம், தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸப்³ப³த⁴ம்மயாதா²வஅஸம்படிவேதோ⁴தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கத்த² பன ஸோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

பியாயிதப்³ப³ஜாதியந்தி பேமனீயஸபா⁴வம். மிச்சா²படிபதா³தி பமாதா³பத்தி, மிச்சா²பி⁴னிவேஸோ வா. ஏகவாரம் உப்பன்னாபி பாணாதிபாதசேதனா வேரப்பஸவனதோ தோ³ஸஸ்ஸ, ஏகவாரம் உப்பன்னாபி பமாதா³பத்தி, மிச்சா²பி⁴னிவேஸோ வா மோஹஸ்ஸ உப்பத்திகாரணந்தி பாளியம் அவுத்தம்பி நயதோ நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தோ³ஸஸ்ஸ…பே… இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி ஆஹ. நிமித்தத்த²க்³க³ஹணலக்க²ணம் வண்ணஸண்டா²னம், அனுப்³யஞ்ஜனத்த²க்³க³ஹணலக்க²ணம் அனுப்³யஞ்ஜனந்தி ‘‘நிமித்தானுப்³யஞ்ஜனக்³க³ஹணலக்க²ணா’’தி வுத்தம். தத்த² தத்த² நிமித்தம் இத்தி²புரிஸனிமித்தம். அனுப்³யஞ்ஜனம் ஹத்த²பாத³ஹஸிதகதி²தாதி³. ப²ஸ்ஸோ பச்சயோ ஏதிஸ்ஸாதி ப²ஸ்ஸபச்சயா, தம்பா⁴வோ ப²ஸ்ஸபச்சயதா. அஸ்ஸாதே³தி ஏதாயாதி அஸ்ஸாதோ³, தண்ஹா.

வத்தூ²னி ஞேய்யத⁴ம்மோதி ஆஹ ‘‘வத்து²அவிப்படிபத்தி விஸயஸபா⁴வபடிவேதோ⁴’’தி. இதா⁴தி⁴ப்பேதம் ஸம்மாபடிபத்திம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸீலஸமாதி⁴ஸம்பதா³ன’’ந்தி வுத்தம். ஏகதே³ஸுபலக்க²ணவஸேன, வண்ணக³ந்த⁴ராகி³ஸப்பாயவஸேன வா பாளியம் ‘‘வினீலகவிபுப்³ப³கக்³க³ஹணலக்க²ணா அஸுப⁴ஸஞ்ஞா’’தி வத்வா ‘‘தஸ்ஸா நிப்³பி³தா³பத³ட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம் நிப்³பி³த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நிப்³பி³தா³’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பரிதஸ்ஸனதோ விஸேஸேதும் ‘‘ஞாணேனா’’தி விஸேஸிதம். ததா² பவத்தந்தி நிப்³பி³த³னாகாரேன பவத்தனம்.

யோனிஸோ உம்முஜ்ஜந்தியா விதே³ஹரஞ்ஞோ தீ⁴தாய ருசாய ஜாதிஸ்ஸரஞாணம் கம்மஸ்ஸகதஞ்ஞாணஸ்ஸ காரணம் அஹோஸி, ந பன அஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயதோ, அயோனிஸோ உம்முஜ்ஜந்தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ரஞ்ஞோ ஸேனாபதினோ அலாதஸ்ஸ பீ³ஜகஸ்ஸ தா³ஸஸ்ஸாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமஸ்ஸ ச…பே… உதா³ஹரிதப்³போ³’’தி ஆஹ. ஸோதி பஸாதோ³. அவத்தா²விஸேஸோதி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அனாவிலபா⁴வலக்கி²தோ அவத்தா²பே⁴தோ³. ஆயதனக³தோதி டா²னக³தோ, ரதனத்தயவிஸயோதி அத்தோ². ‘‘காயோ’’திஆதி³னா அவத்தா²விஸேஸேன வினா ஸபா⁴வஸித்³த⁴மேவ பத³ட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதி.

இமஸ்மிம் ச டா²னே பாளியம் புப்³பே³ யேஸம் த⁴ம்மானம் பத³ட்டா²னம் நித்³தா⁴ரிதம், தே த⁴ம்மா யேஸம் த⁴ம்மானம் பத³ட்டா²னானி ஹோந்தி, தே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபரோ நயோ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அஸ்ஸாத³மனஸிகாரோ அயோனிஸோமனஸிகாரலக்க²ணோ வுத்தோ நித³ஸ்ஸனமத்தஅத்தோ²தி வேதி³தப்³போ³, யேபு⁴ய்யேன ஸத்தானம் லோப⁴வஸேன அயோனிஸோமனஸிகாரா ஸம்வத்தந்தீத்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வா ஏவம் வுத்தம். உபபத்தி ஏவ ஓபபச்சயம், தஸ்ஸ பா⁴வோ ஓபபச்சயிகந்தி ஆஹ ‘‘உபபத்திப⁴வபா⁴வேனா’’தி. வவத்தி²தபா⁴வோதி வவத்தி²தபா⁴வோ ரூபஸ்ஸ த³ஸ்ஸனாதி³படினியதாரம்மணகிச்சதா. ப⁴வஸ்ஸ அங்கா³னீதி ப⁴வஸ்ஸ காரணானி. து³தியே அங்கா³னீதி அவயவா, கம்மவட்டம்பி வா காரணங்க³பா⁴வேன யோஜேதப்³ப³ம்.

