1. பட²மபாராஜிகவண்ணனா

யோ பனாதி (பாரா. அட்ட². 1.45 பி⁴க்கு²பத³பா⁴ஜனீயவண்ணனா) ஏத்த² யஸ்மா பனாதி நிபாதமத்தம், யோதி அத்த²பத³ம், தஞ்ச அனியமேன புக்³க³லம் தீ³பேதி. தஸ்மா தஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ கோசீ’’தி ஆஹ. யஸ்மா பன யோ யோகோசி நாம, ஸோ அவஸ்ஸம் லிங்க³யுத்தஜாதினாமகோ³த்தஸீலவிஹாரகோ³சரவயேஸு ஏகேனாகாரேன பஞ்ஞாயதி, தஸ்மா தம் ததா² ஞாபேதும் ‘‘ரஸ்ஸதீ³கா⁴தி³னா’’திஆதி³மாஹ. ஆதி³ஸத்³தே³ன நவகம்மாதீ³னம் க³ஹணம். லிங்கா³தி³பே⁴தே³னாதி லிங்கீ³யதிஞாயதி ஏதேனாதி லிங்க³ம், தம் ஆதி³ யேஸம் தேதி லிங்கா³த³யோ, தேஸம் பே⁴தோ³ லிங்கா³தி³பே⁴தோ³, தேன லிங்கா³தி³பே⁴தே³ன. ஏத்தா²தி³ஸத்³தே³ன பன யுத்தாதீ³னம் க³ஹணம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – லிங்க³வஸேன யாதி³ஸோ வா தாதி³ஸோ வா ஹோது, தீ³கோ⁴ வா ரஸ்ஸோ வா காளோ வா ஓதா³தோ வா மங்கு³ரச்ச²வி வா கிஸோ வா தூ²லோ வா. யோக³வஸேன யேன வா தேன வா யுத்தோ ஹோது, நவகம்மயுத்தோ வா உத்³தே³ஸயுத்தோ வா வாஸது⁴ரயுத்தோ வா. ஜாதிவஸேன யம்ஜச்சோ வா தம்ஜச்சோ வா ஹோது, க²த்தியோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா வேஸ்ஸோ வா ஸுத்³தோ⁴ வா. நாமவஸேன யதா²னாமோ வா ததா²னாமோ வா ஹோது, பு³த்³த⁴ரக்கி²தோ வா த⁴ம்மரக்கி²தோ வா ஸங்க⁴ரக்கி²தோ வா. கோ³த்தவஸேன யதா²கோ³த்தோ வா ததா²கோ³த்தோ வா ஹோது, கச்சாயனோ வா வாஸிட்டோ² வா கோஸியோ வா. ஸீலேஸு யதா²ஸீலோ வா ததா²ஸீலோ வா ஹோது, நவகம்மஸீலோ வா உத்³தே³ஸஸீலோ வா வாஸது⁴ரஸீலோ வா. விஹாரேஸுபி யதா²விஹாரீ வா ததா²விஹாரீ வா ஹோது, நவகம்மவிஹாரீ வா உத்³தே³ஸவிஹாரீ வா வாஸது⁴ரவிஹாரீ வா. கோ³சரேஸுபி யதா²கோ³சரோ வா ததா²கோ³சரோ வா ஹோது, நவகம்மகோ³சரோ வா உத்³தே³ஸகோ³சரோ வா வாஸது⁴ரகோ³சரோ வா. வயேஸுபி யோ வா ஸோ வா ஹோது தே²ரோ வா நவோ வா மஜ்ஜி²மோ வா, அத² கோ² ஸப்³போ³வ இமஸ்மிம் அத்தே² ‘‘யோ’’தி வுச்சதீதி.

இதா³னி ‘‘பி⁴க்கூ²’’தி பத³ம் ஸம்வண்ணேதும் ‘‘ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ஏஹி பி⁴க்கூ²’’தி ப⁴க³வதோ வசனமத்தேன பி⁴க்கு²பா⁴வோ ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³. ‘‘பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மீ’’திஆதி³னா (மஹாவ. 105) நயேன திக்க²த்தும் வாசம் பி⁴ந்தி³த்வா வுத்தேஹி தீஹி ஸரணக³மனேஹி உபஸம்பதா³ ஸரணக³மனூபஸம்பதா³. ஓவாத³ப்படிக்³க³ஹணூபஸம்பதா³ (பாரா. அட்ட². 1.45) நாம –

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, கஸ்ஸப, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் ‘திப்³ப³ம் மே ஹிரோத்தப்பம் பச்சுபட்டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதி தே²ரேஸு நவேஸு மஜ்ஜி²மேஸூ’தி, ஏவஞ்ஹி தே கஸ்ஸப ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, கஸ்ஸப, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் ‘யம் கிஞ்சி த⁴ம்மம் ஸுணிஸ்ஸாமி குஸலூபஸம்ஹிதம், ஸப்³ப³ம் தம் அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கரித்வா ஸப்³ப³சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணிஸ்ஸாமீ’தி, ஏவஞ்ஹி தே, கஸ்ஸப, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, கஸ்ஸப, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் ‘ஸாதஸஹக³தா ச மே காயக³தாஸதி ந விஜஹிஸ்ஸதீ’தி, ஏவஞ்ஹி தே, கஸ்ஸப, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி (ஸம். நி. 2.154) –

இமினா ஓவாத³ப்படிக்³க³ஹணேன மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதஉபஸம்பதா³.

பஞ்ஹாப்³யாகரணூபஸம்பதா³ நாம ஸோபாகஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதஉபஸம்பதா³. ப⁴க³வா கிர புப்³பா³ராமே அனுசங்கமந்தம் ஸோபாகஸாமணேரம் ‘‘‘உத்³து⁴மாதகஸஞ்ஞா’தி வா ஸோபாக ‘ரூபஸஞ்ஞா’தி வா இமே த⁴ம்மா நானத்தா² நானாப்³யஞ்ஜனா, உதா³ஹு ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 1.45) த³ஸ அஸுப⁴னிஸ்ஸிதே பஞ்ஹே புச்சி². ஸோ தே ப்³யாகாஸி. ப⁴க³வா தஸ்ஸ ஸாது⁴காரம் த³த்வா ‘‘கதிவஸ்ஸோ த்வம், ஸோபாகா’’தி புச்சி². ஸத்தவஸ்ஸோஹம் ப⁴க³வாதி. ‘‘ஸோபாக, த்வம் மம ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா பஞ்ஹே ப்³யாகாஸீ’’தி ஆரத்³த⁴சித்தோ உபஸம்பத³ம் அனுஜானி, அயம் பஞ்ஹாப்³யாகரணூபஸம்பதா³.

அட்ட²க³ருத⁴ம்மபடிக்³க³ஹணூபஸம்பதா³ நாம மஹாபஜாபதியா அட்ட²க³ருத⁴ம்மப்படிக்³க³ஹணேன அனுஞ்ஞாதஉபஸம்பதா³.

தூ³தேனூபஸம்பதா³ நாம அட்³ட⁴காஸியா க³ணிகாய அனுஞ்ஞாதஉபஸம்பதா³.

அட்ட²வாசிகூபஸம்பதா³ நாம பி⁴க்கு²னியா பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴தோ ஞத்திசதுத்தே²ன, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴தோ ஞத்திசதுத்தே²னாதி இமேஹி த்³வீஹி கம்மேஹி உபஸம்பதா³.

ஞத்திசதுத்த²கம்மூபஸம்பதா³ நாம பி⁴க்கூ²னம் ஏதரஹி உபஸம்பதா³. ஞத்திசதுத்தே²னாதி தீஹி அனுஸ்ஸாவனாஹி, ஏகாய ச ஞத்தியாதி ஏவம் ஞத்திசதுத்தே²ன. கிஞ்சாபி ஹி ஞத்தி ஸப்³ப³பட²மம் வுச்சதி, திஸ்ஸன்னம் பன அனுஸ்ஸாவனானம் அத்த²ப்³யஞ்ஜனபே⁴தா³பா⁴வதோ அத்த²ப்³யஞ்ஜனபி⁴ன்னம் ஞத்திம் தாஸம் சதுத்த²ந்தி கத்வா ‘‘ஞத்திசதுத்த²’’ந்தி வுச்சதி. அகுப்பேனாதி அகோபேதப்³ப³தம், அப்படிக்கோஸிதப்³ப³தஞ்ச உபக³தேன. டா²னாரஹேனாதி காரணாரஹேன ஸத்து² ஸாஸனாரஹேன. உபஸம்பன்னோ நாம உபரிபா⁴வம் ஸமாபன்னோ, பத்தோதி அத்தோ². பி⁴க்கு²பா⁴வோ ஹி உபரிபா⁴வோ, தஞ்சேஸ யதா²வுத்தேன கம்மேன ஸமாபன்னத்தா ‘‘உபஸம்பன்னோ’’தி வுச்சதி. கஸ்மா பனேத்த² இமினாவ உபஸம்பன்னோ இத⁴ க³ஹிதோ, நாஞ்ஞேஹீதி? வுச்சதே – ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³ அந்திமப⁴விகானமேவ, ஸரணக³மனூபஸம்பதா³ பரிஸுத்³தா⁴னம், ஓவாத³ப்படிக்³க³ஹணபஞ்ஹாப்³யாகரணூபஸம்பதா³ மஹாகஸ்ஸபஸோபாகானம், ந ச தே ப⁴ப்³பா³ பாராஜிகாதி³லோகவஜ்ஜம் ஆபஜ்ஜிதும், அட்ட²க³ருத⁴ம்மப்படிக்³க³ஹணாத³யோ ச பி⁴க்கு²னீனம்யேவ அனுஞ்ஞாதா. அயஞ்ச பி⁴க்கு², தஸ்மா ஞத்திசதுத்தே²னேவ உபஸம்பதா³கம்மேன உபஸம்பன்னோ இத⁴ க³ஹிதோ, நாஞ்ஞேஹீதி வேதி³தப்³போ³. பண்ணத்திவஜ்ஜேஸு பன ஸிக்கா²பதே³ஸு அஞ்ஞேபி ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³ய உபஸம்பன்னாத³யோ ஸங்க³ய்ஹந்தி (ஸாரத்த². டீ. 2.45 பி⁴க்கு²பத³பா⁴ஜனீயவண்ணனா). வக்க²தி ஹி ‘‘பண்ணத்திவஜ்ஜேஸு பன அஞ்ஞேபி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி. இதா³னி ‘‘அகுப்பேன டா²னாரஹேன உபஸம்பன்னோ’’தி ஸம்கி²த்தேன வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்ஸ பனா’’திஆதி³மாஹ.

தத்தா²தி தேஸு பஞ்சஸு. வஸதி ஏத்தா²தி வத்து², ஆதா⁴ரோ பதிட்டா². தேனாஹ ‘‘உபஸம்பதா³பேக்கோ² புக்³க³லோ’’தி. ஊனானி அபரிபுண்ணானி வீஸதி வஸ்ஸானி அஸ்ஸாதி ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ. ஏத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் உபரி ஸப்பாணகவக்³கே³ ஊனவீஸதிஸிக்கா²பதே³ (கங்கா². அட்ட². ஊனவீஸதிவஸ்ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா) வண்ணயிஸ்ஸாம. தேஸூதி பண்ட³காதீ³ஸு ஏகாத³ஸஸு அப⁴ப்³ப³புக்³க³லேஸு. பண்ட³கோ (மஹாவ. அட்ட². 109) பனேத்த² பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி ஆஸித்தபண்ட³கோ, உஸூயபண்ட³கோ, ஓபக்கமிகபண்ட³கோ, நபும்ஸகபண்ட³கோ, பக்க²பண்ட³கோதி. தேஸு ஆஸித்தபண்ட³கஸ்ஸ ச உஸூயபண்ட³கஸ்ஸ ச பப்³ப³ஜ்ஜா ந வாரிதா, இதரேஸம் திண்ணம் வாரிதா. தேஸுபி பக்க²பண்ட³கஸ்ஸ யஸ்மிம் பக்கே² பண்ட³கோ ஹோதி, தஸ்மிம்யேவஸ்ஸ பக்கே² பப்³ப³ஜ்ஜா வாரிதாதி. தயோ சேத்த² பப்³ப³ஜ்ஜூபஸம்பதா³னம் அப⁴ப்³ப³தாய அவத்தூ². தேனாஹ ‘‘ஆஸித்தபண்ட³கஞ்சா’’திஆதி³. தத்த² யஸ்ஸ பரேஸம் அங்க³ஜாதம் முகே²ன க³ஹேத்வா அஸுசினா ஆஸித்தஸ்ஸ பரிளாஹோ வூபஸம்மதி, அயம் ஆஸித்தபண்ட³கோ. யஸ்ஸ பரேஸம் அஜ்ஜா²சாரம் பஸ்ஸதோ உஸூயாய உப்பன்னாய பரிளாஹோ வூபஸம்மதி, அயம் உஸூயபண்ட³கோ. யஸ்ஸ உபக்கமேன பீ³ஜானி அபனீதானி, அயம் ஓபக்கமிகபண்ட³கோ (வி. ஸங்க³. அட்ட². 135; வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.109). யோ பன படிஸந்தி⁴யம்யேவ அபா⁴வகோ உப்பன்னோ, அயம் நபும்ஸகபண்ட³கோ. ஏகச்சோ பன அகுஸலவிபாகானுபா⁴வேன காளபக்கே² பண்ட³கோ ஹோதி, ஜுண்ஹபக்கே² பனஸ்ஸ பரிளாஹோ வூபஸம்மதி, அயம் பக்க²பண்ட³கோதி வேதி³தப்³போ³.

தே²ய்யேன ஸம்வாஸோ ஏதஸ்ஸாதி தே²ய்யஸம்வாஸகோ. ஸோ ச ந ஸம்வாஸமத்தஸ்ஸேவ தே²னகோ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, அத² கோ² லிங்க³ஸ்ஸ, தது³ப⁴யஸ்ஸ ச தே²னகோபீதி ஆஹ ‘‘தே²ய்யஸம்வாஸகோ பன திவிதோ⁴’’திஆதி³. ந பி⁴க்கு²வஸ்ஸானி க³ணேதீதி (மஹாவ. அட்ட². 110) ‘‘அஹம் த³ஸவஸ்ஸோ வா வீஸதிவஸ்ஸோ வா’’தி முஸா வத்வா பி⁴க்கு²வஸ்ஸானி ந க³ணேதி. ந யதா²வுட்³ட⁴ம் பி⁴க்கூ²னம் வா ஸாமணேரானம் வா வந்த³னம் ஸாதி³யதீதி அத்தனா முஸாவாத³ம் கத்வா த³ஸ்ஸிதவஸ்ஸானுரூபேன யதா²வுட்³ட⁴ம் வந்த³னம் நாதி⁴வாஸேதி. ந ஆஸனேன படிபா³ஹதீதி ‘‘அபேஹி, மே ஏதம் பாபுணாதீ’’தி ஆஸனேன நப்படிபா³ஹதி. ந உபோஸதா²தீ³ஸு ஸந்தி³ஸ்ஸதீதி உபோஸத²ப்பவாரணாதீ³ஸு ந ஸந்தி³ஸ்ஸதி. லிங்க³மத்தஸ்ஸேவாதி ஏவஸத்³தே³ன ஸம்வாஸம் நிவத்தேதி. ஸமானோதி ஸந்தோ. லிங்கா³னுரூபஸ்ஸ ஸம்வாஸஸ்ஸாதி ஸாமணேரலிங்கா³னுரூபஸ்ஸ ஸாமணேரஸம்வாஸஸ்ஸ. ஸசே பன காஸாயே து⁴ரம் நிக்கி²பித்வா நக்³கோ³ வா ஓதா³தவத்த²னிவத்தோ² வா மேது²னஸேவனாதீ³ஹி அஸ்ஸமணோ ஹுத்வா காஸாயானி நிவாஸேதி, லிங்க³த்தே²னகோ ஹோதி. ஸசே கி³ஹிபா⁴வம் பத்த²யமானோ காஸாயம் ஓவட்டிகம் கத்வா, அஞ்ஞேன வா ஆகாரேன கி³ஹினிவாஸனேன நிவாஸேதி ‘‘ஸோப⁴தி நு கோ² மே கி³ஹிலிங்க³ம், ந ஸோப⁴தீ’’தி வீமம்ஸனத்த²ம், ரக்க²தி தாவ, ‘‘ஸோப⁴தீ’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா புன லிங்க³ம் ஸாதி³யதி, லிங்க³த்தே²னகோ ஹோதி. ஓதா³தம் நிவாஸேத்வா வீமம்ஸனஸம்படிச்ச²னேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸசேபி நிவத்த²காஸாவஸ்ஸ உபரி ஓதா³தம் நிவாஸேத்வா வீமம்ஸதி வா ஸம்படிச்ச²தி வா, ரக்க²தி ஏவ.

