44. உபோஸத²னித்³தே³ஸவண்ணனா

411. ஸுத்துத்³தே³ஸோ ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ. ஸேஸானந்தி த்³வின்னம் திண்ணம் வா.

412. புப்³ப³கரணே புப்³ப³கிச்சே, பத்தகல்லே ஸமானிதேதி ஸப்³ப³பட²மம் கத்தப்³ப³ம் புப்³ப³கரணம். தத³னந்தரம் கத்தப்³ப³ம் புப்³ப³கிச்சம் நாம. ஏத்த² –

‘‘ஸம்மஜ்ஜனீ பதீ³போ ச, உத³கம் ஆஸனேன ச;

உபோஸத²ஸ்ஸ ஏதானி, புப்³ப³கரணந்தி வுச்சதி.

‘‘ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴உதுக்கா²னம், பி⁴க்கு²க³ணனா ச ஓவாதோ³;

உபோஸத²ஸ்ஸ ஏதானி, புப்³ப³கிச்சந்தி வுச்சதீ’’தி –. (மஹாவ. அட்ட². 168);

ஏவம் அட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேன புப்³ப³கரணஞ்ச புப்³ப³கிச்சஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘உபோஸதோ² யாவதிகா ச பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா,

ஸபா⁴கா³பத்தியோ ச ந விஜ்ஜந்தி;

வஜ்ஜனீயா ச புக்³க³லா தஸ்மிம் ந ஹோந்தி,

பத்தகல்லந்தி வுச்சதீ’’தி –. (மஹாவ. அட்ட². 168);

வுத்தவஸேன பத்தகல்லே ஸமானிதே, பஜ்ஜிதேதி அத்தோ². ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம், அயம் பட²மோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம், அயம் து³தியோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம், அயம் ததியோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா த்³வே அனியதே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம், அயம் சதுத்தோ² பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. வித்தா²ரேனேவ பஞ்சமோ. இமே கோ² பி⁴க்க²வே பஞ்ச பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா’’தி (மஹாவ. 150) வுத்தத்தா ஸோ ஸுத்துத்³தே³ஸோ பஞ்சதா⁴ விபா⁴விதோதி அத்தோ².

413. வினாந்தராயந்தி (மஹாவ. 150) ராஜந்தராயாதி³த³ஸவித⁴ம் அந்தராயம் வினா ஸங்கே²பேனுத்³தே³ஸோ வினிவாரிதோ படிக்கி²த்தோதி அத்தோ². தே²ரோவாதி ஸங்க⁴த்தே²ரோவ. ஏத்தா²தி பஞ்சஸு உத்³தே³ஸேஸு. ‘‘த்³வீஸு வா தீஸு வா விஸதே³ஸு தே²ரோவ இஸ்ஸரோ’’தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா அவத்தந்தேபி அந்தராயே ஸம்கி²த்தேன உத்³தி³ஸிதும் வட்டதீதி அதி⁴ப்பாயோ. கத்த² வுத்தந்தி சே? ‘‘யோ தத்த² பி⁴க்கு² ப்³யத்தோ படிப³லோ, தஸ்ஸாதே⁴ய்ய’’ந்தி (மஹாவ. 155) வுத்தபாளியா அட்ட²கதா²யம் ‘‘யோ தத்த² பி⁴க்கு² ப்³யத்தோ படிப³லோதி ஏத்த² கிஞ்சாபி த³ஹரஸ்ஸாபி ப்³யத்தஸ்ஸ பாதிமோக்கோ² அனுஞ்ஞாதோ, அத² கோ² ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – ஸசே ஸங்க⁴த்தே²ரஸ்ஸ பஞ்ச வா சத்தாரோ வா தயோ வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா நாக³ச்ச²ந்தி, த்³வே பன அக²ண்டா³ ஸுவிஸதா³ வாசுக்³க³தா ஹோந்தி, தே²ராயத்தோவ பாதிமோக்கோ². ஸசே பன ஏத்தகம்பி விஸத³ம் காதும் ந ஸக்கோதி, ப்³யத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆயத்தோவ ஹோதீ’’தி அத்தோ² வுத்தோ. பாளியம்பி வுத்தமேவ ‘‘தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ஏகோ பி⁴க்கு² ஸாமந்தா ஆவாஸா ஸஜ்ஜுகம் பாஹேதப்³போ³ ‘க³ச்ச², ஆவுஸோ, ஸம்கி²த்தேன வா வித்தா²ரேன வா பாதிமோக்க²ம் பரியாபுணித்வா ஆக³ச்சா²’’’தி (மஹாவ. 163).