கம்மட்டா²னஸ்ஸாதி பா⁴வனாய ப்³ரூஹனா வட்³ட⁴னா. தேஸூதி தித்த²ஞ்ஞுதாதீ³ஸு. கல்யாணமித்தஸ்ஸ ஸம்மதே³வ பயிருபாஸனாயபீதி தம் நிஸ்ஸாய லத்³தே⁴ன ஸப்³பா³ய த⁴ம்மஸ்ஸவனேன த⁴ம்முபஸம்ஹிதம் பாமோஜ்ஜம் ஹோதீதி தித்த²ஞ்ஞுதா பீதஞ்ஞுதாய பத³ட்டா²னம். ஏவம் யாய விமுத்தியா ஸதி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் ஹோதீதி ஸா தஸ்ஸ பத³ட்டா²னந்தி அயமத்தோ² பாகடோதி ஆஹ ‘‘புரிமானம்…பே… ஸுவிஞ்ஞேய்யோ ஏவா’’தி. ஸஹ அதி⁴ட்டா²னேனாதி ஞாதபரிஞ்ஞாய ஸத்³தி⁴ம். ஞாதபரிஞ்ஞா ஹி தீரணபரிஞ்ஞாய அதி⁴ட்டா²னம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

பத³ட்டா²னஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. லக்க²ணஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

23. ‘‘லக்க²ணஹாரஸ்ஸ விஸயம் புச்ச²தீ’’தி வுத்தம், ‘‘கோ பன தஸ்ஸ விஸயோ’’தி வுத்தே ஸமானலக்க²ணா அவுத்தத⁴ம்மா. காயானுபஸ்ஸனாய ஸமாரத்³தா⁴ய வேத³னானுபஸ்ஸனாத³யோ ஸுகே²னேவ ஸிஜ்ஜ²ந்தீதி தப்³ப³சனேன வேத³னாக³தாஸதிஆதீ³னம் வுத்தபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஸதிபட்டா²னபா⁴வேன ஏகலக்க²ணத்தாதி காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னஸ்ஸ ஸத்³தா⁴னுக்³க³ஹிதானி வீரியஸதிஸமாதி⁴பஞ்ஞிந்த்³ரியானி ஸாத⁴னம், ஏவம் இதரேஸம்பீதி கத்வா வுத்தம். அயம் அத்தோ² அட்ட²கதா²யமேவ (நேத்தி. அட்ட². 51) பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி. இமினா நயேன ஸேஸேஸுபி ஏகலக்க²ணதானித்³தே³ஸேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பரதோதி சதுப்³யூஹஹாரவண்ணனாயம் (நேத்தி. அட்ட². 20).

அஸம்மிஸ்ஸதோதி வேத³னாத³யோபி ஏத்த² ஸிதா ஏத்த² படிஸந்தா⁴தி காயே வேத³னாதி³அனுபஸ்ஸனாபஸங்கே³பி ஆபன்னே தத³ஸம்மிஸ்ஸதோதி அத்தோ².

அவயவிகா³ஹஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனஸாராதா³னாபி⁴னிவேஸனிஸேத⁴னத்த²ம் காயம் அங்க³பச்சங்கே³ஹி, தானி ச கேஸாதீ³ஹி, கேஸாதி³கே ச பூ⁴துபாதா³யரூபேஹி வினிப்³பு⁴ஜிதும் ‘‘ததா² ந காயே’’திஆதி³மாஹ. பாஸாதா³தி³னக³ராவயவஸமூஹே அவயவிவாதி³னோபி அவயவிகா³ஹணம் கரோந்தி. நக³ரம் நாம கோசி அத்தோ² அத்தீ²தி பன கேஸஞ்சி ஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனம் ஸியாதி இத்தி²புரிஸாதி³ஸமஞ்ஞாதிதா⁴வனே நக³ரனித³ஸ்ஸனம் வுத்தம். அஞ்ஞோ கோசி ஸத்தாதி³கோ. யம் பஸ்ஸதி இத்தி²ம், புரிஸம் வா. நனு சக்கு²னா இத்தி²புரிஸத³ஸ்ஸனம் நத்தீ²தி? ஸச்சம் நத்தி², ‘‘இத்தி²ம் பஸ்ஸாமி, புரிஸம் பஸ்ஸாமீ’’தி பன பவத்தஸமஞ்ஞாவஸேன ‘‘யம் பஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம். மிச்சா²த³ஸ்ஸனேன வா தி³ட்டி²யா யம் பஸ்ஸதி, ந தம் தி³ட்ட²ம் ரூபாயதனம் ஹோதி, ரூபாயதனம் வா தம் ந ஹோதீதி அத்தோ². அத² வா தம் கோஸாதி³பூ⁴துபாதா³யஸமூஹஸங்கா²தம் தி³ட்ட²ம் ந ஹோதி, தி³ட்ட²ம் வா யதா²வுத்தம் ந ஹோதீதி அத்தோ². யம் தி³ட்ட²ம் தம் ந பஸ்ஸதீதி யம் ரூபாயதனம், கேஸாதி³பூ⁴துபாதா³யஸமூஹஸங்கா²தம் வா தி³ட்ட²ம், தம் பஞ்ஞாசக்கு²னா பூ⁴ததோ ந பஸ்ஸதீதி அத்தோ².