அந்திமவத்து²அஜ்ஜா²பன்னகேபி ஏஸேவ நயோதி பாராஜிகம் ஆபன்னகே பி⁴க்கு²ம்ஹிபி ஏஸேவ நயோதி அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸசே கோசி பி⁴க்கு² காஸாயே ஸஉஸ்ஸாஹோவ ஓதா³தம் நிவாஸேத்வா மேது²னம் படிஸேவித்வா புன காஸாயானி நிவாஸேத்வா வஸ்ஸக³ணனாதி³பே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம் விதி⁴ம் ஆபஜ்ஜதி, அயம் பி⁴க்கூ²ஹி தி³ன்னலிங்க³ஸ்ஸ அபரிச்சத்தத்தா ந லிங்க³த்தே²னகோ, லிங்கா³னுரூபஸ்ஸ ஸம்வாஸஸ்ஸ ஸாதி³தத்தா நாபி ஸம்வாஸத்தே²னகோதி. விதே³ஸந்தி பரதே³ஸம். இத³ஞ்ச வஞ்சேதும் ஸக்குணேய்யட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். யோ பன ஸதே³ஸேபி ஏவம் கரோதி, ஸோபி ஸம்வாஸத்தே²னகோவ. ‘‘ஸம்வாஸமத்தஸ்ஸேவா’’தி இமினா லிங்க³ம் படிக்கி²பதி. ஸசே கோசி வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ (மஹாவ. அட்ட². 110) பி⁴க்கு²வஸ்ஸானி க³ணேத்வா மஹாபேளாதீ³ஸு தி³ய்யமானப⁴த்தம் க³ண்ஹாதி, ஸோபி தே²ய்யஸம்வாஸகோ ஹோதி. ஸயம் ஸாமணேரோவ ஸாமணேரப்படிபாடியா கூடவஸ்ஸானி க³ணேத்வா க³ண்ஹந்தோ தே²ய்யஸம்வாஸகோ ந ஹோதி. பி⁴க்கு² பன பி⁴க்கு²படிபாடியா கூடவஸ்ஸானி க³ணேத்வா க³ண்ஹந்தோ ப⁴ண்ட³க்³கே⁴ன காரேதப்³போ³.

நனு ஸம்வாஸோ நாம ஏககம்மம் ஏகுத்³தே³ஸோ ஸமஸிக்க²தாதி ஆஹ ‘‘பி⁴க்கு²வஸ்ஸக³ணனாதி³கோ ஹீ’’திஆதி³. இமினா ந கேவலம் ஏககம்மாதி³கோவ கிரியபே⁴தோ³ ஸம்வாஸோதி இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, அத² கோ² தத³ஞ்ஞோ பி⁴க்கு²வஸ்ஸக³ணனாதி³கோபீதி த³ஸ்ஸேதி. இமஸ்மிம் அத்தே²தி தே²ய்யஸம்வாஸகாதி⁴காரே. ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²யாதி ஸிக்க²ம் பரிச்சஜித்வா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸசே கோசி பி⁴க்கு² ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய லிங்க³ம் அனபனேத்வா து³ஸ்ஸீலகம்மம் கத்வா வா அகத்வா வா ‘‘ந மம் கோசி ஜானாதீ’’தி புன ஸப்³ப³ம் புப்³பே³ வுத்தம் வஸ்ஸக³ணனாதி³பே⁴த³ம் விதி⁴ம் படிபஜ்ஜதி, ஸோ தே²ய்யஸம்வாஸகோ ஹோதீதி.

ஸசே பன கஸ்ஸசி ராஜா குத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸோ ‘‘ஏவம் மே ஸோத்தி² ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸயமேவ லிங்க³ம் க³ஹேத்வா பலாயதி. தம் தி³ஸ்வா ரஞ்ஞோ ஆரோசேந்தி. ராஜா ‘‘ஸசே பப்³ப³ஜிதோ, ந தம் லப்³பா⁴ கிஞ்சி காது’’ந்தி தஸ்மிம் கோத⁴ம் படிவினேதி. ஸோ ‘‘வூபஸந்தம் மே ராஜப⁴ய’’ந்தி ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் அனோஸரித்வாவ கி³ஹிலிங்க³ம் க³ஹேத்வா ஆக³தோ பப்³பா³ஜேதப்³போ³. அதா²பி ‘‘ஸாஸனம் நிஸ்ஸாய மயா ஜீவிதம் லத்³த⁴ம், ஹந்த³ தா³னி அஹம் பப்³ப³ஜாமீ’’தி உப்பன்னஸம்வேகோ³ தேனேவ லிங்கே³ன ஆக³ந்த்வா ஆக³ந்துகவத்தம் ந ஸாதி³யதி, பி⁴க்கூ²ஹி புட்டோ² வா அபுட்டோ² வா யதா²பூ⁴தமத்தானம் ஆவிகத்வாவ பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசதி, லிங்க³ம் அபனேத்வா பப்³பா³ஜேதப்³போ³. ஸசே பன வத்தம் ஸாதி³யதி, பப்³ப³ஜிதாலயம் த³ஸ்ஸேதி, ஸப்³ப³ம் புப்³பே³ வுத்தம் வஸ்ஸக³ணனாதி³பே⁴த³ம் படிபஜ்ஜதி, அயம் பன ந பப்³பா³ஜேதப்³போ³.

இத⁴ பனேகச்சோ து³ப்³பி⁴க்கே² ஜீவிதும் அஸக்கோந்தோ ஸயமேவ லிங்க³ம் க³ஹேத்வா ஸப்³ப³பாஸண்டி³யப⁴த்தானி பு⁴ஞ்ஜந்தோ து³ப்³பி⁴க்கே² வீதிவத்தே ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் அனோஸரித்வாவ கி³ஹிலிங்க³ம் க³ஹேத்வா ஆக³தோதி ஸப்³ப³ம் புரிமஸதி³ஸமேவ.

அபரோ மஹாகந்தாரம் நித்த²ரிதுகாமோ ஹோதி, ஸத்த²வாஹோ ச பப்³ப³ஜிதே க³ஹேத்வா க³ச்ச²தி. ஸோ ‘‘ஏவம் மம் ஸத்த²வாஹோ க³ஹேத்வா க³மிஸ்ஸதீ’’தி ஸயமேவ லிங்க³ம் க³ஹேத்வா ஸத்த²வாஹேன ஸத்³தி⁴ம் கந்தாரம் நித்த²ரித்வா கே²மந்தம் பத்வா ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் அனோஸரித்வாவ கி³ஹிலிங்க³ம் க³ஹேத்வா ஆக³தோதி ஸப்³ப³ம் புரிமஸதி³ஸமேவ.

அபரோ ரோக³ப⁴யே (மஹாவ. அட்ட². 110; வி. ஸங்க³. அட்ட². 138) உப்பன்னே ஜீவிதும் அஸக்கோந்தோ ஸயமேவ லிங்க³ம் க³ஹேத்வா ஸப்³ப³பாஸண்டி³யப⁴த்தானி பு⁴ஞ்ஜந்தோ ரோக³ப⁴யே வூபஸந்தே ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் அனோஸரித்வாவ கி³ஹிலிங்க³ம் க³ஹேத்வா ஆக³தோதி ஸப்³ப³ம் புரிமஸதி³ஸமேவ.

அபரஸ்ஸ ஏகோ வேரிகோ குத்³தோ⁴ ஹோதி, கா⁴தேதுகாமோ நம் விசரதி. ஸோ ‘‘ஏவம் மே ஸோத்தி² ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸயமேவ லிங்க³ம் க³ஹேத்வா பலாயதி. வேரிகோ ‘‘குஹிம் ஸோ’’தி பரியேஸந்தோ ‘‘பப்³ப³ஜித்வா பலாதோ’’தி ஸுத்வா ‘‘ஸசே பப்³ப³ஜிதோ, ந தம் லப்³பா⁴ கிஞ்சி காது’’ந்தி தஸ்மிம் கோத⁴ம் படிவினேதி. ஸோ ‘‘வூபஸந்தம் மே வேரிப⁴ய’’ந்தி ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் அனோஸரித்வாவ கி³ஹிலிங்க³ம் க³ஹேத்வா ஆக³தோதி ஸப்³ப³ம் புரிமஸதி³ஸமேவ.

அபரோ ஞாதிகுலம் க³ந்த்வா ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய கி³ஹீ ஹுத்வா ‘‘இமானி சீவரானி இத⁴ வினஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, ஸசேபி இமானி க³ஹேத்வா விஹாரம் க³மிஸ்ஸாமி, அந்தராமக்³கே³ மம் ‘சோரோ’தி க³ஹேஸ்ஸந்தி, யம்னூனாஹம் காயபரிஹாரியானி கத்வா க³ச்சே²ய்ய’’ந்தி சீவராஹரணத்த²ம் நிவாஸேத்வா ச பாருபித்வா ச விஹாரம் க³ச்ச²தி. தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா ஸாமணேரா ச த³ஹரா ச அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²ந்தி, வத்தம் த³ஸ்ஸேந்தி. ஸோ ந ஸாதி³யதி, யதா²பூ⁴தமத்தானம் ஆவிகரோதி. ஸசே பி⁴க்கூ² ‘‘ந தா³னி மயம் தம் முஞ்சிஸ்ஸாமா’’தி ப³லக்காரேன பப்³பா³ஜேதுகாமா ஹோந்தி, காஸாயானி அபனேத்வா புன பப்³பா³ஜேதப்³போ³. ஸசே பன ‘‘ந இமே மம ஹீனாயாவத்தபா⁴வம் ஜானந்தீ’’தி தம்யேவ பி⁴க்கு²பா⁴வம் படிஜானித்வா ஸப்³ப³ம் புப்³பே³ வுத்தவஸ்ஸக³ணனாதி³பே⁴த³ம் விதி⁴ம் படிபஜ்ஜதி, அயம் ந பப்³பா³ஜேதப்³போ³. தேனாஹ ‘‘ராஜது³ப்³பி⁴க்க²கந்தார-ரோக³வேரீப⁴யேன வா’’திஆதி³. ப⁴யஸத்³தோ³ சேத்த² பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³ ‘‘ராஜப⁴யேன, து³ப்³பி⁴க்க²ப⁴யேனா’’திஆதி³னா. லிங்க³ம் ஆதி³யதீதி வேஸம் க³ண்ஹாதி. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. ஸம்வாஸம் நாதி⁴வாஸேதி, யாவ ஸோ ஸுத்³த⁴மானஸோதி பி⁴க்கூ²னம் வஞ்சேதுகாமதாய அபா⁴வதோ யோ ஸுத்³த⁴மானஸோ யாவ ஸம்வாஸம் நாதி⁴வாஸேதி, தாவ ஏஸ ‘‘கி³ஹீ மம் ‘ஸமணோ’தி ஜானந்தூ’’தி வஞ்சனசித்தே ஸதிபி பி⁴க்கூ²னம் வஞ்சேதுகாமதாய அபா⁴வதோ தோ³ஸோ நத்தீ²தி தே²ய்யஸம்வாஸகோ நாமாதி ந வுச்சதீதி அத்தோ².

தித்தி²யேஸு பக்கந்தகோ பவிட்டோ²தி தித்தி²யபக்கந்தகோ. ஸோ ச ந கேவலம் தத்த² பவிட்ட²மத்தேனேவ தித்தி²யபக்கந்தகோ ஹோதி, அத² கோ² தேஸம் லத்³தி⁴க்³க³ஹணேன. தேனாஹ ‘‘யோ பனா’’திஆதி³. ‘‘உபஸம்பன்னோ’’தி இமினா அனுபஸம்பன்னோ தித்தி²யபக்கந்தகோ ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. வுத்தஞ்ஹேதம் குருந்தி³அட்ட²கதா²யம் ‘‘அயஞ்ச தித்தி²யபக்கந்தகோ நாம உபஸம்பன்னபி⁴க்கு²னா கதி²தோ, தஸ்மா ஸாமணேரோ ஸலிங்கே³ன தித்தா²யதனம் க³தோபி புன பப்³ப³ஜ்ஜஞ்ச உபஸம்பத³ஞ்ச லப⁴தீ’’தி (மஹாவ. அட்ட². 110). குஸசீராதி³கந்தி ஏத்தா²தி³ஸத்³தே³ன ப²லகக்க²ண்ட³ஜடாதீ³னம் க³ஹணம். ஸசேபி ‘‘அயம் பப்³ப³ஜ்ஜா ஸேட்டா²’’தி ஸேட்ட²பா⁴வம் வா உபக³ச்ச²தி, ந முச்சதி, தித்தி²யபக்கந்தகோவ ஹோதி. வதானீதி உக்குடிகப்பதா⁴னாதீ³னி வதானி. ஸசே பன ‘‘ஸோப⁴தி நு கோ² மே தித்தி²யபப்³ப³ஜ்ஜா, நனு கோ² ஸோப⁴தீ’’தி வீமம்ஸனத்த²ம் குஸசீராதீ³னி நிவாஸேதி, ஜடம் வா ப³ந்த⁴தி, கா²ரிகாஜம் வா ஆதி³யதி, யாவ ந ஸம்படிச்ச²தி தம் லத்³தி⁴ம், தாவ ரக்க²தி, ஸம்படிச்சி²தமத்தே தித்தி²யபக்கந்தகோ ஹோதி. அச்சி²ன்னசீவரோ பன குஸசீராதீ³னி நிவாஸேந்தோ, ராஜப⁴யாதீ³ஹி வா தித்தி²யலிங்க³ம் க³ண்ஹந்தோ லத்³தி⁴யா அபா⁴வேன நேவ தித்தி²யபக்கந்தகோ ஹோதி.

அவஸேஸோ ஸப்³போ³பீதி நாக³ஸுபண்ணயக்க²க³ந்த⁴ப்³பா³தி³கோ. யஞ்ஹேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

யதா² ஸமானஜாதிகஸ்ஸ (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.112) விகோபனே கம்மம் க³ருதரம், ந ததா² விஜாதிகஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘மனுஸ்ஸஜாதிகா’’தி. புத்தஸம்ப³ந்தே⁴ன மாதாபிதுஸமஞ்ஞா, த³த்தகித்திமாதி³வஸேனபி புத்தவோஹாரோ லோகே தி³ஸ்ஸதி, ஸோ ச கோ² பரியாயதோதி நிப்பரியாயஸித்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜனேத்தீ’’தி வுத்தம். ஜனேத்தீதி ஜனிகா, மாதாதி அத்தோ². யதா² மனுஸ்ஸத்தபா⁴வே டி²தஸ்ஸேவ குஸலத⁴ம்மானம் திக்க²விஸத³ஸூரபா⁴வாபத்தி, யதா² தம் திண்ணம்பி போ³தி⁴ஸத்தானம் போ³தி⁴த்தயனிப்ப²த்தியம், ஏவம் மனுஸ்ஸத்தபா⁴வே டி²தஸ்ஸேவ அகுஸலத⁴ம்மானம்பி திக்க²விஸத³ஸூரபா⁴வாபத்தீதி ஆஹ ‘‘மனுஸ்ஸபூ⁴தேனேவா’’தி. ஸஞ்சிச்சாதி ‘‘பாணோ’’தி ஸஞ்ஞாய ஸத்³தி⁴ம் வத⁴கசேதனாய சேதேத்வா. அயம் மாதுகா⁴தகோ நாமாதி அயம் ஆனந்தரியேன மாதுகா⁴தககம்மேன மாதுகா⁴தகோ நாம. யேன பன மனுஸ்ஸித்தி²பூ⁴தாபி அஜனிகா போஸாவனிகமாதா வா மஹாமாதா வா சூளமாதா வா ஜனிகாபி வா அமனுஸ்ஸித்தி²பூ⁴தா மாதா கா⁴திதா, தஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜா ந வாரிதா, ந ச ஆனந்தரிகோ ஹோதி. யேன ஸயம் திரச்சா²னபூ⁴தேன மனுஸ்ஸித்தி²பூ⁴தா மாதா கா⁴திதா, ஸோபி ஆனந்தரிகோ ந ஹோதி. திரச்சா²னக³தத்தா பனஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜா படிக்கி²த்தா, கம்மம் பனஸ்ஸ பா⁴ரியம் ஹோதி, ஆனந்தரியம் ஆஹச்சேவ திட்ட²தி.