414. உத்³தி³ஸந்தே வாதி (மஹாவ. 172) பாதிமோக்கே² உத்³தி³ஸியமானே ஸமா வா தோ²கதரா வா யதி³ ஆக³ச்சே²ய்யும், உத்³தி³ட்ட²ம் ஸுஉத்³தி³ட்ட²ம், தேஹி ஸத்³தி⁴ம் நிஸீதி³த்வா அவஸேஸகம் ஸோதப்³ப³ந்தி அத்தோ².

415. உத்³தி³ட்ட²மத்தே (மஹாவ. 172) வா ஸகலாய வா ஏகச்சாய வா பரிஸாய வுட்டி²தாய ஸமா வா தோ²கதரா வா யதி³ ஆக³ச்சே²ய்யுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பாரிஸுத்³தி⁴ந்தி பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம். கரேய்யேஸந்தி கரேய்ய ஏஸம், ஏதேஸம் ஸந்திகேதி அத்தோ². ப³ஹுகாத² சேதி அத² ப³ஹுகா சே, புன ஆக³தா ப³ஹுகா சேதி அத்தோ²,. ‘‘உத்³தி³ஸ்ஸமானே, உத்³தி³ட்ட²மத்தே ஏகச்சாய வுட்டி²தாய ஸகலாய வுட்டி²தாயா’’தி (மஹாவ. 172) ஆக³தேஸு ஸப்³ப³விகப்பேஸு புப்³ப³கிச்சம் கத்வா புன ஆதி³தோ பட்டா²ய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேதி அத்தோ².

416. இதரானந்தி ஆக³ந்துகானம். ஸசேதரோதி ஸசே சாதுத்³த³ஸிகோதி அத்தோ². ஸமானேதரேனுவத்தந்தூதி ஸமா வா ஊனா வா இதரே ஆக³ந்துகா புரிமானம் ஆவாஸிகானம் அனுவத்தந்தூதி அத்தோ². ஸசேதி⁴காதி ஆக³ந்துகா ஸசே அதி⁴கா, புரிமா ஆவாஸிகா அனுவத்தந்தூதி அத்தோ². ஸேஸேப்யயம் நயோதி ‘‘ஆக³ந்துகானம் பன்னரஸோ ஹோதி, ஆவாஸிகானம் சாதுத்³த³ஸோ’’தி இதரேபி ஸமதோ²கா ஆக³ந்துகா ஆவாஸிகானம் அனுவத்தந்தூதிஆதி³னா நயேன வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³தி அத்தோ².

417. மூலட்டா²தி ஆவாஸிகா. ஸமதோ²கானம் ஆக³ந்துகானம். ஸாமக்³கி³ம் தே³ந்து காமதோதி யதி³ இச்ச²ந்தி, தே³ந்தூதி அத்தோ².

418. நோ சே தே³ந்தி, ஆக³ந்துகேஹி ப³ஹி க³ந்த்வான உபோஸதோ² காதப்³போ³தி அத்தோ². அனிச்சா²ய ஸாமக்³கீ³ தே³ய்யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

419. ‘‘ந பி⁴க்க²வே பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன ஸஞ்சிச்ச ந ஸாவேதப்³ப³ம். யோ ந ஸாவேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’திவுத்தத்தா (மஹாவ. 154) ‘‘ஸாவேய்ய ஸுத்த’’ந்தி வுத்தம். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன வாயமிதும் கத²ம் ஸாவேய்யந்தி, வாயமந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி (மஹாவ. 154) வுத்தத்தா ‘‘ஸஞ்சிச்ச அஸ்ஸாவேந்தஸ்ஸ து³க்கட’’ந்தி வுத்தம்.

420. ததா²தி து³க்கடந்தி அத்தோ². கல்லோதி அகி³லானோ. பேஸிதோதி ஆணத்தோ. ‘‘ந பி⁴க்க²வே தே²ரேன ஆணத்தேன அகி³லானேன ந ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ம். யோ ந ஸம்மஜ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’திஆதி³ (மஹாவ. 159) வுத்தம்.