ந அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸீதி ந அஞ்ஞஸபா⁴வானுபஸ்ஸீ, அஸுபா⁴தி³தோ அஞ்ஞாகாரானுபஸ்ஸீ ந ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி.

பத²வீகாயந்தி கேஸாதி³ம் பத²வீத⁴ம்மஸமூஹத்தா ‘‘காயோ’’தி வத³தி, லக்க²ணபத²விமேவ வா அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னம் ஸகலஸரீரக³தம் புப்³பா³பரியபா⁴வேன பவத்தமானம் ஸமூஹவஸேன க³ஹேத்வா ‘‘காயோ’’தி வத³தி. ஏவம் அஞ்ஞத்தா²பி.

ஆகாரஸமூஹஸங்கா²தஸ்ஸாதி அனிச்சதாதி³ஆகாரஸமுதா³யபரியாயஸ்ஸ.

தீஸு ப⁴வேஸு கிலேஸேதி ப⁴வத்தயவிஸயகிலேஸே. ஸப்³ப³த்தி²கந்தி ஸப்³ப³த்த² லீனே, உத்³த⁴தே ச சித்தே இச்சி²தப்³ப³த்தா², ஸப்³பே³ வா லீனே, உத்³த⁴தே ச பா⁴வேதப்³பா³ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ அத்தி²கா ஏதாயாதி ஸப்³ப³த்தி²கா. அந்தோ ஸங்கோசோதி அந்தோ ஓலீயனா, கோஸஜ்ஜந்தி அத்தோ².

24. க³ஹிதேஸூதி பா⁴வனாக்³க³ஹணேன க³ஹிதேஸு, பா⁴விதேஸூதி அத்தோ², வசனேன வா க³ஹிதேஸு. பா⁴வனாக்³க³ஹணதீ³பனத்த²த்தா பன வசனேன க³ஹணஸ்ஸ பா⁴வனாக்³க³ஹணமேத்த² பதா⁴னம். யஸ்ஸ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா, தஸ்ஸ ஸம்மப்பதா⁴னாத³யோ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா ந பா⁴விதாதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீதி ச ஸமானலக்க²ணதாபதே³ஸேன இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் ‘‘சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு பா⁴வியமானேஸு சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

விபல்லாஸா பஹீயந்தி உஜுவிபச்சனீகபா⁴வதோ. ‘‘ஆஹாரஸமுத³யா காயஸ்ஸ ஸமுத³யோ, ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னானம் ஸமுத³யோ (ஸம். நி. 5.408), ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூப’’ந்தி (ஸம். நி. 1.1, 39; ம. நி. 3.126; மஹாவ. 1; உதா³. 1; விப⁴. 225) வசனதோ காயாதீ³னம் ஸமுத³யபூ⁴தா கப³ளீகாராஹாரப²ஸ்ஸமனோஸஞ்சேதனாவிஞ்ஞாணாஹாராகாயாதீ³னம் பரிஜானனேன பரிஞ்ஞாதா ஹோந்தி தப்படிபக்க²ப்பஹானதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சத்தாரோ ஆஹாரா’’திஆதி³மாஹ. ஸப்³ப³த்தா²தி ‘‘உபாதா³னேஹி அனுபாதா³னோ ப⁴வதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு.