யேன மனுஸ்ஸபூ⁴தோ ஜனகோ பிதா ஸயம்பி மனுஸ்ஸஜாதிகேனேவ ஸதா ஸஞ்சிச்ச ஜீவிதா வோரோபிதோ, அயம் ஆனந்தரியேன பிதுகா⁴தககம்மேன பிதுகா⁴தகோ நாமாதி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸந்தோ ‘‘பிதுகா⁴தகேபி ஏஸேவ நயோ’’தி ஆஹ. ஸசேபி ஹி வேஸியா புத்தோ ஹோதி, ‘‘அயம் மே பிதா’’தி ந ஜானாதி, யஸ்ஸ ஸம்ப⁴வேன நிப்³ப³த்தோ, ஸோ ச தேன கா⁴திதோ, ‘‘பிதுகா⁴தகோ’’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி, ஆனந்தரியஞ்ச பு²ஸதி (மஹாவ. அட்ட². 114).

ஏளகசதுக்கம் (ம. நி. அட்ட². 3.128; அ. நி. அட்ட². 1.1.275; விப⁴. அட்ட². 809; ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.112), ஸங்கா³மசதுக்கம், சோரசதுக்கஞ்சேத்த² கதே²தப்³ப³ம். ‘‘ஏளகம் மாரேமீ’’தி அபி⁴ஸந்தி⁴னாபி ஹி ஏளகட்டா²னே டி²தம் மனுஸ்ஸபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா மாரேந்தோ ஆனந்தரியம் பு²ஸதி மாரணாதி⁴ப்பாயேனேவ ஆனந்தரியவத்து²னோ விகோபிதத்தா. ஏளகாபி⁴ஸந்தி⁴னா, பன மாதாபிதிஅபி⁴ஸந்தி⁴னா வா ஏளகம் மாரேந்தோ ஆனந்தரியம் ந பு²ஸதி ஆனந்தரியவத்து²அபா⁴வதோ. மாதாபிதிஅபி⁴ஸந்தி⁴னா மாதாபிதரோ மாரேந்தோ பு²ஸதேவ. ஏஸேவ நயோ இதரஸ்மிம்பி சதுக்கத்³வயே. ஸப்³ப³த்த² ஹி புரிமம் அபி⁴ஸந்தி⁴சித்தம் அப்பமாணம், வத⁴கசித்தம், பன ததா³ரம்மணஜீவிதிந்த்³ரியஞ்ச ஆனந்தரியானானந்தரியபா⁴வே பமாணம்.

அரஹந்தகா⁴தகோபி மனுஸ்ஸஅரஹந்தவஸேனேவ வேதி³தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘யேன அந்தமஸோ கி³ஹிலிங்கே³ டி²தோபீ’’திஆதி³. அமனுஸ்ஸஜாதிகம் பன அரஹந்தம், மனுஸ்ஸஜாதிகம் வா அவஸேஸம் அரியபுக்³க³லம் கா⁴தேத்வா ஆனந்தரிகோ ந ஹோதி, பப்³ப³ஜ்ஜாபிஸ்ஸ ந வாரிதா, கம்மம் பன ப³லவம் ஹோதி. திரச்சா²னோ மனுஸ்ஸஅரஹந்தம்பி கா⁴தேத்வா ஆனந்தரிகோ ந ஹோதி, கம்மம் பன பா⁴ரியந்தி அயமேத்த² வினிச்ச²யோ. யதா² மாதாபிதூஸு, ஏவம் அரஹந்தேபி ஏளகசதுக்காதீ³னி வேதி³தப்³பா³னி.

பகதத்தம் பி⁴க்கு²னிந்தி பரிஸுத்³த⁴ஸீலம் உப⁴தோஸங்கே⁴ உபஸம்பன்னம் பி⁴க்கு²னிம். யோ (மஹாவ. அட்ட². 115) பன காயஸம்ஸக்³கே³ன ஸீலவினாஸம் பாபேதி, தஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜா ச உபஸம்பதா³ ச ந வாரிதா. ப³லக்காரேன ஓதா³தவத்த²வஸனம் கத்வா அனிச்ச²மானம்யேவ தூ³ஸேந்தோபி பி⁴க்கு²னிதூ³ஸகோயேவ, ப³லக்காரேன பன ஓதா³தவத்த²வஸனம் கத்வா இச்ச²மானம் தூ³ஸேந்தோ பி⁴க்கு²னிதூ³ஸகோ ந ஹோதி. கஸ்மா? யஸ்மா கி³ஹிபா⁴வே ஸம்படிச்சி²தமத்தேயேவ ஸா அபி⁴க்கு²னீ ஹோதி. ஸகிம் ஸீலவிபன்னம் பன பச்சா² தூ³ஸேந்தோ ஸிக்க²மானஸாமணேரீஸு ச விப்படிபஜ்ஜந்தோ நேவ பி⁴க்கு²னிதூ³ஸகோ ஹோதி, பப்³ப³ஜ்ஜம், உபஸம்பத³ஞ்ச லப⁴தீதி.

த⁴ம்மதோ உக்³க³தம் அபக³தம் உத்³த⁴ம்மம். உப்³பி³னயந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. சதுன்னம் கம்மானந்தி அபலோகனஞத்திஞத்திது³தியஞத்திசதுத்த²ஸங்கா²தானம் சதுன்னம் கம்மானம். இமேஸஞ்ஹி அஞ்ஞதரம் ஸங்க⁴கம்மம் ஏகஸீமாயம் விஸும் விஸும் கரோந்தேன ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ நாம ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘சதுன்னம் கம்மானம் அஞ்ஞதரவஸேன ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தீ’’தி.

‘‘து³ட்ட²சித்தேனா’’தி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘வத⁴கசித்தேனா’’தி வுத்தம். வத⁴கசேதனாய ஹி தூ³ஸிதம் சித்தம் இத⁴ து³ட்ட²சித்தம் நாம. லோஹிதம் உப்பாதே³தீதி அந்தோஸரீரேயேவ லோஹிதம் உப்பாதே³தி, ஸஞ்சிதம் கரோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி ததா²க³தஸ்ஸ அபே⁴ஜ்ஜகாயதாய பரூபக்கமேன த⁴ம்மம் பி⁴ந்தி³த்வா லோஹிதம் பக்³க⁴ரதி, ஸரீரஸ்ஸ பன அந்தோயேவ ஏகஸ்மிம் டா²னே லோஹிதம் ஸமோஸரதி, ஆகா⁴தேன பகுப்பமானம் ஸஞ்சிதம் ஹோதி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். யோ பன ரோக³வூபஸமனத்த²ம் ஜீவகோ விய ஸத்தே²ன பா²லேத்வா பூதிமம்ஸஞ்ச லோஹிதஞ்ச நீஹரித்வா பா²ஸுகம் கரோதி, அயம் லோஹிதுப்பாத³கோ ந ஹோதி, ப³ஹும் பன ஸோ புஞ்ஞம் பஸவதி (மஹாவ. அட்ட². 115).

து³வித⁴ம்பி ப்³யஞ்ஜனந்தி யதா²வுத்தகம்மத்³வயதோ ஸமுட்டி²தம் இத்தி²னிமித்தம், புரிஸனிமித்தஞ்சாதி து³வித⁴ம்பி ப்³யஞ்ஜனம். இமினா ச விக்³க³ஹேன ‘‘உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ’’தி அஸமானாதி⁴கரணவிஸயோ பா³ஹிரத்த²ஸமாஸோயம், புரிமபதே³ ச விப⁴த்திஅலோபோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸோ து³விதோ⁴ ஹோதி இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ, புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ சாதி. தத்த² இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ இத்தி²னிமித்தம் பாகடம் ஹோதி, புரிஸனிமித்தம் படிச்ச²ன்னம். புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ புரிஸனிமித்தம் பாகடம், இத்தி²னிமித்தம் படிச்ச²ன்னம். இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ இத்தீ²ஸு புரிஸத்தம் கரோந்தஸ்ஸ இத்தி²னிமித்தம் படிச்ச²ன்னம் ஹோதி, புரிஸனிமித்தம் பாகடம் ஹோதி. புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ புரிஸானம் இத்தி²பா⁴வம் உபக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ புரிஸனிமித்தம் படிச்ச²ன்னம் ஹோதி, இத்தி²னிமித்தம் பாகடம் ஹோதி. இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ ஸயஞ்ச க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி, பரஞ்ச க³ண்ஹாபேதி. புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ பன ஸயம் ந க³ண்ஹாதி, பரம் க³ண்ஹாபேதீதி இத³மேதேஸம் நானாகரணம்.

அபராமஸனானீதி அக்³க³ஹணானி அவசனானி. ‘‘அயம் இத்த²ன்னாமோ’’தி உபஸம்பதா³பேக்க²ஸ்ஸ அகித்தனந்தி யஸ்ஸ உபஸம்பதா³ கரீயதி, தஸ்ஸ அகித்தனம், ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ’’தி (பரி. அட்ட². 484) அவசனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ அகித்தனந்தி ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் த⁴ம்மரக்கி²தோ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’’தி வத்வா ‘‘ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தஸ்ஸா’’தி அவசனம். ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஞத்தியா அனுச்சாரணந்தி ஞத்திம் அட்ட²பேத்வா சதுக்க²த்தும் கம்மவாசாய ஏவ அனுஸ்ஸாவனகம்மஸ்ஸ கரணம். ஸம்பன்னந்தி உபேதம்.

ஹாபனம் பரிச்சஜனம். யோபி ஏகம் ஞத்திம் ட²பேத்வா ஸகிம்யேவ வா த்³விக்க²த்தும் வா அனுஸ்ஸாவனம் கரோதி, அயம்பி ஸாவனம் ஹாபேதியேவ. து³ருச்சாரணம் நாம அஞ்ஞஸ்மிம் அக்க²ரே வத்தப்³பே³ அஞ்ஞஸ்ஸ வசனம். தஸ்மா கம்மவாசம் கரோந்தேன பி⁴க்கு²னா ய்வாயம் –

‘‘ஸிதி²லம் த⁴னிதஞ்ச தீ³க⁴ரஸ்ஸம்;

க³ருகம் லஹுகஞ்சேவ நிக்³க³ஹீதம்;

ஸம்ப³ந்த⁴வவத்தி²தம் விமுத்தம்;

த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.190; ம. நி. அட்ட². 1.291; அ. நி. அட்ட². 2.3.64, பரி. அட்ட². 485; வி. ஸங்க³. அட்ட². 252) –

வுத்தோ, அயம் ஸுட்டு² உபலக்கே²தப்³போ³. ஏத்த² ஹி ஸிதி²லம் நாம பஞ்சஸு வக்³கே³ஸு பட²மததியம். த⁴னிதம் நாம தேஸ்வேவ து³தியசதுத்த²ம். தீ³க⁴ந்தி தீ³கே⁴ன காலேன வத்தப்³ப³ம் ஆ-காராதி³. ரஸ்ஸந்தி ததோ உபட்³ட⁴காலேன வத்தப்³ப³ம் அ-காராதி³. க³ருகந்தி தீ³க⁴மேவ, யம் வா ‘‘ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸ யஸ்ஸ நக்க²மதீ’’தி ஏவம் ஸம்யோக³பரம் கத்வா வுச்சதி. லஹுகந்தி ரஸ்ஸமேவ, யம் வா ‘‘ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸ யஸ்ஸ ந க²மதீ’’தி ஏவம் அஸம்யோக³பரம் கத்வா வுச்சதி. நிக்³க³ஹீதந்தி யம் கரணானி நிக்³க³ஹேத்வா அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அவிவடேன முகே²ன ஸானுனாஸிகம் கத்வா வத்தப்³ப³ம். ஸம்ப³ந்த⁴ந்தி யம் பரபதே³ன ஸம்ப³ந்தி⁴த்வா ‘‘துண்ஹிஸ்ஸா’’தி வா ‘‘துண்ஹஸ்ஸா’’தி வா வுச்சதி. வவத்தி²தந்தி யம் பரபதே³ன ஸம்ப³ந்த⁴ம் அகத்வா விச்சி²ந்தி³த்வா ‘‘துண்ஹீ அஸ்ஸா’’தி வா ‘‘துண்ஹ அஸ்ஸா’’தி வா வுச்சதி. விமுத்தந்தி யம் கரணானி அனிக்³க³ஹேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விவடேன முகே²ன அனுனாஸிகம் அகத்வா வுச்சதி.

தத்த² ‘‘ஸுணாது மே’’தி வத்தப்³பே³ த-காரஸ்ஸ த²-காரம் கத்வா ‘‘ஸுணாது² மே’’தி வசனம் ஸிதி²லஸ்ஸ த⁴னிதகரணம் நாம, ததா² ‘‘பத்தகல்லம் ஏஸா ஞத்தீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘பத்த²கல்லம் ஏஸா ஞத்தீ’’திஆதி³வசனஞ்ச. ‘‘ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴’’தி வத்தப்³பே³ ப⁴-கார க⁴-காரானம் ப³-கார க³-காரே கத்வா ‘‘ப³ந்தே ஸம்கோ³’’தி வசனம் த⁴னிதஸ்ஸ ஸிதி²லகரணம் நாம. ‘‘ஸுணாது மே’’தி விவடேன முகே²ன வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணம்து மே’’தி வா ‘‘ஏஸா ஞத்தீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஏஸம் ஞத்தீ’’தி வா அவிவடேன முகே²ன அனுனாஸிகம் கத்வா வசனம் விமுத்தஸ்ஸ நிக்³க³ஹிதவசனம் நாம. ‘‘பத்தகல்ல’’ந்தி அவிவடேன முகே²ன அனுனாஸிகம் கத்வா வத்தப்³பே³ ‘‘பத்தகல்லா’’தி விவடேன முகே²ன அனுனாஸிகம் அகத்வா வசனம் நிக்³க³ஹிதஸ்ஸ விமுத்தவசனம் நாம. இதி ஸிதி²லே கத்தப்³பே³ த⁴னிதம், த⁴னிதே கத்தப்³பே³ ஸிதி²லம், விமுத்தே கத்தப்³பே³ நிக்³க³ஹிதம், நிக்³க³ஹிதே கத்தப்³பே³ விமுத்தந்தி இமானி சத்தாரி ப்³யஞ்ஜனானி அந்தோகம்மவாசாய கம்மம் தூ³ஸேந்தி. ஏவம் வத³ந்தோ ஹி அஞ்ஞஸ்மிம் அக்க²ரே வத்தப்³பே³ அஞ்ஞம் வத³தி, து³ருத்தம் கரோதீதி வுச்சதி.

இதரேஸு பன தீ³க⁴ரஸ்ஸாதீ³ஸு ச²ஸு ப்³யஞ்ஜனேஸு தீ³க⁴ட்டா²னே தீ³க⁴மேவ. ரஸ்ஸட்டா²னே ச ரஸ்ஸமேவாதி ஏவம் யதா²டா²னே தம் ததே³வ அக்க²ரம் பா⁴ஸந்தேன அனுக்கமாக³தம் பவேணிம் அவினாஸேந்தேன கம்மவாசா காதப்³பா³. ஸசே பன ஏவம் அகத்வா தீ³கே⁴ வத்தப்³பே³ ரஸ்ஸம், ரஸ்ஸே வா வத்தப்³பே³ தீ³க⁴ம் வத³தி, ததா² க³ருகே வத்தப்³பே³ லஹுகம், லஹுகே வா வத்தப்³பே³ க³ருகம் வத³தி, ஸம்ப³ந்தே⁴ வா பன வத்தப்³பே³ வவத்தி²தம், வவத்தி²தே வா வத்தப்³பே³ ஸம்ப³ந்த⁴ம் வத³தி, ஏவம் வுத்தேபி கம்மவாசா ந குப்பதி. இமானி ஹி ச² ப்³யஞ்ஜனானி கம்மம் ந கோபேந்தி.