421-3. இதா³னி பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்மஜ்ஜித்வா’’திஆதி³ வுத்தம். அஞ்ஜலிம் (மஹாவ. 168) பக்³க³ய்ஹாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேதி அவஸேஸா த்³வே ஏவம் ஸமுதீ³ரியா வத்தப்³பா³தி அத்தோ². ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்கா³தி³கரணவஸேன ஸமத்தபுப்³பா³ரம்பே⁴ன தே த்³வே பி⁴க்கூ² நவேன ஏவமீரியா வத்தப்³பா³தி அத்தோ².

424-5. இதா³னி த்³வீஹி கத்தப்³ப³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த்³வீஸு தே²ரேனா’’தி வுத்தம்.

426. ஏத்தாவதா ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிது’’ந்தி (மஹாவ. 168) ச ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, திண்ணம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் காது’’ந்தி (மஹாவ. 168) ச ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, த்³வின்னம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் காது’’ந்தி (மஹாவ. 168) ச வுத்தம் ஸங்கு⁴போஸத²ஞ்ச பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யத்த² ஏகோ பி⁴க்கு² விஹரதி, தஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதம் அதி⁴ட்டா²னுபோஸத²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புப்³ப³கிச்ச’’ந்திஆதி³மாஹ. ஏத்த² ச புப்³ப³கிச்சம் நாம ஸம்மஜ்ஜனாதி³கம்யேவ.

427. ஸங்கு⁴போஸத²பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²அதி⁴ட்டா²னஉபோஸதா²னம் வஸேன தம் தம் உபோஸத²ம் யதி³ கயிருந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

428. வக்³கே³ (மஹாவ. 173) ச ஸமக்³கே³ ச ‘‘வக்³கோ³’’தி ஸஞ்ஞினோ ச ‘‘வக்³கோ³ நு கோ², ஸமக்³கோ³ நு கோ²’’தி ஏவம் விமதிஸ்ஸ ச து³க்கடம், ‘‘நஸ்ஸந்தேதே வினஸ்ஸந்தேதே, கோ தேஹி அத்தோ²’’தி ஏவம் அனாக³தானம் பி⁴க்கூ²னம் அத்தி²பா⁴வம் ஞத்வா பே⁴தா³தி⁴ப்பாயேன உபோஸத²ம் கரோதோ து²ல்லச்சயம் ஹோதீதி அத்தோ². தது³ப⁴யேபி ‘‘ஸமக்³கோ³’’தி ஸஞ்ஞினோ அனாபத்தி.

429-430. ஸேஸஸஹத⁴ம்மிகா நாம பி⁴க்கு²ம் ட²பேத்வா அவஸேஸா சத்தாரோ. அப⁴ப்³ப³ஸ்ஸாதி ஏத்த² பண்ட³கதே²ய்யஸம்வாஸக தித்தி²யபக்கந்தக திரச்சா²னக³த மாதுகா⁴தக பிதுகா⁴தக அரஹந்தகா⁴தக பி⁴க்கு²னிதூ³ஸக ஸங்க⁴பே⁴த³க லோஹிதுப்பாத³கஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகா அப⁴ப்³பா³ க³ஹிதா. ஏத்த² பன நாக³மாணவகாத³யோ திரச்சா²னக³தபக்கி²காதி வேதி³தப்³பா³. ஏதேஸம் நிஸின்னபரிஸாயஞ்ச பாதிமோக்க²ம் ந உத்³தி³ஸேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ததா²தி யோ பன ஸங்கோ⁴ ஸபா⁴கா³பத்திகோ, ஸோபி ந உத்³தி³ஸே, பரிவுத்தே²ன ச²ந்தே³னபி ந உத்³தி³ஸேதி அத்தோ². ஏத்த² பன சதுப்³பி³த⁴ம் பாரிவாஸியம் பரிஸபாரிவாஸியம் ரத்திபாரிவாஸியம் ச²ந்த³பாரிவாஸியம் அஜ்ஜா²ஸயபாரிவாஸியந்தி.