தத்த² யஸ்மா பஞ்ச காமகு³ணா ஸவிஸேஸா காயே லப்³ப⁴ந்தீதி விஸேஸேன காயோ காமுபாதா³னஸ்ஸ வத்து², ஸுக²வேத³னஸ்ஸாத³வஸேன பரலோகனிரபேக்கோ² ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³ (தீ³. நி. 1.171; ம. நி. 1.445; 2.94-95, 225; 3.91, 116; ஸம். நி. 3.210; த⁴. ஸ. 1221; விப⁴. 938) பராமாஸம் உப்பாதே³தீதி தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ வேத³னா, சித்தே நிச்சக்³க³ஹணவஸேன ஸஸ்ஸதஸ்ஸ ‘‘அத்தனோ ஸீலாதி³வஸேன பரிஸுத்³த⁴பராமஸனம் ஹோதீ’’தி ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ சித்தம், நாமரூபபரிச்சே²தே³ன பூ⁴தம் பூ⁴ததோ அபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ‘‘அத்தாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீ’’தி அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ த⁴ம்மா வத்து², தஸ்மா ‘‘சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு பா⁴வியமானேஸு உபாதா³னேஹி அனுபாதா³னோ ப⁴வதீ’’தி வுத்தம்.

யஸ்மா பன வுத்தனயேனேவ காயோ காமயோக³ஸ்ஸ வத்து², ப⁴வேஸு ஸுக²க்³க³ஹணவஸேன ப⁴வஸ்ஸாதோ³ ஹோதீதி ப⁴வயோக³ஸ்ஸ வேத³னா, ஸந்ததிக⁴னக்³க³ஹணவஸேன சித்தே அத்தாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி தி³ட்டி²யோக³ஸ்ஸசித்தம், த⁴ம்மவினிப்³போ⁴க³ஸ்ஸ து³க்கரத்தா, த⁴ம்மானம் த⁴ம்மமத்ததாய ச து³ப்படிவிஜ்ஜ²த்தா ஸம்மோஹோ ஹோதீதி அவிஜ்ஜாயோக³ஸ்ஸ த⁴ம்மா, வத்து², தஸ்மா சதுஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய தேஸு தேஸம் பஹானஸித்³தி⁴தோ யோகே³ஹி விஸம்யுத்ததா வுத்தா. ஏதேனேவ ஆஸவேஹி அனாஸவதா, ஓகே⁴ஹி நித்திண்ணதா ச ஸம்வண்ணிதா ஹோதி காமராகா³தீ³னம் ஏவ காமயோக³காமாஸவகாமோகா⁴தி³பா⁴வதோ.

வுத்தனயேனேவ காயோ அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²ஸ்ஸ வத்து², ‘‘து³க்கா²ய வேத³னாய படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.465) து³க்க²து³க்க²விபரிணாமது³க்க²ஸங்கா²ரது³க்க²பூ⁴தா வேத³னா விஸேஸேன ப்³யாபாத³காயக³ந்த²ஸ்ஸ வத்து², சித்தே நிச்சாபி⁴னிவேஸவஸேன ஸஸ்ஸதஸ்ஸ ‘‘அத்தனோ ஸீலேன ஸுத்³தீ⁴’’திஆதி³பராமஸனம் ஹோதீதி ஸீலப்³ப³தபராமாஸஸ்ஸ சித்தம் வத்து², ஸப்பச்சயனாமரூபத³ஸ்ஸனாபா⁴வதோ ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டி²ஸங்கா²தோ இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி தஸ்ஸ த⁴ம்மா வத்தூ²தி சதுஸதிபட்டா²னாதி யோஜேதப்³ப³ம்.

வுத்தனயேனேவ விஸேஸதோ காயோ ராக³ஸல்லஸ்ஸ வத்து², வேத³னா தோ³ஸஸல்லஸ்ஸ, ‘‘சித்தம் நிச்சக்³க³ஹணவஸேன அத்தாபி⁴னிவேஸம் அத்தானம் ஸேய்யாதி³தோ த³ஹதீ’’தி சித்தம் மானஸல்லஸ்ஸ, வுத்தனயேனேவ த⁴ம்மா மோஹஸல்லஸ்ஸ வத்தூ²தி சதுஸதிபட்டா²னாதி யோஜேதப்³ப³ம்.

யஸ்மா பன காயானுபஸ்ஸனாதீ³ஹி காயவேத³னாசித்தத⁴ம்மேஸு பரிஞ்ஞாதேஸு ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தா⁴ பரிஞ்ஞாதா ஹோந்தி, சித்தே ஹி பரிஞ்ஞாதே ஸஞ்ஞாபி பரிஞ்ஞாதாவ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘விஞ்ஞாணட்டி²தியோ சஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி வுத்தம்.

ததா² விஸேஸதோ காயே ஸாபேக்கா² ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தீதி காயோ ச²ந்தா³க³தியா வத்து², வுத்தனயேனேவ வேத³னா ப்³யாபாத³ஸ்ஸ நிமித்தந்தி ஸா தோ³ஸாக³தியா வத்து², ஸந்ததிக⁴னக்³க³ஹணவஸேன ஸராகா³தி³சித்தே ஸம்மோஹோ ஹோதீதி மோஹாக³தியா சித்தம், த⁴ம்மஸபா⁴வானவபோ³தே⁴ன ப⁴யம் ஹோதீதி ப⁴யாக³தியா த⁴ம்மா வத்தூ²தி சதுஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய அக³திக³மனப்பஹானம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அக³திக³மனேஹி ச ந அக³திம் க³ச்ச²தீ’’தி.