யம் பன ஸுத்தந்திகத்தே²ரா ‘‘த³-காரோ த-காரமாபஜ்ஜதி, த-காரோ த³-காரமாபஜ்ஜதி, ச-காரோ ஜ-காரமாபஜ்ஜதி, ஜ-காரோ ச-காரமாபஜ்ஜதி, ய-காரோ க-காரமாபஜ்ஜதி, க-காரோ ய-காரமாபஜ்ஜதி, தஸ்மா த³-காராதீ³ஸு வத்தப்³பே³ஸு த-காராதீ³னம் வசனம் ந விருஜ்ஜ²தீ’’தி வத³ந்தி, தம் கம்மவாசம் பத்வா ந வட்டதி. தஸ்மா வினயத⁴ரேன நேவ த³-காரோ த-காரோ காதப்³போ³…பே… ந க-காரோ ய-காரோ. யதா²பாளியா நிருத்திம் ஸோதே⁴த்வா த³ஸவிதா⁴ய ப்³யஞ்ஜனனிருத்தியா வுத்ததோ³ஸே பரிஹரந்தேன கம்மவாசா காதப்³பா³. இதரதா² ஹி ஸாவனம் ஹாபேதி நாம. ஞத்திம் அட்ட²பேத்வா பட²மம் அனுஸ்ஸாவனகரணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

யாவதிகா பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தாதி யத்தகா பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ உபஸம்பதா³கம்மஸ்ஸ பத்தா யுத்தா அனுரூபா. தே ச கோ² ஸப்³ப³ந்திமேன பரியாயேன ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா ஏகஸீமட்டா² பஞ்ச பகதத்தா பி⁴க்கூ². ந ஹி தேஹி வினா தம் கம்மம் கரீயதி, ந தேஸம் ச²ந்தோ³ ஏதி. அவஸேஸா பன ஸசேபி ஸஹஸ்ஸமத்தா ஹோந்தி, ஸசே ஏகஸீமட்டா² ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸமானஸம்வாஸகா, ஸப்³பே³ ச²ந்தா³ரஹாவ ஹோந்தி, ச²ந்த³ம் த³த்வா ஆக³ச்ச²ந்து வா, மா வா, கம்மம் ந குப்பதி. படிக்கோஸனந்தி நிவாரணம். திட்ட²தி ஏத்த² ப²லம் ததா³யத்தவுத்திதாயாதி டா²னம், காரணம். இத⁴ பன உபஸம்பதா³கம்மகரணஸ்ஸ காரணத்தா உபஸம்பதா³கம்மவாசாஸங்கா²தம் ப⁴க³வதோ வசனம் வுச்சதி. தேனாஹ ‘‘காரணாரஹத்தா பன ஸத்து² ஸாஸனாரஹத்தா’’தி. யதா² ச ‘‘தம் கத்தப்³ப³’’ந்தி ப⁴க³வதா அனுஸிட்ட²ம், ததா²கரணம் உபஸம்பதா³கம்மஸ்ஸ காரணம் ஹோதீதி டா²னாரஹம் நாம. கேசி (ஸாரத்த². டீ. 2.45) பன ‘‘டா²னாரஹேனாதி ஏத்த² ‘ந, பி⁴க்க²வே, ஹத்த²ச்சி²ன்னோ பப்³பா³ஜேதப்³போ³’திஆதி³ (மஹாவ. 119) ஸத்து²ஸாஸனம் டா²ன’’ந்தி வத³ந்தி. இதா⁴தி இமஸ்மிம் பாராஜிகே. யதா² ச இத⁴, ஏவம் ஸப்³ப³த்தா²பி லோகவஜ்ஜஸிக்கா²பதே³ஸு அயமேவ அதி⁴ப்பேதோதி வேதி³தப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘பண்ணத்திவஜ்ஜேஸு பனா’’திஆதி³. அஞ்ஞேபீதி ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பன்னாத³யோபி. கத²மேதம் விஞ்ஞாயதி பண்ணத்திவஜ்ஜேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு அஞ்ஞேபி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீதி? அத்த²தோ ஆபன்னத்தா. ததா² ஹி ‘‘த்³வே புக்³க³லா அப⁴ப்³பா³ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதும் பு³த்³தா⁴ ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச, த்³வே புக்³க³லா ப⁴ப்³பா³ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிதும் பி⁴க்கூ² ச பி⁴க்கு²னியோ சா’’தி (பரி. 322) ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தத்தா. ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பன்னாத³யோபி அஸஞ்சிச்ச அஸ்ஸதியா அசித்தகம் ஸஹஸேய்யாபத்திஆதி³பே⁴த³ம் பண்ணத்திவஜ்ஜம் ஆபஜ்ஜந்தீதி (ஸாரத்த². டீ. 2.45) அத்த²தோ ஆபன்னம்.

இதா³னி ‘‘பி⁴க்கூ²ன’’ந்தி இமம் பத³ம் விஸேஸத்தா²பா⁴வதோ விஸும் அவண்ணேத்வாவ யம் ஸிக்க²ஞ்ச ஸாஜீவஞ்ச ஸமாபன்னத்தா பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோ’’திஆதி³மாஹ. ஸிக்கி²தப்³பா³தி ஸிக்கா², பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம், ஸஹ ஜீவந்தி ஏத்தா²தி ஸாஜீவம், மாதிகாதி³பே⁴தா³ பண்ணத்தி, ஸிக்கா² ச ஸாஜீவஞ்ச ஸிக்கா²ஸாஜீவம், தது³ப⁴யம் ஸமாபன்னோ உபக³தோதி ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோ. தேனாஹ ‘‘யா பி⁴க்கூ²ன’’ந்திஆதி³. ஏத்த² ச ‘‘ஸிக்கா²’’தி ஸாஜீவஸஹசரியதோ அதி⁴ஸீலஸிக்கா²வ அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘அதி⁴ஸீலஸங்கா²தா’’தி. அதி⁴கம் உத்தமம் ஸீலந்தி அதி⁴ஸீலம், ‘‘அதி⁴ஸீல’’ந்தி ஸங்கா²தா அதி⁴ஸீலஸங்கா²தா.

கதமம் பனேத்த² ஸீலம், கதமம் அதி⁴ஸீலந்தி? வுச்சதே – பஞ்சங்க³த³ஸங்க³ஸீலம் தாவ ஸீலமேவ, ந தம் அதி⁴ஸீலம். பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம் பன அதி⁴ஸீல’’ந்தி வுச்சதி. தஞ்ஹி ஸூரியோ விய பஜ்ஜோதானம், ஸினேரு விய ச பப்³ப³தானம் ஸப்³ப³லோகியஸீலானம் அதி⁴கஞ்சேவ உத்தமஞ்ச, பு³த்³து⁴ப்பாதே³யேவ ச பவத்ததி, ந வினா பு³த்³து⁴ப்பாதா³. ந ஹி தம் பஞ்ஞத்திம் உத்³த⁴ரித்வா அஞ்ஞோ ஸத்தோ பஞ்ஞாபேதும் ஸக்கோதி, பு³த்³தா⁴யேவ பனஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ காயவசீத்³வாரஜ்ஜா²சாரஸோதம் சி²ந்தி³த்வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ வீதிக்கமஸ்ஸ அனுச்ச²விகம் தம் தம் ஸீலஸம்வரம் பஞ்ஞாபேந்தி. பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலதோபி ச மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தமேவ ஸீலம் அதி⁴ஸீலம், தம் பன இத⁴ ந அதி⁴ப்பேதம். ந ஹி தம் ஸமாபன்னோ மேது²னத⁴ம்மம் படிஸேவதி.

ஏதேதி நானாதே³ஸஜாதிகோ³த்தாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னா பி⁴க்கூ². ஸஹ ஜீவந்தீதி ஏகுத்³தே³ஸாதி³வஸேன ஸஹ பவத்தந்தி. தேனாஹ ‘‘ஏகஜீவிகா ஸபா⁴க³வுத்தினோ’’தி. ஸிக்கா²பத³ஸங்கா²தந்தி பண்ணத்திஸங்கா²தம். ஸாபி ஹி விரதிஆதீ³னம் தீ³பனதோ ‘‘ஸிக்கா²பத³’’ந்தி வுச்சதி. வுத்தம்பி சேதம் ‘‘ஸிக்கா²பத³ந்தி யோ தத்த² நாமகாயோ பத³காயோ நிருத்திகாயோ ப்³யஞ்ஜனகாயோ’’தி. தத்தா²தி தேஸு. ஸிக்க²ம் பரிபூரேந்தோதி அகத்தப்³ப³பரிவஜ்ஜனகத்தப்³ப³கரணவஸேன வாரித்தசாரித்தஸங்கா²தம் து³வித⁴ம் ஸீலம் பரிபூரேந்தோதி அத்தோ², வாரித்தஸீலவஸேன விரதிஸம்பயுத்தசேதனம், சாரித்தஸீலவஸேன விரதிவிப்பயுத்தசேதனஞ்ச அத்தனி பவத்தேந்தோதி வுத்தம் ஹோதி. ஸாஜீவஞ்ச அவீதிக்கமந்தோதி ஸிக்கா²பத³ஞ்ச அமத்³த³ந்தோ, ஸீலஸம்வரணம், ஸாஜீவானதிக்கமனஞ்சாதி இத³மேவ த்³வயம் இத⁴ ஸமாபஜ்ஜனம் நாமாதி அதி⁴ப்பாயோ. தத்த² ஸாஜீவானதிக்கமோ ஸிக்கா²பாரிபூரியா பச்சயோ. தஸ்ஸானதிக்கமனதோ ஹி யாவ மக்³கா³ ஸிக்கா² பரிபூரதி. அபிசேத்த² ‘‘ஸிக்க²ம் பரிபூரேந்தோ’’தி இமினா விரதிசேதனாஸங்கா²தஸ்ஸ ஸீலஸம்வரஸ்ஸ விஸேஸதோ ஸந்தானே பவத்தனகாலோவ க³ஹிதோ, ‘‘அவீதிக்கமந்தோ’’தி இமினா பன அப்பவத்தனகாலோபி. ஸிக்க²ஞ்ஹி பரிபூரணவஸேன அத்தனி பவத்தேந்தோபி நித்³தா³தி³வஸேன அப்பவத்தேந்தோபி வீதிக்கமாபா⁴வா ஸிக்க²னவஸேன ஸமாபன்னோதி வுச்சதி.

யஸ்மா ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஸ்ஸ ஏகச்சம் து³ப்³ப³ல்யாவிகம்மம் அத்தோ² ஹோதி, தஸ்மா தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²யா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா’’தி ஆஹாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²ய து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸியா (பாரா. அட்ட². 1.45 ஸிக்கா²பச்சக்கா²னவிப⁴ங்க³வண்ணனா), யஸ்மா ந ஸப்³ப³ம் து³ப்³ப³ல்யாவிகம்மம் ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம், தஸ்மா ‘‘து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா’’தி பட²மம் வத்வா தஸ்ஸ அத்த²னியமனத்த²ம் ‘‘ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²யா’’தி வத்தப்³ப³ந்தி? தம் ந, கஸ்மா? அத்தா²னுக்கமாபா⁴வதோ. ‘‘ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோ’’தி ஹி வுத்தத்தா யம் ஸிக்க²ம் ஸமாபன்னோ, தம் அபச்சக்கா²ய, யஞ்ச ஸாஜீவம் ஸமாபன்னோ, தத்த² து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வாதி வுச்சமானே அனுக்கமேனேவ அத்தோ² வுத்தோ ஹோதி, ந அஞ்ஞதா². தஸ்மா இத³மேவ பட²மம் வுத்தந்தி.

இதா³னி தது³ப⁴யமேவ பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ. தத³பா⁴வேனாதி தேஸம் சித்தாதீ³னம் அபா⁴வேன. சவிதுகாமதாசித்தேனாதி அபக³ந்துகாமதாசித்தேன. த³வாதி ஸஹஸா. யோ ஹி அஞ்ஞம் ப⁴ணிதுகாமோ ஸஹஸா ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’தி ப⁴ணதி, அயம் த³வா வத³தி நாம. ரவாதி விரஜ்ஜி²த்வா. யோ ஹி அஞ்ஞம் ப⁴ணிதுகாமோ விருஜ்ஜி²த்வா ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’தி ப⁴ணதி, அயம் ரவா ப⁴ணதி நாம. புரிமேன கோ விஸேஸோதி சே? புரிமம் பண்டி³தஸ்ஸாபி ஸஹஸாவஸேன அஞ்ஞப⁴ணனம், இத³ம் பன மந்த³த்தா மோமூஹத்தா பக்க²லந்தஸ்ஸ ‘‘அஞ்ஞம் ப⁴ணிஸ்ஸாமீ’’தி அஞ்ஞப⁴ணனம். ‘‘அக்க²ரஸமயானபி⁴ஞ்ஞாததாய வா கரணஸம்பத்தியா அபா⁴வதோ வா கதே²தப்³ப³ம் கதே²துமஸக்கோந்தோ ஹுத்வா அஞ்ஞம் கதே²ந்தோ ரவா ப⁴ணதி நாமா’’தி (ஸாரத்த². டீ. 2.54) ஏகே.

வஜ்ஜாவஜ்ஜம் உபனிஜ்ஜா²யதீதி உபஜ்ஜா²யோ, தம் உபஜ்ஜா²யம். ‘‘ஏவம் ஸஜ்ஜா²யிதப்³ப³ம், ஏவம் அபி⁴க்கமிதப்³ப³’’ந்திஆதி³னா ஆசாரஸிக்கா²பனகோ ஆசரியோ. அந்தே ஸமீபே வஸதி ஸீலேனாதி அந்தேவாஸீ, விப⁴த்திஅலோபேன யதா² ‘‘வனேகஸேருகா’’தி. ஸமானோ உபஜ்ஜா²யோ அஸ்ஸாதி ஸமானுபஜ்ஜா²யகோ. ஏவம் ஸமானாசரியகோ. ஸப்³ரஹ்மசாரிந்தி பி⁴க்கு²ம். ஸோ ஹி ‘‘ஏககம்மம், ஏகுத்³தே³ஸோ, ஸமஸிக்க²தா’’தி இமம் ப்³ரஹ்மம் ஸமானம் சரதி, தஸ்மா ‘‘ஸப்³ரஹ்மசாரீ’’தி வுச்சதி. ஏவம் வுத்தானந்தி ஏவம் பத³பா⁴ஜனீயே வுத்தானம். யதா² ஹி லோகே ஸஸ்ஸானம் விருஹனட்டா²னம் ‘‘கே²த்த’’ந்தி வுச்சதி, ஏவமிமானிபி பு³த்³தா⁴தீ³னி பதா³னி ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஸ்ஸ விருஹனட்டா²னத்தா² ‘‘கே²த்த’’ந்தி வுச்சந்தீதி ஆஹ ‘‘இமேஸம் த்³வாவீஸதியா கே²த்தபதா³ன’’ந்தி. யஸ்மா பனேதேஸம் வேவசனேஹிபி ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம் ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸவேவசனஸ்ஸா’’தி வுத்தம். விவித⁴ம் ஏகஸ்மிம்யேவ அத்தே² வசனம் விவசனம், விவசனமேவ வேவசனம், பரியாயனாமம், ஸஹ வேவசனேஹீதி ஸவேவசனம், தஸ்ஸ ஸவேவசனஸ்ஸ. ஏத்த² ச வண்ணபட்டா²னே (ஸாரத்த². டீ. 2.52; வி. வி. டீ. 1.53; வஜிர. டீ. 53) ஆக³தம் நாமஸஹஸ்ஸம், உபாலிகா³தா²ஸு (ம. நி. 2.76) நாமஸதம், அஞ்ஞானி ச கு³ணதோ லப்³ப⁴மானானி நாமானி ‘‘பு³த்³த⁴வேவசனானீ’’தி வேதி³தப்³பா³னி. ஸப்³பா³னிபி த⁴ம்மஸ்ஸ நாமானி ‘‘த⁴ம்மவேவசனானீ’’தி வேதி³தப்³பா³னி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

தேஸு யம் கிஞ்சி வத்துகாமஸ்ஸ யம் கிஞ்சி வத³தோ ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம் ஹோதீதி தேஸு த்³வாவீஸதியா கே²த்தபதே³ஸு யம் கிஞ்சி ஏகம் பத³ம் வத்துகாமஸ்ஸ ததோ அஞ்ஞம் யம் கிஞ்சி பத³ம்பி வசீபே⁴த³ம் கத்வா வத³தோ கே²த்தபத³ந்தோக³த⁴த்தா ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம் ஹோதீதி அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸசே பனாயம் ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’தி வத்துகாமோ பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் கத்வா ‘‘பச்சக்கா²மி பு³த்³த⁴’’ந்தி வா வதே³ய்ய, மிலக்க²பா⁴ஸாதீ³ஸு வா அஞ்ஞதரபா⁴ஸாய தமத்த²ம் வதே³ய்ய, ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’தி வத்துகாமோ உப்படிபாடியா ‘‘த⁴ம்மம் பச்சக்கா²மீ’’தி வா ‘‘ஸப்³ரஹ்மசாரிம் பச்சக்கா²மீ’’தி வா வதே³ய்ய, ஸேய்யதா²பி உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மவிப⁴ங்கே³ ‘‘பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜாமீ’’தி வத்துகாமோ ‘‘து³தியம் ஜா²ன’’ந்தி வத³தி. ஸசே ‘‘யஸ்ஸ வத³தி, ஸோ அயம் பி⁴க்கு²பா⁴வம் சஜிதுகாமோ ஏதமத்த²ம் வத³தீ’’தி ஏத்தகமத்தம்பி ஜானாதி, விரத்³த⁴ம் நாம நத்தி², கே²த்தமேவ ஓதிண்ணம், பச்சக்கா²தாவ ஹோதி ஸிக்கா². ஸக்கத்தா வா ப்³ரஹ்மத்தா வா சுதஸத்தோ விய சுதோவ ஹோதி ஸாஸனாதி.