ஏத்த² பன பி⁴க்கூ² கேனசிதே³வ கரணீயேன ஸன்னிபதிதா மேகா⁴தீ³ஹி உபத்³து³தா ‘‘அனோகாஸா மயம், அஞ்ஞத்ர க³ச்சா²மா’’தி ச²ந்த³ம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ உட்ட²ஹந்தி. இத³ம் பரிஸபாரிவாஸியம். கிஞ்சாபி பரிஸபாரிவாஸியம், ச²ந்த³ஸ்ஸ பன அவிஸ்ஸட்ட²த்தா கம்மம் காதும் வட்டதி.

புனபி பி⁴க்கூ²னம் ‘‘உபோஸதா²தீ³னி கரிஸ்ஸாமா’’தி ரத்திம் ஸன்னிபதித்வா த⁴ம்மம் ஸுணந்தானம்யேவ அருணோ உக்³க³ச்ச²தி. ஸசே ‘‘சாதுத்³த³ஸிகம் கரிஸ்ஸாமா’’தி நிஸின்னா, ‘‘பன்னரஸோ’’தி காதும் வட்டதி. ஸசே பன்னரஸிகம் காதும் நிஸின்னா, பாடிபதே³ அனுபோஸதே² உபோஸத²ம் காதும் ந வட்டதி, அஞ்ஞம் பன ஸங்க⁴கிச்சம் காதும் வட்டதி. இத³ம் ரத்திபாரிவாஸியம் நாம.

புன பி⁴க்கூ² ‘‘யம்கிஞ்சிதே³வ அப்³பா⁴னாதி³கம்மம் கரிஸ்ஸாமா’’தி ஸன்னிபதிதா ஹோந்தி, தத்ரேகோ நக்க²த்தபாட²கோ ஏவம் வத³தி ‘‘அஜ்ஜ நக்க²த்தம் தா³ருண’’ந்தி, தே தஸ்ஸ வசனேன ச²ந்த³ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா தத்தே²வ நிஸின்னா ஹோந்தி. அத²ஞ்ஞோ ஆக³ந்த்வா ‘‘கிம் நக்க²த்தேன, கரோதா²’’தி வத³தி. இத³ம் ச²ந்த³பாரிவாஸியஞ்சேவ அஜ்ஜா²ஸயபாரிவாஸியஞ்ச. தஸ்மிம் பாரிவாஸியே புன ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் அனானேத்வா கம்மம் காதும் ந வட்டதி. இத³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ச²ந்தே³ன பரிவுத்தே²னா’’தி வுத்தம்.

431. ஆபன்னமாபத்திம் (மஹாவ. 169; மஹாவ. அட்ட². 169) அதே³ஸயித்வான வா ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, இத்த²ன்னாமாய ஆபத்தியா வேமதிகோ, யதா³ நிப்³பே³மதிகோ ப⁴விஸ்ஸாமி, தம் ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா விமதிம் அனாவிகத்வான வா ‘‘ந ச பி⁴க்க²வே அனுபோஸதே² உபோஸதோ² காதப்³போ³ அஞ்ஞத்ர ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³யா’’தி (மஹாவ. 183) வுத்தத்தா அனுபோஸதே²பி வா காதும் ந ச கப்பதீதி அத்தோ².

432. ‘‘ந ச பி⁴க்க²வே தத³ஹுபோஸதே² ஸபி⁴க்கு²கா ஆவாஸா அபி⁴க்கு²கோ ஆவாஸோ வா அனாவாஸோ வா க³ந்தப்³போ³ அஞ்ஞத்ர ஸங்கே⁴ன அஞ்ஞத்ர அந்தராயா’’தி (மஹாவ. 181) வுத்தத்தா ‘‘அட்டி²தோபோஸதா²வாஸா’’தி (மஹாவ. அட்ட². 181) வுத்தம். ந வஜே ந க³ச்சே². அதி⁴ட்டா²தும் ஸீமமேவ வாதி ஸசே விஹாரே உபோஸத²ம் கரோந்தி, உபோஸதா²தி⁴ட்டா²னத்த²ம் ஸீமாபி நதீ³பி ந க³ந்தப்³பா³. ஸசே பனேத்த² கோசி பி⁴க்கு² ஹோதி, தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்தும் வட்டதி. விஸ்ஸட்ட²உபோஸதா²பி ஆவாஸா க³ந்தும் வட்டதி, ஏவம் க³தோ அதி⁴ட்டா²தும்பி லப⁴தீதி. உபோஸத²வினிச்ச²யோ.

உபோஸத²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.