‘‘அகுஸலஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ வஸேனா’’தி இத³ம் ‘‘அயம்பி அத்தோ² ஸம்ப⁴வதீ’’தி கத்வா வுத்தம். ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய ராகா³னுஸயோ அனுஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.465) பன வசனதோ ஸுக²வேத³னாக்³க³ஹணேன தத்தா²னுஸயனேன ஸமுத³யஸச்சம் தே³ஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தே³ஸிதம் து³க்க²ம் அரியஸச்சந்தி து³க்க²து³க்க²க்³க³ஹணேன ஸாதிஸயம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் பகாஸிதம் ஹோதீதி பாளியம் ‘‘து³க்க²ம் அரியஸச்சம் தே³ஸித’’ந்தி வுத்தம். ஸஹசரணாதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² நித்³தே³ஸவாரவண்ணனாயம் (நேத்தி. அட்ட². 5 ஆத³யோ) வுத்தம்.

லக்க²ணஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. சதுப்³யூஹஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

25. ஹாரானந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். ஹாரேஸு இமஸ்ஸ சதுப்³யூஹஹாரஸ்ஸ விஸேஸதோ ஸுத்தஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனவிசயபா⁴வதோதி யோஜனா. தேன வுத்தம் ‘‘ப்³யஞ்ஜன…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி. யாயாதி நிருத்தியா.

யதா²ரஹந்தி ஸம்வண்ணியமானே ஸுத்தே யம் யம் அரஹதி நிப்³ப³சனம் வத்தும், தம்தம்லோகஸமஞ்ஞானுரோதே⁴னேவ. புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ ஸம்பாதே³த்வா பச்சா² ஸச்சாபி⁴ஸமயம் பாபுணாதீதி ஆஹ ‘‘ஸம்முதி…பே… ஹோதீ’’தி, தம்தம்பஞ்ஞத்திக்³க³ஹணமுகே²ன பரமத்த²க்³க³ஹணம் ஹோதீதி ஏவம் வா இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴.

யமித³ம் அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபஸந்தானம் ஸந்தா⁴ய ‘‘உப⁴யமந்தரேனா’’தி இத⁴ வுத்தம். ஓதரணஹாரே (நேத்தி. அட்ட². 42 ஆத³யோ) பனஸ்ஸ த்³வாரப்பவத்தப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மே ஸந்தா⁴ய வுத்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உப⁴யமந்தரேனாதி ப²ஸ்ஸஸமுதி³தேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி அத்தோ² வுத்தோ. அட்ட²கதா²சரியா பனாஹு ‘‘அந்தரேனாதி வசனம் பன விகப்பந்தரதீ³பன’’ந்தி. தஸ்மா அயமேத்த² அத்தோ² – ந இமம் லோகம், ந ஹுரம் லோகம், அத² கோ² உப⁴யமந்தரேனாதி. அபரோ விகப்போ – உப⁴யமந்தரேனாதி வா வசனம் விகப்பந்தராபா⁴வதீ³பனம். தஸ்ஸத்தோ² – ந இமம் லோகம், ந ஹுரம் லோகம் நிஸ்ஸாய ஜா²யதி ஜா²யீ, உப⁴யமந்தரேன பன அஞ்ஞம் டா²னம் அத்தீ²தி.