அலந்தி (பாரா. அட்ட². 1.52) ஹோது, பரியத்தந்தி அத்தோ². கிம் நு மேதி கிம் மய்ஹம் கிச்சம், கிம் கரணீயம், கிம் ஸாதே⁴தப்³ப³ந்தி அத்தோ². ந மமத்தோ²தி நத்தி² மம அத்தோ². ஸுமுத்தாஹந்தி ஸுட்டு² முத்தோ அஹம். புரிமேஹி சுத்³த³ஸஹி பதே³ஹீதி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி ஸப்³ரஹ்மசாரிபரியந்தேஹி புரிமேஹி சுத்³த³ஸஹி பதே³ஹி. யன்னூனாஹம் பச்சக்கே²ய்யந்தி ஏத்த² ‘‘யன்னூனா’’தி பரிவிதக்கத³ஸ்ஸனே நிபாதோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘ஸசாஹம் பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கே²ய்யம், ஸாது⁴ வத மே ஸியா’’தி. ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘பச்சக்கி²’’ந்தி வா ‘‘பச்சக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘ஹோமீ’’தி வா ‘‘ஜாதோம்ஹீ’’தி வா ‘‘அம்ஹீ’’தி வா ஏவம்பூ⁴தானம் க³ஹணம். ஸசே பன ‘‘அஜ்ஜ பட்டா²ய ‘கி³ஹீ’தி மம் தா⁴ரேஹீ’’தி வா ‘‘ஜானாஹீ’’தி வா ‘‘ஸஞ்ஜானாஹீ’’தி வா ‘‘மனஸி கரோஹீ’’தி வா வத³தி, அரியகேன வா வத³தி, மிலக்க²கேன வா. ஏவமேதஸ்மிம் அத்தே² வுத்தே யஸ்ஸ வத³தி, ஸசே ஸோ ஜானாதி, பச்சக்கா²தா ஹோதி ஸிக்கா². ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி ‘‘உபாஸகோ’’திஆதீ³ஸு ஸத்தஸு பதே³ஸு. ஏத்த² ச அரியகம் நாம மாக³த⁴வோஹாரோ. மிலக்க²கம் நாம அனரியகோ அந்த⁴த³மிளாதி³.

அக்க²ரலிக²னந்தி ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’திஆதி³னா அஞ்ஞேஸம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் அக்க²ரலிக²னம். அதி⁴ப்பாயவிஞ்ஞாபகோ அங்கு³லிஸங்கோசனாதி³கோ ஹத்த²விகாரோ ஹத்த²முத்³தா³, ஹத்த²ஸத்³தோ³ சேத்த² ததே³கதே³ஸேஸு அங்கு³லீஸு த³ட்ட²ப்³போ³ ‘‘ந பு⁴ஞ்ஜமானோ ஸப்³ப³ம் ஹத்த²ம் முகே² பக்கி²பிஸ்ஸாமீ’’திஆதீ³ஸு (பாசி. 618) விய. தஸ்மா அதி⁴ப்பாயவிஞ்ஞாபகஸ்ஸ அங்கு³லிஸங்கோசனாதி³னோ ஹத்த²விகாரஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் ஹத்த²முத்³தா³தி³த³ஸ்ஸனந்தி (ஸாரத்த². டீ. 2.51) ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸீஸகம்பனத³ஸ்ஸனாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

உம்மத்தககி²த்தசித்தவேத³னாட்டானந்தி ஏத்த² உம்மத்தகோதி பித்தும்மத்தகோ. கி²த்தசித்தோதி யக்கே²ஹி கதசித்தவிக்கே²போ, யக்கு²ம்மத்தகோதி வுத்தம் ஹோதி. உபி⁴ன்னம் பன விஸேஸோ அனாபத்திவாரே ஆவிப⁴விஸ்ஸதி. வேத³னாட்டோதி ப³லவதியா து³க்க²வேத³னாய பு²ட்டோ² முச்சா²பரேதோ, தேன விப்பலபந்தேன பச்சக்கா²தாபி அபச்சக்கா²தாவ ஹோதி. மனுஸ்ஸஜாதிகோ ஹோதீதி ஸபா⁴கோ³ வா விஸபா⁴கோ³ வா க³ஹட்டோ² வா பப்³ப³ஜிதோ வா விஞ்ஞூ யோகோசி மனுஸ்ஸோ ஹோதி. உம்மத்தகாதீ³னந்தி ஏத்தா²தி³ஸத்³தே³ன கி²த்தசித்தவேத³னாட்டதே³வதாதிரச்சா²னக³தானம் க³ஹணம். தத்ர உம்மத்தககி²த்தசித்தவேத³னாட்டதிரச்சா²னக³தானம் ஸந்திகே பச்சக்கா²தாபி அஜானனபா⁴வேன அபச்சக்கா²தாவ ஹோதி. தே³வதாய பன ஸந்திகே அதிகி²ப்பம் ஜானனபா⁴வேன. தே³வதா நாம மஹாபஞ்ஞா திஹேதுகப்படிஸந்தி⁴கா அதிகி²ப்பம் ஜானந்தி, சித்தஞ்ச நாமேதம் லஹுபரிவத்தம், தஸ்மா ‘‘சித்தலஹுகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ சித்தவஸேனேவ மா அதிகி²ப்பம் வினாஸோ அஹோஸீ’’தி தே³வதாய ஸந்திகே ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம் படிக்கி²பி. தேன வுத்தம் ‘‘ந ச உம்மத்தகாதீ³னம் அஞ்ஞதரோ’’தி. தூ³தேன வாதி ‘‘மம ஸிக்கா²பச்சக்கா²னபா⁴வம் கதே²ஹீ’’தி முக²ஸாஸனவஸேன தூ³தேன வா. பண்ணேன வாதி பண்ணே லிகி²த்வா பஹிணவஸேன பண்ணேன வா.

ஸசே தே ஸிக்கா²பச்சக்கா²னபா⁴வம் ஜானந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆவஜ்ஜனஸமயேதி அத்தா²போ⁴க³ஸமயே. இமினா தம் க²ணம்யேவ பன அபுப்³ப³ம் அசரிமம் து³ஜ்ஜானந்தி த³ஸ்ஸேதி. வசனானந்தரமேவாதி வசனஸ்ஸ அனந்தரமேவ, ஆவஜ்ஜனஸமயேவாதி அத்தோ². ஏவ-ஸத்³தே³ன பன சிரேன ஜானனம் படிக்கி²பதி. உக்கண்டி²தோதி அனபி⁴ரதியா இமஸ்மிம் ஸாஸனே கிச்ச²ஜீவிகம் பத்தோ. அத² வா ‘‘அஜ்ஜ யாமி, ஸ்வே யாமி, இதோ யாமி, ஏத்த² யாமீ’’தி உத்³த⁴ம் கண்ட²ம் கத்வா விஹரமானோ விக்கி²த்தோ, அனேகக்³கோ³தி வுத்தம் ஹோதி. இத³ஞ்ச ‘‘அனபி⁴ரதோ ஸாமஞ்ஞா சவிதுகாமோ’’திஆதீ³னம் (பாரா. 45) உபலக்க²ணம். யேன கேனசி…பே… ஜானந்தீதி ஸசே தே‘‘உக்கண்டி²தோ’’தி வா ‘‘கி³ஹிபா⁴வம் பத்தே²தீ’’தி வா ‘‘அனபி⁴ரதோ’’தி வா ‘‘ஸாமஞ்ஞா சவிதுகாமோ’’தி வா யேன கேனசி ஆகாரேன ஸிக்கா²பச்சக்கா²னபா⁴வம் ஜானந்தி. இத³ஞ்ஹி ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஞ்ச உபரி அபூ⁴தாரோசனது³ட்டு²ல்லவாசாஅத்தகாமது³ட்ட²தோ³ஸபூ⁴தாரோசனஸிக்கா²பதா³னி ச ஏகபரிச்சே²தா³னி, ஆவஜ்ஜனஸமயே ஞாதே ஏவ ஸீஸம் ஏந்தி. ‘‘கிம் அயம் ப⁴ணதீ’’தி கங்க²தா சிரேன ஞாதே ஸீஸம் ந ஏந்தி. தேனாஹ ‘‘அத² அபரபா⁴கே³’’திஆதி³. அத² த்³வின்னம் டி²தட்டா²னே த்³வின்னம்பி நியமேத்வா ‘‘ஏதேஸம் ஆரோசேமீ’’தி வத³தி, தேஸு ஏகஸ்மிம் ஜானந்தேபி த்³வீஸு ஜானந்தேஸுபி பச்சக்கா²தாவ ஹோதி ஸிக்கா². ஏவம் ஸம்ப³ஹுலேஸுபி வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தனயேனாதி ‘‘தஸ்ஸ வசனானந்தர’’ந்திஆதி³னா வுத்தேன நயேன. யோ கோசி மனுஸ்ஸஜாதிகோதி அந்தமஸோ நவகம்மிகம் உபாதா³ய யோ கோசி மனுஸ்ஸோ. வுத்தஞ்ஹேதம் ஸமந்தபாஸாதி³காயம் –

‘‘ஸசே பன அனபி⁴ரதியா பீளிதோ ஸபா⁴கே³ பி⁴க்கூ² பரிஸங்கமானோ ‘யோ கோசி ஜானாதூ’தி உச்சாஸத்³த³ம் கரோந்தோ ‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’தி வத³தி, தஞ்ச அவிதூ³ரே டி²தோ நவகம்மிகோ வா அஞ்ஞோ வா ஸமயஞ்ஞூ புரிஸோ ஸுத்வா ‘உக்கண்டி²தோ அயம் ஸமணோ கி³ஹிபா⁴வம் பத்தே²தி, ஸாஸனதோ சுதோ’தி ஜானாதி, பச்சக்கா²தாவ ஹோதி ஸிக்கா²’’தி (பாரா. அட்ட². 1.51).

ஸசே வசனத்த²ம் ஞத்வாபி ‘‘அயம் உக்கண்டி²தோ’’தி வா ‘‘கி³ஹிபா⁴வம் பத்தே²தீ’’தி வா ந ஜானாதி, அபச்சக்கா²தாவ ஹோதி ஸிக்கா². ஸசே பன வசனத்த²ம் அஜானித்வாபி ‘‘உக்கண்டி²தோ’’தி வா ‘‘கி³ஹிபா⁴வம் பத்தே²தீ’’தி வா ஜானாதி, பச்சக்கா²தாவ ஹோதி ஸிக்கா². த³வாயபீதி கீளாதி⁴ப்பாயேனபி. சித்தாதீ³னம் வா வஸேனாதி சித்தாதீ³னம் வா ச²ளங்கா³னம் வஸேன. ஹோதி சேத்த² –

‘‘சித்தம் கே²த்தஞ்ச காலோ ச, பயோகோ³ புக்³க³லோ ததா²;

விஜானனந்தி ஸிக்கா²ய, பச்சக்கா²னம் ச²ளங்கி³க’’ந்தி.

ஸப்³ப³ஸோ வா பன அபச்சக்கா²னேனாதி ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’திஆதீ³ஸு யேன யேன பரியாயேன ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம் ஹோதி, ததோ ஏகஸ்ஸபி பச்சக்கா²னஸ்ஸ அபா⁴வேன. இமினா பன ‘‘இத³ம் பத³ம் ஸாவேஸ்ஸாமி, ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²மீ’’தி ஏவம் பவத்தசித்துப்பாத³ஸ்ஸ அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. யஸ்ஸ ஹி ஏவரூபோ சித்துப்பாதோ³ நத்தி², ஸோ ஸப்³ப³ஸோ ந பச்சக்கா²தி நாமாதி. ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஸ்ஸாதி ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’திஆதி³ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஸ்ஸ. அத்த²பூ⁴தம் ஏகச்சம் து³ப்³ப³ல்யந்தி ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’தி வத³தி விஞ்ஞாபேதி, ஏவம்பி, பி⁴க்க²வே, து³ப்³ப³ல்யாவிகம்மஞ்சேவ ஹோதி, ஸிக்கா² ச பச்சக்கா²தா’’திஆதி³னா (பாரா. 53) வுத்தேஹி யேஹி வசனேஹி ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஞ்சேவ ஹோதி து³ப்³ப³ல்யாவிகம்மஞ்ச, தம் ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’திஆதி³கம் அத்த²பூ⁴தம் து³ப்³ப³ல்யம் அனாவிகத்வா. ‘‘பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கா²மீ’’திஆதி³ம்ஹி பன வுத்தே ஸிக்கா²பரிபூரணே து³ப்³ப³லபா⁴வஸ்ஸாபி க³ம்யமானத்தா ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஸ்ஸ இத³ம் து³ப்³ப³ல்யாவிகம்மம் அத்தோ²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச ‘‘அத்த²பூ⁴த’’ந்தி இமினா ‘‘யன்னூனாஹம் பு³த்³த⁴ம் பச்சக்கே²ய்ய’’ந்திஆதி³கம் து³ப்³ப³ல்யாவிகம்மம் படிக்கி²பதி. யேன ஹி ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஞ்சேவ ஹோதி து³ப்³ப³ல்யாவிகம்மஞ்ச, ததே³வ ஸிக்கா²பச்சக்கா²னஸ்ஸ அத்த²பூ⁴தம். யேன பன து³ப்³ப³ல்யாவிகம்மமேவ ஹோதி, ந ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம், ந தம் தஸ்ஸ அத்த²பூ⁴தந்தி.

