2. ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னஸிக்கா²பத³வண்ணனா
அஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ பத்தஸ்ஸ. தேன ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேனாதி தேன ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேன பத்தேன உபலக்கி²தோ ஹுத்வாதி அத்தோ². ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னோ ஹி பத்தோ ஏத்த² லக்க²ணபா⁴வேன க³ஹிதோ. தேனேவாஹ ‘‘இத்த²ம்பூ⁴தஸ்ஸ லக்க²ணே கரணவசன’’ந்தி. தத்த² இத்த²ம்பூ⁴தஸ்ஸாதி கஞ்சி பகாரம் பத்தஸ்ஸ. லக்கீ²யதே அனேனாதி லக்க²ணம், தஸ்மிம் கரணவசனம், ததியாவிப⁴த்தீதி அத்தோ². ‘‘பகாரோ’’தி ச ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ பே⁴த³கோ விஸேஸோ வுச்சதி. ததா² ஹி ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேன பத்தேனாதி ஏத்த² பி⁴க்கு²பா⁴வஸாமஞ்ஞஸ்ஸ ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னபத்தபா⁴வோ பகாரோ, தம் பி⁴க்கு² ஆபன்னோ, தஸ்ஸ பத்தோ லக்க²ணம். யதி³ அபரிபுண்ணபஞ்சப³ந்த⁴னோ பத்தோ ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னோ நாம ஹோதி, அத² கஸ்மா இமஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனியம் அப³ந்த⁴னோபி வுத்தோதி ஆஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. தத்த² தத்தா²தி வாக்யோபஞ்ஞாஸே. ப³ந்த⁴னோகாஸே ஸதி வா அஸதி வா ப³ந்த⁴னவிரஹிதோ பத்தோ அப³ந்த⁴னோ, பஞ்சப³ந்த⁴னானம் ஓகாஸோ அஸ்ஸாதி பஞ்சப³ந்த⁴னோகாஸோ. அபத்தோதி பத்தோ நாம ந ஹோதீதி அத்தோ², பாகதிகம் காதும் அஸமத்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி. இத³ஞ்ச அஞ்ஞஸ்ஸ விஞ்ஞாபனே காரணவசனம். தேனாஹ ‘‘தஸ்மா அஞ்ஞம் விஞ்ஞாபேதும் வட்டதீ’’தி.
ப³ந்த⁴னஞ்ச நாமேதம் யஸ்மா ப³ந்த⁴னோகாஸே ஸதி ஹோதி, அஸதி ந ஹோதி, தஸ்மா தஸ்ஸ லக்க²ணம், ப³ந்த⁴னவிதி⁴ஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்மிம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். முக²வட்டிஸமீபே பன பத்தவேத⁴கேன விஜ்ஜி²யமானே கபாலஸ்ஸ ப³ஹலத்தா பி⁴ஜ்ஜதி, தஸ்மா ஹேட்டா² விஜ்ஜி²தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘ஹேட்டி²மபரியந்தே’’திஆதி³. ஸுகு²மம் வா சி²த்³த³ம் கத்வா ப³ந்தி⁴தப்³போ³தி ஸுகு²மே சி²த்³தே³ திபுபட்டாதீ³ஹி பயோஜனம் நத்தி², ஸுத்தம் பக்கி²பித்வாவ அதி⁴ட்டா²தப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. ந கேவலம் திபுஸுத்தகாதி³னாவ ப³ந்தி⁴தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘பா²ணித’’ந்திஆதி³. பா²ணிதம் ஜா²பேத்வா பாஸாணசுண்ணேனாதி பாஸாணசுண்ணேன ஸத்³தி⁴ம் பா²ணிதம் பசித்வா ததா²பக்கேன பாஸாணசுண்ணேனாதி அத்தோ². நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³தி ‘‘அயம் மே, ப⁴ந்தே, பத்தோ ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேன பத்தேன சேதாபிதோ நிஸ்ஸக்³கி³யோ, இமாஹம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸஜ்ஜாமீ’’தி (பாரா. 613) நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³. தேனாஹ ‘‘நிஸ்ஸஜ்ஜந்தேனா’’திஆதி³. ஸம்மதேனாதி –
‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் பத்தக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னேய்ய, ஏஸா ஞத்தி. ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் பத்தக்³கா³ஹாபகம் ஸம்மன்னதி, யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பத்தக்³கா³ஹாபகஸ்ஸ ஸம்முதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ. யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸம்மதோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² பத்தக்³கா³ஹாபகோ, க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி (பாரா. 614) –
ஏவம் பத³பா⁴ஜனே வுத்தாய ஞத்திது³தியகம்மவாசாய ஸம்மதேன. பத்தஸ்ஸ விஜ்ஜமானகு³ணம் வத்வாதி ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, பத்தோ பமாணயுத்தோ ஸுந்த³ரோ தே²ரானுரூபோ’’திஆதி³னா (பாரா. அட்ட². 2.615) விஜ்ஜமானானிஸம்ஸம் வத்வா. பத்தபரியந்தோதி பரியந்தே டி²தபத்தோ. அதே³ஸேதி மஞ்சபீட²ச்ச²த்தனாக³த³ந்தகாதி³கே அதே³ஸே. பத்தஸ்ஸ ஹி நிக்கி²பனதே³ஸோ ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஆதா⁴ரக’’ந்திஆதி³னா நயேன க²ந்த⁴கே வுத்தோயேவ. அபரிபோ⁴கே³னாதி யாகு³ரந்த⁴னரஜனபசனாதி³னா அயுத்தபரிபோ⁴கே³ன. அந்தராமக்³கே³ பன ப்³யாதி⁴ம்ஹி உப்பன்னே அஞ்ஞஸ்மிம் பா⁴ஜனே அஸதி மத்திகாய லிம்பித்வா யாகு³ம் பசிதும், உத³கம் வா தாபேதும் வட்டதி. விஸ்ஸஜ்ஜேதீதி அஞ்ஞஸ்ஸ தே³தி. ஸசே பன ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ வா அந்தேவாஸிகோ வா அஞ்ஞம் வரபத்தம் ட²பேத்வா ‘‘அயம் மய்ஹம் ஸாருப்போ, அயம் தே²ரஸ்ஸா’’தி க³ண்ஹாதி, வட்டதி. அஞ்ஞோ வா தம் க³ஹேத்வா அத்தனோ பத்தம் தே³தி, வட்டதி. ‘‘மய்ஹமேவ பத்தம் ஆஹரா’’தி வத்தப்³ப³கிச்சம் நத்தி².
ஞாதகப்பவாரிதேதி ஏத்த² ஸங்க⁴வஸேன பவாரிதட்டா²னே பஞ்சப³ந்த⁴னேனேவ வட்டதி, புக்³க³லவஸேன பன பவாரிதட்டா²னே ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேனாபி. அகதவிஞ்ஞத்தி நாம ‘‘வத³, ப⁴ந்தே, பச்சயேனா’’தி ஏவம் அகதட்டா²னே விஞ்ஞத்தி.
ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.