யேபி ச ‘‘அந்தராபரினிப்³பா³யீ, ஸம்ப⁴வேஸீ’’தி ச இமேஸம் ஸுத்தபதா³னம் அத்த²ம் மிச்சா² க³ஹேத்வா அத்தி² ஏவ அந்தராப⁴வோதி வத³ந்தி, தேபி யஸ்மா அவிஹாதீ³ஸு தத்த² தத்த² ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அனதிக்கமித்வா அந்தரா அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மேன அனவஸேஸகிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யந்தீதி அந்தராபரினிப்³பா³யீ, ந அந்தராப⁴வபூ⁴தோதி புரிமஸ்ஸ ஸுத்தபத³ஸ்ஸ அத்தோ². பச்சி²மஸ்ஸ ச யே பூ⁴தா ஏவ, ந புன ப⁴விஸ்ஸந்தி, தே ஹி (கதா². அனுடீ. 507) கீ²ணாஸவா, புரிமபதே³ஹி ‘‘பூ⁴தா’’தி வுத்தா. தப்³பி³பரீததாய ஸம்ப⁴வம் ஏஸந்தீதி ஸம்ப⁴வேஸினோ. அப்பஹீனப⁴வஸம்யோஜனத்தா ஸேக்கா², புது²ஜ்ஜனா ச. சதூஸு வா யோனீஸு அண்ட³ஜஜலாபு³ஜஸத்தா யாவ அண்ட³கோஸம், வத்தி²கோஸஞ்ச ந பி⁴ந்த³ந்தி, தாவ ஸம்ப⁴வேஸீ நாம. அண்ட³கோஸதோ, வத்தி²கோஸதோ ச ப³ஹி நிக்க²ந்தா பூ⁴தா நாம. ஸம்ஸேத³ஜஓபபாதிகா ச பட²மசித்தக்க²ணே ஸம்ப⁴வேஸீ நாம, து³தியசித்தக்க²ணதோ பட்டா²ய பூ⁴தா நாம. யேன வா இரியாபதே²ன ஜாயந்தி, யாவ ததோ அஞ்ஞம் ந பாபுணந்தி, தாவ ஸம்ப⁴வேஸீ, ததோ பரம் பூ⁴தாதி அத்தோ², தஸ்மா நத்தீ²தி படிக்கி²பிதப்³ப³ம். ஸதி ஹி உஜுகே பாளிஅனுக³தே அத்தே² கிம் அனித்³தா⁴ரிதஸாமத்தி²யேன அந்தராப⁴வேன அத்தபா⁴வபரிகப்பிதேன பயோஜனந்தி.

யம் பன யே ‘‘ஸந்தானவஸேன பவத்தமானானம் த⁴ம்மானம் அவிச்சே²தே³ன தே³ஸந்தரேஸு பாதுபா⁴வோ தி³ட்டோ². யதா² தம் வீஹிஆதி³அவிஞ்ஞாணகஸந்தானே, ஏவம் ஸவிஞ்ஞாணகஸந்தானேபி அவிச்சே²தே³ன தே³ஸந்தரேஸு பாதுபா⁴வேன ப⁴விதப்³ப³ம். அயஞ்ச நயோ ஸதி அந்தராப⁴வே யுஜ்ஜதி, நாஞ்ஞதா²’’தி யுத்திம் வத³ந்தி. தேஹி இத்³தி⁴மதோ சேதோவஸிப்பத்தஸ்ஸ சித்தானுக³திகம் காயம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸ க²ணேன ப்³ரஹ்மலோகதோ இதூ⁴பஸங்கமனே, இதோ வா ப்³ரஹ்மலோகக³மனே யுத்தி வத்தப்³பா³. யதி³ ஸப்³ப³த்தே²வ விச்சி²ன்னதே³ஸே த⁴ம்மானம் பவத்தி ந இச்சி²தா, யதி³பி ஸியா ‘‘இத்³தி⁴விஸயோ அசிந்தேய்யோ’’தி, தம் இதா⁴பி ஸமானம் ‘‘கம்மவிபாகோ அசிந்தேய்யோ’’தி வசனதோ, தஸ்மா தம் தேஸம் மதிமத்தமேவ. அசிந்தேய்யஸபா⁴வா ஹி ஸபா⁴வத⁴ம்மா, தே கத்த²சி பச்சயவிஸேஸேன விச்சி²ன்னதே³ஸே பாதுப⁴வந்தி, கத்த²சி அவிச்சி²ன்னதே³ஸே ச. ததா² ஹி முக²கோ⁴ஸாதீ³ஹி அஞ்ஞஸ்மிம் தே³ஸே ஆதா³ஸபப்³ப³தப்பதே³ஸாதி³கே படிபி³ம்ப³படிகோ⁴ஸாதி³கம் பச்சயுப்பன்னம் நிப்³ப³த்தமானம் தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா ந ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³த்த² உபனேதப்³ப³ந்தி அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரதோ பன படிபி³ம்ப³ஸ்ஸ உதா³ஹரணபா⁴வஸாத⁴னாதி³கோ அந்தராப⁴வவிசாரோ கதா²வத்து²ப்பகரணஸ்ஸடீகாயம் (கதா². அனுடீ. 507) க³ஹேதப்³போ³.

அபரே பன ‘‘இதா⁴தி காமப⁴வோ, ஹுரந்தி அரூபப⁴வோ, உப⁴யமந்தரேனாதி ரூபப⁴வோ வுத்தோ’’தி வத³ந்தி, ‘‘இதா⁴தி பச்சயத⁴ம்மா, ஹுரந்தி பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மா, உப⁴யமந்தரேனாதி பண்ணத்தித⁴ம்மா வுத்தா’’தி ச வத³ந்தி, தம் ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு நத்தி², தஸ்மா வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அவஸிட்ட²ம் ரூபந்தி ஆபோதா⁴துஆகாஸதா⁴தூஹி ஸத்³தி⁴ம் லக்க²ணரூபானி, ஓஜஞ்ச ஸந்தா⁴யாஹ அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ தம் நிப்³பா³னாரம்மணம் சித்தம் ந ஜானந்தி ந ஞாயந்தி ‘‘ஜா²யமானா’’தி வுத்தத்தா. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