ராக³பரியுட்டா²னேன ஸதி³ஸபா⁴வாபத்தியா மிது²னானம் அயந்தி ‘‘மேது²னோ’’தி த⁴ம்மோவ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘ராக³பரியுட்டா²னேனா’’திஆதி³. தத்த² ராக³பரியுட்டா²னேனாதி ராக³ஸ்ஸ பரியுட்டா²னேன, மேது²னராக³ஸ்ஸ பவத்தியா பரியோனத்³த⁴சித்ததாயாதி அத்தோ². த⁴ம்மோதி அஜ்ஜா²சாரோ. ‘‘பலம்ப³தே விலம்ப³தே’’திஆதீ³ஸு விய உபஸக்³க³ஸ்ஸ கோசி அத்த²விஸேஸோ நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ஸேவேய்யா’’தி. அஜ்ஜா²பஜ்ஜேய்யாதி அபி⁴பு⁴ய்ய பஜ்ஜேய்ய. ஸப்³ப³ந்திமேனாதி பரனிம்மிதவஸவத்தி…பே… சாதுமஹாராஜிகமனுஸ்ஸித்தி²னாக³க³ருளமாணவிகாதீ³னம் ஸப்³பா³ஸம் அந்திமேன. திரச்சா²னக³தாயாதி திரச்சா²னேஸு உப்பன்னாய. தேனாஹ ‘‘படிஸந்தி⁴வஸேனா’’தி. பாராஜிகாய வத்து²பூ⁴தா ஏவ சேத்த² திரச்சா²னக³தித்தீ² ‘‘திரச்சா²னக³தா’’தி க³ஹேதப்³பா³, ந ஸப்³பா³. தத்ராயம் பரிச்சே²தோ³ –

‘‘அபதா³னம் அஹிமச்சா², த்³விபதா³னஞ்ச குக்குடீ;

சதுப்பதா³னம் மஜ்ஜாரீ, வத்து² பாராஜிகஸ்ஸிமா’’தி. (பாரா. அட்ட². 1.55)

தத்த² அஹிக்³க³ஹணேன ஸப்³பா³பி அஜக³ரகோ³னஸாதி³பே⁴தா³ தீ³க⁴ஜாதி ஸங்க³ஹிதா. தஸ்மா தீ³க⁴ஜாதீஸு யத்த² திண்ணம் மக்³கா³னம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஸக்கா திலப²லமத்தம்பி பவேஸேதும், ஸா பாராஜிகவத்து², அவஸேஸா து³க்கடவத்தூ²தி வேதி³தப்³பா³. மச்ச²க்³க³ஹணேன ஸப்³பா³பி மச்ச²கச்ச²பமண்டூ³காதி³பே⁴தா³ ஓத³கஜாதி ஸங்க³ஹிதா. தத்ராபி தீ³க⁴ஜாதியம் வுத்தனயேனேவ பாராஜிகவத்து² ச து³க்கடவத்து² ச வேதி³தப்³ப³ம். அயம் பன விஸேஸோ – பதங்க³முக²மண்டூ³கா நாம ஹோந்தி, தேஸம் முக²ஸண்டா²னம் மஹந்தம், சி²த்³த³ம் அப்பகம், தத்த² பவேஸனம் நப்பஹோதி, முக²ஸண்டா²னம் பன வணஸங்கே²பம் க³ச்ச²தி, தஸ்மா தம் து²ல்லச்சயவத்தூ²தி வேதி³தப்³ப³ம். குக்குடிக்³க³ஹணேன ஸப்³பா³பி காககபோதாதி³பே⁴தா³ பக்கி²ஜாதி ஸங்க³ஹிதா. தத்ராபி வுத்தனயேனேவ பாராஜிகவத்து² ச து³க்கடவத்து² ச வேதி³தப்³ப³ம். மஜ்ஜாரிக்³க³ஹணேன ஸப்³பா³பி ருக்க²ஸுனக²மங்கு³ஸகோ³தா⁴தி³பே⁴தா³ சதுப்பத³ஜாதி ஸங்க³ஹிதா. தத்ராபி வுத்தனயேனேவ பாராஜிகவத்து² ச து³க்கடவத்து² ச வேதி³தப்³ப³ம்.

பாராஜிகோ ஹோதீதி (பாரா. அட்ட². 1.55) பராஜிதோ ஹோதி பராஜயம் அபன்னோ. அயஞ்ஹி பாராஜிகஸத்³தோ³ ஸிக்கா²பதா³பத்திபுக்³க³லேஸு வத்ததி. தத்த² ‘‘அட்டா²னமேதம், ஆனந்த³, அனவகாஸோ, யம் ததா²க³தோ வஜ்ஜீனம் வா வஜ்ஜிபுத்தகானம் வா காரணா ஸாவகானம் பாராஜிகம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம் ஸமூஹனேய்யா’’தி (பாரா. 43) ஏவம் ஸிக்கா²பதே³ வத்தமானோ வேதி³தப்³போ³. ‘‘ஆபத்திம் த்வம் பி⁴க்கு² ஆபன்னோ பாராஜிக’’ந்தி (பாரா. 67) ஏவம் ஆபத்தியம். ‘‘ந மயம் பாராஜிகா, யோ அவஹடோ, ஸோ பாராஜிகோ’’தி (பாரா. 155) ஏவம் புக்³க³லே வத்தமானோ வேதி³தப்³போ³. ‘‘பாராஜிகேன த⁴ம்மேன அனுத்³த⁴ம்ஸேய்யா’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 384) பன த⁴ம்மே வத்ததீதி வத³ந்தி. யஸ்மா பன தத்த² ‘‘த⁴ம்மோ’’தி கத்த²சி ஆபத்தி, கத்த²சி ஸிக்கா²பத³மேவ அதி⁴ப்பேதம், தஸ்மா ஸோ விஸும் ந வத்தப்³போ³. தத்த² ஸிக்கா²பத³ம் யோ தம் அதிக்கமதி, தம் பராஜேதி, தஸ்மா ‘‘பாராஜிக’’ந்தி வுச்சதி. ஆபத்தி பன யோ நம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜதி, தம் பராஜேதி, தஸ்மா ‘‘பாராஜிகா’’தி வுச்சதி. புக்³க³லோ யஸ்மா பராஜிதோ பராஜயமாபன்னோ, தஸ்மா ‘‘பாராஜிகோ’’தி வுச்சதி. இத⁴ பன புக்³க³லோ வேதி³தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘பாராஜிகோ ஹோதீ’’திஆதி³. இமினாபி இத³ம் த³ஸ்ஸேதி – ‘‘பராஜிதஸத்³தே³ உபஸக்³க³ஸ்ஸ வுத்³தி⁴ம் கத்வா, த-காரஸ்ஸ ச க-காரம் கத்வா பாராஜிகோ ஹோதீதி நித்³தி³ட்டோ²’’தி.

அபலோகனாதி³ சதுப்³பி³த⁴ம்பி ஸங்க⁴கம்மம் ஸீமாபரிச்சி²ன்னேஹி பகதத்தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஏகதோ கத்தப்³ப³த்தா ஏககம்மம் நாம. ஆதி³ஸத்³தே³ன ஏகுத்³தே³ஸஸமஸிக்க²தானம் க³ஹணம். தத்த² பஞ்சவிதோ⁴பி பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ ஏகதோ உத்³தி³ஸிதப்³ப³த்தா ஏகுத்³தே³ஸோ நாம. நஹாபிதபுப்³ப³காதீ³னம் விய ஓதி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதம் ட²பேத்வா அவஸேஸம் ஸப்³ப³ம்பி ஸிக்கா²பத³ம் ஸப்³பே³ஹிபி லஜ்ஜிபுக்³க³லேஹி ஸமம் ஸிக்கி²தப்³ப³பா⁴வதோ ஸமஸிக்க²தா நாம. யஸ்மா ஸப்³பே³பி லஜ்ஜினோ ஏதேஸு ஏககம்மாதீ³ஸு ஸஹ வஸந்தி, ந ஏகோபி ததோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸந்தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா தானி ஸப்³பா³னிபி க³ஹேத்வா ஏககம்மாதி³கோ திவிதோ⁴பி ஸம்வாஸோ நாமாதி ஆஹ ‘‘ஸோ ச வுத்தப்பகாரோ ஸம்வாஸோ தேன புக்³க³லேன ஸத்³தி⁴ம் நத்தி², தேன காரணேன ஸோ பாராஜிகோ புக்³க³லோ ‘அஸம்வாஸோ’தி வுச்சதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 1.55).

இதா³னி யஸ்மா ந கேவலம் மனுஸ்ஸித்தி²யா ஏவ நிமித்தம் பாராஜிகவத்து², அத² கோ² அமனுஸ்ஸித்தி²திரச்சா²னக³தித்தீ²னம்பி. ந ச இத்தி²யா ஏவ. அத² கோ² உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகபண்ட³கபுரிஸானம்பி, தஸ்மா தே ஸத்தே, தேஸஞ்ச யம் யம் நிமித்தம் வத்து² ஹோதி, தம் தம் நிமித்தம், தத்த² ச யதா² படிஸேவந்தோ பாராஜிகோ ஹோதி, தஞ்ச ஸப்³ப³ம் வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் பனேத்த² வினிச்ச²யோ’’திஆதி³மாஹ. ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³. தேஸூதி யே திம்ஸமக்³கா³ வுத்தா, தேஸு. அத்தனோ வாதி லம்பி³முது³பிட்டி²கே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸந்த²தஸ்ஸ வாதி யேன கேனசி வத்தே²ன வா பண்ணேன வா வாகபட்டேன வா சம்மேன வா திபுஸீஸாதீ³னம் பட்டேன வா பலிவேடே²த்வா, அந்தோ வா பவேஸேத்வா படிச்ச²ன்னஸ்ஸ. அக்கா²யிதஸ்ஸ வாதி ஸோணஸிங்கா³லாதீ³ஹி அக்கா²தி³தஸ்ஸ. யேபு⁴ய்யேன அக்கா²யிதஸ்ஸாதி யாவ உபட்³ட⁴க்கா²யிதோ நாம ந ஹோதி, ஏவம் அக்கா²யிதஸ்ஸ. அல்லோகாஸேதி திந்தோகாஸே. ஸந்த²தந்தி தேஸம்யேவ வத்தா²தீ³னம் யேன கேனசி படிச்ச²ன்னம். அயஞ்ஹேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – ந ஹேத்த² அனுபாதி³ன்னகம் அனுபாதி³ன்னகேன சு²பதி, முத்தி அத்தி², அத² கோ² உபாதி³ன்னகேன வா அனுபாதி³ன்னகம் க⁴ட்டியது, அனுபாதி³ன்னகேன வா உபாதி³ன்னகம், அனுபாதி³ன்னகேன வா அனுபாதி³ன்னகம், உபாதி³ன்னகேன வா உபாதி³ன்னகம். ஸசே யத்தகே பவிட்டே² பாராஜிகம் ஹோதீதி வுத்தம், தத்தகம் ஸேவனசித்தேன பவேஸேதி, ஸப்³ப³த்தா²யம் பாராஜிகாபத்திம் ஆபன்னோ நாம ஹோதீதி.

ஏவம் ஸேவனசித்தேனேவ பவேஸேந்தஸ்ஸ ஆபத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யஸ்மா தம் பவேஸனம் நாம ந கேவலம் அத்தூபக்கமேனேவ, பரூபக்கமேனாபி ஹோதி. தத்ராபி ஸாதி³யந்தஸ்ஸேவ ஆபத்தி படிஸேவனசித்தஸமங்கி³ஸ்ஸ, ந இதரஸ்ஸாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரேன வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பரேனாதி பி⁴க்கு²பச்சத்தி²காதி³னா யேன கேனசி அஞ்ஞேன. பவேஸனபவிட்ட²ட்டி²தஉத்³த⁴ரணேஸூதி ஏத்த² அக்³க³தோ (ஸாரத்த². டீ. 2.58) யாவ மூலா பவேஸனம் பவேஸனம் நாம. அங்க³ஜாதஸ்ஸ யத்தகம் டா²னம் பவேஸனாரஹம், தத்தகம் அனவஸேஸதோ பவிட்ட²ம் பவிட்ட²ம் நாம. ஏவம் பவிட்ட²ஸ்ஸ உத்³த⁴ரணாரம்ப⁴தோ அந்தரா டி²தகாலோ டி²தம் நாம. ஸமந்தபாஸாதி³காயம் பன மாதுகா³மஸ்ஸ ஸுக்கவிஸட்டி²ம் பத்வா ஸப்³ப³தா² வாயாமதோ ஓரமித்வா டி²தகாலம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸுக்கவிஸட்டி²ஸமயே’’தி வுத்தம். உத்³த⁴ரணம் நாம யாவ அக்³கா³ நீஹரணகாலோ. ஸாதி³யதீதி ஸேவனசித்தம் உபட்ட²பேதி. அஸாதா⁴ரணவினிச்ச²யோதி அதி³ன்னாதா³னாதீ³ஹி ஸப்³பே³ஹி ஸிக்கா²பதே³ஹி அஸாதா⁴ரணோ வினிச்ச²யோ.

ஸாதா⁴ரணவினிச்ச²யத்த²ந்தி பரிவாரவஸேன ஸாதா⁴ரணவினிச்ச²யத்த²ம். மாதிகாதி மாதா, ஜனேத்தீதி அத்தோ². நித³தா³தி தே³ஸனம் தே³ஸவஸேன அவிதி³தம் விதி³தம் கத்வா நித³ஸ்ஸேதீதி நிதா³னம். பஞ்ஞாபீயதீதி பஞ்ஞத்தி, தஸ்ஸா பகாரோ பஞ்ஞத்திவிதி⁴ அங்கே³தி க³மேதி ஞாபேதீதி அங்க³ம், காரணம். ஸமுட்ட²ஹந்தி ஆபத்தியோ ஏதேனாதி ஸமுட்டா²னம், உப்பத்திகாரணம், தஸ்ஸ விதி⁴ ஸமுட்டா²னவிதி⁴. வஜ்ஜகம்மப்பபே⁴த³ஞ்சாதி ஏத்த² பபே⁴த³ஸத்³தோ³ பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³ ‘‘வஜ்ஜப்பபே⁴த³ம், கம்மப்பபே⁴த³ஞ்சா’’தி. தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³.

பஞ்ஞத்திட்டா²னந்தி பஞ்ஞத்திட்ட²பனஸ்ஸ டா²னம், ஸிக்கா²பதா³னம் பஞ்ஞத்திதே³ஸோதி அத்தோ². புக்³க³லோதி ஏத்த² ஆதி³கம்மிகோயேவ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘புக்³க³லோ நாம யம் யம் ஆரப்³ப⁴ தம் தம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்த’’ந்தி, ஸோ ஸோ புக்³க³லோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஹோந்தி சேத்த² –

‘‘ஸுதி³ன்னோ த⁴னியோ ஸம்ப³ஹுலா வக்³கு³முத³ந்திகா;

ஸேய்யஸகோ உதா³யி சா-ளவகா ச²ன்னமேத்தியா.

‘‘தே³வத³த்தஸ்ஸஜிபுனப்³ப³ஸு-ச²ப்³ப³க்³கி³யோபனந்த³ஞ்ஞதரோபி ச;

ஹத்த²கோ சானுருத்³தோ⁴ ச, ஸத்தரஸ சூளபந்த²கோ.

‘‘பே³லட்ட²ஸீஸோ சானந்தோ³, ஸாக³தோரிட்ட²னாமகோ;

நந்த³த்தே²ரேன தேவீஸ, பி⁴க்கூ²னம் ஆதி³கம்மிகா.

‘‘ஸுந்த³ரீனந்தா³ து²ல்லனந்தா³, ச²ப்³ப³க்³கி³யஞ்ஞதராபி ச;

சண்ட³காளீ ஸம்ப³ஹுலா, த்³வே ச பி⁴க்கு²னியோ பரா;

பி⁴க்கு²னீனம் து ஸத்தேவ, ஹோந்தி தா ஆதி³கம்மிகா’’தி.

தஸ்ஸ தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸாதி யம் யம் ஸுதி³ன்னாதி³கம் புக்³க³லம் ஆரப்³ப⁴ ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. பஞ்ஞத்தீதி பட²மபஞ்ஞத்தி. பட²மபஞ்ஞத்தியா பச்சா² ட²பிதா பஞ்ஞத்தி அனுபஞ்ஞத்தி. அனுப்பன்னே தோ³ஸே ட²பிதா பஞ்ஞத்தி அனுப்பன்னபஞ்ஞத்தி. ஸப்³ப³த்த² மஜ்ஜி²மதே³ஸே சேவ பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு சாதி ஸப்³பே³ஸு பதே³ஸேஸு ட²பிதா பஞ்ஞத்தி ஸப்³ப³த்த²பஞ்ஞத்தி. மஜ்ஜி²மதே³ஸேயேவ ட²பிதா பஞ்ஞத்தி பதே³ஸபஞ்ஞத்தி. பி⁴க்கூ²னஞ்சேவ பி⁴க்கு²னீனஞ்ச ஸாதா⁴ரணபூ⁴தா பஞ்ஞத்தி ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி. ஸுத்³த⁴பி⁴க்கூ²னமேவ, ஸுத்³த⁴பி⁴க்கு²னீனம் வா பஞ்ஞத்தம் ஸிக்கா²பத³ம் அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி. உபி⁴ன்னம்பி பஞ்ஞத்தி உப⁴தோபஞ்ஞத்தி. வினயத⁴ரபஞ்சமேனாதி அனுஸ்ஸாவனகாசரியபஞ்சமேன. கு³ணங்கு³ணூபாஹனாதி சதுப்படலதோ பட்டா²ய கதா உபாஹனா, ந ஏகத்³விதிபடலா. சம்மத்த²ரணந்தி அத்த²ரிதப்³ப³ம் சம்மம். ஏதேஸம் வஸேன சதுப்³பி³தா⁴ பதே³ஸபஞ்ஞத்தி நாமாதி ஏதேஸம் வஸேன சதுப்³பி³தா⁴ பஞ்ஞத்தி மஜ்ஜி²மதே³ஸேயேவ பஞ்ஞத்தாதி பதே³ஸபஞ்ஞத்தி நாம. தேனேவாஹ ‘‘மஜ்ஜி²மதே³ஸேயேவ ஹீ’’திஆதி³. யஸ்மா மஜ்ஜி²மதே³ஸேயேவ யதா²வுத்தவத்து²வீதிக்கமே ஆபத்தி ஹோதி, ந பச்சந்திமஜனபதே³, தஸ்மா பதே³ஸபஞ்ஞத்தீதி அத்தோ². து⁴வன்ஹானம் படிக்கே²பமத்தந்தி நிச்சனஹானப்படிஸேத⁴னமேவ. ஏத்த² ச மத்தஸத்³தே³ன அஞ்ஞானி தீணி ஸிக்கா²பதா³னி படிக்கி²பதி. தானி ஹி ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு வினயத⁴ரபஞ்சமேன க³ணேன உபஸம்பத³’’ந்திஆதி³னா (மஹாவ. 259) சம்மக்க²ந்த⁴கே ஆக³தானி. தேனேவாஹ ‘‘ததோ அஞ்ஞா பதே³ஸபஞ்ஞத்தி நாம நத்தீ²’’தி. ஸப்³பா³னீதி ததோ அவஸேஸானி ஸப்³பா³னி ஸிக்கா²பதா³னி. தஸ்மாதி யஸ்மா அனுப்பன்னபஞ்ஞத்தி அட்ட²க³ருத⁴ம்மவஸேன பி⁴க்கு²னீனம்யேவ ஆக³தா, யஸ்மா ச து⁴வன்ஹானம் படிக்கே²பமத்தம் ட²பேத்வா பாதிமோக்கே² ஸப்³பா³னி ஸிக்கா²பதா³னி ஸப்³ப³த்த²பஞ்ஞத்தியேவ ஹோந்தி, யஸ்மா ச ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்திது³கஞ்ச ஏகதோபஞ்ஞத்திது³கஞ்ச ப்³யஞ்ஜனமத்தம் நானம், அத்த²தோ ஏகம், தஸ்மா. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு. ஆபத்திபே⁴தோ³ ஹேத்த² உத்தரபத³லோபேன ‘‘ஆபத்தீ’’தி வுத்தோதி ஆஹ ‘‘ஆபத்தீதி புப்³ப³ப்பயோகா³தி³வஸேன ஆபத்திபே⁴தோ³’’தி. ஸீலஆசாரதி³ட்டி²ஆஜீவவிபத்தீனந்தி ஏத்த² பட²மா த்³வே ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஸீலவிபத்தி நாம, அவஸேஸா பஞ்ச ஆசாரவிபத்தி நாம, மிச்சா²தி³ட்டி² ச அந்தக்³கா³ஹிகாதி³ட்டி² ச தி³ட்டி²விபத்தி நாம, ஆஜீவஹேது பஞ்ஞத்தானி ச² ஸிக்கா²பதா³னி ஆஜீவவிபத்தி நாம, இதி இமாஸம் ஸீலஆசாரதி³ட்டி²ஆஜீவவிபத்தீனம் அஞ்ஞதராதி அத்தோ².

ந கேவலம் யதா²வுத்தனயேனேவ வுச்சந்தீதி ஆஹ ‘‘யானி ஸிக்கா²பத³ஸமுட்டா²னானீதிபி வுச்சந்தீ’’தி. ஏதானி ஹி கிஞ்சாபி ஆபத்தியா ஸமுட்டா²னானி, ந ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ, வோஹாரஸுக²த்த²ம் பனேவம் வுச்சந்தீதி. தத்தா²தி தேஸு ச²ஸு ஸமுட்டா²னேஸு. தேஸூதி ஸசித்தகாசித்தகேஸு. ஏகம் ஸமுட்டா²னம் உப்பத்திகாரணம் ஏதிஸ்ஸாதி ஏகஸமுட்டா²னா, ஏகேன வா ஸமுட்டா²னம் ஏதிஸ்ஸாதி ஏகஸமுட்டா²னா. ‘‘த்³விஸமுட்டா²னா’’திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஸமுட்டா²னவஸேனாதி ஸமுட்டா²னஸீஸவஸேன. பட²மபாராஜிகம் ஸமுட்டா²னம் ஏதிஸ்ஸாதி பட²மபாராஜிகஸமுட்டா²னா. ததா² அதி³ன்னாதா³னஸமுட்டா²னா’’திஆதீ³ஸுபி.

ஸயம் பத²விக²ணனே காயேன, பரே ஆணாபேத்வா க²ணாபனே வாசாய ச ஆபத்திஸம்ப⁴வதோ ‘‘பத²விக²ணனாதீ³ஸு வியா’’தி வுத்தம். ஆதி³ஸத்³தே³ன அதி³ன்னாதா³னாதீ³னம் பரிக்³க³ஹோ. பட²மகதி²னாபத்தி காயவாசதோ கத்தப்³ப³ம் அதி⁴ட்டா²னம் வா விகப்பனம் வா அகரோந்தஸ்ஸ ஹோதி, நோ கரோந்தஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘பட²மகதி²னாபத்தி வியா’’தி. அஞ்ஞாதிகாய பி⁴க்கு²னியா ஹத்த²தோ சீவரப்படிக்³க³ஹணாபத்தி தஸ்ஸா ஹத்த²தோ சீவரம் படிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ, பரிவத்தகம் அதே³ந்தஸ்ஸ ச ஹோதீதி கிரியாகிரியதோ ஸமுட்டா²தி. ‘‘ஸியா கரோந்தஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு ஸியாதி ‘‘ஸியா கோ² பன தே ப்³ராஹ்மண ஏவமஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு விய ‘‘கதா³சீ’’தி இமினா ஸமானத்தோ² நிபாதோ. ரூபியப்படிக்³க³ஹணாபத்தி ஸியா கிரியா க³ஹணேன ஆபஜ்ஜனதோ, ஸியா அகிரியா படிக்கே²பஸ்ஸ அகரணதோதி ஆஹ ‘‘ரூபியப்படிக்³க³ஹணாபத்தி வியா’’தி. குடிகாராபத்தி வத்து²ம் தே³ஸாபேத்வா பமாணாதிக்கந்தகரணே கரோந்தஸ்ஸ ஸியா, அதே³ஸாபேத்வா பன பமாணாதிக்கந்தகரணே பமாணயுத்தம் வா கரோந்தஸ்ஸ ச அகரோந்தஸ்ஸ ச ஸியாதி ஆஹ ‘‘குடிகாராபத்தி வியா’’தி.

ஸஞ்ஞாய அபா⁴வேன விமோக்கோ² அஸ்ஸாதி ஸஞ்ஞாவிமோக்கோ²தி மஜ்ஜே²பத³லோபஸமாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³தி ஆஹ ‘‘யதோ வீதிக்கமஸஞ்ஞாயா’’திஆதி³. இதரா நாம யதோ வீதிக்கமஸஞ்ஞாய அபா⁴வேன ந முச்சதி, ஸா இதரஸத்³த³ஸ்ஸ வுத்தப்படியோகி³விஸயத்தா. யா அசித்தகேன வா ஸசித்தகமிஸ்ஸகேன வா ஸமுட்டா²தீதி யா ஆபத்தி கதா³சி அசித்தகேன வா கதா³சி ஸசித்தகமிஸ்ஸகேன வா ஸமுட்டா²னேன ஸமுட்டா²தி. ஏத்த² ச ஸஞ்ஞாது³கம் அனாபத்திமுகே²ன வுத்தம், ஸசித்தகது³கம் ஆபத்திமுகே²னாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

யஸ்ஸா ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதீதி யஸ்ஸா ஸசித்தகாய ஆபத்தியா சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதி, யஸ்ஸா ச ஸசித்தகாசித்தகஸங்கா²தாய ஸுராபானாதி³அசித்தகாய ஆபத்தியா வத்து²விஜானனசித்தேன ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதி, அயம் லோகவஜ்ஜா. ‘‘ஸசித்தகபக்கே²’’தி ஹி இத³ம் வசனம் ஸசித்தகாசித்தகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஹி ஏகம்ஸதோ ஸசித்தகஸ்ஸ ‘‘ஸசித்தகபக்கே²’’தி விஸேஸனே பயோஜனம் அத்தீ²தி. யம் பனேத்த² க³ண்டி²பதே³ ‘‘ஸுராபானஸ்மிஞ்ஹி ‘ஸுரா’தி வா ‘ந வட்டதீ’தி வா ஜானித்வா பிவனே அகுஸலமேவா’’தி வுத்தம். தத்த² ‘‘ந வட்டதீதி வா ஜானித்வா’’தி வுத்தவசனம் ந யுஜ்ஜதி பண்ணத்திவஜ்ஜஸ்ஸாபி லோகவஜ்ஜபா⁴வப்பஸங்க³தோ. யஸ்ஸா பன ‘‘ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவா’’தி நியமோ நத்தி², ஸா பண்ணத்திவஜ்ஜாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸேஸா பண்ணத்திவஜ்ஜா’’தி. ததா² ஹி தஸ்ஸா வத்து²விஜானனசித்தேன ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் ஸியா குஸலம், ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகதந்தி ‘‘அகுஸலமேவா’’தி நியமோ நத்தி². உப⁴யத்த² ஆபஜ்ஜிதப்³பா³தி காயத்³வாரே, வசீத்³வாரே சாதி உப⁴யத்த² ஆபஜ்ஜிதப்³பா³ ஆபத்தி, தா பன அதி³ன்னாதா³னாத³யோ. ‘‘மனோத்³வாரே ஆபத்தி நாம நத்தீ²’’தி இத³ம் யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம் உபனிக்கி²த்தஸாதி³யனாதீ³ஸு ஆபத்திஸம்ப⁴வதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அகுஸலசித்தோ வா ஆபஜ்ஜதீதி பாராஜிகஸுக்கவிஸட்டி²காயஸம்ஸக்³க³து³ட்டு²ல்லஅத்தகாமபாரிசரியது³ட்ட²தோ³ஸஸங்க⁴பே⁴த³ப்பஹாரதா³னதலஸத்திகாதி³பே⁴த³ம் ஆபத்திம் அகுஸலசித்தோ ஆபஜ்ஜதி. அனுபஸம்பன்னம் பத³ஸோத⁴ம்மம் வாசேந்தோ, மாதுகா³மஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோதி ஏவரூபம் ஆபத்திம் குஸலசித்தோ ஆபஜ்ஜதி. அஸஞ்சிச்சஸஹஸேய்யாதி³ம் அப்³யாகதசித்தோ ஆபஜ்ஜதி. யம் அரஹா ஆபஜ்ஜதி, ஸப்³ப³ம் அப்³யாகதசித்தோவ ஆபஜ்ஜதி. தேனாஹ ‘‘குஸலாப்³யாகதசித்தோ வா’’தி.

து³க்க²வேத³னாஸமங்கீ³ வாதி து³ட்ட²தோ³ஸாதி³பே⁴த³ம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தோ து³க்க²வேத³னாஸமங்கீ³ ஆபஜ்ஜதி. மேது²னத⁴ம்மாதி³பே⁴த³ம் பன ஸுக²வேத³னாஸமங்கீ³ ஆபஜ்ஜதி. யம் ஸுக²வேத³னாஸமங்கீ³ ஆபஜ்ஜதி, தம்யேவ மஜ்ஜ²த்தோ ஹுத்வா ஆபஜ்ஜந்தோ அது³க்க²மஸுக²வேத³னாஸமங்கீ³ ஆபஜ்ஜதி. தேனாஹ ‘‘இதரவேத³னாத்³வயஸமங்கீ³ வா’’தி. இத³ம்பி ச திகத்³வயம் யேபு⁴ய்யவஸேனேவ வுத்தம். நிபஜ்ஜித்வா நிரோத⁴ஸமாபன்னோ ஹி அசித்தகோ அவேத³னோ ஸஹஸேய்யாபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி. கிஞ்சாபி ஏவம் அனியமேன வுத்தம், விஸேஸோ பனேத்த² அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் ஸந்தேபீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏவம் ஸந்தேபீதி ஹி விஸேஸாபி⁴தா⁴னனிமித்தாப்⁴யூபக³மேவ யுஜ்ஜதி. ஸப்³பே³ஸம் வஸேன தீணி சித்தானீதி குஸலாகுஸலாப்³யாகதானம் வஸேன பத³ஸோத⁴ம்மாதீ³ஸு தீணி சித்தானி.