சதுப்³யூஹஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஆவட்டஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

29. அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் வித்³த⁴ம்ஸனஸபா⁴வத்தா, அகுஸலானம் வா பஜஹனே குஸலானம் ஸம்பாத³னே பட்ட²பனஸபா⁴வத்தா ஆரம்ப⁴தா⁴து. ததா²பூ⁴தாதி ஸீலாதீ³ஹி ஸமங்கீ³பூ⁴தா. காமதா⁴துஆதி³கா திதா⁴துயோவ தேதா⁴து. தஸ்ஸ அபி⁴ப⁴வனதோ தேதா⁴துஇஸ்ஸரோ மச்சுராஜா. அனாதி³மதிஸம்ஸாரே சிரகாலம் லத்³த⁴பதிட்டா²பி அசிரகாலம் பா⁴விதேஹி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமுச்சி²ந்த³னீயத்தா அப³லா கிலேஸாதி வுத்தம் ‘‘அப³லம் து³ப்³ப³ல’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘அப³லா நம் ப³லீயந்தீ’’தி.

இத³ம் வசனம் அயம் கா³தா²பாதோ³. ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பத³ட்டா²னந்தி ஏத்த² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ காரணம் ஸமதானுயோகே³ நியோஜனதோதி யோஜேதப்³ப³ம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. பபஞ்சாதி ராகா³த³யோவ. ததா² சேவ ஸம்வண்ணிதந்தி தே³ஸனாய பத³ட்டா²னபா⁴வேனேவ அத்த²ஸம்வண்ணனா கதாதி அத்தோ².

ந்தி தம் தே³ஸனம். தஸ்ஸாதி ஸபா⁴கா³தி³வஸேன ஆவட்டனஸ்ஸ. பரிபக்கஞாணானம் விஸேஸாதி⁴க³மாய. லாப⁴வினிச்ச²யபரிக்³க³ஹமச்ச²ரியானீதிஆதீ³ஸு லாபோ⁴தி ரூபாதி³ஆரம்மணப்படிலாபோ⁴. ஸோ பரியேஸனாய ஸதி ஹோதீதி பரியேஸனாக்³க³ஹணேன க³ஹிதோ. வினிச்ச²யோதி ‘‘ஏத்தகம் மே ரூபாரம்மணத்தா²ய ப⁴விஸ்ஸதி, ஏத்தகம் ஸத்³தா³தி³ஆரம்மணத்தா²ய, ஏத்தகம் மய்ஹம், ஏத்தகம் பரஸ்ஸ, ஏத்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமி, ஏத்தகம் நித³ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் பவத்தோ விதக்கோ வினிச்ச²யோ. ஸோ லாபிதஹேதுகத்தா பரியேஸனமூலகதாய பரியேஸனாக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதோ, ததா² பரிக்³க³ஹமச்ச²ரியானி. தத்த² பரிக்³க³ஹோ ‘‘மம இத³’’ந்தி பரிக்³க³ண்ஹனம். மச்ச²ரியம் ‘‘மய்ஹேவ ஹோதூ’’தி பரேஹி ஸாதா⁴ரணபா⁴வாஸஹனம். தேனேவஸ்ஸ போராணா ஏவம் வசனத்த²ம் வத³ந்தி ‘‘மய்ஹேவித³மச்ச²ரியம் ஹோது, மா அஞ்ஞேஸம் அச்ச²ரியம் ஹோதூதி பவத்தத்தா மச்ச²ரியந்தி வுச்சதீ’’தி (தீ³. நி. அட்ட². 2.103; அ. நி. அட்ட². 3.9.23). பரிபோ⁴க³த்தா²னம் பன வினிச்ச²யாதீ³னம் பரிபோ⁴க³ந்தோக³த⁴தா வேதி³தப்³பா³. ச²ந்த³ராகோ³ து³ப்³ப³லராகோ³. அஜ்ஜோ²ஸானம் ‘‘மம இத³’’ந்தி தண்ஹாவஸேன ப³லவஸன்னிட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘ச²ந்த³ராக³அஜ்ஜோ²ஸானா தண்ஹா ஏவா’’தி. ஆரக்க²னிமித்தம் த்³வாரபித³ஹனமஞ்ஜூஸாகோ³பனாதி³னா ஸுட்டு² ரக்க²ணனிமித்தம். பாபானி கரோந்தோ பரிபோ⁴க³னிமித்தம் ரத்தோ கி³த்³தோ⁴ க³தி⁴தோ முச்சி²தோ ஹுத்வா மிகோ³வ பரிபு⁴ஞ்ஜனனிமித்தம் பமாத³ம் ஆபஜ்ஜதீதி ஏவம் பரியேனாரக்கா² பரிபோ⁴க³னிமித்தம். பமாதோ³ திவிதோ⁴ தண்ஹாய வஸேன கதி²தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘திவிதோ⁴ தண்ஹாயாதி வுத்த’’ந்தி ஆஹ.