இதா³னி தம் யதா²வுத்தனிதா³னாதி³வேத³னாத்திகபரியோஸானம் ஸத்தரஸப்பகாரம் இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ யோஜேதும் ‘‘இத⁴ பனா’’திஆதி³மாஹ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் பட²மபாராஜிகஸிக்கா²பதே³. வேஸாலியந்தி ஏவம்னாமகே இத்தி²லிங்க³வஸேன பவத்தவோஹாரே நக³ரே. தஞ்ஹி நக³ரம் திக்க²த்தும் பாகாரபரிக்கே²பவட்³ட⁴னேன விஸாலீபூ⁴தத்தா ‘‘வேஸாலீ’’தி வுச்சதி. இத³ம்பி ச நக³ரம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் ஸம்பத்தேயேவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ ஸப்³பா³காரவேபுல்லத்தம் பத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²யா’’தி ச ‘‘அந்தமஸோ திரச்சா²னக³தாயபீ’’தி ச த்³வே அனுபஞ்ஞத்தியோதி மக்கடிவஜ்ஜிபுத்தகவத்தூ²னம் வஸேன வுத்தா. ‘‘அந்தமஸோ திரச்சா²னக³தாயா’’தி ச ‘‘ஸிக்க²ம் அபச்சக்கா²யா’’தி ச இமா த்³வே அனுபஞ்ஞத்தியோ. ஆபத்திகரா ச ஹோதீதி பட²மபஞ்ஞத்திதோ விஸும்யேவாபத்திகரா ச ஹோதி. அஞ்ஞவாத³கஸிக்கா²பதா³தீ³ஸு வியாதி அஞ்ஞவாத³கஸிக்கா²பதா³தீ³ஸு ‘‘விஹேஸகே’’திஆதி³கா (பாசி. 98) வியாதி அத்தோ². ஆதி³ஸத்³தே³ன உஜ்ஜா²பனகஸ்ஸ பரிக்³க³ஹோ. ஏத்த² ஹி அஞ்ஞவாத³காதி³தோ விஸும்யேவ விஹேஸகாதீ³ஸுபி பாசித்தியம் ஹோதி. யதா²ஹ ‘‘ரோபிதே விஹேஸகே ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வத்து²ஸ்மிம் வா ஆபத்தியா வா அனயுஞ்ஜியமானோ தம் நகதே²துகாமோ தம் நஉக்³கா⁴டேதுகாமோ துண்ஹீபூ⁴தோ ஸங்க⁴ம் விஹேஸேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸா’’திஆதி³ (பாரா. 100). ஸுபினந்தே விஜ்ஜமானாபி மோசனஸ்ஸாத³சேதனா அப்³போ³ஹாரிகத்தா அனாபத்திகராதி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தாதிஆதி³கா வியா’’தி. ததா² ஹி தி²னமித்³தே⁴ன அபி⁴பூ⁴தத்தா ஸுபினே சித்தம் அப்³போ³ஹாரிகம், சித்தஸ்ஸ அப்³போ³ஹாரிகத்தா ஓபக்கமனகிரியாபவத்தனிகாபி சேதனா அப்³போ³ஹாரிகா. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘அத்தே²ஸா, பி⁴க்க²வே, சேதனா, ஸா ச கோ² அப்³போ³ஹாரிகா’’தி (பாரா. 235), தஸ்மா ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தா’’தி அயம் அனுபஞ்ஞத்தி அனாபத்திகரா ஜாதா. ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘அஞ்ஞத்ர அதி⁴மானா’’திஆதி³கம் (பாரா. 197) ஸங்க³ண்ஹாதி. அதி³ன்னாதா³னாதீ³ஸு வியாதி அதி³ன்னாதா³னாதீ³ஸு ‘‘அரஞ்ஞா வா’’திஆதி³கா (பாரா. 91) வியாதி அத்தோ². ஏத்த² பன ஆதி³ஸத்³தே³ன பட²மபாராஜிகாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. ஏத்த² ஹி ‘‘தஞ்ச கோ² கா³மே, நோ அரஞ்ஞே’’திஆதி³னா (பாரா. 90) நயேன லேஸம் ஓட்³டே³ந்தானம் லேஸபித³ஹனத்த²ம் ‘‘அரஞ்ஞா வா’’திஆதி³கா அனுபஞ்ஞத்தி வுத்தாதி உபத்த²ம்ப⁴கராவ ஹோதி. தேனேவ ஹி ‘‘நனு, ஆவுஸோ, ததே²வேதம் ஹோதீ’’தி (பாரா. 90) பி⁴க்கூ²ஹி வுத்தம்.

வுத்தப்பகாரே மக்³கே³தி ‘‘மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸதிரச்சா²னக³தவஸேனா’’திஆதி³னா (கங்கா². அட்ட². பட²மபாராஜிகவண்ணனா) வுத்தப்பகாரே திம்ஸமக்³கே³. இமஸ்ஸ பன ‘‘சி²ன்னே’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. தசாதீ³னி அனவஸேஸேத்வாதி நிமித்தப்பதே³ஸே ப³ஹி டி²தானி ச²விசம்மானி அனவஸேஸேத்வா. நிமித்தஸண்டா²னமத்தம் பஞ்ஞாயதீதி நிமித்தமம்ஸஸ்ஸ பன அப்³ப⁴ந்தரே ச²விசம்மஸ்ஸ ச விஜ்ஜமானத்தா வுத்தம். சம்மகி²லந்தி சம்மக்க²ண்ட³ம். ‘‘உண்ணிக³ண்டோ³’’திபி (ஸாரத்த². டீ. 2.55; வி. வி. டீ. 1.55) வத³ந்தி. தஞ்ஹி நிமித்தே ஜாதத்தா நிமித்தமேவ. தேனாஹ ‘‘ஸேவனசித்தே ஸதி பாராஜிக’’ந்தி. ஸேவனசித்தேதி மேது²னஸேவனசித்தே. காயஸம்ஸக்³க³ஸேவனசித்தே பன ஸதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவ. நட்டோ² காயப்பஸாதோ³ ஏத்தா²தி நட்ட²காயப்பஸாத³ம், ஸுக்க²பீளகம் வா மதசம்மம் வாதி அத்தோ². மதே அக்கா²யிதே, யேபு⁴ய்யேன அக்கா²யிதே ச பாராஜிகாபத்திவசனதோ (பாரா. 61) பன நட்ட²காயப்பஸாதே³பி இத்தி²னிமித்தே பவேஸேந்தஸ்ஸ பாராஜிகாபத்தியேவ. நிமித்தஸண்டா²னமத்தம்பி அனவஸேஸேத்வாதி நிமித்தாகாரேன டி²தம் யதா²வுத்தனிமித்தமம்ஸாதி³ம்பி அனவஸேஸேத்வா. வணஸங்கே²பவஸேனாதி வணஸங்க³ஹவஸேன. வணே து²ல்லச்சயஞ்ச ‘‘அமக்³கே³ன அமக்³க³ம் பவேஸேதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி (பாரா. 66) இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ வஸேன வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்மிஞ்ஹி ஸுத்தே த்³வீஸு ஸம்பி⁴ன்னவணேஸு ஏகேன வணேன பவேஸேத்வா து³தியேன நீஹரந்தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் வுத்தம். வுத்தஞ்ஹி ஸமந்தபாஸாதி³காயம் ‘‘இமஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ அனுலோமவஸேன ஸப்³ப³த்த² வணஸங்கே²பே து²ல்லச்சயம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 1.66). மனுஸ்ஸானம் பன அக்கி²ஆத³யோபி வணஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீதி வணேன ஏகபரிச்சே²த³ம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா²’’திஆதி³மாஹ. தேஸம் வணஸங்க³ஹோ ‘‘நவத்³வாரோ மஹாவணோ’’தி (மி. ப. 2.6.1) ஏவமாதி³ஸுத்தானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³. தத்த² மனுஸ்ஸானந்தி இத்தி²புரிஸபண்ட³கஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகவஸேன சதுப்³பி³தா⁴னம் மனுஸ்ஸானம். வத்தி²கோஸேஸூதி வத்தி²புடேஸு புரிஸானம் அங்க³ஜாதகோஸேஸு. ஹத்தி²அஸ்ஸாதீ³னஞ்ச திரச்சா²னானந்தி ஹத்தி²அஸ்ஸகோ³ணக³த்³ரப⁴ஓட்ட²மஹிம்ஸாதீ³னம் திரச்சா²னக³தானம். திரச்சா²னானம் பனாதி ஸப்³பே³ஸம்பி திரச்சா²னக³தானம். ஸப்³பே³ஸந்தி யதா²வுத்தமனுஸ்ஸாதீ³னம் ஸப்³பே³ஸம்.

ஏவம் ஜீவமானகஸரீரே லப்³ப⁴மானம் ஆபத்திவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி மதஸரீரே லப்³ப⁴மானம் ஆபத்திவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மதஸரீரே’’திஆதி³மாஹ. வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³க³முக²மக்³கா³னம் சதூஸு கோட்டா²ஸேஸு த்³வே கோட்டா²ஸே ட²பேத்வா யதா³ அபரே த்³வே கோட்டா²ஸா கா²தி³தா, ததா³ உபட்³ட⁴க்கா²யிதம் நாம ஹோதி. ந குதி²தம் ஹோதீதி உத்³து⁴மாதகாதி³பா⁴வேன குதி²தம் ந ஹோதி, அல்லந்தி அத்தோ². யதா³ பன ஸரீரம் உத்³து⁴மாதகம் ஹோதி குதி²தம் நீலமக்கி²கஸமாகிண்ணம் கிமிகுலஸமாகுலம் நவஹி வணமுகே²ஹி பக்³க³ளிதபுப்³ப³குணபபா⁴வேன உபக³ந்தும்பி அஸக்குணேய்யம் (பாரா. அட்ட². 1.59-60), ததா³ பாராஜிகவத்து²ஞ்ச து²ல்லச்சயவத்து²ஞ்ச விஜஹதி, து³க்கடவத்து²மேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘குதி²தே து³க்கட’’ந்தி. குதி²தேதி உத்³து⁴மாதகபா⁴வப்பத்தே. ஈதி³ஸே ஹி ஸரீரே யத்த² கத்த²சி உபக்கமதோ து³க்கடம். ததா² வட்டகதே முகே² அச்சு²பந்தம் அங்க³ஜாதம் பவேஸேந்தஸ்ஸாதி (பாரா. அட்ட². 1.73) விவட்டே முகே² சத்தாரி பஸ்ஸானி, தாலுகஞ்ச அப்பு²ஸந்தம் அங்க³ஜாதம் பவேஸேந்தஸ்ஸ து³க்கடந்தி அத்தோ². ஸசே பன ஹேட்டா² வா உபரி வா உப⁴யபஸ்ஸேஹி வா சு²பந்தம் பவேஸேதி, பாராஜிகம். சதூஹி பஸ்ஸேஹி அச்சு²பந்தம் பவேஸேத்வா அப்³ப⁴ந்தரே தாலுகம் சு²பதி, பாராஜிகமேவ. ப³ஹி நிக்க²ந்தஜிவ்ஹாய வா த³ந்தேஸு வா அங்க³ஜாதம் பவேஸேந்தஸ்ஸ து²ல்லச்சயந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஜீவமானகஸரீரேபி ப³ஹி நிக்க²ந்தஜிவ்ஹாய து²ல்லச்சயமேவ. யதி³ பன ப³ஹி ஜிவ்ஹாய பலிவேடே²த்வா அந்தோமுக²ம் பவேஸேதி, பாராஜிகமேவ. யதி³ பன த³ந்தா ஸுபு²ஸிதா, அந்தோமுகே² ஓகாஸோ நத்தி², த³ந்தா ச ப³ஹி ஓட்ட²மம்ஸேன படிச்ச²ன்னா, தத்த² வாதேன அஸம்பு²ட்ட²ம் அல்லோகாஸம் திலப²லமத்தம்பி பவேஸேந்தஸ்ஸ பாராஜிகமேவ. உப்பாடிதே பன ஓட்ட²மம்ஸே த³ந்தேஸுயேவ உபக்கமந்தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம். யோபி த³ந்தோ ப³ஹி நிக்க²மந்தோ திட்ட²தி, ந ஸக்கா ஓட்டே²ஹி பித³ஹிதும், தத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

வேத³னாய அட்டோ பீளிதோ வேத³னாட்டோ. உம்மத்தகோதி சேத்த² பித்தும்மத்தகோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘யோ பித்தவஸேனா’’திஆதி³. பித்தவஸேனாதி ப³த்³த⁴பித்தவஸேன. தஸ்மிஞ்ஹி ப³த்³த⁴பித்தே பித்தகோஸதோ சலித்வா ப³ஹி நிக்க²மந்தே ஸத்தா உம்மத்தகா ஹோந்தி, விபல்லத்த²ஸஞ்ஞா ஹிரோத்தப்பம் ச²ட்³டே³த்வா அஸாருப்பசரியம் சரந்தி, லஹுகக³ருகானி ஸிக்கா²பதா³னி மத்³த³ந்தாபி ந ஜானந்தி, பே⁴ஸஜ்ஜகிரியாயபி அதேகிச்சா² ஹோந்தி, ஏவரூபஸ்ஸ உம்மத்தகஸ்ஸ அனாபத்தி. அப³த்³த⁴பித்தம் பன லோஹிதம் விய ஸப்³ப³ங்க³க³தம், தம்ஹி குபிதே ஸத்தானம் கண்டு³கச்சு²ஸரீரகம்பாதீ³னி ஹோந்தி, தானி பே⁴ஸஜ்ஜகிரியாய வூபஸமந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘ப³த்³த⁴பித்தவஸேனா’’தி. கி²த்தசித்தோ நாம விஸ்ஸட்ட²சித்தோ யக்கு²ம்மத்தகோ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘யக்கே²ஹி கதசித்தவிக்கே²போ கி²த்தசித்தோ’’தி. யக்கா² கிர பே⁴ரவானி ஆரம்மணானி த³ஸ்ஸேத்வா முகே²ன ஹத்த²ம் பவேஸேத்வா, ஹத³யரூபம் வா மத்³த³ந்தா ஸத்தே விக்கி²த்தசித்தே விபல்லத்த²ஸஞ்ஞே கரோந்தி, ஏவரூபஸ்ஸ கி²த்தசித்தஸ்ஸ அனாபத்தி. தேஸம் பன உபி⁴ன்னம் அயம் விஸேஸோ – பித்தும்மத்தகோ நிச்சமேவ உம்மத்தகோ ஹோதி, பகதிஸஞ்ஞம் ந லப⁴தி. யக்கு²ம்மத்தகோ அந்தரந்தரா பகதிஸஞ்ஞம் படிலப⁴தி. இத⁴ பன பித்தும்மத்தகோ வா ஹோது, யக்கு²ம்மத்தகோ வா, யோ ஸப்³ப³ஸோ முட்ட²ஸ்ஸதி கிஞ்சி ந ஜானாதி, அக்³கி³ம்பி ஸுவண்ணம்பி கூ³த²ம்பி சந்த³னம்பி ஏகஸதி³ஸம் மத்³த³ந்தோவ விசரதி, ஏவரூபஸ்ஸ அனாபத்தி. அந்தரந்தரா பகதிஸஞ்ஞம் படிலபி⁴த்வா ஞத்வா கரோந்தஸ்ஸ பன ஆபத்தியேவ. தேனாஹ ‘‘த்³வின்னம்பி ச ஏதேஸ’’ந்திஆதி³.

அதி⁴மத்தவேத³னாயாதி அதி⁴கப்பமாணாய து³க்க²வேத³னாய. ஆதி³கம்மே நியுத்தோ ஆதி³கம்மிகோ, யோ ச ஆதி³கம்மே நியுத்தோ, ஸோ தஸ்மிம் கம்மே ஆதி³பூ⁴தோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘யோ’’திஆதி³. இத⁴ பன ஸுதி³ன்னத்தே²ரோ ஆதி³கம்மிகோ, தஸ்ஸ அனாபத்தி. அவஸேஸானம் மக்கடிஸமணவஜ்ஜிபுத்தகாதீ³னம் ஆபத்தியேவ. படிபாத³னம் ஸம்பாத³னம். கரோந்தோயேவ ஹி தம் ஆபஜ்ஜதீதி கிரியம். இத³ம் (ஸாரத்த². டீ. 2.66) பன யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம் மேது²னத⁴ம்மே பரூபக்கமே ஸதி ஸாதி³யந்தஸ்ஸ அகிரியஸமுட்டா²னபா⁴வதோ. மேது²னப்படிஸம்யுத்தாய ஹி காமஸஞ்ஞாய அபா⁴வேன முச்சனதோ ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம். ‘‘அனாபத்தி அஜானந்தஸ்ஸ, அஸாதி³யந்தஸ்ஸா’’தி (பாரா. 66) ஹி வுத்தம். மேது²னசித்தேனேவ நம் ஆபஜ்ஜதி, ந வினா சித்தேனாதி ஸசித்தகம். ராக³வஸேனேவ ஆபஜ்ஜிதப்³ப³தோ லோகவஜ்ஜம். காயத்³வாரேனேவ ஸமுட்டா²னதோ காயகம்மம். சித்தம் பனேத்த² அங்க³மத்தம் ஹோதி, ந தஸ்ஸ வஸேன கம்மபா⁴வோ லப்³ப⁴தி. லோப⁴சித்தேனேவ ஆபஜ்ஜிதப்³ப³தோ அகுஸலசித்தம். ஸுக²ஸமங்கீ³ வா உபேக்கா²ஸமங்கீ³ வா ஆபஜ்ஜதீதி த்³விவேத³னம். நனு ஸமுட்டா²னாதீ³னி ஆபத்தியா ஹோந்தி, ந ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ, அத² கஸ்மா ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ ஸமுட்டா²னாதீ³னி வுத்தானீதி ஆஹ ‘‘இமானி ச ஸமுட்டா²னாதீ³னி நாமா’’திஆதி³. ஆபத்தியா ஹோந்தீதி அஜ்ஜா²சாரஸ்ஸ ஹோந்தி.

முனனதோ அனுமுனனதோ முதி, ஞாணம், தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி முதிமா, ஞாணவாதி அத்தோ².

பட²மபாராஜிகவண்ணனா நிட்டி²தா.