அவிஸேஸேன வுத்தந்தி ‘‘கதமேன உபாதா³னேன ஸஉபாதா³னா’’தி விபா⁴கே³ன புச்சி²த்வாபி ‘‘அவிஜ்ஜாய ச தண்ஹாய சா’’தி அவினிப்³பு⁴ஜித்வா வுத்தம். தண்ஹஞ்ச அவிஜ்ஜஞ்ச சதுருபாதா³னம் வஸேனாதி காமுபாதா³னாதீ³னம் சதுன்னம் உபாதா³னானம் வஸேன விப⁴ஜித்வா க²ந்தா⁴னம் து³க்க²பா⁴வேன து³க்க²ஸச்சபா⁴வேன ஸஹ பரிஞ்ஞேய்யபா⁴வம், உபாதா³னானம் ஸமுத³யபா⁴வேன ஸமுத³யஸச்சபா⁴வேன ஸஹ பஹாதப்³ப³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதீதி யோஜனா.

30. ‘‘யோ’’திஆதி³னா வுத்தோ திவிதோ⁴ பமாதோ³ பரியேஸதி, ஆரக்க²ணஞ்ச கரோதி, பரிபோ⁴க³னிமித்தஞ்சாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பமாதோ³ ஹி பமஜ்ஜந்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ போ⁴கா³னம் பரியேஸனாய, ஆரக்க²ணாய ச ஹேதுபூ⁴தோ கத்துபா⁴வேன உபசரிதோ, பரிபோ⁴க³ஸ்ஸ பன நிமித்தம். ‘‘தப்படிபக்கே²னா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரதி ‘‘அப்பமாதா³னுயோகே³னா’’தி, தேன ஸமத²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. கே²பனாதி க²யபாபனா. வோதா³னபக்க²விஸபா⁴க³த⁴ம்மவஸேனாதி வோதா³னபக்கோ² ச ஸோ பமாத³ஸ்ஸ விஸபா⁴க³த⁴ம்மோ சாதி வோதா³ன…பே… த⁴ம்மோ, ஸமதோ², தஸ்ஸ வஸேன.

ஸமதே² ஸதீதி அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தே ஜா²னே ஸதி, தம் பாத³கம் கத்வாதி அத்தோ². யா பஞ்ஞாதி நாமரூபபரிச்சே²தா³தி³வஸேன பவத்தபஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘அயம் விபஸ்ஸனா’’தி. பஹீனேஸூதி பஹீயமானேஸு.

வோதா³னபக்க²ந்தி ஆரம்ப⁴தா⁴துஆதி³வோதா³னபக்க²ம் நிக்கி²பித்வா. விஸபா⁴க³த⁴ம்மவஸேனாதி பமாத³வஸேனேவ. ஸபா⁴க³த⁴ம்மவஸேனாதி புப்³பே³ நிக்கி²த்தஸ்ஸ ஆரம்ப⁴தா⁴துஆதி³வோதா³னத⁴ம்மஸ்ஸ ஸமதா²தி³ஸபா⁴க³த⁴ம்மவஸேன.

புன அபரியோதா³பனியம் ஸிகா²ப்பத்தபரியோதா³பனம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘தம் பன அரஹத்தேன ஹோதீ’’தி.

மோஹஸமுட்டா²னதா வுத்தா ‘‘மோஹோ ஏவ ஸமுட்டா²ன’’ந்தி கத்வா. அஞ்ஞதா² பிஸுணாவாசாய தோ³ஸஸமுட்டா²னதா முஸாவாத³ஸ்ஸ விய மோஹஸமுட்டா²னபா⁴வா வத்தப்³பா³ ஸியா.

கம்மபத²பா⁴வம் பத்தானம், அப்பத்தானஞ்ச அகுஸலத⁴ம்மானம் ‘‘ஸப்³ப³பாப’’ந்தி பதே³ன பரிக்³க³ஹிதத்தா வுத்தம் ‘‘கம்மபத²கம்மவிபா⁴கே³னா’’தி.

31. ஸேஸபதா³னந்தி ‘‘குஸலஸ்ஸ உபஸம்பதா³’’திஆதீ³னம் (தீ³. நி. 2.90; த⁴. ப. 183; நேத்தி. 30, 50, 116, 124; பேடகோ. 29) கா³தா²ய அவஸிட்ட²பதா³னம். யதா²தி⁴க³தந்தி அத்தனா அதி⁴க³தப்பகாரம், பச்சா² பூ⁴மிதி³ஸா.